Shloka 23

Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)

Devanagari script

अहो वो धिग्‌ बल क्षात्रं धिगेतां व: कृतास्त्राताम्‌ । भरतस्यान्वये जाता ये वीटां नाधिगच्छत,“अहो! तुमलोगोंके क्षत्रिययलको धिक्कार है और तुमलोगोंकी इस अस्त्र-विद्या- विषयक निपुणताको भी धिक्‍कार है; क्योंकि तुमलोग भरतवंशमें जन्म लेकर भी कुएँमें गिरी हुई गुल्लीको नहीं निकाल पाते

Transliteration

vaiśaṃpāyana uvāca | aho vo dhig bala kṣātraṃ dhig etāṃ vaḥ kṛtāstratām | bharatasyānvaye jātā ye vīṭāṃ nādhigacchata ||

Translation

ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ້! ຂໍໃຫ້ຄວາມອັບອາຍຕົກແກ່ກໍາລັງຂອງພວກເຈົ້າຜູ້ເປັນກະສັດນັກຮົບ—ແມ່ນແຕ່ຄວາມຊໍານານໃນອາວຸດທີ່ພວກເຈົ້າອວດອ້າງກໍຄວນອັບອາຍ! ເພາະເຖິງຈະເກີດໃນສາຍພັນຂອງພະຣະຕະ ແຕ່ກໍຍັງບໍ່ອາດຊັກເອົາລູກກອນນ້ອຍໆທີ່ຕົກລົງໃນບໍ່ນໍ້າຂຶ້ນມາໄດ້.”

Word by Word

• अहो: alas!/oh!
• Type: Indeclinable
• Root: अहो

• वः: of you (pl.)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Genitive, plural

• धिक्: shame on!/fie!
• Type: Indeclinable
• Root: धिक्

• बलम्: strength
• बलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बल
• Form: Neuter, accusative, singular

• क्षात्रम्: kshatriya-hood/warrior nature
• क्षात्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्षात्र
• Form: Neuter, accusative, singular

• धिक्: shame on!/fie!
• Type: Indeclinable
• Root: धिक्

• एताम्: this (f.)
• एताम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Feminine, accusative, singular

• वः: of you (pl.)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Genitive, plural

• कृतास्त्रताम्: skill in weaponry (lit. state of having prepared/learned weapons)
• कृतास्त्रताम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कृतास्त्रता
• Form: Feminine, accusative, singular

• भरतस्य: of Bharata
• Type: Noun
• Root: भरत
• Form: Masculine, genitive, singular

• अन्वये: in the lineage
• अन्वये: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अन्वय
• Form: Masculine, locative, singular

• जाताः: born
• जाताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: जात
• Form: Masculine, nominative, plural (past passive participle of √जन्)

• ये: who
• ये: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, nominative, plural

• वीटाम्: a pellet/marble (gullī)
• वीटाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वीटा
• Form: Feminine, accusative, singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अधिगच्छथ: you obtain/reach (are able to get)
• Type: Verb
• Root: अधि-√गम्
• Form: Present, parasmaipada, 2nd person, plural

Speaker

वैशग्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśaṃpāyana
• Bharata (lineage)
• vīṭā (small ball/pellet)
• kūpa (well, implied by context)