Shloka 9
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
आदिकर्त्तारणानां वै नमस्यः पृथुरेव हि / यो हि योद्धा रणं याति कीर्त्तयित्वा पृथुं नृपम्
Transliteration
ādikarttāraṇānāṃ vai namasyaḥ pṛthureva hi / yo hi yoddhā raṇaṃ yāti kīrttayitvā pṛthuṃ nṛpam
Translation
ພຣະປຣຶຖຸແທ້ໆແມ່ນຜູ້ຄວນນົບນ້ອມ ໃນຖານະຜູ້ເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງສົງຄາມ; ນັກຮົບຜູ້ໃດຈະໄປສູ່ສະໜາມຮົບ ຍ່ອມຂັບຂານພຣະນາມພຣະປຣຶຖຸກ່ອນ
Word by Word
आदिकर्तॄणाम्of the prime creators
आदिकर्तॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआदि-कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः कर्मधारय—‘आदिः कर्ता’
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चय/प्रसिद्ध्यर्थक अव्यय (indeed, surely)
नमस्यःworthy of salutation
नमस्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनमस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘नमनीयः’
पृथुःPṛthu
पृथुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवalone/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (for, indeed)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (emphasis/causal)
योद्धाa warrior
योद्धा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोद्धृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रणम्battle
रणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यातिgoes
याति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
कीर्तयित्वाhaving praised
कीर्तयित्वा:
Purvakala (पूर्वकाल/absolutive)
TypeIndeclinable
Root√कीर्त् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (gerund/absolutive); ‘कीर्तयित्वा’ = having praised
पृथुम्Pṛthu
पृथुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नृपम्the king
नृपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अप्पोजिशन—पृथुम् इति