Shloka 41

Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)

Devanagari script

ब्रह्मचारी विनीतात्मा जटिलो बहुला: समा: । अवसं सुचिरं तत्र गुरुशुश्रूषणे रत:,वहाँ मैं विनीत हृदयसे ब्रह्मचर्यका पालन करते हुए सिरपर जटा धारण किये बहुत वर्षोतक रहा। गुरुकी सेवामें निरन्तर संलग्न रहकर मैंने दीर्घकालतक उनके आश्रममें निवास किया

Transliteration

vaiśampāyana uvāca | brahmacārī vinītātmā jaṭilo bahulāḥ samāḥ | avasaṃ suciraṃ tatra guruśuśrūṣaṇe rataḥ ||

Translation

ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຂ້າໄດ້ຢູ່ທີ່ນັ້ນເປັນພຣະຫມະຈາຣິນຜູ້ມີວິໄນ ຈິດໃຈຖ່ອມຕົນ ແລະ ມັດຜົມເປັນຈະຕາ ຢູ່ຫຼາຍປີ. ດ້ວຍຄວາມອຸທິດໃນການຮັບໃຊ້ອາຈານ ຂ້າໄດ້ພັກອາໄສໃນອາສຣົມຂອງທ່ານເປັນເວລາຍາວນານ ບໍ່ຂາດການປະຄອງແລະການເຊື່ອຟັງ.

Word by Word

• ब्रह्मचारी: a brahmacārin (celibate student)
• ब्रह्मचारी: Karta
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मचारिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• विनीतात्मा: one whose self is disciplined
• विनीतात्मा: Karta
• Type: Adjective
• Root: विनीतात्मन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• जटिलः: wearing matted hair
• जटिलः: Karta
• Type: Adjective
• Root: जटिल
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• बहुलाः: many, numerous
• बहुलाः: Karma
• Type: Adjective
• Root: बहुल
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• समाः: years
• समाः: Karma
• Type: Noun
• Root: सम
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• अवसम्: I dwelt, I lived
• Type: Verb
• Root: √वस् (निवासे)
• Form: Imperfect (Laṅ), 1st, Singular

• सुचिरम्: for a long time
• सुचिरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सुचिर
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• गुरु-शुश्रूषणे: in service to the teacher
• गुरु-शुश्रूषणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: गुरु + शुश्रूषण
• Form: Neuter, Locative, Singular

• रतः: engaged, devoted
• रतः: Karta
• Type: Adjective
• Root: रत
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• guru (teacher)
• āśrama (hermitage)