Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

भीमस्य जलान्वेषणं तथा वनविश्रान्तिः

Bhīma’s Search for Water and the Forest Halt

दुर्योधनो विकर्णश्न सुबाहुर्दीर्घलोचन:

vaiśampāyana uvāca | duryodhano vikarṇaś ca subāhur dīrghalocanaḥ duḥśāsanaś ca te sarve krodhāviṣṭāḥ śarāsanāḥ śaravarṣaṃ pracakrire | tataḥ sa trūpado rājā mahādhanuḥ ajeyarathaḥ tair bāṇair abhisaṃvṛtaḥ kṣaṇenaiva tadā sarvāḥ senāḥ saṃpīḍya vyathayām āsa | sa cālātacakravad digbhyaḥ parivartamānaḥ duryodhanaṃ vikarṇaṃ mahābalaṃ karṇaṃ bahūn vīrān rājaputrān tathā teṣāṃ vividhāḥ senāḥ śaraiḥ santarpayām āsa ||

ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ດຸຣະໂຢທະນະ, ວິກັນນະ, ສຸບາຫຸ, ດີຣຄະໂລຈະນະ ແລະ ດຸຫສາສະນະ—ຖືກຄວາມໂກດຄອບງຳ—ໄດ້ພາກັນຫວ່ານລູກທະນູດັ່ງຝົນ. ແລ້ວພຣະຣາຊາດຣຸປະດະ ນັກທະນູຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ທີ່ລົດສົງຄາມບໍ່ງ່າຍຈະຖືກປະລາຍໃນສະໜາມຮົບ ແມ່ນແຕ່ຖືກລູກທະນູທຳຮ້າຍຢ່າງໜັກ ກໍຍັງກົດດັນ ແລະ ທຳໃຫ້ກອງທັບຂອງເຂົາເຈົ້າທຸກທົນໃນທັນທີ. ພຣະອົງຫມຸນໄປທົ່ວທິດດັ່ງຄົງໄຟທີ່ຖືກຫມຸນເປັນວົງ ແລະ ໄດ້ “ເຕີມ” ດ້ວຍລູກທະນູໃສ່ ດຸຣະໂຢທະນະ, ວິກັນນະ, ກັນນະຜູ້ມີພະລັງ, ເຈົ້າຊາຍວິລະຊົນຫຼາຍອົງ ແລະ ກອງທັບນານາຂອງເຂົາເຈົ້າ.

दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
विकर्णःVikarna
विकर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootविकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुबाहुःSubahu (one with good arms)
सुबाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootसुबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
दीर्घलोचनःDirghalochana (long-eyed)
दीर्घलोचनः:
Karta
TypeNoun
Rootदीर्घ-लोचन
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Duryodhana
V
Vikarṇa
S
Subāhu
D
Dīrghalocana
D
Duḥśāsana
K
Karṇa
D
Drupada (Trūpada)
A
arrows (śara)
B
bow (dhanus)
A
army/forces (senā)
A
alātacakra (whirling firebrand image)

Educational Q&A

The verse highlights two intertwined lessons: anger (krodha) propels warriors into relentless violence, while disciplined courage can remain effective even when wounded. Yet both operate within the severe framework of kṣatriya-dharma, where prowess and endurance are praised but the moral cost of wrath-driven combat is implicitly visible.

Duryodhana and his allies unleash a heavy arrow-shower. Drupada, though badly hurt, immediately counterattacks with exceptional skill, moving like a whirling firebrand and striking Duryodhana, Vikarṇa, Karṇa, many princes, and their troops with repeated volleys.