Shloka 66
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
उनके नाम इस प्रकार हैं--अनूचाना और अनवसद्या
anūcānā ca anavasadyā guṇamukhyā ca guṇāvarā | adrikā ca somā ca miśrakeśī ca alambuṣā || marīciḥ śucikā caiva vidyutparṇā tilottamā | ambikā lakṣaṇā kṣemā devī rambhā manorāmā || asitā ca subāhuś ca supriyā ca vapuḥ punaḥ | puṇḍarīkā sugandhā ca surasā pramāthinī || kāmyā ca śāradvatī cety evam-ādyāḥ sahasraśaḥ | tāḥ sarvāḥ sampranṛtyanta gaṇā gaṇāḥ samāgatāḥ || menakā sahajanyā ca karṇikā puñjikāsthalā | ṛtusthalā ghṛtācī ca viśvācī pūrvacittikā || umlocā pramlocā ceti daśaite prasṛtāḥ smṛtāḥ || urvaśy ekādaśī tāsāṃ jaguḥ snigdhāyatālocanāḥ | dhātā aryamā ca mitraś ca varuṇo 'ṃśo bhagas tathā || indro vivasvān pūṣā ca tvaṣṭā savitā parjanyaḥ | viṣṇuś ca dvādaśaite 'dityāḥ smṛtāḥ ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ນາມຂອງອັບສະຣາທັງຫຼາຍແມ່ນດັ່ງນີ້—ອະນູຈານາ ແລະ ອະນະວະສັດຍາ, ຄຸນະມຸກຍາ ແລະ ຄຸນາວະຣາ, ອັດຣິກາ ແລະ ໂສມາ, ມິສຣະເກສີ ແລະ ອະລັມບຸສາ; ມະຣີຈີ ແລະ ສຸຈິກາ, ວິດຍຸດປະຣະນາ ແລະ ຕິໂລດຕະມາ; ອັມບິກາ, ລັກສະນາ, ກເສມາ, ເທວີ, ຣັມພາ, ມະໂນຣະມາ; ອະສິຕາ ແລະ ສຸບາຫຸ, ສຸປຣິຍາ ແລະ ວະປຸ; ປຸນຑະຣີກາ ແລະ ສຸຄັນທາ, ສຸຣະສາ ແລະ ປຣະມາຖິນີ, ກາມຍາ ແລະ ຊາຣັດວະຕີ ແລະອື່ນໆອີກຫຼາຍ. ພວກນາງຊຸມນຸມເປັນກອງໆ ແລ້ວເລີ່ມຟ້ອນເປັນກຸ່ມ. ໃນພວກນັ້ນ ສິບນາງທີ່ໂດດເດັ່ນມີຊື່ສຽງ—ເມນະກາ, ສະຫະຈັນຍາ, ກັນນິກາ, ປຸນຊິກາສະຖະລາ, ຣຶຕຸສະຖະລາ, ຄຣຶຕາຈີ, ວິສະວາຈີ, ປູຣະວະຈິດຕີ, ອຸມໂລຈາ ແລະ ປຣະມໂລຈາ. ແລະເປັນອົງທີ 11 ໃນຫມູ່ອັບສະຣາຫຼັກໆນັ້ນ ຄື ອຸຣະວະຊີ; ນາງງາມຕາໃຫຍ່ທັງຫຼາຍໄດ້ຂັບຮ້ອງຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ຕໍ່ມາ ອາທິຕຍະ 12 ອົງ—ທາຕຣຶ, ອາຣຍະມັນ, ມິຕຣະ, ວະຣຸນະ, ອັມສະ, ພະຄະ, ອິນທຣະ, ວິວັສວານ, ປູສັນ, ຕະວັສຕຣຶ, ສະວິຕຣຶ, ປະຣະຈັນຍະ ແລະ ວິສນຸ—ໄດ້ຢືນຢູ່ເທິງຟ້າ ເພື່ອສັນລະເສີນພຣະກຽດຂອງບຸດແຫ່ງປານຑຸ (ອາຣຈຸນ)»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how cosmic powers and celestial beings publicly affirm a hero’s stature: greatness is not merely personal prowess but is recognized within a wider moral-cosmic order (represented by the Ādityas) and celebrated through refined arts (song and dance).
Vaiśampāyana lists many Apsarases who assemble and begin dancing; he notes ten especially famous ones and adds Urvaśī as the eleventh among the principal Apsarases. They sing, while the twelve Ādityas stand in the sky praising and magnifying Arjuna, the son of Pāṇḍu.