Adhyaya 22

Verse 1

हेतुनिरूपणं नामैकविंशो ऽध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / या लक्ष्मणा पूर्वसर्गे खगेन्द्र पुत्री ह्यभूद्वह्निवेदस्य वेत्तुः / सुलक्षणैः संयुतत्वाद्यतः सा सुलक्ष्मणेति प्रथिता खगेन्द्र

«ບົດທີ່ເອີ້ນວ່າ ການສືບຄົ້ນເຫດປັດໃຈ (ບົດທີ 21)» ພຣະສີກຣິດສະນາກ່າວວ່າ: ໃນການສ້າງໂລກຄັ້ງກ່ອນ, ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ, ມີນາງນາມ ລັກສະມະນາ ເປັນທິດາຂອງ ກະຣຸດ ແລະເປັນພັນລະຍາຂອງຜູ້ຮູ້ ວິດຍາເວດແຫ່ງໄຟ (ອັກນິ). ເນື່ອງຈາກນາງມີລັກສະນະມົງຄຸນອັນດີງາມ, ນາງຈຶ່ງໂດງດັງວ່າ «ສຸ-ລັກສະມະນາ» ໂອ ກະຣຸດ.

Verse 2

यथा लक्ष्मीर्लक्षणैः सा सुपूर्णा यथा हरिर्लक्षणैर्वै सुपूर्णः / यथा वायुर्लक्षणैः पूर्ण एव यथा गायत्री लक्षणैः सा सुपूर्णा

ເຊັ່ນດຽວກັບ ພຣະລັກສະມີ ທີ່ສົມບູນດ້ວຍລັກສະນະມົງຄຸນ, ແລະເຊັ່ນດຽວກັບ ຮະຣິ (ພຣະວິດສະນຸ) ທີ່ສົມບູນດ້ວຍຄຸນລັກສະນະທິບ, ເຊັ່ນດຽວກັບ ວາຍຸ ທີ່ສົມບູນໃນຄຸນລັກສະນະຂອງຕົນ, ດັ່ງນັ້ນ ກາຍະຕຣີ ກໍສົມບູນພ້ອມດ້ວຍລັກສະນະແລະຄຸນທັງປວງ.

Verse 3

यथा रुद्राद्या लक्षणैर्वै प्रपूर्णा रुद्रादिल्लक्ष्मणा चैव पूर्णा / गुणेनैवं धर्मतः किञ्चिदेव तथानुसंधानाद्व्रियते नाम चापि

ເຊັ່ນດຽວກັບ ຣຸດຣະ ແລະເທວະອື່ນໆ ທີ່ສົມບູນດ້ວຍລັກສະນະຈໍາເພາະຂອງຕົນ, ແລະສົມບູນດ້ວຍໝາຍສັນຍາທີ່ເລີ່ມຈາກຣຸດຣະ, ດັ່ງນັ້ນ ສະພາບຂອງຜູ້ໜຶ່ງກໍຖືກກໍານົດ—ຢ່າງນ້ອຍບາງສ່ວນ—ໂດຍຄຸນະ ແລະໂດຍທັມມະ; ແລະໂດຍການສືບຄົ້ນພິຈາລະນາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແມ່ນແຕ່ ‘ນາມ’ (ອັດຕະລັກ) ກໍຖືກຮູ້ແຈ້ງ.

Verse 4

तस्मा दाहुर्लक्ष्मणेत्येव सर्वे तल्लक्षणं शृणु चादौ खगेन्द्र / नारायणे पूर्णगुणे रमेशे द्वात्रिंशत्संख्यानि सुलक्षणानि

ດັ່ງນັ້ນ ທຸກຄົນຈຶ່ງເອີ້ນມັນວ່າ «ລັກສະນະ». ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ (ກະຣຸດ), ຈົ່ງຟັງກ່ອນເຖີດເຖິງລັກສະນະເຫຼົ່ານັ້ນ: ໃນ ນາຣາຍະນະ ຜູ້ສົມບູນດ້ວຍຄຸນທັງປວງ, ພຣະອົງເປັນຈອມແຫ່ງ ຣາມາ (ລັກສະມີ), ມີລັກສະນະມົງຄຸນຈໍານວນ ສາມສິບສອງ.

Verse 5

संत्येव पक्षीन्द्र वदाम्यनु क्रमान्मत्तः श्रुत्वा मोक्षमाप्नोति नित्यम् / यः सप्तपादः षण्णवत्यङ्गुलोङ्गश्चतुर्हस्तः पुरुषस्तीक्ष्णदन्तः

ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກ, ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນມີຢູ່ແທ້; ຂ້ອຍຈະກ່າວຕາມລຳດັບ. ຜູ້ໃດໄດ້ຟັງຈາກຂ້ອຍ ຈະໄດ້ບັນລຸໂມກສະເປັນນິດ. ມີຊາຍດຸຮ້າຍ ສູງເຈັດຟຸດ, ກາຍຍາວ 96 ນິ້ວ, ມີສີ່ແຂນ ແລະ ແຂ້ວແຫຼມ.

Verse 6

य एतत्सर्वं मिलितं चैकमेव हरेर्विष्णोर्लक्षणं चाहुरार्याः / मुखं स्त्रिग्धं वर्तुलं पुष्टिरूपं द्वितीयं तल्लक्षणं चाहुरार्याः

ບັນດາອາຣະຍະຊົນກ່າວວ່າ ເມື່ອລັກສະນະທັງປວງນີ້ປະກົບກັນເປັນອັນດຽວ ນັ້ນແມ່ນເຄື່ອງໝາຍຈຳແນກຂອງ ຮະຣິ—ວິດສະນຸ. ແລະພວກເຂົາຍັງກ່າວວ່າ ໃບໜ້າຄວນນຸ່ມລື່ນ ມີປະກາຍ ກົມ ແລະເຕັມອຸດົມ; ນີ້ແມ່ນລັກສະນະທີສອງ.

Verse 7

हनुर्यस्यानुन्नतं चास्ति वीन्द्र तल्लक्षणं प्राहुरार्यास्तृतीयम् / यद्दन्ता वै तीक्ष्णसूक्ष्माश्च संति तल्लक्षणं चाहुरार्याश्चतुर्थम्

ໂອ ນົກຜູ້ປະເສີດ (ກະຣຸດ), ບັນດາອາຣະຍະຊົນປະກາດວ່າ ນີ້ແມ່ນລັກສະນະທີສາມ: ຄາງບໍ່ຍົກສູງ. ແລະພວກເຂົາກ່າວວ່າ ນີ້ແມ່ນລັກສະນະທີສີ່: ແຂ້ວແຫຼມ ແລະລະອຽດດີ.

Verse 8

यस्याधरे रक्तिमा त्वस्ति वीन्द्र तल्लक्षणं पञ्चमं चाहुरार्याः / यस्य हस्ता अतिरक्ताः खगेन्द्र तल्लक्षणं प्राहुरार्याश्च पष्ठम्

ໂອ ນົກຜູ້ປະເສີດ (ກະຣຸດ), ບັນດາລະສີອາຣະຍະກ່າວວ່າ ນີ້ແມ່ນລັກສະນະທີຫ້າ: ຮິມປາກລຸ່ມມີສີແດງເລືອດ. ແລະ ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກ, ພວກລະສີຍັງປະກາດວ່າ ນີ້ແມ່ນລັກສະນະທີຫົກ: ມືແດງຈັດເກີນປົກກະຕິ.

Verse 9

यस्मिन्नखाः संति रक्ताः सुशोभास्तल्लक्षणं सप्तमं चाहुरार्याः / यस्मिन्कपोले रक्तिमा त्वस्ति वीन्द्र तल्लक्षणं ह्यष्टमं प्राहुरार्या

ບັນດາຜູ້ຮູ້ແຈ້ງກ່າວວ່າ ນີ້ແມ່ນລັກສະນະທີເຈັດ: ເລັບມີສີແດງ ແລະງາມມີປະກາຍ. ແລະ ໂອ ນົກຜູ້ປະເສີດ (ກະຣຸດ), ເມື່ອມີຄວາມແດງອົມຊົມພູຢູ່ທີ່ແກ້ມ ນັ້ນບັນດາອາຣະຍະຊົນປະກາດວ່າ ແມ່ນລັກສະນະທີແປດ.

Verse 10

यस्मिन्करे शङ्खचक्रादिरेखा वर्तन्ते तन्नवमं प्राहुरार्याः / यस्यो दरं तन्तुरूपं सुपुष्टं वलित्रयैरङ्कितं सुंदरं च

ບັນດາ຤ິສີຜູ້ສູງສົ່ງກ່າວວ່າ ລັກສະນະທີ 9 ອັນປະເສີດ ແມ່ນມືທີ່ມີເສັ້ນລາຍຄ້າຍສັງຂ໌ ຈັກຣະ ແລະນິມິດມົງຄຸນອື່ນໆ. ແລະຜູ້ທີ່ທ້ອງຮູບງາມແນ່ນຫນາດດັ່ງເຊືອກ ມີຮອຍພັບສາມຊັ້ນປະດັບງາມ ນັ້ນແມ່ນຜູ້ມີພອນ.

Verse 11

तल्लक्षणं दशमं प्राहुरार्या एकादशं निम्ननाभिं तदाहुः / ऊरुद्वयं यस्य च मांसलं वै तल्लक्षणं द्वादशं प्राहुरार्याः

ບັນດາຜູ້ສູງສົ່ງກ່າວວ່າ ນັ້ນແມ່ນລັກສະນະທີ 10; ແລະລັກສະນະທີ 11 ແມ່ນຜູ້ທີ່ສະດືອຈົມລຶກ. ອີກທັງ ຜູ້ທີ່ມີຂາອ່ອນທັງສອງເນື້ອເຕັມແນ່ນ ນັ້ນຄືລັກສະນະທີ 12 ຕາມຄໍາຂອງຜູ້ສູງສົ່ງ.

Verse 12

कटिर्हि दीर्घा पृथुलास्ति यस्य त्रयोदशं लक्ष्म तदाहुरार्याः / यस्यास्ति मुष्को सुपरिष्ठितो वै चतुर्दशं लक्ष्म तदाहुरार्याः

ຜູ້ໃດທີ່ແອວ/ສະໂພກຍາວ ແລະກວ້າງ ບັນດາຜູ້ສູງສົ່ງກ່າວວ່າ ນັ້ນແມ່ນລັກສະນະທີ 13. ແລະຜູ້ໃດທີ່ອັນທະຕັ້ງຢູ່ດີ ຢູ່ໃນຕໍາແໜ່ງຖືກຕ້ອງ ນັ້ນແມ່ນລັກສະນະທີ 14 ຕາມຄໍາຂອງຜູ້ສູງສົ່ງ.

Verse 13

समुन्नतं शिश्रमथो हि लक्ष्म यस्यास्ति तत् पञ्चदशं वदन्ति / सुताम्रकं पादतलं खगेन्द्र तल्लक्षणं षोडशं प्राहुरार्याः

ລັກສະນະມົງຄຸນທີ 15 ຕາມທີ່ຜູ້ສູງສົ່ງກ່າວ ແມ່ນອະວັຍະເພດທີ່ຍົກສູງ ແລະຮູບງາມດີ. ແລະໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ (ກະຣຸດາ) ລັກສະນະທີ 16 ທີ່ຜູ້ສູງສົ່ງກ່າວໄວ້ ແມ່ນຝາຕີນມີສີແດງອ່ອນດັ່ງທອງແດງ.

Verse 14

निम्नौ च गुल्फौ सप्तदशं तदाहुर्ग्री वारूपं प्राहुरष्टादशं च / एकोनविंशं त्वक्षिपद्मं सुरक्तं प्राहुर्बाहुं जानु विंशं तथैव

ເຂົາເຈົ້າກ່າວວ່າ ລັກສະນະທີ 17 ແມ່ນສ່ວນຕ່ໍາ ແລະຂໍ້ຕີນ (ກຸລຟ) ທີ່ຕໍ່າອ່ອນພອດງາມ; ລັກສະນະທີ 18 ແມ່ນຄໍ ແລະຮູບລັກສະນະ. ລັກສະນະທີ 19 ແມ່ນດວງຕາດັ່ງດອກບົວ ແດງສົດ; ແລະລັກສະນະທີ 20 ກ່າວເຖິງແຂນ ແລະຫົວເຂົ່າເຊັ່ນດຽວກັນ.

Verse 15

विस्तीर्णोरश्चैकविंशं तदाहुः सिंहास्कन्धं द्व्युत्तरं विंशमाहुः / त्रयोविंशं सूक्ष्ममास्यं तदाहुश्चतुर्विशं सुप्रसन्ने च दृष्टी

ເຂົາກ່າວວ່າ ລັກສະນະມົງຄຸນທີ່ 21 ແມ່ນອົກກວ້າງ; ທີ່ 20 ແມ່ນບ່າດັ່ງສິງ. ທີ່ 23 ແມ່ນໃບໜ້າລະອຽດງາມ; ທີ່ 24 ແມ່ນສາຍຕາສະຫງົບ ແລະສະຫວ່າງໄສດ້ວຍຄວາມປຣະສັນນະ.

Verse 16

ह्रस्वं लिङ्गं मार्दवं चापि वीन्द्र तल्लक्षणं पञ्चविंशं वदन्ति / समौ च पादौ कटिजानु चोरू षड्विंशमाहुश्च समे च जङ्घे

ໂອ ນົກຜູ້ປະເສີດ (ກະຣຸດາ) ເຂົາກ່າວວ່າ ລັກສະນະທີ່ 25 ແມ່ນອະວະເພດນ້ອຍ ແລະຄວາມນຸ່ມນວນຂອງກາຍ. ລັກສະນະທີ່ 26 ແມ່ນຕີນເທົ່າກັນ, ສະໂພກ ເຂົ່າ ແລະຂາອ່ອນສົມສ່ວນ; ຂາທ່ອນລຸ່ມກໍເທົ່າກັນ.

Verse 17

समानहस्तौ समकर्णौ मिलित्वा द्वात्रिंशत्कं लक्षणं प्राहुरार्याः / द्वात्रिंशत्कं लक्षणं वै मुकुन्दे द्वात्रिंशत्कं लक्षणं वै रमायाम्

ເມື່ອມືທັງສອງເທົ່າກັນ ແລະຫູທັງສອງສົມດຸນກັນ ບັນດາອາຣະຍະຈຶ່ງກ່າວວ່າ ນີ້ແມ່ນຊຸດລັກສະນະມົງຄຸນ 32. ແທ້ຈິງ ລັກສະນະ 32 ນີ້ຢູ່ໃນ ມຸກຸນດະ (ພຣະວິສະນຸ) ແລະລັກສະນະ 32 ດຽວກັນນີ້ກໍຢູ່ໃນ ຣະມາ (ລັກສະມີ) ເຊັ່ນກັນ.

Verse 18

द्वात्रिंशत्कं लक्षणं ब्रह्मणोपि तद्भारत्याः प्रवदन्त्येव सत्यम् / तथा च शङ्का सममेव चक्रिणेत्येवं सदामा कुरु निर्णयं ब्रुवे

ຊຸດລັກສະນະ 32 ນີ້ ຖືກປະກາດວ່າເປັນຄວາມຈິງ ໂດຍພຣະພຣະຫມາ ແລະໂດຍ ພາຣະຕີ (ສະຣະສະວະຕີ) ເຊັ່ນກັນ. ແຕ່ກໍຍັງມີຄວາມສົງໄສເທົ່າກັນ ໂອ ຈັກຣິນ (ຜູ້ຖືຈັກຣະ). ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ສະດາມາ ຈົ່ງຕັດສິນໃຫ້ແນ່ຊັດ—ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວໃຫ້ຟັງ.

Verse 19

एकस्य वै लक्षणस्यापि विष्णोर्लक्ष्मीरन्तं नैव सम्यक् प्रपेदे / अतोनन्तैर्लक्षणैः संयुतं च हरिं चाहुर्लक्षणज्ञाः सदैव

ແມ່ນແຕ່ ພຣະລັກສະມີ ກໍບໍ່ອາດເຂົ້າເຖິງຂອບເຂດຂອງລັກສະນະພຽງຢ່າງດຽວຂອງ ພຣະວິສະນຸ ໄດ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຮູ້ລັກສະນະທິບພະ ຈຶ່ງກ່າວຢູ່ເສມອວ່າ ພຣະຫຣິ ປະກອບດ້ວຍຄຸນລັກສະນະອັນອະນັນຕະ.

Verse 20

जानाति लक्ष्मीर्लक्षणं वायुरूपे स्वापेक्षया ह्यतिरिक्तं खगेन्द्र / स्वलक्षणापेक्षया भारती तु शतैर्गुणैरधिका वेधसोपि

ໂອ ຂເກນທຣ (ກະຣຸດ) ພຣະລັກສະມີ ຮູ້ຈັກເຄື່ອງໝາຍພິເສດໃນຮູບຂອງວາຍຸ ວ່າສູງກວ່າຂອງນາງເອງ; ແລະ ພາຣະຕີ (ສະຣັດສະວະຕີ) ເມື່ອທຽບຕາມລັກສະນະຂອງນາງ ສູງກວ່າແມ່ນແຕ່ ເວທະສ (ພຣະພຣະຫມາ) ເຖິງຮ້ອຍເທົ່າ।

Verse 21

खगेन्द्र तस्माल्लक्षणे साम्यचित्तं विश्वादीनां सर्वदा मा कुरुष्व / अष्टाविंशतिं प्राहू रुद्रादिकानां भ्रूनेत्रयोर्लक्षणेनैव हीनाः

ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ ຂເກນທຣ, ດັ່ງນັ້ນຢ່າເຄີຍຄິດວ່າ ພວກວິສະວະ ແລະກຸ່ມອື່ນໆ ເທົ່າກັນໝົດ ໂດຍອາໄສແຕ່ເຄື່ອງໝາຍພາຍນອກ. ກ່າວກັນວ່າ ໃນພວກຮຸດຣະ ແລະຜູ້ກ່ຽວຂ້ອງ ມີ 28 ຕົນ ຂາດເຄື່ອງໝາຍຈາກຄິ້ວ ແລະຕາທີສາມ ຕາມເກນນັ້ນເອງ।

Verse 22

अलक्षणं मन्यते यद्धि तस्य दुर्लक्षणं नैव तच्चिन्तनीयम् / अष्टाविंशतिं लक्षणं वै हरस्य न भारतीवच्चिन्तनीयं खगेन्द्र

ໂອ ຂເກນທຣ, ສິ່ງໃດທີ່ຜູ້ໃດຄິດວ່າເປັນ “ເຄື່ອງໝາຍ” ຂອງພຣະອົງ ນັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນບໍ່ມີເຄື່ອງໝາຍ; ດັ່ງນັ້ນຢ່າໄດ້ຄິດພິຈາລະນາ “ສັນຍາ” ທີ່ຕ່ຳຕ້ອຍ ຫຼືບົກພ່ອງຂອງພຣະອົງ. ແທ້ຈິງ ລັກສະນະ 28 ປະການຂອງພຣະຫຣິ ຄວນເປັນອາລົມແຫ່ງການພິຈາລະນາສະມາທິ—ບໍ່ແມ່ນແຕ່ຖ້ອຍຄຳຫຼືກະວີດັ່ງພາຣະຕີ.

Verse 23

अतो हरः क्रोधरूपी सदैव तयोरभावात्सत्यमुक्तं तथैतत् / अतो द्वयं नास्ति रुद्रे खगेन्द्र शिश्रोदरे किञ्चिदाधिक्यमस्ति

ດັ່ງນັ້ນ ຮະຣະ (ຣຸດຣະ) ເປັນຜູ້ມີສະພາບແຫ່ງຄວາມໂກດເຄືອງຢູ່ເສມອ; ແລະເນື່ອງຈາກສອງຄຸນນະນັ້ນບໍ່ມີໃນທ່ານ ຄຳທີ່ກ່າວໄວ້ຈຶ່ງເປັນຄວາມຈິງ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ, ໃນຣຸດຣະບໍ່ມີຄວາມເປັນສອງ; ມີແຕ່ໃນເລື່ອງລິງຄະ ແລະທ້ອງ ທີ່ກ່າວວ່າມີຄວາມໂດດເດັ່ນເພີ່ມຂຶ້ນເລັກນ້ອຍ.

Verse 24

सप्ताधिकैर्विशतिलक्षणैस्तु समायुताः स्वस्त्रियो लक्ष्मणाद्याः / षड्वविंशत्या लक्षणैश्चापि युक्ता वारुण्याद्या पञ्चविंशैश्च चन्द्रः

ສະຕຣີເຊັ່ນ ລັກສະມະນາ ແລະອື່ນໆ ຖືກພັນລະນາວ່າ ມີລັກສະນະມົງຄຸນຂອງຮ່າງກາຍເກີນກວ່າ 20. ວາຣຸນີ ແລະອື່ນໆ ກ່າວວ່າມີ 26 ລັກສະນະ; ແລະ ຈັນທຣະ (ພຣະຈັນ) ຖືກພັນລະນາວ່າມີ 25 ລັກສະນະ.

Verse 25

अर्थश्चतुर्विंशतिभिश्चैव युक्तो नासावायोर्द्व्यधिका विंशतिश्च लक्षणैश्चैकविंशत्या शची युक्ता न संशयः

ອັດຖະ (Artha) ປະກອບດ້ວຍຄຸນລັກສະນະ 24; ຮູດັງ ແລະ ລົມຊີວິດ (vāyu) ມີໝາຍລັກ 22; ແລະ Śacī ມີລັກສະນະມົງຄຸນ 21—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສເລີຍ।

Verse 26

प्रवाहा विंशकैर्युक्ता यम एकोनविंशकैः / पाश्यष्टादशभिर्युक्तो दशसप्तयुतो ऽनलः

ພາກທີ່ເອີ້ນວ່າ Pravāhā ສຳພັນກັບ 20 (ໜ່ວຍ). Yama ສຳພັນກັບ 19. Pāśyā ສຳພັນກັບ 18; ແລະ Anala ສຳພັນກັບ 17.

Verse 27

वैवस्वतः षोडशभिमित्रः पञ्चदशैर्युतः / चत्रुर्विंशैस्तु धनपः पावकस्तु त्रयोदशैः

Vaivasvata (Yama) ມາພ້ອມກັບ 16; Mitra ຮ່ວມກັບ 15. Dhanapa (Kubera) ຢູ່ກັບ 24; ແລະ Pāvaka (Agni) ຢູ່ກັບ 13.

Verse 28

गङ्गा द्वादशभिर्युक्ता बुध एकादशैर्युतः / शनिस्तु दशसंख्याकैः पुष्करो नवभिर्युतः

ແມ່ນ້ຳສັກສິດ Gaṅgā ສຳພັນກັບ 12 (ໜ່ວຍ); Budha (ພຸດ) ກັບ 11; Śani (ສະນິ) ກັບ 10; ແລະ Puṣkara ຕີຣຖະອັນສັກສິດ ກັບ 9.

Verse 29

अष्टभिश्चैव संयुक्ताः सप्तभिः पितरस्तथा

ເຊັ່ນດຽວກັນ ພິຕຣະ (Pitṛs) ບັນພະບຸລຸດບິດາ ຖືກກ່າວວ່າ ຈັດຮຽງເປັນ 8 ກຸ່ມ ແລະກໍເປັນ 7 ກຸ່ມດ້ວຍ.

Verse 30

षड्भिश्च देवगन्धर्वाः पञ्चभिस्तदनन्तराः / चतुर्भैः क्षितिपाः प्रोक्तास्त्रिभिरन्ये च संयुताः

ເທວ-ຄັນທະວະ ຖືກກ່າວວ່າມີຄຸນທຳ 6 ປະການ. ຜູ້ທີ່ຕາມພວກເຂົາມີ 5. ກະສັດຜູ້ປົກຄອງແຜ່ນດິນ (ກະສິຕິປາ) ຖືກພັນລະນາວ່າມີ 4 ແລະຜູ້ອື່ນຮ່ວມດ້ວຍ 3.

Verse 31

उदरे किञ्चिदाधिक्ये ह्रस्वे पादे च कर्णयोः / शिखाधिक्यं विना विप्र भार्यायां च शिवस्य च

ໂອ ພຣາຫມະນະ, ທ້ອງອວບເຕັມນ້ອຍໆ, ຕີນແລະຫູສັ້ນ—ແຕ່ບໍ່ໃຫ້ຊິຄາ (ປອກຜົມທີ່ຫົວ) ເກີນ—ເປັນເຄື່ອງໝາຍທີ່ກ່າວໄວ້ທັງໃນພັນລະຍາ ແລະໃນພຣະສິວະ ດ້ວຍ.

Verse 32

लक्ष्मणायां पञ्च दोषाः शिरोगुल्फादिकं विना / नाभ्याधिक्ये सहैवाष्टौ दोषाः संत्यतिवाहिके

ໃນບັນດາລັກສະນະຮ່າງກາຍ ມີຂໍ້ບົກພ່ອງ 5 ປະການ—ໂດຍບໍ່ນັບສິ່ງທີ່ເກືອບກັບຫົວ, ຂໍ້ຕີນ ແລະອື່ນໆ. ແຕ່ຖ້າສະດື (ນາບີ) ໂດດເກີນປົກກະຕິ ຈະມີຂໍ້ບົກພ່ອງ 8 ປະການພ້ອມກັນ; ສະພາບນັ້ນເອີ້ນວ່າ «ອະຕິວາຫິກະ» (ຄວາມທຸກຮ້າຍຮຸນແຮງ).

Verse 33

जङ्घाधिक्ये सहैवाष्टौ दोषाः शच्याः सदा स्मृताः / एवमेव हि दोषाश्चाप्यूहनीयाः खगेश्वर

ໂອ ຂະເຄຊະວະຣະ (ຈອມແຫ່ງນົກ), ເມື່ອແຂ້ງຂາ/ນ່ອງຂາ (ຈັງຄາ) ໂດດເກີນປົກກະຕິ ຈະມີຂໍ້ບົກພ່ອງ 8 ປະການທີ່ຈື່ຈຳກັນມາແຕ່ເກົ່າ. ໃນທຳນອງດຽວກັນ ຂໍ້ບົກພ່ອງອື່ນໆ ກໍຄວນອະນຸມານຈາກລັກສະນະເຫຼົ່ານີ້.

Verse 34

दुर्लक्षणैः सदा वीन्द्र संश्रुतैस्तत्त्वविद्भवेत् / महोदरो लंबनाभिरीषामात्रोग्रदंष्ट्रकः

ໂອ ວີນທຣະ (ນົກຜູ້ປະເສີດ), ຜູ້ໃດຟັງແລະຈື່ຈຳສັນຍາອັນອັບມົງຄົນເຫຼົ່ານີ້ຢ່າງລະມັດລະວັງ ຈະເປັນຜູ້ຮູ້ຄວາມຈິງ: ທ້ອງໃຫຍ່, ສະດືຫ້ອຍ, ແລະມີເຂົ້ວຟັນດຸຮ້າຍ—ແມ່ນແຕ່ຮ່າງກາຍມີຂະໜາດພອດປານກາງກໍຕາມ.

Verse 35

अन्धकूपगभीराक्षो लंबकर्णौष्ठनासिकः / लंबगुल्फो वक्रपादः कुनखी श्यावदन्तकः

ຕາຂອງລາວເລິກລົງຄືກັບນ້ຳສ້າງທີ່ມືດ; ຫູ, ປາກ ແລະ ດັງຂອງລາວຫ້ອຍຍາວ. ຂໍ້ຕີນຂອງລາວຍາວ, ຕີນຂອງລາວຄົດງໍ; ເລັບຂອງລາວຜິດຮູບຮ່າງ, ແລະ ແຂ້ວຂອງລາວເປັນສີດຳ.

Verse 36

दीर्घजङ्घो दीर्घशिश्रस्त्वेकाण्डश्चैकनासिकः / रक्तश्मश्रू रक्तरोमा वक्रास्यः संप्रकीर्तितः

ລາວຖືກພັນລະນາວ່າ ມີຂາຍາວ ແລະ ອະໄວຍະວະຍາວ; ມີໄຂ່ຫຳໜ່ວຍດຽວ ແລະ ຮູດັງດຽວ; ມີໜວດສີແດງ ແລະ ຂົນຕາມໂຕສີແດງ; ແລະ ມີປາກທີ່ບິດບ້ຽວຄົດງໍ.

Verse 37

दग्धपर्व तसंकाशो रक्तपृष्ठः कलिः स्मृतः / अलोमांसो ऽलोमशिरा रक्तगण्डकपोलकः

ກາລີ ຖືກພັນລະນາວ່າ ເປັນຜູ້ທີ່ມີຂໍ້ຕໍ່ຄືກັບຖືກໄຟໄໝ້, ຫຼັງເປັນສີແດງຄືເລືອດ; ບໍ່ມີຂົນຕາມໂຕ ແລະ ບໍ່ມີຜົມບົນຫົວ, ແກ້ມ ແລະ ດູກແກ້ມເປື້ອນດ້ວຍສີແດງເລືອດ.

Verse 38

ललाटे पाण्डुता नित्यं वामस्कन्धे करे खग / क्रूरदृष्टिर्दृष्टिपादस्तथा वै घर्घरस्वरः

ຖ້າໜ້າຜາກຊີດຂາວຕະຫຼອດເວລາ, ມີນົກມາເກາະຢູ່ບ່າຊ້າຍ ຫຼື ມືຊ້າຍ, ສາຍຕາແຂງກະດ້າງ, ຕາຄືຈະຕົກລົງ ແລະ ສຽງແຫບແຫ້ງ - ນີ້ແມ່ນລາງບອກເຫດແທ້ໆ.

Verse 39

अत्याशी चातिपानश्च स्तनौ शुष्कफलोपमौ / ऊरौ नवाञ्जिकारोमः तथा पृष्ठे च मस्तके

ຜູ້ທີ່ກິນ ແລະ ດື່ມຫຼາຍເກີນໄປ - ເຕົ້ານົມຂອງຄົນນັ້ນຈະກາຍເປັນຄືໝາກໄມ້ແຫ້ງ; ແລະ ຂົນສີດຳຄືກັບຢາທາຕາສົດ ຈະປະກົດຂຶ້ນຢູ່ຕົ້ນຂາ, ລວມທັງຢູ່ຫຼັງ ແລະ ຫົວ.

Verse 40

ललाटे त्रीणि दीर्घे तु समे द्वौ संप्रकीर्तितौ / सर्पाकारस्तु यो मत्स्यस्तस्य शिश्रे प्रकीर्तितः

ທີ່ໜ້າຜາກ ເສັ້ນໝາຍສາມເສັ້ນທີ່ຍາວ ຖືກກ່າວວ່າເປັນມງຄົດ; ສອງເສັ້ນທີ່ເທົ່າກັນ ກໍຖືກສັນລະເສີນ. ແລະເຄື່ອງໝາຍຮູບປາທີ່ຄ້າຍງູ ຖືກປະກາດວ່າຢູ່ເທິງອະວັຍະເພດຂອງລາວ।

Verse 41

पादत्राणोपमो मत्स्यो रसनाग्रे प्रकीर्तितः / शिश्राकारश्च यो मत्स्यो गुदे तस्य प्रशस्यते

ເຄື່ອງໝາຍຮູບປາທີ່ຄ້າຍເກີບແຕະ ຖືກກ່າວວ່າເປັນມງຄົດຢູ່ປາຍລີ້ນ. ແລະເຄື່ອງໝາຍຮູບປາທີ່ຄ້າຍອະວັຍະເພດຊາຍ ຖືກຍົກຍ້ອງຢ່າງຍິ່ງເມື່ອພົບຢູ່ທີ່ຮູທະວານ।

Verse 42

वृश्चिकाकारमत्स्यस्तु पदोस्तस्य प्रशस्यते / श्वाकारश्चापि मत्स्यो वै मुखे तस्य प्रकीर्तितः

ເຄື່ອງໝາຍຮູບປາທີ່ຄ້າຍແມງປ່ອງ (ກະປູງ) ຖືກສັນລະເສີນເມື່ອປາກົດຢູ່ທີ່ຕີນຂອງລາວ. ແລະເຄື່ອງໝາຍຮູບປາທີ່ຄ້າຍໝາ ກໍຖືກກ່າວວ່າຢູ່ທີ່ໃບໜ້າຂອງລາວ।

Verse 43

हस्ते तु बहुरेखाः स्युर्लोम नासापुटे स्मृतम् / अतिदीर्घं तु चाङ्गुष्ठं कनिष्ठं चातिदीर्घकम्

ຖ້າທີ່ຝາມືມີເສັ້ນຫຼາຍ, ແລະມີຂົນໃນຮູດັງ, ແລະຖ້ານິ້ວໂປ້ງຍາວເກີນໄປ ພ້ອມທັງນິ້ວກ້ອຍກໍຍາວເກີນໄປ—ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຖືກກ່າວເຖິງເປັນລັກສະນະແຫ່ງກາຍ ສໍາລັບພິຈາລະນານິໄສ ແລະຊະຕາກໍາຂອງຄົນ।

Verse 44

दुर्लक्षणं त्वे वमादि कलावस्ति ह्यनेकशः / सुलक्षणान्यनेकानि मयि संति खगेश्वर

ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກ (ກະຣຸດ), ໃນເຈົ້າມີສ່ວນຫຼາຍທີ່ຖືກໝາຍດ້ວຍລັກສະນະອັບມງຄົດ ເຊັ່ນ ທາງດ້ານຊ້າຍ ແລະອື່ນໆ; ແຕ່ໃນຂ້າພະເຈົ້າກໍມີລັກສະນະມງຄົດຫຼາຍປະການເຊັ່ນກັນ।

Verse 45

द्वात्रिंशल्लक्षणं विष्णोर्ब्रह्माद्यापेक्षयैव तत् / सहाभिप्राय गर्भेण ब्रह्मणोक्तं तव प्रभो

ລັກສະນະ 32 ປະການຂອງພຣະວິສນຸ ຈະເຂົ້າໃຈໄດ້ກໍ່ດ້ວຍການອ້າງອີງພຣະພຣະຫມາ ແລະເທວະອື່ນໆເທົ່ານັ້ນ. ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ພຣະພຣະຫມາໄດ້ປະກາດແດ່ພຣະອົງ ພ້ອມຄວາມໝາຍອັນລຶກຊຶ້ງທີ່ແຝງຢູ່ໃນນັ້ນ.

Verse 46

ब्रह्मोक्तस्य मयोक्तस्य विरोधो नास्ति सत्तम / मयोक्तस्यैव स व्यासः कंबुग्रीवः प्रदर्श्यते

ໂອ ຜູ້ດີທີ່ສຸດ, ບໍ່ມີຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງສິ່ງທີ່ພຣະພຣະຫມາໄດ້ກ່າວ ແລະສິ່ງທີ່ຂ້າໄດ້ກ່າວ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ວະຍາສະ ຜູ້ມີຄໍດັ່ງສັງຂ໌ ຖືກສະແດງວ່າເປັນຜູ້ປະກາດຄໍາສອນຂອງຂ້ານັ້ນເອງ.

Verse 47

रक्ताधरं रक्त तालु चैकीकृत्य मयोदितम् / अतो विरोधो नास्त्येव तथा ज्ञानात्प्रतीयते

ຂ້າໄດ້ກ່າວໂດຍຮວມຄໍາວ່າ “ຮິມຝີປາກແດງ” ແລະ “ເພດານປາກແດງ” ໃຫ້ເປັນຖ້ອຍຄໍາດຽວ. ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງບໍ່ມີຄວາມຂັດແຍ້ງ—ຜູ້ມີປັນຍາອັນຖືກຕ້ອງຈະເຂົ້າໃຈໄດ້.

Verse 48

सप्ताधिकैर्विंशतिलक्षणैस्तु समायुता याः स्त्रियो लक्ष्मणाद्याः

ແມ່ຍິງທີ່ປະກອບດ້ວຍລັກສະນະ 20 ປະການ ແລະມີເພີ່ມອີກ 7 ໝາຍສຳຄັນ ເລີ່ມຈາກລັກສະນະມົງຄຸນ ຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ມີລັກສະນະແຫ່ງໂຊກດີ.

Verse 49

भगे नेत्रे च हस्ते च स्तने कुक्षौ तथैव च / भारत्यपेक्षया पञ्चभिर्न्यूना त्वस्ति लक्षणैः

ໃນບ່ອນອະໄວຍະວະເພດ, ທີ່ດວງຕາ, ທີ່ມື, ທີ່ເຕົ້ານົມ, ແລະທີ່ທ້ອງດ້ວຍ—ເມື່ອທຽບກັບແມ່ຍິງພາຣະຕີ (ອິນເດຍ)—ທ່ານຂາດລັກສະນະກາຍ 5 ປະການ.

Verse 50

न रुद्रवन्न चान्यानि लक्षणानि खगेश्वर / षड्विंशत्या लक्षणैश्चापि युक्ता वारुण्याः षड्लक्षणैश्चैव हीना

ໂອ ພະອົງເຈົ້າແຫ່ງນົກ, ມັນບໍ່ມີເຄື່ອງໝາຍດັ່ງຂອງຣຸດຣະ ແລະບໍ່ມີນິມິດມົງຄຸນອື່ນໆ. ແມ່ນແຕ່ກ່າວວ່າມີ 26 ລັກສະນະ, ແຕ່ຊະນິດວາຣຸນີ ຖືກກ່າວວ່າຂາດ 6 ລັກສະນະໂດຍຈົງໃຈ.

Verse 51

कर्णे कुक्षौ नासिकाकेशपाशे गुल्फे भगे किञ्चिदाधिक्यमस्ति / इन्द्रो युक्तः पञ्चविंशत्या खगेन्द्र सदा हीनो लक्षणैः सप्तसंख्यैः

ໃນຫູ, ທ້ອງ, ດັງ, ປອກຜົມ, ຂໍ້ຕີນ ແລະອະໄວຍະວະເພດ ມີຄວາມເກີນເລັກນ້ອຍ. ໂອ ຂະເກນດຣະ, ອິນດຣະມີ 25 ລັກສະນະ ແຕ່ຍັງຂາດ 7 ເຄື່ອງໝາຍເສມອ.

Verse 52

हस्ते पादे उदरे कर्णयोश्च शिश्रे गुल्फे त्वधरोष्ठेधिकं च / चतुर्विंशत्या लक्षणैश्चापि युक्तो नास्तिक्यवायुस्तद्वदेवाष्टभिश्च

ເມື່ອລົມພະລັງທີ່ເກີດຈາກຄວາມບໍ່ເຊື່ອ (ນາສຕິກຍະວາຍຸ) ລຸກຂຶ້ນ, ມັນປາກົດເດັ່ນໃນມື, ຕີນ, ທ້ອງ, ຫູ, ອະໄວຍະວະເພດ, ຂໍ້ຕີນ ແລະແຮງກວ່າໃນຮິມຝີປາກລຸ່ມ. ມັນຖືກຮູ້ຈັກດ້ວຍ 24 ລັກສະນະ ແລະອີກ 8 ຂໍ້ບອກເພີ່ມເຕີມ.

Verse 53

नाभ्यां गुल्फे हनुरर्ङ्घ्योश्च स्कन्धे द्विजे नेत्रे त्वधरोष्ठेधिकं च / त्रयोविंशत्या लक्षणैश्चापि युक्ता शची तथा नवदोषैश्च युक्ता

ຈາກສະດື, ຂໍ້ຕີນ, ຄາງ ແລະຕີນ, ບ່າ, ແຂ້ວ, ຕາ ແລະຮິມຝີປາກລຸ່ມ—ທັງໝົດນີ້ເປັນສິ່ງທີ່ພິຈາລະນາ. ຜູ້ຍິງທີ່ມີ 23 ລັກສະນະມົງຄຸນ ຖືກກ່າວວ່າຄ້າຍນາງສະຈີ, ແຕ່ອາດຈະພ້ອມດ້ວຍ 9 ໂທດ (ໂດສະ) ດ້ວຍ.

Verse 54

भगे केशे ह्यधरोष्ठे च कर्णे जङ्घे गण्डे वक्षसि गुल्फयोश्च / तथोत्तरोष्ठे किञ्चिदाधिक्यमस्ति एवं विजानीहि खगेन्द्रसत्तम

ໃນບ່ອນອະໄວຍະວະເພດ, ໃນຜົມ, ໃນຮິມຝີປາກລຸ່ມ, ໃນຫູ, ໃນແຂ່ງ (ຂາທ່ອນລຸ່ມ), ໃນແກ້ມ, ໃນອົກ ແລະໃນຂໍ້ຕີນ—ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ຮິມຝີປາກເທິງກໍມີຄວາມເກີນເລັກນ້ອຍດ້ວຍ. ຈົ່ງເຂົ້າໃຈດັ່ງນີ້, ໂອ ຂະເກນດຣະຜູ້ປະເສີດສຸດ.

Verse 55

द्वाविंशत्या लक्षणैः संयुतस्तु दशभिर्देषैः प्रवहो नाम वायुः / तथाङ्गुष्ठे किञ्चिदाधिक्यमस्ति विंशत्येकादशभिर्देषतोर्कः

ລົມຊີວິດທີ່ເອີ້ນວ່າ «ປຣະວາຫະ» ມີລັກສະນະ 22 ປະການ ແລະແຜ່ຜ່ານ 10 ເດສະ. ທີ່ນິ້ວໂປ້ງມີຄວາມເກີນນ້ອຍໜຶ່ງ; ແລະ «ອາຣກະ» ກະແສຊີວິດອື່ນ ແຜ່ຕາມມາດຕາ 21 ເດສະ.

Verse 56

तद्विंशत्या लक्षणैः संयुतस्तु तदा दोषेर्द्वादशभिश्च युक्तः / एकोनविंशत्या लक्षणैश्चापि युक्तस्त्रयोदशभिस्तदभावैर्युतोग्निः

ແລ້ວເມື່ອຜູ້ໃດມີລັກສະນະ 20 ປະການ ຜູ້ນັ້ນກໍຖືກຜູກພັນກັບ doṣa ຂອງກາຍ 12 ປະການ (ຄວາມຜິດປົກກະຕິຂອງທາດ). ອີກທັງ ເມື່ອມີລັກສະນະ 19 ປະການ «ອັກນິ» ໄຟຍ່ອຍອາຫານ ຈະສຳພັນກັບສະພາບ 13 ປະການ ທີ່ກຳນົດໂດຍການຂາດຫາຍຂອງສິ່ງນັ້ນໆ.

Verse 57

अष्टादशभिर्लक्षणैः संयुतस्तु वैवस्वतस्तदभावैश्चतुर्दशभिः / मित्रस्तु सप्तदशभिर्लक्षणैः संयुतः खग

ໂອ ນົກເອີຍ (ກະຣຸດາ), «ໄວວັສວະຕະ» (ຍະມະ) ມີເຄື່ອງໝາຍຈຳແນກ 18 ປະການ ແລະຖືກກຳນົດດ້ວຍການຂາດຫາຍ 14 ປະການ (ອື່ນ). ແຕ່ «ມິຕຣະ» ມີເຄື່ອງໝາຍຈຳແນກ 17 ປະການ.

Verse 58

सदोषैः पञ्चदशभिः संयुक्तो नात्र संशयः / तैश्च षोडशभिर्युक्तो धनपो नात्र संशयः

ຜູ້ທີ່ປະກອບດ້ວຍ doṣa 15 ປະການ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ—ຍ່ອມຖືກຮວມເຂົ້າກັບມັນ. ແລະຜູ້ທີ່ປະກອບດ້ວຍ 16 ປະການນັ້ນ ຍ່ອມເປັນ «ທະນະປະ» ເຈົ້າແຫ່ງຊັບສົມບັດ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ.

Verse 59

तदभावैः षोडशभिः संयुक्तः संप्रकीर्तितः / तैः पञ्चदशभिश्चैव युक्तोग्रेज्यष्ठपुत्रकः

ຜູ້ທີ່ສຳພັນກັບສະພາບແຫ່ງການຂາດຫາຍ 16 ປະການນັ້ນ ຖືກກ່າວຂານໄວ້ຕາມປະເພນີວ່າເປັນເຊັ່ນນັ້ນ. ແລະຜູ້ທີ່ສຳພັນກັບ 15 ປະການໃນນັ້ນ ຖືກພັນລະນາວ່າເປັນ «ອະເກຣຊະ» ຜູ້ເປັນເອກ/ຜູ້ໃຫຍ່ ໃນບັນດາບຸດ 8 ປະເພດ (putraka).

Verse 60

तैः सप्तदशभिर्देषैः संयुक्तो नात्र संशयः / तैश्चतुर्दशभिश्चैव गङ्गा संपरिकीर्तिता

ພຣະອົງຖືກເຊື່ອມຕໍ່ກັບແດນສັກສິດທັງ 17—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ແລະກັບ 14 ແດນນັ້ນດ້ວຍ ແມ່ນ້ຳຄົງຄາ (Gaṅgā) ຖືກສັນລະເສີນຢ່າງແຈ້ງຊັດວ່າມີຄວາມຜູກພັນຮ່ວມກັນ।

Verse 61

तथाष्टादशभिर्देषैः संयुता नात्र संशयः / तैस्त्रयोदशभिश्चैव संयुतो बुध एव तु

ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ມັນຖືກຜູກພັນກັບການແບ່ງ 18 ພາກ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ແລະເມື່ອຜູກພັນກັບ 13 ພາກ ນັ້ນແທ້ໆແມ່ນ ພຣະພຸດ (Budha—ດາວພຸດ/ເມີຄິວຣີ) ທີ່ຖືກຊີ້ບອກ।

Verse 62

दोषैरेकोनविंशत्या संयुतो नात्र संशयः / शनिर्विंशतिदोषेण युतो द्वादशलक्षणैः

ພຣະອົງຖືກຄວາມດ່າງພ້ອງ 19 ປະການກະທົບ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ແລະພຣະສະນິ (Śani—ດາວເສົາ/ຊາຕູນ) ຜູ້ມີຄວາມດ່າງພ້ອງ 20 ປະການ ຖືກຈຳແນກດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍລັກສະນະ 12 ປະການ।

Verse 63

लक्षणैश्चैकादशभिः पुष्करः परिकीर्तितः / एकविंशतिसंख्याकैरसद्भावैः प्रकीर्तितः

ພຸສກະຣະ (Puṣkara) ຖືກພັນລະນາວ່າມີເຄື່ອງໝາຍແຍກແຍະ 11 ປະການ. ແລະຍັງກ່າວວ່າ ມັນຖືກຈຳແນກໄດ້ດ້ວຍສະພາບຂາດດຸນ/ອະສຸພະ 21 ປະການທີ່ຖືກນັບໄວ້।

Verse 64

दशभिर्लक्षणैर्युक्ताः पितरो ये चिराः खग / त्रयोविंशतिदोषैश्च संयुता नात्र संशयः

ໂອ ນົກເອີຍ (ກະຣຸດາ) ບັນດາປິຕຣະ (Pitṛs—ບັນພະບຸລຸດ) ຜູ້ດຳລົງຢູ່ຍາວນານ ຖືກກຳນົດດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍ 10 ປະການ; ແລະຍັງຜູກພັນກັບຄວາມດ່າງພ້ອງ 23 ປະການ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ।

Verse 65

अष्टभिर्लक्षणैर्युक्ता देवगन्धर्वसत्तमाः / दोषैश्चतुर्विंशतिभिः संयुक्ताः परिकीर्तिताः

ພວກເທວະ ແລະ ຄັນທະວະຜູ້ປະເສີດ ຖືກກ່າວວ່າ ມີລັກສະນະເດັ່ນ 8 ປະການ ແລະ ຍັງຖືກພັນພົວກັບຂໍ້ບົກພ່ອງ 24 ປະການດ້ວຍ.

Verse 66

सप्तलक्षणसंयुक्ता गन्धर्वा मानुषातमकाः / यैस्तु पञ्चविंशतिभिर्देषैः संयुक्ताः प्रकीर्तिताः

ຄັນທະວະຖືກກ່າວວ່າ ມີທຳມະຊາດຄ້າຍມະນຸດ ພ້ອມດ້ວຍລັກສະນະ 7 ປະການ; ແລະຍັງຖືກກ່າວວ່າ ມີລັກສະນະຈຳເພາະ 25 ປະການ.

Verse 67

षद्गुणैः क्षितिपा युक्ता षड्विंशत्या च दोषतः / तदन्ये पञ्चभिर्युक्ताश्चतुर्भिः केचिदेव च

ກະສັດທັງຫຼາຍມີຄຸນຄ່າ 6 ປະການ ແຕ່ກໍຖືກໝາຍໄວ້ດ້ວຍຂໍ້ບົກພ່ອງ 26 ປະການ. ຜູ້ປົກຄອງອື່ນໆບາງພວກມີພຽງ 5 ຄຸນ ແລະບາງຄົນມີພຽງ 4 ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 68

त्रिभिः केच्चित्ततो हीना न संति खगसत्तम / यस्मिन्नरे क्षितिपे वा खगेन्द्र आधिक्यं यद्दृश्यते लक्षणस्य

ໂອ ນົກຜູ້ປະເສີດ, ບາງຄົນຂາດໄປ 3 (ລັກສະນະ) ແຕ່ບໍ່ມີໃຜຂາດຫມົດສິ້ນ. ໃນຄົນໃດ—ຈະເປັນຊາວບ້ານທົ່ວໄປ ຫຼື ກະສັດ—ໂອ ຈອມນົກ, ຖ້າເຫັນຄວາມເກີນເດັ່ນຂອງລັກສະນະມົງຄຸນ ນັ້ນຊີ້ວ່າເປັນຄວາມເຫນືອກວ່າໃນໝາຍເຫດເຫຼົ່ານັ້ນ.

Verse 69

न ते नरा नैव ते वै क्षितीशाः सर्वे नैव ह्युत्तमाः सर्वदैव / ये देवा ये च दैत्याश्च सर्वेप्येवं खगाधिप

ໂອ ຈອມນົກ (ກະຣຸດາ), ທັງຄົນທົ່ວໄປ ແລະ ແມ່ນແຕ່ກະສັດ ກໍບໍ່ແມ່ນຜູ້ສູງສຸດຢູ່ຕະຫຼອດໄປ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ທັງເທວະ ແລະ ອະສຸຣະ ກໍບໍ່ອາດເປັນຜູ້ສູງສຸດຕະຫຼອດການ—ທຸກພວກລ້ວນຢູ່ໃຕ້ສັດຈະທຳດຽວກັນນີ້.

Verse 70

लक्षणालक्षणैश्चैव क्रमेणोक्ता न संशयः / लक्षणैः सप्तविंशत्यालक्षणैः संयुताः खग

ໂອ ນົກ (ກະຣຸດາ) ລັກສະນະ ແລະ ອະລັກສະນະ ໄດ້ຖືກກ່າວໄວ້ຕາມລຳດັບ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ກ່າວວ່າມີ 27 ລັກສະນະ ແລະ ອະລັກສະນະຄູ່ກັນ.

Verse 71

अतः सलक्षणा ज्ञेया द्वात्रिंशल्लक्षणैर्न हि / पितुर्गृहे वर्धमाना सदापि स्वकुटुंबं श्रेष्ठयितुं खगेन्द्र

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຂະເກນທຣາ (ກະຣຸດາ) ຍິງຜູ້ມີມົງຄຸນແທ້ ບໍ່ຄວນຕັດສິນດ້ວຍພຽງ 32 ລັກສະນະພາຍນອກ. ແມ່ນແຕ່ເຕີບໃຫຍ່ໃນເຮືອນພໍ່ ນາງກໍມັກມີໃຈຍົກຍ້ອງ ແລະ ທຳໃຫ້ຄອບຄົວອະນາຄົດຂອງນາງສູງສົ່ງເສມອ.

Verse 72

उवाच सा पितरं दीयमानमन्नादिकं त्रमित्रादिकेषु / सदापि ये त्वनुसंधानेन युक्ता अन्तर्गते तत्रतत्र स्थिते च

ນາງໄດ້ກ່າວກັບພໍ່ວ່າ: “ອາຫານ ແລະ ຂອງຖວາຍອື່ນໆທີ່ໃຫ້—ບໍ່ວ່າໃນຫມູ່ມິດ ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະ ອື່ນໆ—ຈະໄປຮອດຜູ້ຮັບທີ່ຜູກພັນຢູ່ເສມອດ້ວຍການລະລຶກຢ່າງມີສະຕິ; ແລະຜູ້ນັ້ນ ແມ່ນຢູ່ພາຍໃນ ແຕ່ກໍຕັ້ງຢູ່ຕາມທີ່ໃຈຈົ່ງໄວ້ ຢູ່ນັ້ນໆ.”

Verse 73

अज्ञातत्वे चान्नपानादिकं च दत्तं संतो व्यर्थमेवं वदन्ति / हरिं वक्ष्ये तत्रतत्र स्थितं चं तं वै शृणु त्वादरेणाद्य नित्यम्

ເມື່ອຜູ້ຮັບບໍ່ຮູ້ຈັກ ແມ່ນແຕ່ອາຫານ ແລະ ເຄື່ອງດື່ມທີ່ຄົນດີໄດ້ຖວາຍ ກໍຖືກກ່າວວ່າເປັນໄຮ້ຜົນຢ່າງນີ້. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງ ຮະຣິ ຜູ້ສະຖິດຢູ່ທຸກແຫ່ງ; ຈົ່ງຟັງພຣະອົງດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ຕະຫຼອດໄປ.

Verse 74

बालो हरिर्बालरूपेण कृष्णः क्षीरादिकं नवनीतं घृतं च / गृह्णाति नित्यं भूषणं वस्त्रजातमेवं दद्यात्सर्वदा विष्णुतुष्ट्यै

ຮະຣິ—ຄຣິສນະໃນຮູບເດັກນ້ອຍ—ຮັບເອົານົມ ແລະ ຂອງຈາກນົມ, ເນີຍສົດ ແລະ ກີ (ghee) ຢູ່ເສມອ; ພ້ອມທັງເຄື່ອງປະດັບ ແລະ ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວນຖວາຍຂອງເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເສມອ ເພື່ອໃຫ້ພຣະວິດສະນຸພໍໃຈ.

Verse 75

मित्रैर्हरिः केशवाख्यो मुकुन्दो भुङ्क्ते दत्तं त्वन्नप्रानादिकं च / पूर्वं दद्यात्सर्वदा वै गृहस्थो धन्यो भवेदन्यथा व्यर्थमेव

ພຣະຫຣິ ຜູ້ມີນາມວ່າ ເກສະວະ ແລະ ມຸກຸນດະ ຊົມຮັບອາຫານ ນ້ຳ ແລະ ຂອງຫຼ້ຽງຊີວິດທີ່ເຮົາຖວາຍ ຜ່ານປາກແຂກແລະມິດສະຫາຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຄົນຄອບຄົວຄວນໃຫ້ກ່ອນເສມອ; ແລ້ວຈຶ່ງເປັນຜູ້ມີພອນ—ບໍ່ຊັ້ນກໍເປັນການເສຍເປົ່າ.

Verse 76

गृह्णाति नित्यं माधवाख्यो हरिश्चेत्येवं ज्ञात्वा देयमन्नादिकं च / एवं ज्ञात्वा दीयमानेन नित्यं प्रीणाति विष्णुर्नान्यथा व्यर्थमेव

ເມື່ອຮູ້ວ່າ ພຣະຫຣິ ຜູ້ມີນາມວ່າ ມາທະວະ ຮັບຖວາຍເປັນປະຈຳທຸກມື້ ຈຶ່ງຄວນໃຫ້ອາຫານ ແລະ ສິ່ງອື່ນໆ. ເມື່ອໃຫ້ເປັນນິດດ້ວຍຄວາມເຂົ້າໃຈນີ້ ພຣະວິດສະນຸຈຶ່ງພໍພຣະໄທ; ບໍ່ຊັ້ນກໍໄຮ້ຜົນ ເສຍເປົ່າ.

Verse 77

गृहे नित्यं वासुदेवो हरिस्तु प्रीणाति नित्यं तत्र तिष्ठन्सुपर्ण / एवं ज्ञात्वा स्वगृहं सर्वदैव अलङ्कुर्याद्धातुरूपैः सदैव

ໂອ ສຸປັນນະ (ກະຣຸດ) ໃນເຮືອນ ພຣະວາສຸເທວະ—ພຣະຫຣິ—ສະຖິດຢູ່ເປັນນິດ ແລະ ພໍພຣະໄທຢູ່ເລື້ອຍໆ. ຮູ້ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຄວນປະດັບເຮືອນຂອງຕົນເອງໃຫ້ງາມເສມອ ດ້ວຍຮູບບູຊາ/ເຄື່ອງປະດັບທີ່ເຮັດດ້ວຍໂລຫະອັນສັກສິດ.

Verse 78

गोविन्दाख्यस्तिष्ठति वष्णवानां पुत्रैर्युतस्तिष्ठति वासुदेवः / मित्रे मुकुन्दः शालके चानिरूद्धो नारायणो द्विजवर्ये सदास्ति

ໃນຫມູ່ວິສະນະວະ (Vaiṣṇava) ພຣະອົງສະຖິດເປັນ ‘ໂກວິນດະ’; ພ້ອມດ້ວຍພຣະບຸດທັງຫຼາຍ ພຣະອົງສະຖິດເປັນ ‘ວາສຸເທວະ’. ໃນມິດ ພຣະອົງເປັນ ‘ມຸກຸນດະ’; ໃນຫຼານຊາຍ (ລູກຂອງເອື້ອຍ/ນ້ອງສາວ) ພຣະອົງເປັນ ‘ອະນິຣຸດທະ’. ໃນດວິຈະວະຣະຍະ (ພຣາຫມະນຜູ້ປະເສີດ) ພຣະອົງສະຖິດເປັນ ‘ນາຣາຍະນະ’ ຢູ່ເສມອ.

Verse 79

गोष्ठे च नित्यं विष्णुरूपी हरिस्तु अश्वे सदा तिष्ठति वामनाख्यः / संकर्षणः शूद्रवर्णे सदास्ति वैश्ये प्रद्युम्नस्तिष्ठति सर्वदैव

ໃນຄອກງົວ ພຣະຫຣິສະຖິດເປັນຮູບພຣະວິດສະນຸຢູ່ເປັນນິດ; ໃນມ້າ ພຣະອົງສະຖິດເປັນຜູ້ມີນາມ ‘ວາມະນະ’ ຢູ່ເສມອ. ‘ສັງກັຣສະນະ’ ຢູ່ເປັນນິດໃນຫມູ່ຊູດຣະ; ແລະໃນຫມູ່ໄວສະຍະ ‘ປຣັດຍຸມນະ’ ສະຖິດຢູ່ທຸກເວລາ.

Verse 80

जनार्दनः क्षत्त्रजातौ सदास्ति दाशेषु नित्यं महिदासो हरिस्तु / मह्यां नित्यं तिष्ठति सर्वदैव ह्युपेन्द्राख्यो हरिरेकः सुपर्ण

ພຣະຈະນາຣະດະນະ ສະຖິດຢູ່ເປັນນິດໃນວົງກະສັດຕຣິຍະ; ໃນຫມູ່ຊາວຫາປາ ແລະຜູ້ຂັບເຮືອ ພຣະຫຣິ ຖືກຮູ້ຈັກເປັນ «ມະຫິດາສ» ຢູ່ເສມອ. ໃນແຜ່ນດິນກໍດີ ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ຕະຫຼອດການ—ພຣະຫຣິພຽງອົງດຽວ ຜູ້ມີນາມ «ອຸເປນດຣະ» ໂອ ສຸປັນນະ (ກະຣຸດ)។

Verse 81

गजे सदा तिष्ठति चक्रपाणिः सदान्तरे तिष्ठति विश्वरूपः / नित्यं शुनि तिष्ठति भूतभावनः पिपीलकायामपि सर्वदैव

ໃນຊ້າງ ພຣະຜູ້ຖືຈັກກະ (ວິສນຸ) ສະຖິດຢູ່ເປັນນິດ; ໃນແກ່ນແທ້ຂອງຊ້າງນັ້ນ ຮູບສາກົນ (ວິສະວະຣູປະ) ກໍປາກົດ. ໃນຫມາກໍດີ ຜູ້ອຸ້ມຊູຊີວິດທັງປວງ ສະຖິດຢູ່ເປັນນິດ; ແມ່ນແຕ່ໃນມົດ ພຣະອົງກໍຢູ່ທຸກເວລາ.

Verse 82

त्रिविक्रमो हरिरूप्यन्तरिक्षे सर्वजातावनन्तरूपी हरिश्च / हरेर्न वर्णोस्ति न गोत्रमस्ति न जातिरीशे सर्वरूपे विचित्रे

ໃນພາກກາງແຫ່ງອາກາດ ພຣະຫຣິສະຖິດໃນຮູບ «ຕຣິວິກຣະມະ»; ພຣະຫຣິເປັນຂອງສັດທຸກຊົນ ແລະມີຮູບອັນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ. ພຣະຫຣິບໍ່ມີວັນນະ, ບໍ່ມີໂຄດຣະ, ບໍ່ມີຊາຕິອັນຕາຍຕົວ—ພຣະເຈົ້າຜູ້ອັດສະຈັນ ຮັບຮູບທຸກຮູບແບບ.

Verse 83

एवं ज्ञात्वा सर्वदा लक्ष्मणा तु हरिं सदा प्रीणयामास देवी / सपर्यया वै क्रियमाणया हरिः पतिर्ममस्य दिति चिन्तयाना

ເມື່ອຮູ້ດັ່ງນີ້ ທ່ານເທວີ ລັກສະມະນາ (ລັກສະມີ) ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະຫຣິປິຕິຍິນດີຢູ່ເສມອທຸກເວລາ. ໃນຂະນະທີ່ນາງບຳເນີນການບູຊາ ແລະການຮັບໃຊ້ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ພຣະຫຣິ—ຄິດວ່າ «ເຮົາແມ່ນຜົວຂອງນາງ»—ກໍພໍພຣະໄທ.

Verse 84

तत्याज देहं विष्णुपतित्वकामा मद्रेषु वै वीन्द्र पुत्री प्रजाता / स्वयंवरे लक्ष्मणाया अहं च भित्त्वा लक्ष्यं भूपतीन्द्रावयित्वा

ນາງເກີດໃນຊາວມັດຣະ ເປັນທິດາຂອງພຣະອິນທຣະ; ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາໃຫ້ພຣະວິສນຸເປັນຜົວ ນາງຈຶ່ງລະທິ້ງຮ່າງກາຍ. ແລະຂ້າພະເຈົ້າກໍເຊັ່ນກັນ ໃນພິທີສະວະຍັມວະຣະຂອງລັກສະມະນາ ໄດ້ຍິງທະລຸເປົ້າໝາຍ ແລະດ້ວຍນັ້ນໄດ້ຊະນະເຫນືອບັນດາກະສັດແຫ່ງແຜ່ນດິນ.

Verse 85

पाणिग्रहं लक्ष्मणायाश्च कृत्वा गत्वा पुरीं रमयामास देवी / तथैवाहं जांबवत्या विवाहं मत्पत्नीत्वे कारणं त्वां ब्रवीमि

ເມື່ອໄດ້ຈັບມືຂອງລັກສະມະນາໃນພິທີອະພິເສກ ແລ້ວໄປຮອດນະຄອນ ພຣະນາງໄດ້ເຮັດໃຫ້ເມືອງນັ້ນຊື່ນບານ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະບອກເຈົ້າເຖິງເຫດຜົນທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ອະພິເສກກັບຈາມບະວະຕີ ແລະນາງເປັນພຣະມະເຫສີຂອງຂ້າພະເຈົ້າແນວໃດ.