Adhyaya 5

Verse 1

याज्ञवल्क्यकृतं सरस्वतीस्तोत्रवर्णनम् श्रीनारायण उवाच वाग्देवतायाः स्तवनं श्रूयतां सर्वकामदम् । महामुनिर्याज्ञवल्क्यो येन तुष्टाव तां पुरा

ຄຳອະທິບາຍກ່ຽວກັບໂສຕຣະຂອງພຣະສຸຣັດສະວະດີທີ່ຣົດຈະນາໂດຍພຣະຍາຊະຍະວັນກະຍະ. ພຣະສຣີນາຣາຍກ່າວວ່າ: ຈົງຟັງບົດສັນລະເສີນພຣະວາກເທວີ (ພຣະສຸຣັດສະວະດີ) ຊຶ່ງປະທານຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ, ຊຶ່ງພຣະມະຫາລືສີຍາຊະຍະວັນກະຍະໄດ້ໃຊ້ສັນລະເສີນພຣะນາງໃນສະໄໝບູຮານ.

Verse 2

गुरुशापाज्ज स मुनिर्हतविद्यो बभूव ह । तदा जगाम दुःखार्तो रविस्थानं सुपुण्यदम्

ເນື່ອງດ້ວຍຄຳສາບຂອງອາຈານ, ມຸນີທ່ານນັ້ນ (ຍາຊະຍະວັນກະຍະ) ຈຶ່ງສູນເສຍວິຊາຄວາມຮູ້ທັງໝົດໄປ. ຈາກນັ້ນດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າຢ່າງໜັກ, ທ່ານຈຶ່ງໄປຍັງທີ່ພຳນັກອັນເປັນມົງຄຸນຍິ່ງຂອງພຣະສຸຣິຍະເທບ.

Verse 3

सम्प्राप्य तपसा सूर्यं लोलार्के दृष्टिगोचरे । तुष्टाव सूर्यं शोकेन रुरोद च मुहुर्मुहुः

ເມື່ອເຂົ້າເຖິງພຣະສຸຣິຍະດ້ວຍການບຳເພັນຕະບະ ທີ່ສະຖານທີ່ສັກສິດໂລລາກະ, ແລະ ໃຫ້ເທບພະເຈົ້າຢູ່ໃນສາຍຕາ, ທ່ານໄດ້ສັນລະເສີນພຣະສຸຣິຍະເທບ ແລະ ຮ້ອງໄຫ້ຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າຢ່າງເລິກເຊິ່ງ.

Verse 4

सूर्यस्तं पाठयामास वेदं वेदाङ्‌गमीश्वरः । उवाच स्तौहि वाग्देवीं भक्त्या च स्मृतिहेतवे

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສຸຣິຍະໄດ້ຊົງສອນພຣະເວດ ແລະ ເວທາງຄະແກ່ທ່ານ. ແລ້ວຕັດວ່າ 'ຈົງສັນລະເສີນພຣະວາກເທວີ (ພຣະສຸຣັດສະວະດີ) ດ້ວຍຄວາມພັກດີ ເພື່ອໃຫ້ຄວາມຈຳ ແລະ ການຈົດຈຳຂອງທ່ານກັບຄືນມາ'.

Verse 5

तमित्युक्त्वा दीननाथोऽप्यन्तर्धानं चकार सः । मुनिः स्नात्वा च तुष्टाव भक्तिनम्रात्मकन्धरः

ຫຼັງຈາກກ່າວດັ່ງນີ້ແລ້ວ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຜູ້ທຸກຍາກກໍຫາຍຕົວໄປ. ພຣະຣືສີ ເມື່ອອາບນ້ຳແລ້ວ ກໍໄດ້ສັນລະເສີນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຢ່າງສຸດຊຶ້ງ.

Verse 6

याज्ञवल्क्य उवाच कृपां कुरु जगन्मातर्मामेवं हततेजसम् । गुरुशापात्स्मृतिभ्रष्टं विद्याहीनं च दुःखितम्

ຍັດຍะວັນລະກະ ກ່າວວ່າ: ຂໍພຣะມານດາແຫ່ງຈັກກະວານຈົ່ງເມດຕາຂ້ານ້ອຍດ້ວຍ! ຄວາມສະຫວ່າງຂອງຂ້ານ້ອຍຖືກທຳລາຍ ຄວາມຈຳເສື່ອມເພາະຄຳສາບຂອງຄູ ຂ້ານ້ອຍຂາດຄວາມຮູ້ ແລະ ຕົກຢູ່ໃນຄວາມທຸກໂສກ.

Verse 7

ज्ञानं देहि स्मृतिं विद्यां शक्तिं शिष्यप्रबोधिनीम् । ग्रन्थकर्तृत्वशक्तिं च सुशिष्यं सुप्रतिष्ठितम्

ຂໍປະທານຄວາມຮູ້, ຄວາມຈຳ, ການຮຽນຮູ້ ແລະ ພະລັງໃນການປຸກ ແລະ ສັ່ງສອນສິດ. ຂໍປະທານຄວາມສາມາດໃນການແຕ່ງຄຳພີອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ປະທານສິດທີ່ດີໃຫ້ແກ່ຂ້ານ້ອຍດ້ວຍ.

Verse 8

प्रतिभां सत्सभायां च विचारक्षमतां शुभाम् । लुप्तं सर्वं दैवयोगान्नवीभूतं पुनः कुरु

ຂໍປະທານສະຕິປັນຍາໃນທີ່ປະຊຸມຂອງຜູ້ຮູ້ ແລະ ຄວາມສາມາດໃນການໃຊ້ເຫດຜົນອັນເປັນມຸງຄຸນ. ສິ່ງໃດທີ່ສູນເສຍໄປຕາມຍຖາກຳ, ຂໍໂປດເຮັດໃຫ້ກັບມາໃໝ່ອີກຄັ້ງ.

Verse 9

यथाङ्‌कुरं भस्मनि च करोति देवता पुनः । ब्रह्मस्वरूपा परमा ज्योतीरूपा सनातनी

ເຊັ່ນດຽວກັບທີ່ເທບພະເຈົ້າสามารถເຮັດໃຫ້ໜໍ່ໄມ້ປົ່ງຂຶ້ນໃໝ່ໄດ້ແມ່ນແຕ່ໃນກອງຂີ້ເຖົ່າ. ພຣະອົງຊົງເປັນທຳມະຊາດແຫ່ງພຣົມ, ເປັນຜູ້ສູงສຸດ, ຊົງເປັນຮູບແຫ່ງແສງສະຫວ່າງ ແລະ ເປັນນິຣັນດອນ.

Verse 10

सर्वविद्याधिदेवी या तस्यै वाण्यै नमो नमः । विसर्गबिन्दुमात्रासु यदधिष्ठानमेव च

ຂໍນອບນ້ອມຕໍ່ພຣະວານີ (ພຣະສຸຣັດສະວະດີ) ຜູ້ເປັນເທພີແຫ່ງສັບພະວິຊາຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ. ແລະ ຜູ້ຊົງສະຖິດຢູ່ໃນວິສັກຄະ, ພິນທຸ ແລະ ມາດຕາ.

Verse 11

तदधिष्ठात्री या देवी तस्यै नित्यै नमो नमः । व्याख्यास्वरूपा सा देवी व्याख्याधिष्ठातृरूपिणी

ຂໍນອບນ້ອມຕໍ່ພຣະແມ່ຜູ້ເປັນນິຣັນດອນຜູ້ຊົງເປັນປະທານເໜືອສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນຊ້ຳແล້ວຊ້ຳອີກ. ພຣະແມ່ອົງນັ້ນຄືຮູບແຫ່ງการອະທິບາຍ ແລະ ເປັນເທພີຜູ້ເປັນປະທານແຫ່ງຄຳອະທິບາຍທັງປວງ.

Verse 12

यया विना प्रसंख्यावान् संख्यां कर्तुं न शक्यते । कालसंख्यास्वरूपा या तस्यै देव्यै नमो नमः

ຫາກປາສະຈາກພຣະອົງ ແມ່ນແຕ່ນັກຄະນິດສາດຜູ້ຊ່ຽວຊານກໍບໍ່ສາມາດຄຳນວນຕົວເລກໄດ້. ຂໍນອບນ້ອມຕໍ່ພຣະແມ່ຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງການຄຳນວນກາລະເວລາ ແລະ ຕົວເລກຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ.

Verse 13

भ्रमसिद्धान्तरूपा या तस्यै देव्यै नमो नमः । स्मृतिशक्तिज्ञानशक्तिबुद्धिशक्तिस्वरूपिणी

ຂໍນອບນ້ອມຕໍ່ພຣະແມ່ຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງຫຼັກການທີ່ກຳຈັດຄວາມຫຼົງຜິດຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ. ພຣະອົງຊົງເປັນຮູບແຫ່ງພະລັງແຫ່ງຄວາມຈຳ, ພະລັງແຫ່ງຄວາມຮູ້ ແລະ ພະລັງແຫ່ງປັນຍາ.

Verse 14

प्रतिभाकल्पनाशक्तिर्या च तस्यै नमो नमः । सनत्कुमारो ब्रह्माणं ज्ञानं पप्रच्छ यत्र वै

ຂໍນອບນ້ອມຕໍ່ພຣະອົງຜູ້ຊົງເປັນພະລັງແຫ່ງອັດສະລິຍະພາບ ແລະ ຈິນຕະນາการຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ. ເມື່ອພຣະສະນັດກຸມານທູນຖາມພຣະພົມເຖິງຄວາມຮູ້ທາງຈິດວິນຍານ...

Verse 15

बभूव मूकवत्सोऽपि सिद्धान्तं कर्तुमक्षमः । तदाऽऽजगाम भगवानात्मा श्रीकृष्ण ईश्वरः

ພຣະພົມຊົງເປັນດັ່ງຜູ້ໃບ້ ບໍ່ສາມາດປະດິດສະຖານຄວາມຈິງອັນສູງສຸດໄດ້ ໃນເວລານັ້ນ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ເປັນວິນຍານແຫ່ງສັບພະສິ່ງ ພຣະສີ ກິດສະນະ ໄດ້ສະເດັດມາເຖິງ

Verse 16

उवाच स तां स्तौहि वाणीमिष्टां प्रजापते । स च तुष्टाव तां ब्रह्मा चाज्ञया परमात्मनः

ພຣະກິດສະນະຊົງກ່າວວ່າ 'ໂອ້ ປະຊາບໍດີ ຈົ່ງສັນລະເສີນພຣະວານີ (ສຣັສວະດີ) ຜູ້ເປັນທີ່ປາຖະຫນາຂອງທ່ານ' ແລະ ພຣະພົມກໍໄດ້ສັນລະເສີນພຣະນາງຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະປໍຣະມາດມັນ

Verse 17

चकार तत्प्रसादेन तदा सिद्धान्तमुत्तमम् । यदाप्यनन्तं पप्रच्छ ज्ञानमेकं वसुन्धरा

ດ້ວຍຄວາມເມດຕາຂອງພຣະນາງ ພຣະພົມຈຶ່ງໄດ້ປະດິດສະຖານຄວາມຈິງອັນສູງສຸດ ແລະ ເມື່ອພຣະແມ່ທໍຣະນີ (ວະສຸນທະຣາ) ໄດ້ທູນຖາມພຣະອະນັນຕະນາຄະລາດເຖິງຄວາມຮູ້ອັນເປັນຫນຶ່ງດຽວ...

Verse 18

बभूव मूकवत्सोऽपि सिद्धान्तं कर्तुमक्षमः । तदा तां स च तुष्टाव संत्रस्तः कश्यपाज्ञया

ພຣະອະນັນຕະນາຄະລາດກໍຊົງເປັນດັ່ງຜູ້ໃບ້ ບໍ່ສາມາດປະດິດສະຖານຄວາມຈິງໄດ້ ໃນເວລານັ້ນ ດ້ວຍຄວາມຫວາດກົວ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ສັນລະເສີນພຣະນາງຕາມຄຳສັ່ງຂອງລືສີກັດສະຍະປະ

Verse 19

ततश्चकार सिद्धान्तं निर्मलं भ्रमभञ्जनम् । व्यासः पुराणसूत्रं च पप्रच्छ वाल्मिकिं यदा

ຈາກນັ້ນພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຊົງກຳນົດຫລັກທຳອັນບໍລິສຸດທີ່ທຳລາຍຄວາມລຸ່ມຫລົງທັງປວງ ເມື່ອພຣະວະຍາສໄດ້ທູນຖາມພຣະວານມີກິກ່ຽວກັບໂຄງຮ່າງຂອງຄຳພີປຸຣານະ...

Verse 20

मौनीभूतश्च सस्मार तामेव जगदम्बिकाम् । तदा चकार सिद्धान्तं तद्वरेण मुनीश्वरः

ພຣະວານມີກິຊົງນິ່ງງຽບ ແລະ ລະລຶກເຖິງພຣະແມ່ແຫ່ງສາກົນໂລກອົງນັ້ນ ຈາກນັ້ນ ດ້ວຍພອນຂອງພຣະນາງ ຍອດແຫ່ງມຸນີຈຶ່ງໄດ້ກຳນົດຄວາມຈິງຂຶ້ນ

Verse 21

सम्प्राप्य निर्मलं ज्ञानं भ्रमान्धध्वंसदीपकम् । पुराणसूत्रं श्रुत्वा च व्यासः कृष्णकलोद्‍भवः

ເມື່ອໄດ້ຮັບຄວາມຮູ້ອັນບໍລິສຸດນັ້ນ ເຊິ່ງເປັນດັ່ງປະທີບທີ່ທຳລາຍຄວາມມືດບອດແຫ່ງຄວາມລຸ່ມຫລົງ ແລະ ເມື່ອໄດ້ຟັງໂຄງຮ່າງຂອງຄຳພີປຸຣານະແລ້ວ ພຣະວະຍາສຜູ້ບັງເກີດຈາກສ່ວນຫນຶ່ງຂອງພຣະກິດສະນະ...

Verse 22

तां शिवां वेद दध्यौ च शतवर्षं च पुष्करे । तदा त्वत्तो वरं प्राप्य सत्कवीन्द्रो बभूव ह

ໄດ້ຊົງບຳເພັນສະມາທິລະລຶກເຖິງພຣະແມ່ແຫ່ງພຣະເວດຜູ້ເປັນມົງຄົນອົງນັ້ນເປັນເວລາຫນຶ່ງຮ້ອຍປີ ນະ ປຸສກະຣະ ແລະ ເມື່ອໄດ້ຮັບພອນຈາກພຣະນາງແລ້ວ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ກາຍເປັນຍອດແຫ່ງກະວີທີ່ແທ້ຈິງ

Verse 23

तदा वेदविभागं च पुराणं च चकार सः । यदा महेन्द्रः पप्रच्छ तत्त्वज्ञानं सदाशिवम्

ຈາກນັ້ນພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຊົງແບ່ງແຍກພຣະເວດ ແລະ ຣົດຈະນາຄຳພີປຸຣານະ ເມື່ອພຣະມະເຫນທະຣະ (ພຣະອິນ) ໄດ້ທູນຖາມພຣະສະດາສິວະເຖິງຄວາມຮູ້ແຫ່ງສັດຈະທຳອັນສູງສຸດ...

Verse 24

क्षणं तामेव सञ्चिन्त्य तस्मै ज्ञानं ददौ विभुः । पप्रच्छ शब्दशास्त्रं च महेन्द्रश्च बृहस्पतिम्

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ສະຖິດຢູ່ທຸກແຫ່ງຫົນ (ພຣະສະດາສິວະ) ຊົງລະລຶກເຖິງພຣະນາງພຽງຊົ່ວຄູ່ແລ້ວຈຶ່ງປະທານຄວາມຮູ້ແກ່ພຣະອົງ ແລະ ເມື່ອພຣະມະເຫນທະຣະໄດ້ທູນຖາມພຣະພຶຫັດສະບໍດີກ່ຽວກັບສາດແຫ່ງຖ້ອຍຄຳ (ໄວຍາກອນ)...

Verse 25

दिव्यं वर्षसहस्रं च स त्वां दध्यौ च पुष्करे । तदा त्वत्तो वरं प्राप्य दिव्यवर्षसहस्रकम्

ພະອົງ (ພຶຫັດສະບໍດີ) ໄດ້ບຳເພັນສະມາທິລະລຶກເຖິງພະແມ່ເປັນເວລາໜຶ່ງພັນປີທິບ ຢູ່ທີ່ປຸສະກະຣະ. ຈາກນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ຮັບພອນຈາກພະແມ່ ເປັນເວລາໜຶ່ງພັນປີທິບ...

Verse 26

उवाच शब्दशास्त्रं च तदर्थं च सुरेश्वरम् । अध्यापिताश्च ये शिष्या यैरधीतं मुनीश्वरैः

ພະອົງໄດ້ສອນສາດແຫ່ງຖ້ອຍຄຳ ແລະຄວາມໝາຍອັນເລິກເຊິ່ງແກ່ຈອມເທບ (ພະອິນ). ເຫຼົ່າສິດທີ່ໄດ້ຮັບການສັ່ງສອນ ແລະເຫຼົ່າມຸນີຜູ້ສຶກສາ...

Verse 27

ते च तां परिसञ्चिन्त्य प्रवर्तन्ते सुरेश्वरीम् । त्वं संस्तुता पूजिता च मुनीन्द्रैर्मनुमानवैः

ພວກເຂົາທັງໝົດດຳເນີນໄປໃນການສຶກສາໄດ້ດ້ວຍການບຳເພັນສະມາທິເຖິງພະແມ່ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນທວຍເທບ. ພະແມ່ຊົງໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນ ແລະບູຊາໂດຍເຫຼົ່າມຸນີຜູ້ປະເສີດ ເຫຼົ່າມະນູ ແລະມະນຸດທັງປວງ.

Verse 28

दैत्येन्द्रैश्च सुरैश्चापि ब्रह्मविष्णुशिवादिभिः । जडीभूतः सहस्रास्यः पञ्चवक्त्रश्चतुर्मुखः

ໂດຍເຫຼົ່າຈອມອະສູນ ເຫຼົ່າເທບ ແລະໂດຍພະພົມ ພະວິດສະນຸ ພະສິວະ ແລະເທບອົງອື່ນໆ. ແມ້ແຕ່ຜູ້ມີພັນສຽນ (ອະນັນຕະນາຄະລາດ) ຜູ້ມີຫ້າພັກ (ພະສິວະ) ແລະຜູ້ມີສີ່ພັກ (ພະພົມ) ຕ່າງກໍຕົກຢູ່ໃນຄວາມງຽບງັນ...

Verse 29

यां स्तोतुं किमहं स्तौमि तामेकास्येन मानवः । इत्युक्त्वा याज्ञवल्क्यश्च भक्तिनम्रात्मकन्धरः

ໃນການສັນລະເສີນພະແມ່; ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າເຊິ່ງເປັນພຽງມະນຸດທີ່ມີພຽງໜ້າດຽວຈະສັນລະເສີນພະແມ່ໄດ້ຢ່າງໃດ? ເມື່ອກ່າວເຊັ່ນນີ້ແລ້ວ ທ່ານຢາຊະຍະວັນກະຍະ ຜູ້ມີຄໍກົ້ມລົງດ້ວຍຄວາມພັກດີອັນເລິກເຊິ່ງ...

Verse 30

प्रणनाम निराहारो रुरोद च मुहुर्मुहुः । ज्योतीरूपा महामाया तेन दृष्टाप्युवाच तम्

ທ່ານໄດ້ອົດອາຫານ ກົ້ມຂາບແລະຮ້ອງໄຫ້ຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ. ພະມະຫາາຍາ ຜູ້ມີຮູບກາຍເປັນແສງສະຫວ່າງອັນສູງສຸດ ໄດ້ປະກົດໃຫ້ທ່ານເຫັນ ແລະພະນາງໄດ້ຕັດກັບທ່ານ.

Verse 31

सुकवीन्द्रो भवेत्युक्त्वा वैकुण्ठं च जगाम ह । याज्ञवल्क्यकृतं वाणीस्तोत्रमेतत्तु यः पठेत्

ໂດຍຕັດວ່າ 'ຈົ່ງເປັນຍອດແຫ່ງກະວີຜູ້ປະເສີດ' ແລ້ວພະນາງກໍສະເດັດໄປຍັງໄວກູນ. ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ອ່ານບົດສັນລະເສີນພະວານີທີ່ຮຈນາໂດຍທ່ານຢາຊະຍະວັນກະຍະນີ້...

Verse 32

स कवीन्द्रो महावाग्मी बृहस्पतिसमो भवेत् । महामूर्खश्च दुर्बुद्धिर्वर्षमेकं यदा पठेत्

ຜູ້ນັ້ນຈະກາຍເປັນຍອດກະວີ ເປັນຜູ້ມີວາທະສິນເລີດ ແລະມີປັນຍາສະເໝີດ້ວຍພະພຶຫັດສະບໍດີ. ແມ້ແຕ່ຄົນເຂົາຫາກອ່ານເປັນເວລາໜຶ່ງປີ...

Verse 33

स पण्डितश्च मेधावी सुकवीन्द्रो भवे ध्रुवम्

ຜູ້ນັ້ນຈະກາຍເປັນບັນດິດຜູ້ມີຄວາມຮູ້ ມີປັນຍາສະຫຼຽວສະຫຼາດ ແລະເປັນຍອດແຫ່ງກະວີຜູ້ປະເສີດຢ່າງແນ່ນອນ.

Verse 999

इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां नवमस्कन्धे याज्ञवल्क्यकृतं सरस्वतीस्तोत्रवर्णनं नाम पञ्चमोऽध्यायः

ຈົບພາກທີຫ້າ ຊື່ວ່າ 'ການພັນລະນາເຖິງສະຣັດສະວະຕີສະໂຕຕຣາ ທີ່ຮຈນາໂດຍຢາຊະຍະວັນກະຍະ' ໃນສະກັນທະທີເກົ້າ ແຫ່ງສີມັດ ເທວີ ພາກະວະຕະມະຫາປຸຣານະ.