Shloka 43
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
तस्य मे सर्वपूज्यस्य को न पूज्यो महीतले / इति सर्वानुकूलो यः स शिष्यः परिकीर्तितः
Transliteration
tasya me sarvapūjyasya ko na pūjyo mahītale / iti sarvānukūlo yaḥ sa śiṣyaḥ parikīrtitaḥ
Translation
ຜູ້ທີ່ບູຊາຂ້ອຍ—ຜູ້ຄວນບູຊາທັງປວງ—ໃນແຜ່ນດິນນີ້ ຈະມີໃຜບໍ່ຄວນບູຊາອີກຫຼື? ຜູ້ທີ່ເປັນມິດກັບທຸກຄົນຕາມນີ້ ເອີ້ນວ່າ “ສິດ”.
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; enclitic
सर्व-पूज्यस्यof the one worthy of worship by all
सर्व-पूज्यस्य:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; कर्मधारयः (‘सर्वैः पूज्यः’ = worthy of worship by all)
कःwho
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; interrogative pronoun
नnot
न:
Pratishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
पूज्यःworthy of worship
पूज्यः:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootपूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्तव्य/यत्-प्रत्ययान्त (worthy to be worshipped)
मही-तलेon the earth
मही-तले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘महेः तलम्’ = surface of the earth)
इतिthus
इति:
Vacana-marker (उक्तिसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक/निदर्शनार्थक अव्यय (quotative)
सर्व-अनुकूलःfavorable to all
सर्व-अनुकूलः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अनुकूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (‘सर्वेषां अनुकूलः’ = favorable to all)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; correlative pronoun
शिष्यःdisciple
शिष्यः:
Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परिकीर्तितःis proclaimed
परिकीर्तितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-कीर्त् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः (‘is declared’)