Shloka 27
Pāṇḍu’s Marriages, Conquests, and Triumphal Return (पाण्डोर्विवाह-विजय-प्रत्यागमनम्)
वैशम्पायनजी कहते हैं--कुरुनन्दन! उस समय भीष्मजीके इस प्रकार अपनी सम्मति देनेपर काली (सत्यवती)-ने मुनिवर कृष्णद्वैपायनका चिन्तन किया। जनमेजय! माताने मेरा स्मरण किया है
tām addhiḥ pariṣicyārtāṃ maharṣir abhivādya ca | mātaraṃ pūrvajaḥ putro vyāso vacanam abravīt ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນບານແຫ່ງວົງກຸຣຸ! ໃນເວລານັ້ນ ເມື່ອທ່ານພີສະມະໄດ້ໃຫ້ຄຳເຫັນຊອບດັ່ງນັ້ນ ກາລີ (ສັດຍະວະຕີ) ກໍໄດ້ນຶກເຖິງມຸນີຜູ້ປະເສີດ ກຣິດສະນະ-ທະໄວປາຍະນະ. ໂອ ຈະນະເມຊະຍະ! ເມື່ອຮູ້ວ່າ ‘ແມ່ໄດ້ລະລຶກເຖິງຂ້າ’ ພຣະວະຍາສະຜູ້ມີປັນຍາສູງ ໃນຂະນະທີ່ກຳລັງສວດມົນວິດາ ກໍປາກົດຂຶ້ນທີ່ນັ້ນໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ—ບໍ່ມີໃຜຮູ້ວ່າທ່ານມາແຕ່ໃສ. ສັດຍະວະຕີໄດ້ຕ້ອນຮັບບຸດຢ່າງສົມຄວນ ແລະກອດທ່ານດ້ວຍແຂນທັງສອງ ພ້ອມທັງອະພິເສກທ່ານດ້ວຍນ້ຳນົມທີ່ໄຫຼອອກຈາກອົກ. ເມື່ອໄດ້ເຫັນບຸດຫຼັງເວລາອັນຍາວນານ ນ້ຳຕາແຫ່ງຄວາມຮັກແລະຄວາມປິຕິກໍໄຫຼອອກຈາກດວງຕາຂອງນາງ. ຕໍ່ມາ ມະຫາຣິຊີ ວະຍາສະ—ບຸດຄົນທຳອິດຂອງສັດຍະວະຕີ—ໄດ້ປະພອຍນ້ຳບໍລິສຸດຈາກກະມັນດະລຸຂອງທ່ານໃສ່ແມ່ຜູ້ທຸກໃຈ ໄຫວ້ຄຳນັບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະກ່າວດັ່ງນີ້—”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma through filial reverence: even a great sage serves and honors his mother first—purifying, bowing, and speaking with humility—showing that spiritual stature does not replace basic duties of compassion and respect.
After being remembered by Satyavatī, Vyāsa appears. In this verse he performs a small rite of care—sprinkling his distressed mother with sacred water from his kamaṇḍalu, saluting her, and then beginning to speak.