Adhyaya 13

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे अग्निनिचयो नाम द्वादशो ऽध्यायः सुत उवाच ब्रह्मणः सृजतः पुत्रान् पूर्वं स्वायंभुवेंऽतरे / गात्रेभ्यो जज्ञिरे तस्य मनुष्यासुरदेवताः

ດັ່ງນີ້ ໃນສີຣີພຣະຫມານຑະ ມະຫາປຸຣານ ພາກຕົ້ນທີ່ວາຍຸກ່າວ ໃນອະນຸສັງຄະປາດທີ 2 ບົດທີ 12 ຊື່ ‘ອັກນິນິຈະຍະ’. ສູຕະກ່າວວ່າ— ໃນຕົ້ນສະວາຍັມພູວະມັນວັນຕະຣະ ເມື່ອພຣະພຣະຫມາສ້າງບຸດ ຈາກອະວະຍະວະຂອງພຣະອົງໄດ້ເກີດມະນຸດ ອະສຸຣ ແລະເທວະ

Verse 2

पितृवन्मन्यमानास्तं जज्ञिरे पितरो ऽपि च / तेषां निसर्गः प्रागुक्तः समासाच्छ्रुयतां पुनः

ເມື່ອນັບຖືພຣະອົງດຸຈບິດາ ພິຕຣະ (Pitṛ) ທັງຫຼາຍກໍເກີດຂຶ້ນ. ກ່ຽວກັບກຳເນີດຂອງພວກເຂົາໄດ້ກ່າວໄວ້ແລ້ວ; ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງອີກຄັ້ງໂດຍຫຍໍ້

Verse 3

देवासुरमनुष्यांश्च सृष्ट्वा ब्रह्माभ्यमन्यत / पितृवन्मन्यमाना वै जज्ञिरे ऽस्योपपक्षतः

ເມື່ອພຣະພຣະຫມາສ້າງເທວະ ອະສຸຣ ແລະມະນຸດແລ້ວ ພຣະອົງຈຶ່ງດຳຣິ; ແລະພິຕຣະຜູ້ນັບຖືພຣະອົງດຸຈບິດາ ໄດ້ເກີດຈາກດ້ານຂ້າງຂອງພຣະອົງ

Verse 4

मध्वादयः षडृतवः पितॄंस्तान्परिचक्षते / ऋतवः पितरो देवा इत्येषा वैदिकी श्रुतिः

ລະດູທັງຫົກ ເລີ່ມດ້ວຍ ‘ມະທຸ’ ເປັນນາມເອີ້ນພິຕຣະເຫຼົ່ານັ້ນ. ‘ລະດູແມ່ນພິຕຣະ ແລະພິຕຣະແມ່ນເທວະ’—ນີ້ແມ່ນສຣຸຕິແຫ່ງເວທ

Verse 5

मन्वन्तरेषु सर्वेषु ह्यतीतानागतेषु वै / एते स्वायंभुवे पूर्वमुत्पन्नाश्चान्तरे शुभे

ໃນມັນວັນຕະຣະທັງປວງ ທັງທີ່ຜ່ານມາແລະທີ່ຈະມາ ພວກນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນກ່ອນໃນສະວາຍັມພູວະມັນວັນຕະຣະອັນເປັນມົງຄຸນ

Verse 6

अग्निष्वात्ता स्मृता नाम्ना तथा बर्हिषदश्च वै / अयज्वानस्तथा तेषामासन्ये गृहमेधिनः

ພວກເຂົາຖືກຈື່ຈຳດ້ວຍນາມ “ອັກນິສວາຕຕາ” ແລະ “ບັຣຫິສະດະ”; ໃນພວກນັ້ນຍັງມີຜູ້ບໍ່ໄດ້ປະກອບຍັຊະນະ ເປັນຄະຫັດຖະຜູ້ຄອງເຮືອນ।

Verse 7

अग्निष्वात्ता स्मृतास्ते वै पितरो नाहिताग्नयः / यज्वानस्तेषु ये त्वासन्पितरः सोमपीथिनः

“ອັກນິສວາຕຕາ” ແມ່ນພິຕຣະຜູ້ບໍ່ໄດ້ຕັ້ງໄຟບູຊາ; ແລະໃນພວກນັ້ນ ຜູ້ທີ່ເປັນຍັຊະວານ ແມ່ນພິຕຣະຜູ້ດື່ມໂສມ।

Verse 8

स्मृता बर्हिषदस्ते वै पितर स्त्वग्निहोत्रिणः / ऋतवः पितरो देवाः शास्त्रे ऽस्मिन्निश्चयं गताः

“ບັຣຫິສະດະ” ແມ່ນພິຕຣະຜູ້ປະກອບອັກນິໂຫຕຣະ; ແລະໃນຄຳພີນີ້ ລະດູການທັງຫຼາຍຖືກກຳນົດແນ່ນອນວ່າເປັນພິຕຣະ-ເທວະ।

Verse 9

मधुमाधवौ रसौ ज्ञेयौ शुचिशुक्रौ च शुष्मिणौ / नभाश्चैव नभस्यश्च जीवावेतापुदात्दृतौ

ມະທຸ ແລະ ມາທະວະ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນຣະສະ; ຊຸຈິ ແລະ ຊຸກຣະ ເປັນຜູ້ມີພະລັງສະຫວ່າງ; ແລະ ນະພາ-ນະພັສຍະ ທັງສອງເອີ້ນວ່າ “ຊີວະ” ມີສະພາບອະປຸດາດ-ດຣິຕ।

Verse 10

इषश्चैव तथोर्जश्च स्वधावन्तावृदात्दृतौ / सहश्चैव सहस्यश्च घोरावेतापुदात्दृतौ

ອິສະ ແລະ ອູຣຊະ ທັງສອງເອີ້ນວ່າ svadhāvant ແລະມີສະພາບ vṛdāt-dṛta; ສະຫະ ແລະ ສະຫັສຍະ ທັງສອງເອີ້ນວ່າ ghora ແລະມີສະພາບ apudāt-dṛta.

Verse 11

तपाश्चैव तपस्यश्च मन्युमन्तौ तु शैशिरौ / कालावस्थासु षट्स्वेते मासाख्या वै व्यवस्थिताः

ຕະປະ ແລະ ຕະປັດສະຍາ, ພ້ອມທັງ ມັນຍຸມັນຕະ ແລະ ໄສຊິຣະ—ຊື່ເດືອນທັງຫົກນີ້ຖືກຈັດວາງໃນພາວະແຫ່ງການເວລາທັງຫົກ

Verse 12

इमे च ऋतवः प्रोक्ताश्चेतनाचेतनेषु वै / ऋतवो ब्रह्मणः पुत्रा विज्ञेयास्ते ऽभिमानिनः

ລະດູເຫຼົ່ານີ້ຖືກກ່າວວ່າມີຢູ່ທັງໃນສິ່ງມີຈິດແລະບໍ່ມີຈິດ; ລະດູເປັນບຸດຂອງພຣະພຣະຫມາ ຄວນຮູ້ວ່າເປັນ ‘ອະພິມານິນ’

Verse 13

मासार्द्धमासस्थानेषु स्थानिनौ ऋतवो मताः / स्थानानां व्यतिरेकेण ज्ञेयाः स्थानागिमानिनः

ໃນຕຳແໜ່ງຂອງເດືອນແລະຄຶ່ງເດືອນ ລະດູຖືກນັບວ່າເປັນຜູ້ຄອງປະຈຳ; ດ້ວຍຄວາມແຕກຕ່າງແຫ່ງຕຳແໜ່ງ ຈຶ່ງຄວນຮູ້ວ່າເປັນ ‘ສະຖານາພິມານິນ’

Verse 14

अहोरात्राणि मासाश्च ऋतवश्चायनानि च / संवत्सराश्च स्थानानि कामाख्या ह्यभिमानिनाम्

ກາງວັນກາງຄືນ, ເດືອນ, ລະດູ, ອາຍະນະ ແລະ ປີ—ທັງໝົດນີ້ແມ່ນຕຳແໜ່ງຂອງຜູ້ເປັນ ‘ອະພິມານິນ’ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ກາມ’

Verse 15

एतेषु स्थानिनो ये तु कालावस्था व्यवस्थिताः / तत्सतत्त्वास्तदात्मानस्तान्वक्ष्यामि निबोधत

ພາວະແຫ່ງການເວລາທີ່ຕັ້ງມັ່ນໃນຕຳແໜ່ງເຫຼົ່ານີ້ ມີສະພາວະດຽວກັນ ແລະ ເປັນອາດມັນດຽວກັນ; ຂ້ອຍຈະກ່າວອະທິບາຍ—ຈົ່ງຟັງໃຫ້ດີ

Verse 16

पार्वण्यस्ति थयः संध्याः पक्षा मासार्द्धसंमिताः / निमेषाश्च कलाः कष्ठा मुहुर्त्ता दिवसाः क्षयाः

ປັຣວະ, ສັນທະຍາ, ປັກສະ ແລະ ຄຶ່ງເດືອນ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນມາດຕາວັດເວລາ. ນິເມສະ, ກະລາ, ກາດຖາ, ມຸຫູຣຕະ, ມື້ ແລະ ກະສະຍະ ກໍເປັນການນັບເວລາເຊັ່ນກັນ.

Verse 17

द्वावर्द्धमासौ मासस्तु द्वौ मासावृ तुरुच्यते / ऋतुत्रयं चाप्ययनं द्वे ऽयने दक्षिणोत्तरे

ຄຶ່ງເດືອນສອງຄັ້ງເປັນເດືອນໜຶ່ງ; ສອງເດືອນເອີ້ນວ່າ ຣຶຕຸ. ຣຶຕຸສາມເປັນອະຍະນະໜຶ່ງ; ອະຍະນະມີສອງ—ທັກສິນ ແລະ ອຸດຕະຣ

Verse 18

संवत्सरः समेतश्च स्थानान्येतानि स्थानिनाम् / ऋतवस्तु निमेः पुत्रा विज्ञेयास्ते तथैव षट्

ການຮວມທັງໝົດເອີ້ນວ່າ ສັມວັດສະຣະ (ປີ); ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຖານະຂອງຜູ້ອຸປະຖຳກາລ. ຣຶຕຸເປັນບຸດຂອງນິມິ; ພຶງຮູ້ວ່າມີຫົກ.

Verse 19

ऋतुपुत्राः स्मृताः पञ्च प्रजाः स्वार्तवलक्षणाः / यस्माच्चैवार्त्तवेभ्यस्तु जायन्ते स्थाणु जङ्गमाः

ບຸດແຫ່ງຣຶຕຸຖືກຈື່ຈຳວ່າມີປະຊາຫ້າປະເພດ ມີລັກສະນະຕາມອາຣຕະວະ. ເພາະຈາກອາຣຕະວະນັ້ນເອງ ຈຶ່ງເກີດທັງສະຖາວະ ແລະ ຈັງກະຣົມ.

Verse 20

आर्तवाः पितरस्तस्मादृतवश्च पितामहाः / समेतास्तु प्रसूयन्ते प्रजाश्चैव प्रजापतेः

ດັ່ງນັ້ນ ອາຣຕະວະເປັນດຸດ ‘ພໍ່’ ແລະ ຣຶຕຸເປັນດຸດ ‘ປິຕາມະຫະ’. ເມື່ອຮວມກັນແລ້ວ ຈຶ່ງກໍເກີດປະຊາທັງຫຼາຍຂອງປຣະຊາປະຕິ.

Verse 21

तस्मात्स्मृतः प्रजानां वै वत्सरः प्रपितामहः / स्थानेषु स्थानिनो ह्येते स्थानात्मानः प्रकीर्त्तिताः

ດັ່ງນັ້ນ ສໍາລັບປະຊາທັງຫມົດ ‘ວັດສະຣ’ ຖືກລະລຶກວ່າເປັນ ປຣະປິຕາມະຫະ (ບັນພະບຸລຸດອັນຍິ່ງໃຫຍ່) ເຫຼົ່ານີ້ສະຖິດຢູ່ຕາມສະຖານຂອງຕົນ ແລະຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນ ‘ອາດມັນແຫ່ງສະຖານ’

Verse 22

तदाख्यास्तत्ससत्त्वाश्च तदात्मानश्च ते स्मृताः / प्रजापतिः स्मृतो यस्तु स तु संवत्सरो मतः

ເຂົາເຈົ້າຖືກຈື່ຈໍາດ້ວຍນາມຂອງພຣະອົງ ມີສັດຕະວະຂອງພຣະອົງ ແລະເປັນອາດມັນຂອງພຣະອົງ. ຜູ້ໃດຖືກລະລຶກວ່າເປັນປຣະຊາປະຕິ ຜູ້ນັ້ນແຫຼະເປັນ ‘ສໍາວັດສະຣ’

Verse 23

संवत्सरसुतो ह्यग्नि ऋत इत्युच्यते बुधैः / ऋतात्तु ऋतवो यस्माज्जज्ञिरे ऋतवस्ततः

ອັກນິ ຜູ້ເປັນບຸດຂອງສໍາວັດສະຣ ບັນດິດເອີ້ນວ່າ ‘ຣິຕະ’ (ລະບຽບອັນສັກສິດ) ແລະເພາະລະດູການເກີດຈາກຣິຕະ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ຣິຕະວະ’

Verse 24

मासाः षडर्तवो ज्ञेयास्तेषां पञ्चर्तवाः स्मृताः / द्विपदां चतुष्पदां चैव पक्षिणां सर्वतामपि

ຈາກເດືອນທັງຫຼາຍ ພຶງຮູ້ວ່າມີຫົກລະດູ ແລະໃນນັ້ນຫ້າຖືກຈື່ຈໍາວ່າເປັນ ‘ອາຣະຕະວະ’ ສໍາລັບສັດສອງຂາ ສີ່ຂາ ແລະນົກທັງປວງ

Verse 25

स्थावराणां च पञ्चानां पुष्पं कालार्त्तवं स्मृतम् / ऋतुत्वमार्तवत्वं च पितृत्वं च प्रकीर्त्तितम्

ສໍາລັບສະຖາວະຣະຫ້າປະເພດ ດອກໄມ້ຖືກລະລຶກວ່າເປັນ ‘ກາລ-ອາຣະຕະວະ’ ເປັນໝາຍແຫ່ງລະດູຕາມການເວລາ ແລະຍັງກ່າວເຖິງ ຄວາມເປັນລະດູ (ຣິຕຸຕະວະ) ຄວາມເປັນອາຣະຕະວະ ແລະຄວາມເປັນບິດາ (ປິຕຣິຕະວະ)

Verse 26

इत्येते पितरो ज्ञेया ऋतवश्चार्तवाश्च ये / सर्वभूतानि तेभ्यो यदृतुकालाद्विजज्ञिरे

ດັ່ງນັ້ນ ປິຕຣະ (ບັນພະບຸລຸດ) ເຫຼົ່ານີ້ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນທັງລະດູ ແລະ ‘ອາຣະຕະວະ’; ເພາະສັດທັງປວງເກີດຈາກພວກທ່ານຕາມການແຫ່ງລະດູ.

Verse 27

तस्मादेते हि पितर आर्तवा इति नः श्रुतम् / मन्वन्तरेष्विह त्वेते स्थिताः कालभिमानिनः

ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຮົາໄດ້ຍິນວ່າ ປິຕຣະເຫຼົ່ານີ້ເອີ້ນວ່າ ‘ອາຣະຕະວະ’; ໃນແຕ່ລະມັນວັນຕະຣະ ພວກທ່ານສະຖິດຢູ່ນີ້ ໂດຍຖືຕົນເປັນຜູ້ຄອງການແຫ່ງກາລະ (ເວລາ).

Verse 28

कार्यकारणयुक्तास्तु ए श्वर्याद्व्याप्य संस्थिताः / स्थानाभिमानिनो ह्येते तिष्ठन्तीह प्रसंगमात्

ພວກທ່ານຜູກພັນດ້ວຍຫຼັກເຫດ-ຜົນ ແລະແຜ່ຊາຍດ້ວຍອິດສະວັຣຍະແລ້ວສະຖິດ; ເພາະຍຶດຕົນກັບສະຖານະ ຈຶ່ງຢູ່ນີ້ຕາມເຫດແຫ່ງຄວາມເກີດຂຶ້ນພ້ອມ.

Verse 29

अग्निष्वात्ता बर्हिषदः पितरो विविधाः पुनः / जज्ञे स्वधापितृभ्यस्तु द्वे कन्ये लोकविश्रुते

ປິຕຣະທີ່ເອີ້ນວ່າ ອັກນິສວາຕຕະ ແລະ ບະຫິສັດ ກໍມີຫຼາຍປະເພດ; ແລະຈາກ ສະວະທາ-ປິຕຣະ ໄດ້ເກີດທິດາສອງນາງອັນໂດ່ງດັງໃນໂລກ.

Verse 30

मेना च धारणी चैव याभ्यां धतमिदं जगत् / ते उभे ब्रह्मवादिन्यौ योगिन्यौ चैव ते उभे

ທັງສອງ—ເມນາ ແລະ ທາຣະນີ—ໂດຍນາງທັງສອງນີ້ ໂລກນີ້ຖືກຄ້ຳຈຸນ; ນາງທັງຄູ່ເປັນຜູ້ກ່າວຖຶງພຣະພຣະຫມັນ ແລະເປັນໂຍຄິນີທັງຄູ່.

Verse 31

पितरस्ते निजे कन्ये धर्मार्थं प्रददुः शुभे / अग्निष्वात्तास्तु ये प्रोक्तास्तेषां मेना तु मानसी

ໂອ ນາງກະນີຜູ້ເປັນມງຄົດ! ບັນດາປິຕຣະໄດ້ມອບບຸດສາວຂອງຕົນເພື່ອທຳມະ. ຜູ້ທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ອັກນິສະວາຕຕະ’ ມີເມນາເປັນບຸດສາວເກີດຈາກໃຈ.

Verse 32

धारणी मानसी चैव कन्या बर्हिषदां स्मृता / मेरोस्तां धारणीं नाम पत्न्यर्थं वा सृजन् घुभाम्

‘ທາຣະນີ’ ຜູ້ເກີດຈາກໃຈ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນທິດາຂອງບັນດາບັຣຫິສັດ. ເມຣຸໄດ້ສ້າງນາງນາມ ‘ທາຣະນີ’ ເພື່ອເປັນພັນລະຍາອັນມງຄົດ.

Verse 33

पितरस्ते बर्हिषदः स्मृता ये सोमपायिनः / अग्निष्वात्तास्तु तां मेना पत्नी हिमवते ददुः

ບັນດາປິຕຣະຜູ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນບັຣຫິສັດ ແລະຜູ້ດື່ມໂສມ—ເຫຼົ່າ ‘ອັກນິສະວາຕຕະ’ ໄດ້ມອບເມນາໃຫ້ຫິມະວານເປັນພັນລະຍາ.

Verse 34

उपहूता स्मृता ये वै तद्दौहित्रान्निबोधत / मेना हिमवतः पत्नी मैनाकं सा व्यजायत

ຈົ່ງຮູ້ເຖິງຫຼານຂອງຜູ້ທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ອຸປະຮູຕະ’. ເມນາ ພັນລະຍາຂອງຫິມະວານ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດໄມນາກະ.

Verse 35

गङ्गां सरिद्वरां चैव पत्नी या लवणोदधेः / मैनाकस्या त्मजः क्रौचः क्रैञ्चद्वीपो यतः स्मृतः

ຄົງຄາ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງແມ່ນ້ຳ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນພັນລະຍາຂອງລະວະໂນດະທິ (ມະຫາສະໝຸດເຄັມ). ບຸດຂອງໄມນາກະຄື ກຣາວຈະ; ດ້ວຍເຂົານີ້ຈຶ່ງມີນາມ ‘ກຣາຍຍະຈະດວີປ’.

Verse 36

मेरोस्तु धारणी पत्नी दिव्यौषधिसमन्वितम् / मन्दरं सुषुवे पुत्रं तिस्रः कन्याश्च विश्रुताः

ທາຣະນີ ມະເຫສີຂອງເມຣຸ ມີພືດຢາທິບປະກອບພ້ອມ. ນາງໄດ້ໃຫ້ກໍາເນີດບຸດຊື່ ມັນດະຣະ ແລະທິດາຜູ້ໂດ່ງດັງສາມນາງ.

Verse 37

वेलां च नियतिं चैव तृतीयां चायतिं विदुः / धातुश्चैवायतिः पत्नी विधातुर्नियतिः स्मृता

ເຂົາເຈົ້າຮູ້ຈັກນາງທັງສາມວ່າ ເວລາ, ນິຍະຕິ ແລະ ອາຍະຕິ. ອາຍະຕິເປັນມະເຫສີຂອງ ທາຕຸ; ນິຍະຕິເປັນມະເຫສີຂອງ ວິທາຕຸ ຕາມຄຳຈື່ຈຳ.

Verse 38

स्वायं भुवेंऽतरे पूर्वं ययोर्वै कीर्त्तिताः प्रजाः / सुषुवे सागराद्वेला कन्यामेकामनिन्दिताम्

ກ່ອນສະວາຍັມພູວະມັນວັນຕະຣະ ຜູ້ທີ່ປະຊາຂອງເຂົາໄດ້ຖືກກ່າວໄວ້ແລ້ວ ເວລາໄດ້ໃຫ້ກໍາເນີດຈາກ ສາຄະຣະ ທິດາຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນໜຶ່ງນາງ.

Verse 39

सवर्णां नाम सामुद्रीं पत्नीं प्राचीनबर्हिषः / सवर्णायां सुता जाता दश प्राचीनबर्हिषः

ພຣາຊີນະບັຣຫິສ ມີມະເຫສີເປັນທິດາແຫ່ງສະມຸດ ຊື່ ສະວັນນາ. ໃນສະວັນນານັ້ນ ພຣາຊີນະບັຣຫິສ ມີບຸດສິບອົງເກີດຂຶ້ນ.

Verse 40

सर्वे प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगाः / तेषां स्वायंभुवो दक्षः पुत्रत्वं जग्मि वान्प्रभुः

ພວກເຂົາທັງໝົດມີນາມວ່າ ປຣະເຈຕະສ ແລະເຊື່ອງຊານໃນທະນຸຣະເວດ. ໃນຫມູ່ພວກເຂົານັ້ນ ທ່ານດັກສະແຫ່ງສະວາຍັມພູວະ ໄດ້ມາເກີດເປັນບຸດຜູ້ສູງສົ່ງ.

Verse 41

त्रयंबकस्याभिशापेन चाक्षुषस्यातरे मनोः / एतच्छुत्वा ततः सूतमपृच्छच्छांशपायनिः

ເນື່ອງດ້ວຍຄຳສາບຂອງຕຣະຍຳບະກະ ເຫດນີ້ເກີດໃນຊ່ວງກາງແຫ່ງມະນຸຈາກຊຸສະ. ໄດ້ຍິນແລ້ວ ຊາງຊະປາຍະນີຈຶ່ງຖາມສູຕະ.

Verse 42

उत्पन्नः स कथं दक्षो ह्यभिशापाद्भवस्य तु / चाक्षुषस्यान्तरे पूर्वं तन्नः प्रब्रूहि पृच्छताम्

ດັກຊະເກີດຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດເນື່ອງຈາກຄຳສາບຂອງພະພະວະ (ພຣະສີວະ)? ຂໍໃຫ້ບອກແກ່ພວກເຮົາຜູ້ຖາມ ສິ່ງທີ່ເກີດກ່ອນໃນຊ່ວງກາງແຫ່ງມະນຸຈາກຊຸສະ.

Verse 43

इत्युक्तः कथयामास सूतो दक्षाश्रयां कथाम् / शांशपायनिमामन्त्र्य त्र्यंबकाच्छापकारणम्

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ສູຕະກໍເລີ່ມເລົ່າກະທູ້ຄາຖາທີ່ອາໄສດັກຊະ. ທ່ານໄດ້ເອີ້ນຊາງຊະປາຍະນີ ແລະອະທິບາຍເຫດແຫ່ງຄຳສາບຈາກຕຣະຍຳບະກະ.

Verse 44

सूत उवाच दक्षस्यासन्सुता ह्यष्टौ कन्या याः कीर्त्तिता मया / स्वेभ्यो गृहेभ्य आनाय्य ताः पिताभ्यर्चयद्गृहे

ສູຕະກ່າວວ່າ—ດັກຊະມີທິດາແປດນາງ ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວໄວ້. ບິດາໄດ້ເຊີນພວກນາງຈາກເຮືອນຂອງຕົນໆ ແລ້ວບູຊາແລະຕ້ອນຮັບໃນເຮືອນຂອງຕົນ.

Verse 45

ततस्त्वभ्यर्चिताः सर्वा न्यवसंस्ताः पितुर्गृहे / तासां ज्येष्ठा सती नाम पत्नी या त्र्यंबकस्य वै

ຕໍ່ມາ ທິດາທັງໝົດໄດ້ຮັບການບູຊາແລ້ວພັກຢູ່ໃນເຮືອນຂອງບິດາ. ໃນນັ້ນ ຜູ້ໃຫຍ່ສຸດຊື່ “ສະຕີ” ເປັນພຣະຊາຍາຂອງຕຣະຍຳບະກະ (ພຣະສີວະ) ແທ້ໆ.

Verse 46

नाजुहावात्मजां तां वै दक्षो रुद्रमभिद्विषन् / अकरोत्संनतिं दक्षे न कदाचिन्महेश्वरः

ທັກສະຜູ້ເກີດຄວາມຊັງຕໍ່ພຣະຣຸທຣະ ບໍ່ໄດ້ເຊີນລູກສາວຂອງຕົນ; ແລະພຣະມະເຫສະວະຣະກໍບໍ່ເຄີຍນອບນ້ອມຕໍ່ທັກສະເລີຍ।

Verse 47

जामाता श्वशुरे तस्मिन्स्वभावात्तेजसि स्थितः / ततो ज्ञात्वा सती सर्वाः न्यवसंस्ताः पितुर्गृहे

ລູກເຂີຍນັ້ນຢືນຢັນຢູ່ໃນເດດອຳນາດຕາມທຳມະຊາດຕໍ່ໜ້າພໍ່ເມຍ; ເມື່ອສະຕີຮູ້ແລ້ວ ນາງຢູ່ທີ່ເຮືອນພໍ່ພ້ອມພີ່ນ້ອງຍິງທັງໝົດ।

Verse 48

जगाम साप्यनाहूता सती तत्स्व पितुर्गृहम् / ताभ्यो हीनां पिता चक्रे सत्याः पूजामसंमताम्

ແມ່ນແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຊີນ ສະຕີກໍໄປຫາເຮືອນພໍ່; ແຕ່ພໍ່ກັບຈັດການບູຊາຂອງນາງໃຫ້ຕ່ຳກວ່າຜູ້ອື່ນ ແລະບໍ່ສົມຄວນ।

Verse 49

ततो ऽब्रवीत्सा पितरं देवी क्रोधादमर्षिता / यवीयसीभ्यो प्यधमां पूजां कृत्वा मम प्रभो

ແລ້ວນາງເທວີຜູ້ເກີດໂກດຈົນອົດທົນບໍ່ໄດ້ ກ່າວກັບພໍ່— “ຂ້າແຕ່ພຣະບິດາ, ເຈົ້າໃຫ້ບູຊາຕ່ຳແກ່ຂ້າ ໃນຂະນະທີ່ແມ່ນແຕ່ນ້ອງໆກໍໄດ້ບູຊາດີກວ່າ?”

Verse 50

असत्कृत्य पितर्मां त्वं कृतवानसि गर्हितम् / अहं ज्येष्ठा वरिष्ठा च त्वं मां सत्कर्तुमर्ह सि

ຂ້າແຕ່ພໍ່, ເຈົ້າບໍ່ໃຫ້ກຽດຂ້າ ແມ່ນການກະທຳທີ່ນ່າຕຳນິ; ຂ້າເປັນຜູ້ໃຫຍ່ແລະດີກວ່າ, ເຈົ້າຄວນສັກກາລະຂ້າ।

Verse 51

एवमुक्तो ऽब्रवीदेनां दक्षः संरक्तलोचनः / त्वत्तः श्रेष्ठावरिष्ठाश्च पूज्या बालाः सुता मम

ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ທັກຊະຜູ້ມີດວງຕາແດງໄດ້ກ່າວກັບນາງວ່າ— “ບຸດສາວຂອງຂ້າຍິ່ງປະເສີດ ແລະຄວນບູຊາກວ່າເຈົ້າ”

Verse 52

तासां चैव तु भर्तार स्ते मे बहुमाताः सति / ब्रह्मिष्ठाः सुतपस्काश्च महायोगाः सुधार्मिकाः

ໂອ ສະຕີ ສາມີຂອງບຸດສາວເຫຼົ່ານັ້ນກໍເປັນຜູ້ທີ່ຂ້ານັບຖືຍິ່ງ— ເຂົາໝັ້ນໃນພຣະພຣະຫມັນ ບຳເນັດຕະບະໃຫຍ່ ເປັນມະຫາໂຍຄີ ແລະຖືທຳອັນດີ

Verse 53

गुणैश्चैवाधिकाः श्लाघ्याः सर्वे ते त्र्यंबकात्सति / वसिष्ठो ऽत्रिः पुलस्त्यश्च ह्यङ्गिरा पुलहः क्रतुः

ໂອ ສະຕີ ພວກເຂົາທັງໝົດມີຄຸນທຳສູງ ແລະນ່າສັນລະເສີນ ຍິ່ງກວ່າໄຕຣຍັມພະກະ— ວະສິດຖະ, ອະຕຣິ, ປຸລັສຕະຍະ, ອັງກິຣະສ, ປຸລະຫະ, ແລະ ກຣະຕຸ

Verse 54

भृगुर्मरीचिश्च तथा श्रैष्ठा जामातरो मम / यस्मान्मां स्पर्द्धते शर्वः सदा चैवावमन्यते

ພຣິກຸ ແລະ ມະຣີຈິ ກໍເປັນເຂີຍຜູ້ປະເສີດຂອງຂ້າ; ເພາະຊາຣະວະມັກແຂ່ງຂັນກັບຂ້າ ແລະດູໝິ່ນຂ້າເສມອ

Verse 55

तेन त्वां न विभूषोमि प्रतिकूलो हि मे भवः / इत्युक्तवांस्तदा दक्षः संप्रमूढेन चेतसा

ດັ່ງນັ້ນຂ້າຈຶ່ງບໍ່ປະດັບເຈົ້າ; ເພາະພະວະເປັນປະປັກຕໍ່ຂ້າ— ທັກຊະເວົ້າເຊັ່ນນັ້ນດ້ວຍໃຈທີ່ຫຼົງມົວ

Verse 56

शापार्थमात्मनश्चैव ये चोक्ताः परमर्षयः / तथोक्ता पितरं सा वै क्रुद्धा देवीदम ब्रवीत्

ເມື່ອລະລຶກເຖິງເຫດແຫ່ງຄຳສາບຂອງນາງ ແລະຖ້ອຍຄຳຂອງມະຫາລຶສີ ເທວີຜູ້ໂກດຈຶ່ງກ່າວຕໍ່ບິດາດັ່ງນີ້

Verse 57

वाङ्मनः कर्मभिर्यस्माददुष्टां मां विगर्हसे / तस्मात्त्यजाम्यहमिमं देहं तात तवात्मजम्

ເນື່ອງຈາກເຈົ້າຕຳນິຂ້າຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ດ້ວຍຄຳເວົ້າ ໃຈ ແລະການກະທຳ; ດັ່ງນັ້ນ ພໍ່ເອີຍ ຂ້າຜູ້ເປັນລູກສາວຂອງເຈົ້າຈະລະກາຍນີ້

Verse 58

ततस्तेनावमानेन सती दुःखादमर्षिता / अब्रवीद्वचनं देवी नमस्कृत्य स्वयंभुवे

ເນື່ອງຈາກການດູໝິ່ນນັ້ນ ສະຕີເສົ້າໂສກແລະອົດທົນບໍ່ໄດ້; ແລ້ວເທວີໄດ້ນົບນ້ອມຕໍ່ສະວະຍັມພູ ແລະກ່າວຖ້ອຍຄຳ

Verse 59

यत्राहमुपपद्ये च पुनर्देहेन भास्वता / तत्राप्यहमसंभूता संभूता धार्मिकादपि

ບ່ອນໃດກໍຕາມທີ່ຂ້າຈະເກີດໃໝ່ດ້ວຍກາຍອັນສະຫວ່າງ ທີ່ນັ້ນຂ້າກໍຈະບໍ່ເກີດຈາກເຈົ້າ; ຂ້າຈະເກີດຈາກຜູ້ທຳມະເທົ່ານັ້ນ

Verse 60

गच्छेयं धर्मपत्नीत्वं त्र्यंबकस्यैव धीमतः / तत्रैवाथ समासीना युक्तात्मानं समादधे

ຂ້າຈະເປັນພັນລະຍາຕາມທຳມະຂອງພຣະຕຣະຍັມພະກະ (ພຣະສິວະ) ຜູ້ມີປັນຍາ; ເມື່ອຕັ້ງປະຕິຍານແລ້ວ ເທວີນັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະຮວບຮວມຈິດໃຫ້ແນ່ວໃນໂຍຄະ

Verse 61

धारयामास चाग्नेयीं धारणां मनसात्मनः / तत आत्मसमुत्थो ऽस्या वायुना समुदीरितः / सर्वागेभ्यो विनिःसृत्य वह्निस्तां भस्मसात्करोत्

ນາງໄດ້ຖືກຳນົດທາຣະນາແຫ່ງໄຟດ້ວຍຈິດແລະພະລັງອາດມັນ. ຕໍ່ມາໄຟທີ່ເກີດຈາກຕົນ ແລະຖືກລົມກະຕຸ້ນ ພຸ່ງອອກຈາກທຸກອະວະຍະ ເຜົານາງໃຫ້ເປັນຂີ້ເຖົ່າ

Verse 62

तदुपश्रुत्य निधनं सत्या देवो ऽथ शूलभृत् / संवादं च तयोर्बुद्धा याथातथ्येन शङ्करः / दक्षस्य च ऋषीणां च चुकोप भगवान्प्रभुः

ເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວການດັບຊີວິດຂອງສະຕີ ແລະຮູ້ຄຳສົນທະນາຂອງທັງສອງຕາມຄວາມຈິງ ພຣະສັງກະຣະຜູ້ຖືຕຣິສູນ—ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ—ໄດ້ກໍ່ເກີດຄວາມພິໂລດຕໍ່ທັກສະ ແລະເຫຼົ່າລຶສີ

Verse 63

रुद्र उवाच सर्वेषामेव लोकानां भूर्लोकस्त्वादिरुच्यते / तं सदा धारयिष्यामि निदेशात्परमेष्ठिनः

ຣຸດຣະກ່າວວ່າ—ໃນບັນດາໂລກທັງປວງ ພູຣໂລກຖືກເວົ້າວ່າເປັນໂລກປະຖົມ. ຕາມຄຳສັ່ງຂອງປະຣະເມດຖິນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຄ້ຳຈຸນມັນໄວ້ເສມອ

Verse 64

अस्यां क्षितौ धृता लोकाः सर्वे तिष्ठन्ति भास्वराः / तानहं धारया मीह सततं च तदाज्ञया

ໃນແຜ່ນດິນນີ້ ໂລກທັງປວງທີ່ຖືກຄ້ຳຈຸນ ຕັ້ງຢູ່ຢ່າງສະຫວ່າງໄສ. ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະອົງ ຂ້າພະເຈົ້າຄ້ຳຈຸນພວກມັນຢູ່ນີ້ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ

Verse 65

चातुर्वर्ण्यं हि देवानां ते चाप्येकत्र भुञ्जते / नाहं तैः सह भोक्षये वै ततो दास्यन्ति ते पृथक्

ໃນຫມູ່ເທວະດາກໍມີຈາຕຸຣະວັນນະ ແລະພວກເຂົາກິນຮ່ວມກັນ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ກິນຮ່ວມກັບພວກເຂົາ; ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາຈະຖວາຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າແຍກຕ່າງຫາກ

Verse 66

यस्मादवमता दक्ष मत्कृते ऽनागसा सती / प्रशस्ताश्चेतराः सर्वाः स्वसुता भर्तृभिः सह

ໂອ ດັກຊະ! ເນື່ອງຈາກຂ້າ ເຈົ້າໄດ້ຫມິ່ນປະມາດ ສະຕີຜູ້ບໍ່ມີຜິດ; ດັ່ງນັ້ນ ລູກສາວທັງໝົດຂອງເຈົ້າ ພ້ອມສາມີຂອງຕົນ ຈົ່ງເປັນຜູ້ຄວນສັນລະເສີນ ແລະໄດ້ຮັບມົງຄຸນ; ຜູ້ອື່ນກໍເຊັ່ນກັນ

Verse 67

तस्मा द्वैवस्वते प्राप्ते पुनरेते महर्षयः / उत्पत्स्यन्ते द्वितीये वै मम यज्ञ ह्ययोनिचाः

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອມັນວັນຕະຣະ ດວຍວັສວະຕະ ມາຮອດ ມະຫາຣິສີເຫຼົ່ານີ້ຈະເກີດຂຶ້ນອີກ; ໃນຍັດຍະຄັ້ງທີສອງຂອງຂ້າ ພວກເຂົາຈະປາກົດເປັນອະໂຍນິຈະ ຄື ເກີດໂດຍບໍ່ຜ່ານຄອບຄອງ

Verse 68

हुते वै ब्रह्मणा शुक्रे चाक्षुषस्यातरे मनोः / अभिव्याहृत्य सर्वांस्तान् दक्षं चैवाशपत्पुनः

ໃນຊ່ວງກາງຂອງສະໄໝມະນູ ຈາກຊຸສະ ເມື່ອເຖິງການແຫ່ງສຸກຣະ ພຣະພຣົມໄດ້ປະກອບໂຮມ; ແລ້ວເອີ້ນນາມພວກເຂົາທັງໝົດ ແລະສາບດັກຊະອີກຄັ້ງ

Verse 69

भविता मानुषो राजा चाक्षुषस्य त्वमन्वये / प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश्चैव प्रचे तसाम्

ເຈົ້າຈະເປັນກະສັດມະນຸດໃນສາຍວົງຂອງມະນູ ຈາກຊຸສະ; ເປັນຫຼານຂອງ ປຣາຈີນະບັຣຫິສ ແລະເປັນບຸດຂອງປຣະເຈຕັສດ້ວຍ

Verse 70

दक्ष एवेह नाम्ना तु मारिषायां जनिष्यसि / कन्यायां शाखिनां त्वं वै प्राप्ते वैवस्वतेंऽतरे

ເຈົ້າຈະເກີດຢູ່ນີ້ດ້ວຍນາມ ‘ດັກຊະ’ ຈາກຄອບຄອງຂອງມາຣິສາ; ໃນຊ່ວງຄັ້ນຂອງມັນວັນຕະຣະ ໄວວັສວະຕະ ເຈົ້າຈະເກີດຈາກທິດາແຫ່ງພວກສາຂິນ

Verse 71

विघ्नं तत्रा प्यहं तुभ्यमाचरिष्यामि दुर्मते / धर्म्मयुक्ते च ते कार्ये एकस्मिंस्तु दुरासदे

ໂອ ຜູ້ມີຈິດຄິດຊົ່ວ! ທີ່ນັ້ນດ້ວຍ ຂ້າຈະກໍ່ອຸປະສັກໃຫ້ເຈົ້າ; ກິດທີ່ສອດຄ່ອງກັບທຳມະຂອງເຈົ້າແມ່ນຈະຍາກຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 72

सुत उवाच तदुपश्रुत्य दक्षस्तु रुद्रं सो ऽभ्य शपत्पुनः / यस्मात्त्वं मत्कृते ऽनिष्टमृषीणां कृतवानसि / तस्मात्सार्द्धं सुरैर्यज्ञे न त्वां यक्ष्यन्ति वै द्विजाः

ສຸຕະເວົ້າວ່າ—ເມື່ອດັກຊະໄດ້ຍິນແລ້ວ ກໍສາບຣຸດຣະອີກຄັ້ງວ່າ “ເພາະເຈົ້າໄດ້ເຮັດອະມົງຄຸນແກ່ພວກຣິຊີເນື່ອງຈາກຂ້າ ດັ່ງນັ້ນໃນພິທີຍັດຍະຮ່ວມກັບເທວະ ພວກດວິຈະຈະບໍ່ບູຊາເຈົ້າ”

Verse 73

हुत्वाऽहुतिं तव क्रूर ह्यपः स्प्रक्ष्यन्ति कर्मसु / इहैव वत्स्यसि तथा दिवं हित्वा युगक्षयात्

ໂອ ຜູ້ໂຫດຮ້າຍ! ເມື່ອຖວາຍອາຫຸຕິຂອງເຈົ້າແລ້ວ ໃນພິທີກຳ ນ້ຳຈະແຕະຕ້ອງມັນ; ແລະຈົນສິ້ນຍຸກ ເຈົ້າຈະລະສະຫວັນແລ້ວຢູ່ນີ້ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 74

ततो देवैःस तैः सार्द्धं नेज्यते पृथसिज्यते / ततो ऽभिव्याहृतो दक्षो रुद्रेणामिततेजसा

ຕໍ່ມາ ລາວບໍ່ໄດ້ຖືກບູຊາຮ່ວມກັບເທວະເຫຼົ່ານັ້ນ ແຕ່ຖືກບູຊາແຍກຕ່າງຫາກ; ແລ້ວຣຸດຣະຜູ້ມີລັດສະໝີອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງກ່າວຕອບດັກຊະ.

Verse 75

स्वायंभुवीं तनुं त्यक्त्वा उत्पन्नो मानुषेष्विह

ເມື່ອລະທິ້ງກາຍແຫ່ງສະວາຍັມພູວະແລ້ວ ລາວໄດ້ເກີດຂຶ້ນຢູ່ນີ້ໃນຫມູ່ມະນຸດ.

Verse 76

ज्ञात्वा गृहपतिर्दक्षो यज्ञाना मीश्वरं प्रभुम् / समस्तेनेह यज्ञेन सो ऽयजद्दैवतैः सह

ເມື່ອດັກຊະ ຜູ້ເປັນຄະຫະບະດີ ຮູ້ວ່າພຣະເຈົ້າແມ່ນອິສະວະຣະແຫ່ງຍັດທັງປວງ ຈຶ່ງບູຊາຍັດອັນສົມບູນນີ້ຮ່ວມກັບເທວະທັງຫຼາຍ

Verse 77

अथ देवी सती या तु प्राप्ते वैवस्वतेंऽतरे / मेनायां तामुमां देवीं जनयामास शैलराट्

ຕໍ່ມາເມື່ອເຖິງໄວວັສວະຕະມັນວັນຕະຣະ ເທວີສະຕີອົງນັ້ນໄດ້ກຳເນີດໃໝ່ເປັນເທວີອຸມາ ໃນຄັນຂອງເມນາ ໂດຍກະສັດແຫ່ງພູເຂົາ

Verse 78

या तु देवी सती पूर्वमासीत्पश्चादुमाभवत् / सदा पत्नी भवस्यैषा न तया मुच्यते भवः

ເທວີຜູ້ເຄີຍເປັນສະຕີໃນກ່ອນ ຕໍ່ມາເປັນອຸມາ; ນາງເປັນພຣະຊາຍາຂອງພະພະວະ (ພຣະສິວະ) ຕະຫຼອດການ—ພະພະວະບໍ່ເຄີຍພົ້ນຈາກນາງ

Verse 79

मरीचं कश्यपं देवी यथादितिरनुव्रता / यथा नारायणं श्रीश्च मघवतं शची यथा

ດັ່ງທີ່ເທວີອະດິຕິຊື່ສັດຕໍ່ມະຣີຈິ ແລະ ກັດສະຍະປະ, ດັ່ງທີ່ພຣະສຣີຢູ່ຄູ່ນາຣາຍະນະ, ສະຈີກໍຊື່ສັດຕໍ່ມະຆະວັດ (ອິນທຣະ) ຉັນນັ້ນ

Verse 80

विष्णुं कीर्ती रुषा मूर्यं वसिष्ठं चाप्यरुन्धती / नैतास्तु विजहत्येतान् भर्तॄन् देव्यः कदाचन

ກີຣຕີຢູ່ຄູ່ກັບວິສນຸ, ຣູຊາຢູ່ຄູ່ກັບມູຣະຍະ, ແລະ ອະຣຸນທະຕີຢູ່ຄູ່ກັບວະສິດຖະ—ເທວີເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ເຄີຍລະທິ້ງສາມີຂອງຕົນ

Verse 81

आवर्तमानाः कल्पेषु जायन्ते तैः पुनः सह / एवं प्राचेतसो दक्षो जज्ञे वै चाक्षुषेंऽतरे

ພວກເຂົາເວຽນກັບໃນກັລປະຊ້ຳໆ ແລະເກີດໃໝ່ຮ່ວມກັນກັບພວກນັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ດັກສະຜູ້ເກີດຈາກປຣາເຈຕັສ ໄດ້ເກີດໃນມັນວັນຕະຈາກຊຸສ.

Verse 82

दशभ्यस्तु प्रचेतोभ्यो मारिषायां पुनर्नृपः / जज्ञे तदाभिशापेन द्वितीय इति नः श्रुतम्

ຈາກປຣາເຈຕັສສິບອົງ ໃນຄັນຂອງມາຣິສາ ກະສັດນັ້ນເກີດອີກຄັ້ງ; ເນື່ອງຈາກຄຳສາບໃນການນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ນາມວ່າ ‘ທີ່ສອງ’ ດັ່ງທີ່ເຮົາໄດ້ຍິນມາ.

Verse 83

भृगवादयश्च ये सप्त जज्ञिरे च महर्षयः / आद्ये त्रेतायुगे पूर्वं मनोर्वैवस्वतस्य च

ມະຫາຣິສີທັງເຈັດ ເຊັ່ນ ພຣຶກຸ ແລະອື່ນໆ ກໍເກີດຂຶ້ນ—ໃນຕົ້ນເຕຣຕາຍຸກ ກ່ອນມະນູໄວວັສວະຕະ

Verse 84

देवस्य महतो यज्ञे वारुणीं बिभ्रतस्तनुम् / इत्येषो ऽनुशयो ह्यासीत्तयोर्जात्यन्तरानुगः

ໃນຍັດຍາອັນໃຫຍ່ຂອງພຣະເທວະຜູ້ຍິ່ງ (ຜູ້ໜຶ່ງ) ຖືກາຍເປັນວາຣຸນີ—ນີ້ແມ່ນອະນຸສະຍະ ຄືຮອຍກຳເກົ່າ ທີ່ຕາມທັງສອງໄປຈົນຂ້າມຊາດພົບ.

Verse 85

प्रजापतेश्च दक्षस्य त्र्यबकस्य च धीमतः / तस्मान्नानुशयः कार्यो वैरेष्विह कदाचन

ປຣະຊາປະຕິດັກສະ ແລະ ຕຣິອັມພະກະ (ພຣະສິວະ) ທັງສອງເປັນຜູ້ມີປັນຍາ; ດັ່ງນັ້ນ ໃນໂລກນີ້ບໍ່ຄວນກໍ່ອະນຸສະຍະ—ຄວາມຄັບແຄ້ນລຶກໆ—ໃນເລື່ອງຄວາມພະຍາບາດເລີຍ

Verse 86

जात्यन्तरगतस्यापि भवितस्य शुभाशुभैः / ख्यातिं न मुञ्चते जन्तुस्तन्न कार्यं विपश्चिता

ແມ່ນແຕ່ໄປເກີດໃນວັນນະອື່ນກໍຕາມ ໂດຍຜົນແຫ່ງກຳດີແລະກຳຊົ່ວ ສັດຍ່ອມບໍ່ລະທິ້ງຊື່ສຽງຂອງຕົນ; ດັ່ງນັ້ນຜູ້ມີປັນຍາບໍ່ຄວນເຮັດເຊັ່ນນັ້ນ.

Verse 87

इत्येषा समनुक्रान्ता कथा पापप्रमोचनी / या दक्षमधिकृत्येह त्वया पूर्वं प्रचौदिता

ດັ່ງນີ້ ນິທານອັນຊຳລະບາບນີ້ໄດ້ຖືກເລົ່າໂດຍສັງລວມ; ເປັນເລື່ອງກ່ຽວກັບທັກຊະ ທີ່ເຈົ້າເຄີຍຖາມແລະກະຕຸ້ນໃຫ້ເລົ່າມາກ່ອນ.

Verse 88

पितृवंशप्रसंगेन कथा ह्येषा प्रकीर्त्तिता / पितॄणामानुपूर्व्येण देवान्वक्ष्याम्यतः परम्

ນິທານນີ້ໄດ້ຖືກເລົ່າໂດຍອາໄສບົດບາດແຫ່ງວົງສາບັນພະບຸລຸດ (ປິຕຣິ); ຈາກນີ້ໄປ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງເທວະທັງຫຼາຍຕາມລຳດັບຂອງປິຕຣິ.

Verse 89

त्रेतायुगमुखे पूर्वमासन्स्वायंभुवेंऽतरे / देवायामा इति ख्याताः पूर्वं ये यज्ञसूनवः

ໃນການກ່ອນ ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງຍຸກເຕຣຕາ ໃນມັນວັນຕະຣະຂອງສະວາຍັມພູວະ ຜູ້ທີ່ເຄີຍເປັນບຸດຂອງຍັຊຍະ ໄດ້ມີຊື່ສຽງວ່າ ‘ເທວາຍາມາ’.

Verse 90

प्रथिता ब्रह्मणः पुत्रा अजत्वादजितास्तु ते / पुत्राः स्वायंभुवस्यैते शक्ता नाम तु मानसाः

ພວກເຂົາເປັນບຸດຜູ້ໂດ່ງດັງຂອງພຣະພຣົມ; ເນື່ອງຈາກເປັນ ‘ອະຊະ’ (ບໍ່ເກີດ) ຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ອະຊິຕະ’. ພວກເຂົາເປັນບຸດທາງຈິດຂອງສະວາຍັມພູວະ ມີນາມວ່າ ‘ຊັກຕາ’.

Verse 91

तेषां यतो गणा ह्येते देवानां तु त्रयः स्मृताः / छन्दजास्तु त्रयस्त्रिंशत्सर्गे स्वायंभुवस्य ह

ຈາກພວກເຂົານີ້ແຫຼະ ກຸ່ມການທັງຫຼາຍໄດ້ເກີດຂຶ້ນ; ເທວະມີສາມຫມວດດັ່ງທີ່ສະມຣິຕິກ່າວ. ໃນສັກຂອງສວາຍັມພູວະມະນຸ ເທວະຜູ້ເກີດຈາກຉັນທະສມີສາມສິບສາມ.

Verse 92

यदुर्ययातिर्देवौ द्वौ वीवधस्रासतो मतिः / विभासश्च क्रतुश्चैव प्रयातिर्विश्रुतो द्युतिः

ຢະດຸ ແລະ ຢະຢາຕິ—ເທວະສອງອົງ; ພ້ອມທັງ ວີວະທະສຣາສ ແລະ ມະຕິ. ວິພາສ ແລະ ກຣະຕຸ, ພ້ອມດ້ວຍ ປຣະຢາຕິ—ເປັນເທວະຜູ້ມີດຽວຕິອັນໂດດເດັ່ນ.

Verse 93

वायव्यः संयमश्चैव यामा द्वादश कीर्त्तिताः / असमश्चोग्रदृष्टिश्च सुनयो ऽथ शुचिश्रवाः

ວາຍະວະຍະ ແລະ ສັງຍະມະ ຖືກກ່າວວ່າເປັນເທວະຍາມາ 12 ອົງ. ອີກທັງ ອະສະມະ, ອຸກຣະດຣິດສະຕິ, ສຸນະຍະ ແລະ ສຸຈິສຣະວາ ກໍຖືກນັບຮວມ.

Verse 94

केवलो विश्वरूपश्च सुदक्षो मधुपस्तथा / तुरीय इद्रयुक्चैव युक्तो ग्रावजितस्तु वै

ເກວະລະ, ວິສະວະຣູປະ, ສຸດັກສະ ແລະ ມະທຸປະ; ອີກທັງ ຕຸຣີຍະ, ອິດຣະຢຸກ, ຢຸກຕະ ແລະ ກຣາວະຊິດ—ກໍຖືກກ່າວເຖິງໃນຫມູ່ເທວະ.

Verse 95

चनिमा विश्वदेवा च जविष्ठो मितवानपि / जरो विभुर्विभावश्च स ऋचीको ऽथ दुर्दिहः

ຈະນິມາ ແລະ ວິສະວະເທວາ; ອີກທັງ ຈະວິດຖະ ແລະ ມິຕະວານ. ຈະໂຣ, ວິພຸ, ວິພາວະ, ຣິຈີໂກ ແລະ ດຸຣດິຫະ—ກໍຖືກເອີ້ນວ່າເທວະ.

Verse 96

श्रुतिर्गृणानो ऽथ बृहच्छुक्रा द्वादश कीर्त्तिताः / आसन्स्वायंभुवस्यैते चान्तरे सोमपायिनः

ສຣຸຕິ, ກຣິນານ ແລະ ບຣິຫັດຊຸກຣາ—ຖືກກ່າວວ່າເປັນສິບສອງ. ໃນມັນວັນຕະຣະຂອງສະວາຍັມພູວະ ພວກເຂົາລ້ວນເປັນຜູ້ດື່ມໂສມະ.

Verse 97

दीप्तिमन्तो गणा ह्येते वीर्यवन्तो महाबलाः / तेषामिन्द्रस्तद्दा ह्यासीत्प्रथमे विश्वभुक्त प्रभुः

ຫມູ່ນີ້ມີຄວາມສະຫວ່າງໄສ ກ້າຫານ ແລະ ມີພະລັງອັນໃຫຍ່. ໃນເວລານັ້ນ ອິນທຣາເປັນຜູ້ທຳອິດ—ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ.

Verse 98

असुरा ये तदा तेषामासन् दायादबान्धवाः / सुपर्णयक्षगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः

ອະສຸຣາໃນເວລານັ້ນເປັນຜູ້ຮັບສ່ວນມໍຣະດົກ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຍາດ. ຍັງມີ ສຸປັນນະ, ຢັກສະ, ຄັນທັຣວະ, ປິສາຈະ, ອຸຣະກະ ແລະ ຣາກສະສະ.

Verse 99

अष्टौ ताः पितृभिः सार्द्धमासन्या देवयोनयः / स्वायंभुवेन्तरे ऽतीताः प्रजास्तासां महस्रशः

ເດວະໂຢນີທັງແປດນັ້ນ ຢູ່ກັບປິຕຣິເປັນອີກຫມວດໜຶ່ງ. ໃນມັນວັນຕະຣະຂອງສະວາຍັມພູວະ ພວກເຂົາໄດ້ລ່ວງພົ້ນ; ປະຊາຂອງພວກເຂົາມີຫຼາຍພັນຫຼາຍໝື່ນຈົນນັບບໍ່ໄດ້.

Verse 100

प्रभावरूपसंपन्ना आयुषा च बलेन च / विस्तरादिह नोच्यन्ते माप्रसंगो भवेदिह

ພວກເຂົາສົມບູນດ້ວຍອານຸພາບແລະຮູບງາມ ທັງອາຍຸຍືນແລະພະລັງ. ທີ່ນີ້ບໍ່ກ່າວລະອຽດ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເລື່ອງຍືດຍາວ.

Verse 101

स्वायंभुवो विसर्गस्तु विज्ञेयः सांप्रतेन ह / अतीतो वर्तमानेन दृष्टो वैवस्वते न सः

ວິສັກແຫ່ງສະວາຍັມພູວະ ພຶງຮູ້ໄດ້ດ້ວຍການປັດຈຸບັນ; ໃນມັນວັນຕະຣະໄວວັສວະຕະ ມັນບໍ່ປາກົດແກ່ຜູ້ຢູ່ປັດຈຸບັນ ເພາະເປັນອະດີດແລ້ວ

Verse 102

प्रजाभिर्देवाताभिश्च ऋषिभिः पितृभिः सह / तेषां सर्पर्षयः पूर्वमासन्ये तान्निबोधत

ພ້ອມດ້ວຍປະຊາ, ເທວະ, ຣິສີ ແລະ ປິຕຣຶ; ກ່ອນໜ້ານັ້ນມີ “ສະຣະປະຣິສີ” ຄືຣິສີນາກ—ຈົ່ງຟັງແລະເຂົ້າໃຈ

Verse 103

भृग्वं गिरा मरीचिश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः / अत्रिश्चैव वसिष्ठस्च सप्त स्वायंभुवे ऽतरे

ພຣຶກຸ, ອັງຄິຣັສ, ມະຣີຈິ, ປຸລັສຕະຍະ, ປຸລະຫະ, ກຣະຕຸ, ອະຕຣິ ແລະ ວະສິດຖະ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຣິສີເຈັດໃນມັນວັນຕະຣະສະວາຍັມພູວະ

Verse 104

आग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च मोधा मेधातिथिर् वसुः / ज्योतिष्मान् द्युतिमान्हव्यः सवनः सत्त्र एव च

ອາກນີດຣະ, ອັກນິບາຫຸ, ໂມທາ, ເມທາຕິຖິ, ວະສຸ, ຈະໂຢຕິສະມານ, ດະຢຸຕິມານ, ຮະວະຍະ, ສະວະນະ ແລະ ສັດຕະຣະ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນນາມ (ສຳຄັນ) ອື່ນໆ

Verse 105

मनोः स्वायंभुवस्यैते दश पुत्रा महौजसः / वायुवेगा महासत्त्वा राजानः प्रथमेंऽतरे

ບຸດທັງສິບຂອງມະນູສະວາຍັມພູວະນີ້ ມີອໍານາດຍິ່ງ; ໄວດຸຈລົມ ແລະມີສັດຕະວະຍິ່ງ—ໃນມັນວັນຕະຣະທໍາອິດ ພວກເຂົາເປັນກະສັດ

Verse 106

सासुरं तत्सुगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम् / सपिशाचमनुष्यञ्च ससुपर्णाप्सरोगणम्

ໃນນັ້ນມີເທວະ, ຄັນທັບພະ, ຢັກ, ນາກ ແລະ ຣາກຊະສ, ຜີປິສາດ ແລະ ມະນຸດ, ພ້ອມທັງ ສຸປັນນະ ແລະ ຝູງອັບສະຣາ ດ້ວຍ

Verse 107

नशक्यमानु पूर्व्येण वक्तुं वर्षशतैरपि / बहुत्वान्नामधेयानां संख्या तेषां कुतः कुले

ຕາມທາງຂອງບັນພະບຸລຸດ ແມ່ນແມ່ນວ່າຈະເວົ້າເປັນຮ້ອຍປີກໍບໍ່ອາດພັນນາໄດ້; ເນື່ອງຈາກນາມມີຫຼາຍ ຈະນັບຈໍານວນຕະກູນຂອງເຂົາໄດ້ແນວໃດ

Verse 108

या वै प्रजा युगाख्यास्तु आसन्स्वायंभुवेंऽतरे / कालेन महतातीता अयनाब्दयुगक्रमैः

ປະຊາທີ່ມີນາມຕາມຍຸກໃນສະວາຍັມພູວະ ມັນວັນຕະຣະ ນັ້ນ ໄດ້ລ່ວງພົ້ນໄປໃນກະແສແຫ່ງມະຫາການ ຕາມລໍາດັບອາຍະນະ ປີ ແລະ ຍຸກ

Verse 109

ऋषय ऊचुः क एष भगवान् कालः सर्वभूतापहारकः / कस्य योनिः किमादिश्च किं सतत्त्वः किमात्मकः

ພວກຣິສີກ່າວວ່າ: “ການຜູ້ເປັນພະພະຄະວານນີ້ແມ່ນໃຜ ຜູ້ພາສັດທັງປວງໄປ? ກໍາເນີດຂອງທ່ານມາຈາກໃຜ ອັນໃດແມ່ນຕົ້ນກໍາເນີດ ຕັດຕະວະແມ່ນຢ່າງໃດ ແລະ ອັດຕະສະພາບແມ່ນຢ່າງໃດ?”

Verse 110

किमस्य चक्षुः का मूर्तिः के वा अवयवाः स्मृताः / किं नामधेयं को ऽस्यात्मा एप्तत्त्वं ब्रूहि तत्त्वतः

ດວງຕາຂອງທ່ານແມ່ນຫຍັງ ມູຣຕິຂອງທ່ານເປັນແນວໃດ ແລະ ອະວະຍະວະໃດບ້າງທີ່ສະມຣິຕິໄດ້ກ່າວໄວ້? ນາມຂອງທ່ານແມ່ນຫຍັງ ອາດຕະມັນຂອງທ່ານແມ່ນໃຜ—ຂໍໃຫ້ກ່າວຄວາມຈິງນີ້ຢ່າງແທ້ຈິງ

Verse 111

सूत उवाच श्रूयता कालसद्भावः श्रुत्वा चैवावधार्यताम् / सूर्ययोनिर्निमेषादिः संख्याचक्षुः स उच्यते

ສູຕະກ່າວວ່າ—ຈົ່ງຟັງສະພາບແທ້ຂອງກາລ; ຟັງແລ້ວຈົ່ງຈື່ຈຳໃຫ້ແນ່ນອນ. ກາລມີສຸລິຍະເປັນກຳເນີດ ແລະມີນິເມດສະເປັນຕົ້ນ; ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ຕາແຫ່ງການນັບ’.

Verse 112

मूर्तिरस्य त्वहो रात्रो निमेषावयवश्च सः / संवत्सरः सतत्त्वश्च नाम चास्य कलात्मकः

ຮູບຂອງກາລແມ່ນກາງວັນແລະກາງຄືນ; ນິເມດສະເປັນຕົ້ນແມ່ນອະວະຍະຂອງມັນ. ມັນເອງແມ່ນຕັດຕະວະໃນຮູບສຳວັດສະຣ (ປີ) ແລະນາມຂອງມັນກໍເອີ້ນວ່າ ‘ກະລາອາດມະກະ’.

Verse 113

साम्प्रतानागतातीतकालात्मा स प्रजापतिः / पञ्चधा प्रविभक्तां तु कालावस्थां निबोधत

ພຣະປະຊາປະຕິນັ້ນເປັນອາດມັນແຫ່ງການປັດຈຸບັນ ອະນາຄົດ ແລະອະດີດ. ບັດນີ້ຈົ່ງຮູ້ສະພາບຂອງກາລທີ່ແບ່ງເປັນຫ້າປະການ.

Verse 114

दिवसार्द्धमासमासैश्च ऋतुभिस्त्वयनैस्तथा / संवत्सरस्तु प्रथमो द्वितीयः परिवत्सरः

ຕາມລຳດັບຂອງວັນ ຄຶ່ງວັນ ເດືອນແລະອຸປະເດືອນ ລະດູ (ຣິຕຸ) ແລະອະຍະນະ—ປະການທຳອິດເອີ້ນ ‘ສຳວັດສະຣ’ ແລະປະການທີສອງເອີ້ນ ‘ປະຣິວັດສະຣ’.

Verse 115

इड्रवत्सरस्तृतीयश्च चतुर्थश्चानुवत्सरः / पञ्चमो वत्सरस्तेषां कालःस युगसज्ञितः

ປະການທີສາມເອີ້ນ ‘ອິດຣະວັດສະຣ’ ແລະປະການທີສີ່ເອີ້ນ ‘ອະນຸວັດສະຣ’. ປະການທີຫ້າເອີ້ນ ‘ວັດສະຣ’; ກາລລວມຂອງເຫຼົ່ານີ້ເອີ້ນວ່າ ‘ຍຸກ’.

Verse 116

तेषां तत्त्वं प्रवक्ष्यामि कीर्त्यमानं निबोधत / क्रतुरग्निस्तु यः प्रोक्तः स तु संवत्सरो मतः

ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍສະພາວະທີ່ແທ້ຂອງພວກນັ້ນ; ຈົ່ງຟັງໃຫ້ເຂົ້າໃຈເມື່ອມີການສັນລະເສີນ. ຜູ້ທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ກຣະຕຸ-ອັກນີ’ ນັ້ນແຫຼະເປັນ ‘ສັມວັດສະຣະ’ (ປີ).

Verse 117

आदितेयस्त्वसौ सूर्यः कालाग्निः परिवत्सरः / शुक्लकृष्णगतिश्चापि अपां सारमयः खगः

ພຣະອາທິດນັ້ນເປັນບຸດແຫ່ງອະດິຕິ; ‘ກາລາ-ອັກນີ’ ແມ່ນ ‘ປະຣິວັດສະຣະ’. ການເຄື່ອນໄຫວຂອງທ່ານຕາມປັກສ໌ສວ່າງ-ປັກສ໌ມືດ ແລະທ່ານເປັນດັ່ງນົກທີ່ປະກອບດ້ວຍສານແຫ່ງທາດນ້ຳ.

Verse 118

स इडावत्सरः सोमः पुराणे निश्चयं गतः / यश्चायं पवते लोकांस्तनुभिः सप्तसप्तभिः

ໂສມະອົງນັ້ນແຫຼະແມ່ນ ‘ອິຑາວັດສະຣະ’; ໃນປຸຣານະໄດ້ກຳນົດໄວ້ແນ່ນອນ. ແລະພຣະອົງຊຳລະໂລກທັງຫຼາຍດ້ວຍຮ່າງກາຍເຈັດຄູນເຈັດຂອງພຣະອົງ.

Verse 119

अनुवाता च लोकस्य स वायुरनुवत्सरः / अहङ्कारादुदग्रुद्रः संभूतो ब्रह्मणास्तु यः

ລົມທີ່ຕາມຄຽງໂລກນັ້ນແຫຼະ; ວາຍຸນັ້ນເອີ້ນວ່າ ‘ອະນຸວັດສະຣະ’. ແລະຣຸດຣະຜູ້ດຸດັນ ຜູ້ເກີດຈາກພຣະພຣະຫມາໂດຍອະຫັງກາຣ (ຄວາມຍຶດຕົນ).

Verse 120

स रुद्रो वत्सर स्तेषां विज्ञेयो नीललोहितः / सतत्त्वं तस्य वक्ष्यमि कीर्त्यमानं निबोधत

ໃນບັນດາພວກນັ້ນ ຣຸດຣະອົງນັ້ນພຶງຮູ້ວ່າເປັນ ‘ວັດສະຣະ’; ຈົ່ງຮູ້ຈັກພຣະອົງວ່າ ‘ນີລະໂລຫິຕະ’. ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍສະພາວະຂອງພຣະອົງ; ຈົ່ງຟັງໃຫ້ເຂົ້າໃຈເມື່ອມີການສັນລະເສີນ.

Verse 121

अङ्गप्रत्यङ्गसंयोगात्कालात्मा प्रतितामहः / ऋक्सामयजुषां योनिः पञ्चानां पतिरीश्वरः

ດ້ວຍການປະສານຂອງອະວັຍະແລະສ່ວນຍ່ອຍ ພຣະອົງເປັນກາລາຕະມາ ປິຕາມະຫາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່; ເປັນບໍ່ເກີດແຫ່ງ ຣຶກ-ສາມ-ຢະຊຸສ ແລະເປັນອີສະວະຣະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງທັງຫ້າ.

Verse 122

सो ऽग्निर्यमश्च कालश्च संभूतिः स प्रजापतिः / प्रोक्तः संवत्सरश्चेति सूर्य चोनिर्मनीषिभिः

ພຣະອົງນັ້ນເອງແມ່ນອັກນີ ແມ່ນຍະມະ ແລະແມ່ນກາລ; ແມ່ນສັມພູຕິ ແມ່ນປຣະຊາປະຕິ. ນັກປັນຍາໄດ້ເອີ້ນພຣະອົງວ່າ ‘ສັມວັດສະຣະ’ ແລະ ‘ສູຣະຍະໂຍນິ’ ດ້ວຍ.

Verse 123

यस्मात्कालविभागानां मासर्त्वयनयोरपि / ग्रहनक्षत्रशीतोष्णवर्षायुः कर्मणां तथा

ຈາກພຣະອົງເກີດການແບ່ງກາລ—ເດືອນ ລະດູ ແລະອະຍະນ—ພ້ອມທັງດາວເຄາະ-ນັກສັດ, ໜາວ-ຮ້ອນ, ຝົນ, ອາຍຸ ແລະລຳດັບແຫ່ງກັມມະດ້ວຍ.

Verse 124

योनिः स प्रविभागानां दिवसानां च भास्करः / वैकारिकः प्रसन्नात्मा ब्रह्मपुत्रः प्रजापतिः

ພຣະອົງເປັນບໍ່ເກີດແຫ່ງການແບ່ງທັງປວງ ແລະເປັນພາສະກະຣະແຫ່ງວັນທັງຫຼາຍ; ພຣະອົງເປັນໄວກາຣິກະ ຜູ້ມີຈິດຜ່ອງໃສ ເປັນປຣະຊາປະຕິ ບຸດແຫ່ງພຣະພຣະຫມາ.

Verse 125

एको नैको ऽथ दिवसो मासो ऽथर्तुः पितामहः / आदित्यः सविता भानुर्जीवनो ब्रह्मसत्कृतः

ພຣະອົງເປັນໜຶ່ງ ແລະກໍເປັນຫຼາຍ; ເປັນປິຕາມະຫາແຫ່ງວັນ ເດືອນ ແລະລະດູ. ພຣະອົງເປັນອາທິຕະຍະ ເປັນສະວິຕາ ເປັນພານຸ—ຜູ້ປະທານຊີວິດ—ແລະໄດ້ຮັບການສັກກາລະໂດຍພຣະພຣະຫມາ.

Verse 126

प्रभवश्चाव्ययश्चैव भूतानां तेन भास्करः / ताराभिमानी विज्ञेयो द्वितीयः परिवत्सरः

ພຣະພາສະກະນັ້ນເປັນທັງຜູ້ເກີດກໍາເນີດ ແລະຜູ້ບໍ່ເສື່ອມສູນຂອງສັດທັງປວງ; ຈົ່ງຮູ້ວ່າເປັນເຈົ້າແຫ່ງດາວ—ຄືປະຣິວັດສະຣະທີ່ສອງ.

Verse 127

सोमः सर्वौंषधिपतिर्यस्मात्स प्रपितामहः / आजीवः सर्वभूतानां योगक्षेमकृदीश्वरः

ໂສມະເປັນເຈົ້າແຫ່ງສະຫມຸນໄພທັງປວງ; ເພາະນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ປຣະປິຕາມະຫະ. ພຣະອົງເປັນຊີວິດຫຼ້ຽງຂອງສັດທັງປວງ ແລະເປັນອິດສະວອນຜູ້ບັນດານໂຍຄະ-ເກສະມະ.

Verse 128

आवेक्षमाणः सततं बिभर्ति जगदंशुभिः / तिथीनां पर्वसंधीनां पूर्णिमादर्शयोरपि

ພຣະອົງເຝົ້າເບິ່ງຢູ່ເສມອ ແລະຄ້ຳຈຸນໂລກດ້ວຍລຳແສງ; ທັງຕິຖີ, ຈຸດຕໍ່ຂອງປະຣະວະ, ແລະວັນເພັງ-ວັນດັບຈັນທຣາດ້ວຍ.

Verse 129

योनिर्निशाकरो यश्च अमृतात्मा प्रजापतिः / तस्मात्स पितृमान्सोमः स्मृत इङ्वत्सरात्मकः

ຜູ້ໃດເປັນໂຍນິ ເປັນນິຊາກະຣະ ເປັນປຣະຊາປະຕິຜູ້ມີອາດມັນເປັນອະມຣິຕະ; ເພາະເຫດນັ້ນ ໂສມະຜູ້ສຳພັນກັບປິຕຣຶ ຈຶ່ງຖືກລະລຶກວ່າເປັນຮູບແຫ່ງ ອິງວັດສະຣະ.

Verse 130

प्राणापानसमानाद्यैर्व्यानोदानात्मकैरपि / कर्मभिः प्राणिनां लोके सर्वचेष्टाप्रवर्तकः

ດ້ວຍປຣານ, ອະປານ, ສະມານ ແລະດ້ວຍກຳລັງອັນເປັນວຽານ-ອຸດານ, ພຣະອົງເປັນຜູ້ກະຕຸ້ນການເຄື່ອນໄຫວທັງປວງຂອງສັດໃນໂລກ.

Verse 131

पञ्चानां चेन्द्रियमनोर्बुद्धिस्मृतिबलात्मनाम् / समानकालकरणक्रियाः संपादयन्नपि

ແມ່ນແຕ່ພຣະອົງຈະສຳເລັດກິດການພ້ອມກັນຂອງຫ້າຢ່າງ—ອິນທຣີຍ, ມະນັດ, ພຸດທິ, ສະມຣິຕິ, ພະລະ ແລະ ອາດມັນ—ກໍຕາມ

Verse 132

सर्वात्मा सर्वलोकेश आवहप्रवहादिभिः / वर्त्तते चोपकारैर्यस्तनुभिः सप्तसप्तभिः

ພຣະອົງເປັນອາດມັນສາກົນ ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ; ດ້ວຍອຸປະການເຊັ່ນ ອາວະຫະ–ປຣະວະຫະ ເປັນຕົ້ນ ພຣະອົງດຳລົງໃນຮູບກາຍ 7×7

Verse 133

विधाता सर्वभूतानाङ्क्षेमी नित्यं प्रभञ्जनः / योनिरग्नेरपां भूमे रवेश्चन्द्रमसश्चयः

ພຣະອົງແມ່ນວິທາຕາ ຜູ້ເກື້ອກູນສັດທັງປວງ ເປັນປຣະພັນຊະນະນິລັນດອນ; ພຣະອົງເປັນບໍ່ເກີດຂອງໄຟ ນ້ຳ ແຜ່ນດິນ ຕາເວັນ ແລະ ຈັນທຣາ

Verse 134

वायुः प्रजापतिर्भूतो लोकात्मा प्रपितामहः / अहोरात्रकरस्तस्मात्स वायुरनुवत्सरः

ວາຍຸເປັນປຣະຊາປະຕິ ເປັນອາດມັນແຫ່ງໂລກ ເປັນປຣະປິຕາມະຫະ; ພຣະອົງເຮັດໃຫ້ເກີດກາງວັນແລະກາງຄືນ ດັ່ງນັ້ນວາຍຸຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ອະນຸວັດສະຣ’

Verse 135

एते प्रजानां पतयश्चत्वार उपपक्षजाः / पितरः सर्वलोकानां लोकात्मानः प्रकीर्त्तिताः

ປຣະຊາປະຕິທັງສີ່ຜູ້ເກີດຈາກອຸປະປັກຊະຊາ ແມ່ນເຈົ້າແຫ່ງປະຊາ; ພວກທ່ານຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນປິຕຣະຂອງໂລກທັງປວງ ແລະເປັນອາດມັນແຫ່ງໂລກ

Verse 136

ध्यायतो ब्रह्माणो वक्त्रादुदन्समभवद्भवः / ऋषिर्विप्रा महादेवो भूतात्मा प्रपितामहः

ເມື່ອພຣະພຣະຫມາຢູ່ໃນສະມາທິ ຈາກພຣະໂອດໄດ້ອຸບັດ “ພະພະວະ” ເປັນຣິຊິ ພຣາຫມັນ ມະຫາເທວ ເປັນອາດມັນແຫ່ງສັດທັງປວງ ແລະ ປຣະປິຕາມະຫະ

Verse 137

ईश्वरः सर्वभूतानां प्रणवो यो ऽथपठ्यते / आत्मावेशेन भूतानामङ्गप्रत्यङ्गसंभवः

ຜູ້ເປັນອິດສະວະຣະແຫ່ງສັດທັງປວງ ຖືກສວດເອີ້ນວ່າ “ປຣະນະວະ”; ດ້ວຍການແຊກຊຶມແຫ່ງອາດມັນ ພຣະອົງໃຫ້ເກີດອະໄວຍະວະນ້ອຍໃຫຍ່ຂອງສັດທັງຫຼາຍ

Verse 138

उन्मादको ऽनुग्रहकृद्रुद्रो वत्सर उच्यते / सूर्य्यश्च चन्द्रमाश्चाग्निर्वायू रुद्रस्तथैव च

ຣຸດຣະຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຄຸ້ມຄັ່ງ ແລະຜູ້ປະທານອະນຸກຣະຫະ ເອີ້ນວ່າ “ວັດສະຣ”; ທັງສຸຣິຍະ ຈັນທຣາ ອັກນີ ວາຍຸ—ກໍເປັນຣຸດຣະເຊັ່ນດຽວກັນ

Verse 139

युगाभिमानी कालात्मा नित्यं संक्षयकृद्विभुः / रुद्रः प्रविष्टो भगवाञ्जगत्यस्मिन्स्वतेजसा

ຜູ້ເປັນອະທິບາຍແຫ່ງຍຸກ ຜູ້ມີສະພາບເປັນການ ແລະຜູ້ທຳໃຫ້ສິ້ນສະຫຼາຍຢູ່ເສມອ—ພຣະຣຸດຣະຜູ້ເປັນພະພະຄະວານ ໄດ້ເຂົ້າສູ່ໂລກນີ້ດ້ວຍເດຊະຂອງພຣະອົງເອງ

Verse 140

आश्रयान्मयि संयोगात्तनुभिर्नाममिस्तथा / ततस्तस्य तु वीर्येण लोकानुग्रहकारकम्

ໂດຍອາໄສຢູ່ໃນເຮົາ ແລະໂດຍການປະສານກັບເຮົາ ພຣະອົງຈຶ່ງຮັບນາມຕາມຮ່າງກາຍອັນຫຼາກຫຼາຍ; ແລ້ວດ້ວຍວີຣະຍະຂອງພຣະອົງ ກິດການເພື່ອອະນຸເຄາະແກ່ໂລກທັງຫຼາຍຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ

Verse 141

देवत्वं च पितृत्वं च कालत्वं चास्य यत्परम् / तस्माद्वै सर्वथा रुद्रस्तद्विद्वद्भिरभीज्यते

ເນື່ອງຈາກໃນພຣະອົງມີຄວາມເປັນເທວະ, ຄວາມເປັນບິດາ ແລະຄວາມເປັນການ(ເວລາ)ອັນສູງສຸດ, ດັ່ງນັ້ນພຣະຣຸທຣະຈຶ່ງຖືກບູຊາໂດຍນັກປັນຍາທັງຫມົດປະການ.

Verse 142

यतः पतिः स भगवान् प्रजेशानां प्रजापतिः / भावनः सर्वभूतानां सर्वात्मा नीललोहितः

ພຣະອົງນັ້ນແມ່ນພະພະຄະວານ ເປັນປະຕິແຫ່ງປະເຈດ ແລະເປັນປະຈາປະຕິ; ຜູ້ອຸປະຖຳສັດທັງປວງ, ເປັນອາດມັນແຫ່ງສັບພະສິ່ງ, ຄື ນີລະໂລຫິຕະ (ຟ້າ-ແດງ).

Verse 143

औषधीः प्रतिसंधत्ते रुद्रः क्षीणाः पुनःपुनः / प्रजापतिमुखैर्देवैः सम्यगिष्टफलार्थिभिः

ພຣະຣຸທຣະຟື້ນຟູສົມຸນໄພທີ່ຫຼຸດຖອຍໃຫ້ກັບຄືນຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລົ່າ; ເທວະທັງຫຼາຍມີປະຈາປະຕິເປັນປະມຸກ ບູຊາພຣະອົງຢ່າງຖືກຕ້ອງເພື່ອປາຖະໜາຜົນແຫ່ງຍັດຍະ.

Verse 144

त्रिभिरेव कपालैश्च त्रयंबकैरौषधिक्षये / इज्यते भगवान् यस्मात्तस्मार्त्र्यंबक उच्यते

ເມື່ອສົມຸນໄພເສື່ອມຖອຍ ພຣະພະຄະວານຖືກບູຊາດ້ວຍກະໂຫຼກສາມໃບໂດຍເຫຼົ່າຕຣະຍັມບະກະ; ເພາະເຫດນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ຕຣະຍັມບະກະ’.

Verse 145

गायत्री चैव त्रिष्टुप्च जगती चैव याः स्मृताः / त्र्यंबका नामतः प्रेम्णा योनयस्ता वनस्पतेः

ກາຍະຕຣີ, ຕຣິສະຕຸບ ແລະ ຈະກະຕີ—ສິ່ງທີ່ຈື່ຈຳກັນວ່າເປັນສັນທະລັກ—ຖືກເອີ້ນດ້ວຍຄວາມຮັກວ່າ ‘ຕຣະຍັມບະກາ’; ແລະເປັນຍົນີ (ແຫຼ່ງກໍ່ກຳເນີດ) ຂອງພືດພັນ.

Verse 146

ताभिरेकत्वभूताभिस्त्रिविधाभिः स्ववीर्यतः / त्रिसाधनः पुरोडाशस्त्रिकपालः स वै स्मृतः

ດ້ວຍພະລັງສາມປະການທີ່ຮວມເປັນໜຶ່ງ ໂດຍອານຸພາບຂອງຕົນ ພູໂຣດາຊະນັ້ນຖືກຈື່ຈຳວ່າ “ຕຣິສາທະນະ” ແລະ “ຕຣິກະປາລະ”

Verse 147

त्र्यंबकः स पुरोडाशस्तेनैष त्र्यंबकः स्मृतः / इत्येतत्पञ्चवर्षं हि युगं प्रोक्तं मनीषिभिः

ພູໂຣດາຊະນັ້ນແມ່ນ “ຕຣະຍັມບະກະ” ເພາະສະນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ຕຣະຍັມບະກະ” ດັ່ງນີ້ ນັກປັນຍາກ່າວວ່າ ຍຸກໜຶ່ງມີຫ້າປີ

Verse 148

यश्चैष पञ्चधात्मा वै प्रोक्तः संवत्सरो द्विजैः / सैकः षट्को विजज्ञे ऽथ मध्वादिऋतुसंज्ञकः

ສັມວັດສະຣະທີ່ພຣາຫມັນກ່າວວ່າມີຫ້າລັກສະນະ ອັນດຽວນັ້ນແຫຼະ ຕໍ່ມາຮູ້ຈັກເປັນຫົກລະດູ ມີນາມ “ມະທຸ” ເປັນຕົ້ນ

Verse 149

ऋतुपुत्रार्त्तवाः पञ्च इति सर्गः समासतः / इत्येष बहुमानो वै प्राणिना जीवितानि च / नदीवेग इवासक्तः कालो धावति संहरन्

“ລູກແຫ່ງລະດູ” ແລະ “ອາຣຕະວະ” ມີຫ້າ—ນີ້ແມ່ນສັກກະໂດຍຫຍໍ້ ດັ່ງນັ້ນ ກາລະເວລາພຸ່ງໄປດັ່ງກະແສນ້ຳ ແລະພາຊີວິດຂອງສັດທັງຫຼາຍໄປ

Verse 150

एतेषां यदपत्यं वै तदशक्यं प्रमाणतः / बहुत्वात्परिसंख्यातुं पुत्र पौत्रमनन्तकम्

ລູກຫຼານຂອງເຂົາເຈົ້າບໍ່ອາດກຳນົດປະມານໄດ້ ເນື່ອງຈາກມີຫຼາຍເກີນ ຈຶ່ງນັບລູກ ຫຼານ ແລະວົງສານັບບໍ່ຖ້ວນບໍ່ໄດ້

Verse 151

इमं वंशं प्रजेशानां महतः पुण्यकर्मणाम् / कीर्त्तयन्पुण्यकीर्त्तीनां महतीं सिद्धिमाप्नुयात्

ຜູ້ໃດສະດຸດສະດອງແລະສັນລະເສີນວົງສາຂອງປຣະຊາປະຕິຜູ້ມີກຸສົນອັນຍິ່ງ ຈະໄດ້ຮັບສິດທິອັນໃຫຍ່