Previous Verse
Next Verse

Shloka 87

ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana

Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering

अतीतैस्तु सहातीता भाव्या भाव्यैः सुरैः सह / वर्त्तन्ते वर्त्तमानैश्च स्थानिभिस्तैः सुरैः सह / अस्मिन्मन्वन्तरे चैव ग्रहा वैतानिकाः स्मृताः

atītaistu sahātītā bhāvyā bhāvyaiḥ suraiḥ saha / varttante varttamānaiśca sthānibhistaiḥ suraiḥ saha / asminmanvantare caiva grahā vaitānikāḥ smṛtāḥ

ເທວະທັງຫຼາຍຜູ້ຜ່ານໄປກັບອະດີດ, ຜູ້ຈະເປັນໄປກັບອະນາຄົດ, ແລະຜູ້ດຳລົງຢູ່ກັບປັດຈຸບັນ—ເປັນສຸຣະຜູ້ມັ່ນຄົງ. ໃນມັນວັນຕະຣະນີ້ ດາວເຄາະຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ໄວຕານິກ’.

atītaiḥwith the past (ones)
atītaiḥ:
Sahakāraka (सहकारी/सह)
TypeAdjective
Rootatīta (कृदन्त/प्रातिपदिक; √i-गम् + अतीत)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; विशेषण-प्रयोगः
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात/अवधारणार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
sahawith
saha:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-अव्यय (preposition-like indeclinable: with)
atītāḥthe past (ones)
atītāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootatīta (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेष्य-ग्रहाः (understood)
bhāvyāḥthe future (ones)
bhāvyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhāvya (कृदन्त/प्रातिपदिक; √bhū + यत्)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘future’ अर्थे विशेषण
bhāvyaiḥwith the future (ones)
bhāvyaiḥ:
Sahakāraka (सहकारी)
TypeAdjective
Rootbhāvya (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण
suraiḥwith the gods
suraiḥ:
Sahakāraka (सहकारी)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
sahawith
saha:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-अव्यय (with)
varttantethey exist/continue
varttante:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛt (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
varttamānaiḥwith the present (ones)
varttamānaiḥ:
Sahakāraka (सहकारी)
TypeAdjective
Rootvarttamāna (कृदन्त/प्रातिपदिक; √vṛt + शतृ)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘present’ अर्थे विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction: and)
sthānibhiḥwith the station-holders
sthānibhiḥ:
Sahakāraka (सहकारी)
TypeNoun
Rootsthānin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘स्थानी’ = holder of a station/office
taiḥwith those
taiḥ:
Sahakāraka (सहकारी)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd), बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण
suraiḥwith the gods
suraiḥ:
Sahakāraka (सहकारी)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd), बहुवचन
sahawith
saha:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-अव्यय (with)
asminin this
asmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम
manvantarein the Manvantara
manvantare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmanvantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic: indeed/only)
grahāḥthe ग्रह-s (planets/seizers)
grahāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), बहुवचन
vaitānikāḥpertaining to Vaitāna rites
vaitānikāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvaitānika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
smṛtāḥare said/are regarded
smṛtāḥ:
Kriyā (क्रिया; passive predication)
TypeVerb
Rootsmṛta (कृदन्त/प्रातिपदिक; √smṛ + क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘are said/considered’