Adhyaya 12
Brahmā’s Creation: The Kumāras, Rudra, the Prajāpatis, and the Manifestation of Vedic Sound
ມິດເຕຣຍະສືບຕໍ່ເລື່ອງການຄ່ອຍໆເກີດຂຶ້ນຂອງຈັກກະວານພາຍໃຕ້ກາລະ ໂດຍຫັນຈາກລັກສະນະເວລາຂອງພຣະເຈົ້າໄປສູ່ “ວິສັກກະ” ຂອງພຣະພຣະຫມາ—ການສ້າງຮອບສອງແລະການຄຸ້ມຄອງ. ພຣະພຣະຫມາສ້າງສະພາບຫຼອກລວງຄ້າຍໂມຫະ ແລ້ວເກີດຄວາມເບື່ອຫນ່າຍ ຈຶ່ງຕັ້ງຈິດໃໝ່ດ້ວຍສະມາທິ. ຕໍ່ມາພຣະອົງສ້າງກຸມາຣະ 4 ອົງ ແຕ່ພວກທ່ານປະຕິເສດການມີລູກຫຼານ ເນື່ອງຈາກພັກຕິຕໍ່ວາສຸເທວະ ແລະການສະຫຼະເພື່ອຫຼຸດພົ້ນ; ຄວາມໂກດທີ່ຖືກກົດໄວ້ຂອງພຣະພຣະຫມາປາກົດເປັນຣຸດຣະ. ພຣະພຣະຫມາກຳນົດນາມ ທີ່ຢູ່ ແລະ ຣຸດຣານີ; ລູກຫຼານອັນດຸຮ້າຍຂອງຣຸດຣະຂູ່ຄວາມສະຖຽນຂອງຈັກກະວານ ຈຶ່ງຖືກສັ່ງໃຫ້ໄປທຳຕະປະ ເພື່ອວາງຫຼັກການຄວບຄຸມຕົນເປັນຄວາມຈຳເປັນຂອງໂລກ. ຕໍ່ມາພຣະອົງສ້າງບຸດໃຈເກີດ 10 ອົງ (ມີນາຣະດະ) ແລະອະທິບາຍວ່າ ທຳມະ/ອະທຳມະ ແລະແຮງຜັກດັນຕ່າງໆ ເກີດຈາກກາຍຂອງພຣະອົງ. ເກີດວິກິດດ້ານຈິດທຳໃນເຫດການຂອງວາກ ເມື່ອບຸດໆຕັກເຕືອນ ພຣະພຣະຫມາຈຶ່ງລະທິ້ງຮ່າງນັ້ນ ເຊິ່ງກາຍເປັນຄວາມມືດ/ໝອກ. ທ້າຍສຸດ ວິເທດ 4 ປາກົດຈາກປາກຂອງພຣະພຣະຫມາ ພ້ອມວິຊາປະກອບ ຍັດຍະ ໜ້າທີ່ວັນນາສຣະມະ ສັນທະສ໌ ສິກສາ ແລະ ໂອມກາຣະ—ຊີ້ວ່າ “ສັບດະ” ແມ່ນຫຼັກຈັດລະບຽບຄວາມເປັນຈິງ. ເພື່ອເພີ່ມປະຊາກອນ ພຣະພຣະຫມາແຍກເປັນ ສວາຍັມພູວະ ມະນຸ ແລະ ສະຕະຣູປາ; ສາຍພົວພັນ (ປຣິຍະວຣະຕະ, ອຸຕຕານະປາດ ແລະບຸດສາວ) ເປັນສະພານໄປສູ່ລຳດັບວົງສາ ແລະເລື່ອງ ເທວະຫູຕີ–ກັດດະມະ–ກະປິລະ ຕໍ່ໄປ.
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच इति ते वर्णित: क्षत्त: कालाख्य: परमात्मन: । महिमा वेदगर्भोऽथ यथास्राक्षीन्निबोध मे ॥ १ ॥
ໄມເຕຣຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ວິດຸຣະ ຜູ້ຮູ້ທັນ, ຈົນບັດນີ້ຂ້າໄດ້ອະທິບາຍພຣະສິຣິຂອງປຣະມາດມາໃນພາວະ ‘ກາລ’ ແລ້ວ. ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າເຖິງວິທີທີ່ພຣະອົງສ້າງພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເປັນຄັງແຫ່ງຄວາມຮູ້ເວດ.
Verse 2
ससर्जाग्रेऽन्धतामिस्रमथ तामिस्रमादिकृत् । महामोहं च मोहं च तमश्चाज्ञानवृत्तय: ॥ २ ॥
ພຣະພຣະຫມາໄດ້ສ້າງກ່ອນສຸດ ບັນດາວົງຈອນແຫ່ງອະວິດຍາ: ອັນທະ-ຕາມິສຣະ, ຕາມິສຣະ, ມະຫາໂມຫະ, ໂມຫະ ແລະ ຕະມັສ; ຊຶ່ງຜູກມັດຊີວະໃຫ້ຫຼົງລືມຕົນແທ້ ແລະຕິດພັນຢ່າງຜິດທາງ.
Verse 3
दृष्ट्वा पापीयसीं सृष्टिं नात्मानं बह्वमन्यत । भगवद्ध्यानपूतेन मनसान्यां ततोऽसृजत् ॥ ३ ॥
ເມື່ອເຫັນການສ້າງອັນຫຼອກລວງນັ້ນເປັນວຽກບາບ ພຣະພຣະຫມາຈຶ່ງບໍ່ຍິນດີຫຼາຍ. ທ່ານໄດ້ຊໍາລະໃຈດ້ວຍການພິຈາລະນາພຣະພະຄະວານ ແລ້ວຈຶ່ງເລີ່ມການສ້າງອີກຮູບແບບໜຶ່ງ.
Verse 4
सनकं च सनन्दं च सनातनमथात्मभू: । सनत्कुमारं च मुनीन्निष्क्रियानूर्ध्वरेतस: ॥ ४ ॥
ໃນຕອນແຮກ ພຣະພຣະຫມາ (ອາດມະພູ) ໄດ້ສ້າງມະຫາມຸນີ 4 ອົງ: ສະນະກະ, ສະນັນດະ, ສະນາຕະນະ ແລະ ສະນັດກຸມາຣະ. ພວກເຂົາເປັນຜູ້ມີພະລັງອຸດທະວະເຣຕັສ ແລະເປັນຜູ້ບໍ່ຂ້ອງກັບກິດຈະກໍາວັດຖຸ ຈຶ່ງບໍ່ຍອມຮັບການກະທໍາແບບໂລກີຍ.
Verse 5
तान् बभाषे स्वभू: पुत्रान् प्रजा: सृजत पुत्रका: । तन्नैच्छन्मोक्षधर्माणो वासुदेवपरायणा: ॥ ५ ॥
ພຣະພຣະຫມາຜູ້ເກີດດ້ວຍຕົນເອງ ໄດ້ກ່າວກັບບຸດທັງຫຼາຍວ່າ “ລູກເອີຍ ຈົ່ງສ້າງປະຊາຊົນເຖີດ” ແຕ່ເນື່ອງຈາກເຂົາເປັນຜູ້ພຶ່ງພາວາສຸເທວະ ແລະມຸ່ງໂມກສະ ຈຶ່ງບໍ່ປາຖະນາຈະປະຕິບັດຕາມ।
Verse 6
सोऽवध्यात: सुतैरेवं प्रत्याख्यातानुशासनै: । क्रोधं दुर्विषहं जातं नियन्तुमुपचक्रमे ॥ ६ ॥
ເມື່ອບຸດທັງຫຼາຍປະຕິເສດຄຳສັ່ງຂອງບິດາ ຄວາມໂກດອັນທົນຍາກໄດ້ເກີດໃນໃຈຂອງພຣະພຣະຫມາ ແຕ່ພຣະອົງພະຍາຍາມຂ່ມໄວ້ບໍ່ໃຫ້ປາກົດອອກ।
Verse 7
धिया निगृह्यमाणोऽपि भ्रुवोर्मध्यात्प्रजापते: । सद्योऽजायत तन्मन्यु: कुमारो नीललोहित: ॥ ७ ॥
ແມ່ນແຕ່ພຣະພຣະຫມາຈະຂ່ມຄວາມໂກດດ້ວຍປັນຍາ ແຕ່ມັນກໍພຸ່ງອອກຈາກກາງຄິ້ວຂອງພຣະປຣະຊາປະຕິ ແລະທັນໃດນັ້ນກໍເກີດກຸມານຜູ້ມີສີນ້ຳເງິນປົນແດງ।
Verse 8
स वै रुरोद देवानां पूर्वजो भगवान् भव: । नामानि कुरु मे धात: स्थानानि च जगद्गुरो ॥ ८ ॥
ເມື່ອເກີດມາແລ້ວ ລາວກໍຮ້ອງໄຫ້. ພຣະພະວະ ຜູ້ເປັນບັນພະບຸລຸດແຫ່ງເທວະ ກ່າວວ່າ “ໂອ ຜູ້ກຳນົດຊະຕາ, ໂອ ຄູແຫ່ງຈັກກະວານ, ຈົ່ງກຳນົດນາມ ແລະ ສະຖານທີ່ໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ”
Verse 9
इति तस्य वच: पाद्मो भगवान् परिपालयन् । अभ्यधाद्भद्रया वाचा मा रोदीस्तत्करोमि ते ॥ ९ ॥
ພຣະພຣະຫມາຜູ້ເກີດຈາກດອກບົວ ໄດ້ຮັບຄຳຂອງເດັກນ້ອຍນັ້ນ ແລະປອບໂຍນດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນວ່າ “ຢ່າຮ້ອງໄຫ້; ສິ່ງທີ່ເຈົ້າປາຖະນາ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ແນ່ນອນ”
Verse 10
यदरोदी: सुरश्रेष्ठ सोद्वेग इव बालक: । ततस्त्वामभिधास्यन्ति नाम्ना रुद्र इति प्रजा: ॥ १० ॥
ຕໍ່ມາ ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນໝູ່ເທວະ! ເນື່ອງຈາກເຈົ້າຮ້ອງໄຫ້ດ້ວຍຄວາມກະວົນກະວາຍດັ່ງເດັກນ້ອຍ ປະຊາທັງປວງຈະເອີ້ນເຈົ້າວ່າ ‘ຣຸດຣະ’.”
Verse 11
हृदिन्द्रियाण्यसुर्व्योम वायुरग्निर्जलं मही । सूर्यश्चन्द्रस्तपश्चैव स्थानान्यग्रे कृतानि ते ॥ ११ ॥
ລູກເອີຍ ສຳລັບທີ່ພຳນັກຂອງເຈົ້າ ຂ້າໄດ້ກຳນົດໄວ້ແລ້ວ: ຫົວໃຈ, ອິນທຣີຍ, ປຣານ(ລົມຊີວິດ), ຟ້າ, ລົມ, ໄຟ, ນ້ຳ, ແຜ່ນດິນ, ຕາເວັນ, ຈັນທຣາ ແລະ ຕະປະ(ການບຳເພັນ).
Verse 12
मन्युर्मनुर्महिनसो महाञ्छिव ऋतध्वज: । उग्ररेता भव: कालो वामदेवो धृतव्रत: ॥ १२ ॥
ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: “ລູກຮຸດຣະເອີຍ ເຈົ້າຍັງມີນາມອື່ນອີກ 11 ນາມ: Manyu, Manu, Mahinasa, Mahān, Śiva, Ṛtadhvaja, Ugraretā, Bhava, Kāla, Vāmadeva ແລະ Dhṛtavrata.”
Verse 13
धीर्धृतिरसलोमा च नियुत्सर्पिरिलाम्बिका । इरावती स्वधा दीक्षा रुद्राण्यो रुद्र ते स्त्रिय: ॥ १३ ॥
ໂອ ຮຸດຣະ! ເຈົ້າຍັງມີພຣະມະເຫສີ 11 ນາງ ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຣຸດຣານີ” ຄື: Dhī, Dhṛti, Rasalā, Umā, Niyut, Sarpi, Ilā, Ambikā, Irāvatī, Svadhā ແລະ Dīkṣā.
Verse 14
गृहाणैतानि नामानि स्थानानि च सयोषण: । एभि: सृज प्रजा बह्वी: प्रजानामसि यत्पति: ॥ १४ ॥
ລູກເອີຍ ຈົ່ງຮັບເອົານາມແລະສະຖານທີ່ເຫຼົ່ານີ້ພ້ອມກັບພຣະມະເຫສີຂອງເຈົ້າ ເພາະບັດນີ້ເຈົ້າເປັນໜຶ່ງໃນຜູ້ເປັນນາຍແຫ່ງສັດມີຊີວິດ ຈົ່ງເພີ່ມພູນປະຊາກອນໃຫ້ຫຼາຍໂດຍອາໄສສິ່ງເຫຼົ່ານີ້.
Verse 15
इत्यादिष्ट: स्वगुरुणा भगवान्नीललोहित: । सत्त्वाकृतिस्वभावेन ससर्जात्मसमा: प्रजा: ॥ १५ ॥
ຕາມຄຳສັ່ງຂອງຄູບາອາຈານ ພະຣຸດຣະຜູ້ເປັນພະພະຄະວານ ຜິວສີນ້ຳເງິນປົນແດງ ໄດ້ສ້າງປະຊາຫຼາຍຫມູ່ ທີ່ມີຮູບ ກຳລັງ ແລະນິໄສດຸຮ້າຍເຫມືອນພຣະອົງ।
Verse 16
रुद्राणां रुद्रसृष्टानां समन्ताद् ग्रसतां जगत् । निशाम्यासंख्यशो यूथान् प्रजापतिरशङ्कत ॥ १६ ॥
ພວກຣຸດຣະທີ່ຣຸດຣະສ້າງຂຶ້ນມີຈຳນວນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້; ເມື່ອພວກເຂົາຊຸມນຸມຈາກທຸກທິດ ກໍພະຍາຍາມກືນກິນຈັກກະວານທັງໝົດ. ເຫັນແລ້ວ ພຣະພຣະຫມາຜູ້ເປັນປະຈາປະຕິກໍຢ້ານກົວ।
Verse 17
अलं प्रजाभि: सृष्टाभिरीदृशीभि: सुरोत्तम । मया सह दहन्तीभिर्दिशश्चक्षुर्भिरुल्बणै: ॥ १७ ॥
ພຣະພຣະຫມາກ່າວກັບພຣະຣຸດຣະວ່າ: ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ເທວະ, ພໍແລ້ວກັບການສ້າງປະຊາແບບນີ້. ພວກເຂົາເຜົາຜານທຸກທິດດ້ວຍໄຟອັນຮຸນແຮງຈາກດວງຕາ ແລະຍັງຈົ່ມຕີຂ້າພະເຈົ້າອີກດ້ວຍ।
Verse 18
तप आतिष्ठ भद्रं ते सर्वभूतसुखावहम् । तपसैव यथापूर्व स्रष्टा विश्वमिदं भवान् ॥ १८ ॥
ລູກຮັກເອີຍ ຈົ່ງຕັ້ງມັ່ນໃນຕະປະ (ຕະບະ) ອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະນຳສຸກແກ່ສັດທັງປວງ. ດ້ວຍຕະປະເທົ່ານັ້ນ ເຈົ້າຈຶ່ງຈະສ້າງຈັກກະວານນີ້ໃຫ້ເປັນດັ່ງເກົ່າໄດ້।
Verse 19
तपसैव परं ज्योतिर्भगवन्तमधोक्षजम् । सर्वभूतगुहावासमञ्जसा विन्दते पुमान् ॥ १९ ॥
ດ້ວຍຕະປະເທົ່ານັ້ນ ມະນຸດຈຶ່ງຈະເຂົ້າໃກ້ພຣະພະຄະວານ ອະໂທກຊະຈະ ຜູ້ເປັນແສງສູງສຸດ; ພຣະອົງສະຖິດໃນຖ້ຳແຫ່ງດວງໃຈຂອງສັດທັງປວງ ແຕ່ຢູ່ເຫນືອການເຂົ້າເຖິງຂອງປະສາດສຳຜັດ।
Verse 20
मैत्रेय उवाच एवमात्मभुवादिष्ट: परिक्रम्य गिरां पतिम् । बाढमित्यमुमामन्त्र्य विवेश तपसे वनम् ॥ २० ॥
ພຣະສີມໄຕເຣຍະ ກ່າວວ່າ—ດັ່ງນັ້ນ ຣຸທຣະ ໄດ້ຮັບຄໍາສັ່ງຈາກພຣະພຣະຫມາ ແລ້ວເວັນປະທັກສິນຮອບພໍ່ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງເວດ. ກ່າວວ່າ “ບາດຫມ” ແລ້ວເຂົ້າປ່າເພື່ອບໍາເພັນຕະປະອັນເຂັ້ມງວດ.
Verse 21
अथाभिध्यायत: सर्गं दश पुत्रा: प्रजज्ञिरे । भगवच्छक्तियुक्तस्य लोकसन्तानहेतव: ॥ २१ ॥
ຕໍ່ມາ ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ຖືກສະໜອງດ້ວຍພະລັງ (śakti) ຂອງພຣະພະຄະວານ ໄດ້ຄິດຖຶງການສ້າງສັນ; ເພື່ອສືບຕໍ່ສາຍພັນໃນໂລກ ຈຶ່ງເກີດບຸດສິບອົງ.
Verse 22
मरीचिरत्र्याङ्गिरसौ पुलस्त्य: पुलह: क्रतु: । भृगुर्वसिष्ठो दक्षश्च दशमस्तत्र नारद: ॥ २२ ॥
ມະຣີຈິ, ອະຕຣິ, ອັງຄິຣາ, ປຸລັສຕະຍະ, ປຸລະຫະ, ກຣະຕຸ, ພຣຶກຸ, ວະສິດຖະ, ທັກສະ ແລະບຸດອົງທີ່ສິບ ນາຣະດະ—ໄດ້ເກີດຂຶ້ນດັ່ງນີ້.
Verse 23
उत्सङ्गान्नारदो जज्ञे दक्षोऽङ्गुष्ठात्स्वयम्भुव: । प्राणाद्वसिष्ठ: सञ्जातो भृगुस्त्वचि करात्क्रतु: ॥ २३ ॥
ນາຣະດະ ເກີດຈາກອຸດສັງຄະ (ສ່ວນອັນປະເສີດ) ຂອງພຣະພຣະຫມາ; ທັກສະ ຈາກນິ້ວໂປ້ງຂອງພຣະສະວະຍັມພູ; ວະສິດຖະ ຈາກລົມຫາຍໃຈ; ພຣຶກຸ ຈາກຜິວກາຍ; ແລະ ກຣະຕຸ ຈາກມື.
Verse 24
पुलहो नाभितो जज्ञे पुलस्त्य: कर्णयोऋर्षि: । अङ्गिरा मुखतोऽक्ष्णोऽत्रिर्मरीचिर्मनसोऽभवत् ॥ २४ ॥
ປຸລະຫະ ເກີດຈາກສະດື; ຣິຊິ ປຸລັສຕະຍະ ຈາກຫູ; ອັງຄິຣາ ຈາກປາກ; ອະຕຣິ ຈາກຕາ; ແລະ ມະຣີຈິ ຈາກໃຈຄິດຂອງພຣະພຣະຫມາ.
Verse 25
धर्म: स्तनाद्दक्षिणतो यत्र नारायण: स्वयम् । अधर्म पृष्ठतो यस्मान्मृत्युर्लोकभयङ्कर: ॥ २५ ॥
ທຳມະໄດ້ປາກົດຈາກອົກຂ້າງຂວາຂອງພຣະພຣົມ ບ່ອນທີ່ພຣະນາຣາຍະນະ ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ປະທັບຢູ່ໂດຍພຣະອົງເອງ. ອະທຳເກີດຈາກຫຼັງຂອງທ່ານ ບ່ອນທີ່ຄວາມຕາຍອັນນ່າຢ້ານກົວເກີດແກ່ສັດທັງຫຼາຍ.
Verse 26
हृदि कामो भ्रुव: क्रोधो लोभश्चाधरदच्छदात् । आस्याद्वाक्सिन्धवो मेढ्रान्निऋर्ति: पायोरघाश्रय: ॥ २६ ॥
ກາມແລະຄວາມປາຖະໜາເກີດຈາກຫົວໃຈຂອງພຣະພຣົມ; ຄວາມໂກດຈາກກາງຄິ້ວ; ຄວາມໂລບຈາກຊ່ອງລະຫວ່າງຮິມຝີປາກ. ພະລັງແຫ່ງວາຈາຈາກປາກ; ມະຫາສະໝຸດຈາກອະວັຍະເພດ; ແລະຈາກທະວານຫຼັງເກີດນິຣຣຕິ ແລະກິດຈະກຳຕ່ຳຊ້າອັນເປັນທີ່ພັກຂອງບາບທັງປວງ.
Verse 27
छायाया: कर्दमो जज्ञे देवहूत्या: पति: प्रभु: । मनसो देहतश्चेदं जज्ञे विश्वकृतो जगत् ॥ २७ ॥
ພຣະິສີກັຣດະມະ ຜູ້ເປັນສາມີຂອງເທວະຫູຕິຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ໄດ້ປາກົດຈາກເງົາຂອງພຣະພຣົມ. ດັ່ງນັ້ນ ຈັກກະວານທັງປວງນີ້ຈຶ່ງປາກົດຈາກກາຍ ຫຼື ຈິດໃຈຂອງພຣະພຣົມ ຜູ້ສ້າງໂລກ.
Verse 28
वाचं दुहितरं तन्वीं स्वयम्भूर्हरतीं मन: । अकामां चकमे क्षत्त: सकाम इति न: श्रुतम् ॥ २८ ॥
ໂອ ວິດູຣະ, ພຣະພຣົມຜູ້ເກີດດ້ວຍຕົນເອງ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດທິດານາມ ‘ວາກ’ ຈາກກາຍຂອງພຣະອົງ; ນາງດຶງດູດໃຈ. ພວກເຮົາໄດ້ຍິນວ່າ ແມ່ນນາງບໍ່ມີກາມຕໍ່ພຣະອົງ ແຕ່ພຣະພຣົມກັບເກີດຄວາມປາຖະໜາຕໍ່ນາງ.
Verse 29
तमधर्मे कृतमतिं विलोक्य पितरं सुता: । मरीचिमुख्या मुनयो विश्रम्भात्प्रत्यबोधयन् ॥ २९ ॥
ເມື່ອເຫັນພໍ່ຂອງພວກເຂົາຫຼົງໄຫຼໃນການກະທຳອະທຳ, ບັນດາມຸນີຜູ້ເປັນບຸດຂອງພຣະພຣົມ ນຳໂດຍມະຣີຈິ ໄດ້ຕັກເຕືອນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບແລະຄວາມສະນິທໃຈ ແລ້ວກ່າວດັ່ງນີ້.
Verse 30
नैतत्पूर्वै: कृतं त्वद्ये न करिष्यन्ति चापरे । यस्त्वं दुहितरं गच्छेरनिगृह्याङ्गजं प्रभु: ॥ ३० ॥
ໂອ ພຣະບິດາ, ການກະທຳທີ່ທ່ານກຳລັງພະຍາຍາມເຮັດຢູ່ນີ້ ບໍ່ເຄີຍມີໃຜເຮັດມາກ່ອນ ແລະ ຈະບໍ່ມີໃຜກ້າເຮັດໃນອະນາຄົດ. ທ່ານເປັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນຈັກກະວານ ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງປາຖະໜາໃນລູກສາວຂອງທ່ານ ແລະ ບໍ່ສາມາດຄວບຄຸມຄວາມປາຖະໜາຂອງທ່ານໄດ້?
Verse 31
तेजीयसामपि ह्येतन्न सुश्लोक्यं जगद्गुरो । यद्वृत्तमनुतिष्ठन् वै लोक: क्षेमाय कल्पते ॥ ३१ ॥
ເຖິງແມ່ນວ່າທ່ານຈະເປັນຜູ້ທີ່ມີອໍານາດສູງສຸດ ໂອ ອາຈານແຫ່ງໂລກ, ການກະທໍານີ້ບໍ່ເຫມາະສົມກັບທ່ານ ເພາະວ່າຜູ້ຄົນທົ່ວໄປປະຕິບັດຕາມແບບຢ່າງຂອງທ່ານ ເພື່ອຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງທາງຈິດວິນຍານ.
Verse 32
तस्मै नमो भगवते य इदं स्वेन रोचिषा । आत्मस्थं व्यञ्जयामास स धर्मं पातुमर्हति ॥ ३२ ॥
ຂໍໃຫ້ພວກເຮົານ້ອມຄາລະວະແດ່ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຜູ້ທີ່ສະແດງຈັກກະວານນີ້ເຊິ່ງສະຖິດຢູ່ໃນພຣະອົງດ້ວຍລັດສະໝີຂອງພຣະອົງເອງ. ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຈົ່ງປົກປັກຮັກສາທຳມະເພື່ອຄວາມດີງາມທັງປວງ.
Verse 33
स इत्थं गृणत: पुत्रान् पुरो दृष्ट्वा प्रजापतीन् । प्रजापतिपतिस्तन्वं तत्याज व्रीडितस्तदा । तां दिशो जगृहुर्घोरां नीहारं यद्विदुस्तम: ॥ ३३ ॥
ພຣະບິດາແຫ່ງປະຊາບໍດີທັງປວງ ຄືພຣະພົມ ເມື່ອເຫັນລູກຊາຍເວົ້າແບບນັ້ນ ກໍຮູ້ສຶກອັບອາຍຫຼາຍ ແລະ ໄດ້ສະລະຮ່າງກາຍນັ້ນທັນທີ. ຕໍ່ມາຮ່າງກາຍນັ້ນໄດ້ປະກົດຂຶ້ນໃນທຸກທິດທາງ ເປັນໝອກອັນຕະລາຍໃນຄວາມມືດ.
Verse 34
कदाचिद् ध्यायत: स्रष्टुर्वेदा आसंश्चतुर्मुखात् । कथं स्रक्ष्याम्यहं लोकान् समवेतान् यथा पुरा ॥ ३४ ॥
ຄັ້ງໜຶ່ງ, ເມື່ອພຣະພົມກຳລັງຄິດວ່າຈະສ້າງໂລກແນວໃດໃຫ້ຄືກັບໃນອະດີດ, ພຣະເວດທັງສີ່ ເຊິ່ງບັນຈຸຄວາມຮູ້ທັງໝົດ ກໍໄດ້ປະກົດອອກມາຈາກໃບໜ້າທັງສີ່ຂອງທ່ານ.
Verse 35
चातुर्होत्रं कर्मतन्त्रमुपवेदनयै: सह । धर्मस्य पादाश्चत्वारस्तथैवाश्रमवृत्तय: ॥ ३५ ॥
ພ້ອມດ້ວຍອຸປະເວດ ໄດ້ປາກົດລະບົບພິທີຍັດຍະແບບຈາຕຸຣໂຫຕຣະ—ໂຫຕາ, ອັດວະຣຍຸ, ອັກນີ ແລະການກະທຳແຫ່ງຍັດຍະ. ອີກທັງ “ສີ່ຂາຂອງທຳ” —ຄວາມຈິງ, ຕະປະ, ຄວາມເມດຕາ, ແລະຄວາມບໍລິສຸດ—ກັບໜ້າທີ່ຂອງອາສຣົມທັງສີ່ກໍປາກົດຂຶ້ນ
Verse 36
विदुर उवाच स वै विश्वसृजामीशो वेदादीन् मुखतोऽसृजत् । यद् यद् येनासृजद् देवस्तन्मे ब्रूहि तपोधन ॥ ३६ ॥
ວິດຸຣາກ່າວວ່າ: ໂອ ນັກບຳເນັດຕະປະຜູ້ມີທຣັບເປັນຕະປະ! ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເປັນອົງເຈົ້າແຫ່ງຜູ້ສ້າງໂລກ ໄດ້ປ່ອຍພຣະເວດແລະຄວາມຮູ້ອື່ນໆອອກຈາກພຣະໂອສຖຂອງພຣະອົງ. ຂໍໃຫ້ທ່ານບອກຂ້ອຍວ່າ ພຣະອົງສ້າງສິ່ງໃດ ແລະດ້ວຍການຊ່ວຍເຫຼືອຂອງໃຜ
Verse 37
मैत्रेय उवाच ऋग्यजु:सामाथर्वाख्यान् वेदान् पूर्वादिभिर्मुखै: । शास्त्रमिज्यां स्तुतिस्तोमं प्रायश्चित्तं व्यधात्क्रमात् ॥ ३७ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ: ເລີ່ມຈາກໃບໜ້າດ້ານໜ້າຂອງພຣະພຣະຫມາ ພຣະເວດທັງສີ່—ຣິກ, ຢະຈຸຣ, ສາມ, ແລະ ອະຖັຣວ—ໄດ້ປາກົດຂຶ້ນຕາມລຳດັບ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຊາສຕຣະ, ວິທີຍັດຍະ, ບົດສັນລະເສີນແລະສໂຕມ, ພ້ອມທັງພິທີຊຳລະບາບ (ປຣາຍັດຈິຕຕະ) ກໍຖືກສະຖາປະນາທີລະຢ່າງ
Verse 38
आयुर्वेदं धनुर्वेदं गान्धर्वं वेदमात्मन: । स्थापत्यं चासृजद् वेदं क्रमात्पूर्वादिभिर्मुखै: ॥ ३८ ॥
ພຣະອົງຍັງສ້າງຈາກພຣະເວດເອງ: ອາຍຸຣເວດ (ແພດສາດ), ທະນຸຣເວດ (ສິລະປະການຮົບ), ຄານທັຣວະເວດ (ດົນຕຣີ), ແລະ ສະຖາປັດຍະເວດ (ສະຖາປັດຕະຍະກຳ) ທັງໝົດປາກົດຂຶ້ນຕາມລຳດັບ ເລີ່ມຈາກໃບໜ້າດ້ານໜ້າ
Verse 39
इतिहासपुराणानि पञ्चमं वेदमीश्वर: । सर्वेभ्य एव वक्त्रेभ्य: ससृजे सर्वदर्शन: ॥ ३९ ॥
ຕໍ່ມາ ພຣະເຈົ້າຜູ້ເຫັນທຸກຢ່າງ ໄດ້ສ້າງ “ອິຕິຫາສະ ແລະ ປຸຣານະ” ເປັນພຣະເວດທີຫ້າ ໂດຍໃຫ້ກຳເນີດຈາກປາກທັງໝົດຂອງພຣະອົງ ເນື່ອງຈາກພຣະອົງເຫັນອະດີດ ປັດຈຸບັນ ແລະອະນາຄົດທັງປວງ
Verse 40
षोडश्युक्थौ पूर्ववक्त्रात्पुरीष्यग्निष्टुतावथ । आप्तोर्यामातिरात्रौ च वाजपेयं सगोसवम् ॥ ४० ॥
ຈາກປາກທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ປາກົດພິທີບູຊາໄຟຫຼາຍປະເພດ: ṣoḍaśī, uktha, purīṣi, agniṣṭoma, āptoryāma, atirātra, vājapeya ແລະ gosava.
Verse 41
विद्या दानं तप: सत्यं धर्मस्येति पदानि च । आश्रमांश्च यथासंख्यमसृजत्सह वृत्तिभि: ॥ ४१ ॥
ວິຊາ, ການໃຫ້ທານ, ຕະປະ ແລະ ຄວາມສັດຈິງ—ເປັນສີ່ຂາຂອງທຳມະ; ເພື່ອໃຫ້ປະພຶດໄດ້ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ສ້າງອາສຣົມສີ່ພ້ອມວຽກວັດຕາມລຳດັບ.
Verse 42
सावित्रं प्राजापत्यं च ब्राह्मं चाथ बृहत्तथा । वार्तासञ्चयशालीनशिलोञ्छ इति वै गृहे ॥ ४२ ॥
ຕໍ່ມາໄດ້ສະຖາປະນາພິທີສາວິຕຣີ (ອຸປນະຍະນະ) ສຳລັບຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ, ພ້ອມວຣະຕະ prājāpatya, brahma-vrata ແລະ bṛhad-vrata; ໃນຄອບຄົວກໍປາກົດວິທີຫາລ້ຽງຊີບ vārtā, sañcaya, śālīna ແລະ śiloñcha (ເກັບເມັດທີ່ຖືກທິ້ງ).
Verse 43
वैखानसा वालखिल्यौदुम्बरा: फेनपा वने । न्यासे कुटीचक: पूर्वं बह्वोदो हंसनिष्क्रियौ ॥ ४३ ॥
ຊີວິດວານະປຣັສຖະມີ 4 ພວກ: vaikhānasa, vālakhilya, audumbara ແລະ phenapa; ແລະຊີວິດສັນນະຍາສມີ 4 ພວກ: kuṭīcaka, bahvoda, haṁsa ແລະ niṣkriya—ທັງໝົດນີ້ປາກົດຈາກພຣະພຣະຫມາ.
Verse 44
आन्वीक्षिकी त्रयी वार्ता दण्डनीतिस्तथैव च । एवं व्याहृतयश्वासन् प्रणवो ह्यस्य दहृत: ॥ ४४ ॥
ວິຊາຕຣະກະ (ānvīkṣikī), ໄຕຣຍີ (ຄວາມຮູ້ແຫ່ງເວດ), vārtā ແລະ dandanīti (ກົດໝາຍແລະລະບຽບ) ໄດ້ປາກົດ; ພ້ອມທັງ vyāhṛti ‘bhūḥ, bhuvaḥ, svaḥ’; ແລະ praṇava ‘Oṁkāra’ ກໍອອກມາຈາກພຣະຫົວໃຈຂອງພຣະພຣະຫມາ.
Verse 45
तस्योष्णिगासील्लोमभ्यो गायत्री च त्वचो विभो: । त्रिष्टुम्मांसात्स्नुतोऽनुष्टुब्जगत्यस्थ्न: प्रजापते: ॥ ४५ ॥
ຕໍ່ມາ ສັນຕະສະຫຼອງອຸສນິກ ເກີດຈາກຂົນຕາມກາຍຂອງພຣະປຣະຊາປະຕິຜູ້ມີອຳນາດ. ຈາກຜິວໜັງເກີດກາຍັດຣີ, ຈາກເນື້ອເກີດຕຣິສຕຸບ, ຈາກເສັ້ນເລືອດເກີດອະນຸສຕຸບ, ແລະຈາກກະດູກເກີດຊະກະຕີ.
Verse 46
मज्जाया: पङ्क्तिरुत्पन्ना बृहती प्राणतोऽभवत् ॥ ४६ ॥
ຈາກໄຂກະດູກ ເກີດສັນຕະສະຫຼອງປັງກະຕິ; ແລະຈາກລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດຂອງພຣະປຣະຊາປະຕິ ເກີດບຣິຫະຕີ.
Verse 47
स्पर्शस्तस्याभवज्जीव: स्वरो देह उदाहृत । ऊष्माणमिन्द्रियाण्याहुरन्त:स्था बलमात्मन: । स्वरा: सप्त विहारेण भवन्ति स्म प्रजापते: ॥ ४७ ॥
ຈິດວິນຍານຂອງພຣະພຣະຫມາ ປາກົດເປັນອັກສອນກຸ່ມສະປັຣຊະ; ກາຍຂອງທ່ານເປັນສະຫຼະ. ອັກສອນກຸ່ມອູສມະແມ່ນດັ່ງອິນທຣີ, ກຸ່ມອັນຕັສຖະແມ່ນພະລັງ; ແລະຈາກການເຄື່ອນໄຫວຂອງທ່ານ ເກີດສຽງດົນຕີ 7 ສະວະ.
Verse 48
शब्दब्रह्मात्मनस्तस्य व्यक्ताव्यक्तात्मन: पर: । ब्रह्मावभाति विततो नानाशक्त्युपबृंहित: ॥ ४८ ॥
ພຣະພຣະຫມານັ້ນເປັນຮູບແທນຂອງ «ສັບທະ-ພຣະຫມັນ» ຈຶ່ງຢູ່ເໜືອການຄິດເລື່ອງປາກົດແລະບໍ່ປາກົດ. ທ່ານສ່ອງສະຫວ່າງເປັນຮູບຄົບຖ້ວນຂອງສັດຈະສູງສຸດ ພ້ອມດ້ວຍພະລັງຫຼາຍປະການ.
Verse 49
ततोऽपरामुपादाय स सर्गाय मनो दधे ॥ ४९ ॥
ຕໍ່ມາ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ຮັບຮ່າງອື່ນ ທີ່ບໍ່ໄດ້ຫ້າມຊີວິດຄູ່ຄອງ; ແລ້ວທ່ານກໍ່ຫັນໃຈໄປສູ່ການສ້າງສັນຕໍ່ໄປ.
Verse 50
ऋषीणां भूरिवीर्याणामपि सर्गमविस्तृतम् । ज्ञात्वा तद्धृदये भूयश्चिन्तयामास कौरव ॥ ५० ॥
ໂອ ບຸດແຫ່ງກຸຣຸ! ເມື່ອພຣະພຣະຫມາເຫັນວ່າ ແມ່ນມີລິສີຜູ້ມີິດຫຼາຍ ແຕ່ປະຊາກອນຍັງບໍ່ເພີ່ມພໍ ຈຶ່ງຄິດພິຈາລະນາໃນໃຈອີກຄັ້ງເຖິງວິທີເພີ່ມພົນສັດໂລກ।
Verse 51
अहो अद्भुतमेतन्मे व्यापृतस्यापि नित्यदा । न ह्येधन्ते प्रजा नूनं दैवमत्र विघातकम् ॥ ५१ ॥
ພຣະພຣະຫມາຄິດໃນໃຈວ່າ “ອະນິຈຈາ! ນ່າປະຫລາດແທ້; ແມ່ນຂ້າພະເຈົ້າວຸ່ນວາຍທຸກເວລາ ແລະແຜ່ຊຶມທົ່ວໄປ ແຕ່ປະຊາກອນບໍ່ເພີ່ມ; ເຫດອື່ນບໍ່ມີນອກຈາກພຣະລິຂິດ”
Verse 52
एवं युक्तकृतस्तस्य दैवञ्चावेक्षतस्तदा । कस्य रूपमभूद् द्वेधा यत्कायमभिचक्षते ॥ ५२ ॥
ໃນຂະນະທີ່ພຣະອົງຈົມຢູ່ໃນການພິຈາລະນາ ແລະສັງເກດອຳນາດເໜືອທຳມະຊາດນັ້ນ ຮູບອີກສອງຮູບໄດ້ເກີດຈາກພຣະກາຍຂອງພຣະພຣະຫມາ; ຍັງຖືກສັນລະເສີນວ່າ “ກາຍຂອງພຣະພຣະຫມາ” ຈົນທຸກມື້ນີ້
Verse 53
ताभ्यां रूपविभागाभ्यां मिथुनं समपद्यत ॥ ५३ ॥
ຮູບທັງສອງທີ່ແຍກອອກໃໝ່ນັ້ນ ໄດ້ຮ່ວມກັນເປັນຄູ່ (ມິຖຸນ) ໃນສາຍສຳພັນຜົວເມຍ
Verse 54
यस्तु तत्र पुमान् सोऽभून्मनु: स्वायम्भुव: स्वराट् । स्त्री याऽसीच्छतरूपाख्या महिष्यस्य महात्मन: ॥ ५४ ॥
ໃນສອງນັ້ນ ຜູ້ມີຮູບເປັນຊາຍໄດ້ຮັບນາມວ່າ ມະນຸ “ສະວາຍັມພູວະ” ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ດ້ວຍຕົນເອງ; ຜູ້ມີຮູບເປັນຍິງໄດ້ຮັບນາມວ່າ “ຊະຕະຣູປາ” ເປັນມະເຫສີຂອງມະນຸຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່
Verse 55
तदा मिथुनधर्मेण प्रजा ह्येधाम्बभूविरे ॥ ५५ ॥
ຕໍ່ມາ ໂດຍທຳແຫ່ງການຄູ່ຄອງ ປະຊາຊົນຈຶ່ງເພີ່ມພູນຂຶ້ນທີລະຮຸ່ນສືບຕໍ່ກັນໄປ។
Verse 56
स चापि शतरूपायां पञ्चापत्यान्यजीजनत् । प्रियव्रतोत्तानपादौ तिस्र: कन्याश्च भारत । आकूतिर्देवहूतिश्च प्रसूतिरिति सत्तम ॥ ५६ ॥
ໂອ ບຸດແຫ່ງພາຣະຕະ! ຕໍ່ມາເຂົາໄດ້ມີລູກຫ້າຄົນກັບຊະຕະຣູປາ—ລູກຊາຍສອງ ປຣິຍະວຣະຕະ ແລະ ອຸຕຕານະປາດະ; ລູກສາວສາມ ອາກູຕິ ເທວະຫູຕິ ແລະ ປຣະສູຕິ।
Verse 57
आकूतिं रुचये प्रादात्कर्दमाय तु मध्यमाम् । दक्षायादात्प्रसूतिं च यत आपूरितं जगत् ॥ ५७ ॥
ພໍ່ມະນູໄດ້ມອບລູກສາວຄົນໃຫຍ່ ອາກູຕິ ໃຫ້ແກ່ລຶສີ ຣຸຈິ; ລູກສາວຄົນກາງ ເທວະຫູຕິ ໃຫ້ແກ່ລຶສີ ກັຣດະມະ; ແລະລູກສາວຄົນນ້ອຍ ປຣະສູຕິ ໃຫ້ແກ່ ທັກສະ; ຈາກພວກເຂົາ ໂລກທັງປວງຈຶ່ງເຕັມໄປດ້ວຍປະຊາກອນ।
Frequently Asked Questions
Because they were niṣkāma and Vāsudeva-parāyaṇa—fixed in liberation and devotion—with their vital energy described as flowing upward (ūrdhva-retas), indicating mastery over procreative impulse and commitment to renunciation rather than world-expansion.
Rudra manifests from Brahmā’s controlled yet irrepressible anger, emerging from between Brahmā’s eyebrows. The episode teaches that even cosmic administration must manage disruptive energies; Rudra embodies transformative force that requires guidance toward tapas rather than unchecked proliferation.
Brahmā gives Rudra eleven names—Manyu, Manu, Mahinasa, Mahān, Śiva, Ṛtadhvaja, Ugraretā, Bhava, Kāla, Vāmadeva, Dhṛtavrata—indicating multiple functions: wrath/transformation (Manyu), auspiciousness (Śiva), time/destruction (Kāla), fierce potency (Ugraretā), and steadfast vows (Dhṛtavrata), among others.
Rudra’s offspring were unlimited and violently destructive, attempting to devour the universe and even attacking Brahmā. Brahmā therefore redirected Rudra to penance, showing that creation must be balanced by restraint (tapas) to preserve cosmic order (poṣaṇa/dharma).
Marīci, Atri, Aṅgirā, Pulastya, Pulaha, Kratu, Bhṛgu, Vasiṣṭha, Dakṣa, and Nārada. They function as principal Prajāpatis/ṛṣis through whom lineages, disciplines, and further creation expand in subsequent narratives.
The narrative depicts a lapse in propriety (desire toward his daughter Vāk), corrected by Brahmā’s sons. Brahmā abandons that body, which becomes fog/darkness, underscoring that even the highest administrator is accountable to dharma and that moral deviation produces obscuration in the world.
The Ṛk, Yajur, Sāma, and Atharva Vedas manifest from Brahmā’s four mouths; then rituals, hymns, and supplementary knowledge unfold sequentially. Upavedas (medicine, military, music, architecture) and the ‘fifth Veda’ (Purāṇas/Itihāsas) also emerge, presenting revelation as the structuring intelligence behind society and sacrifice.
Oṁkāra (praṇava) is portrayed as the seed of transcendental sound (śabda-brahma) and the concentrated essence of Vedic revelation, linked to the inner core (heart) where the Lord as Paramātmā is intuited—thereby grounding external ritual and language in inner realization.
They are two forms differentiated from Brahmā to enable regulated population growth when ascetic progenitors did not expand the species sufficiently. Their union establishes the human genealogical stream foundational to later histories, including the Devahūti–Kardama marriage leading to Kapila.