Adhyaya 4
Soma Pacifies the Pracetās; Dakṣa’s Haṁsa-guhya Prayers; Hari Grants Creative Power
ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມປາຖະໜາຂອງພຣະຣາຊາປຣີກຊິດທີ່ຢາກຟັງ “ວິສັກຄະ” (ການສ້າງຮອບສອງ) ຢ່າງລະອຽດ, ສຸກະເທວະໄດ້ເຊື່ອມເລື່ອງການສ້າງກ່ອນໆກັບການກັບຄືນຂອງພຣະເປຣະເຈຕາສຫຼັງຈາກບຳເນັດຕະປະສະຍາຍາວນານ. ເຫັນແຜ່ນດິນຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຕົ້ນໄມ້, ພຣະເປຣະເຈຕາສໂກດ ແລະປ່ອຍໄຟກັບລົມເຜົາປ່າ. ໂສມະ ພຣະຈັນ ແລະເຈົ້າແຫ່ງພືດພັນ ເຂົ້າມາຫ້າມ ໂດຍອະທິບາຍວ່າການເປັນກະສັດແມ່ນການປົກປ້ອງປະຊາທັງໝົດ ຮວມທັງຕົ້ນໄມ້, ແລະສອນທຳມະແຫ່ງນິເວດທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງການປະທັບຢູ່ຂອງປຣະມາດມາໃນສັດເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ. ທ່ານມອບມາຣິຊາ ຜູ້ຖືກຕົ້ນໄມ້ລ້ຽງດູ, ແລະຈາກນາງ ພຣະເປຣະເຈຕາສໃຫ້ກຳເນີດດັກຊະ ເພື່ອເພີ່ມພູນໂລກ. ດັກຊະສ້າງດ້ວຍໃຈກ່ອນ ແຕ່ເຫັນວ່າບໍ່ພໍ ຈຶ່ງບຳເນັດຕະປະສະຍາຮຸນແຮງທີ່ອະຄະມາຣຊະນະ ແລະຖວາຍຄຳອະທິຖານ “ຮັມສະ-ກຸຫຍະ” ຍ້ຳວ່າພຣະເຈົ້າເຫນືອກວ່າຄຸນະ ແລະຫຼັກພິສູດວັດຖຸ ແຕ່ກໍປະທັບຢູ່ເປັນອາຕະມາພາຍໃນ. ພຣະຫາຣິພໍໃຈ ປາກົດດ້ວຍຮູບອົງສົງ່າມມີແຂນ 8 ຊີ້ນຳເປົ້າໝາຍຂອງການສ້າງ, ປະທານອະສິກນີເປັນພັນລະຍາ ແລະມອບພະລັງການໃຫ້ກຳເນີດ ເປີດທາງໃຫ້ລຳດັບວົງສາແລະການເພີ່ມປະຊາກອນຕໍ່ໄປ.
Shlokas
Verse 1
श्रीराजोवाच देवासुरनृणां सर्गो नागानां मृगपक्षिणाम् । सामासिकस्त्वया प्रोक्तो यस्तु स्वायम्भुवेऽन्तरे ॥ १ ॥ तस्यैव व्यासमिच्छामि ज्ञातुं ते भगवन् यथा । अनुसर्गं यया शक्त्या ससर्ज भगवान् पर: ॥ २ ॥
ພຣະຣາຊາກ່າວວ່າ: ໃນສະໄໝຂອງສະວາຍັມພູວະມະນູ ການສ້າງເທວະ, ອະສຸຣະ, ມະນຸດ, ນາກ, ສັດ ແລະ ນົກ ທ່ານໄດ້ກ່າວໄວ້ແບບຫຍໍ້ແລ້ວ. ບັດນີ້ ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ເຈຣິນ ຂ້ອຍປາຖະນາຮູ້ໂດຍລະອຽດ; ແລະຢາກຮູ້ວ່າ ພຣະພະຄະວານຜູ້ສູງສຸດ ສ້າງອະນຸສັຣກ (ການສ້າງຮອງ) ດ້ວຍພະລັງໃດ
Verse 2
श्रीराजोवाच देवासुरनृणां सर्गो नागानां मृगपक्षिणाम् । सामासिकस्त्वया प्रोक्तो यस्तु स्वायम्भुवेऽन्तरे ॥ १ ॥ तस्यैव व्यासमिच्छामि ज्ञातुं ते भगवन् यथा । अनुसर्गं यया शक्त्या ससर्ज भगवान् पर: ॥ २ ॥
ພຣະຣາຊາກ່າວວ່າ: ໃນສະໄໝຂອງສະວາຍັມພູວະມະນູ ການສ້າງເທວະ, ອະສຸຣະ, ມະນຸດ, ນາກ, ສັດ ແລະ ນົກ ທ່ານໄດ້ກ່າວໄວ້ແບບຫຍໍ້ແລ້ວ. ບັດນີ້ ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ເຈຣິນ ຂ້ອຍປາຖະນາຮູ້ໂດຍລະອຽດ; ແລະຢາກຮູ້ວ່າ ພຣະພະຄະວານຜູ້ສູງສຸດ ສ້າງອະນຸສັຣກ (ການສ້າງຮອງ) ດ້ວຍພະລັງໃດ
Verse 3
श्रीसूत उवाच इति सम्प्रश्नमाकर्ण्य राजर्षेर्बादरायणि: । प्रतिनन्द्य महायोगी जगाद मुनिसत्तमा: ॥ ३ ॥
ສຣີສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອມະຫາໂຍຄີ ບາດະຣາຍະນິ (ສຸກະເທວະ) ໄດ້ຍິນຄຳຖາມຂອງພຣະຣາຊະຣິຊິ ທ່ານກໍຊົມເຊີຍ ແລະມຸນີຜູ້ປະເສີດກໍຕອບດັ່ງນີ້
Verse 4
श्रीशुक उवाच यदा प्रचेतस: पुत्रा दश प्राचीनबर्हिष: । अन्त:समुद्रादुन्मग्ना ददृशुर्गां द्रुमैर्वृताम् ॥ ४ ॥
ພຣະສີສຸກະເທວ ໂກສວາມີ ກ່າວວ່າ—ເມື່ອບຸດຊາຍສິບຄົນຂອງ ປຣາຈີນບັຣຫິ ຄື ປຣະເຈຕາ ອອກຈາກນ້ຳທີ່ເຂົາເຈົ້າບຳເພັນຕະບະ ກໍເຫັນວ່າຜິວໂລກທັງໝົດຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຕົ້ນໄມ້।
Verse 5
द्रुमेभ्य: क्रुध्यमानास्ते तपोदीपितमन्यव: । मुखतो वायुमग्निं च ससृजुस्तद्दिधक्षया ॥ ५ ॥
ເນື່ອງຈາກບຳເພັນຕະບະດົນນານໃນນ້ຳ ປຣະເຈຕາຈຶ່ງໂກດຕໍ່ຕົ້ນໄມ້ ແລະເພື່ອຈະເຜົາໃຫ້ເປັນຂີ້ເຖົ່າ ພວກເຂົາໄດ້ປ່ອຍລົມແລະໄຟອອກຈາກປາກ।
Verse 6
ताभ्यां निर्दह्यमानांस्तानुपलभ्य कुरूद्वह । राजोवाच महान् सोमो मन्युं प्रशमयन्निव ॥ ६ ॥
ໂອ ພຣະຣາຊາ ປະຣິກຊິດ! ເມື່ອໂສມະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່—ຣາຊາແຫ່ງຕົ້ນໄມ້ ແລະເທວະຜູ້ຄອງຈັນທຣາ—ເຫັນລົມແລະໄຟກຳລັງເຜົາຕົ້ນໄມ້ ກໍເກີດຄວາມເມດຕາ ແລະເພື່ອລະງັບໂທສະຂອງປຣະເຈຕາ ຈຶ່ງກ່າວດັ່ງນີ້।
Verse 7
न द्रुमेभ्यो महाभागा दीनेभ्यो द्रोग्धुमर्हथ । विवर्धयिषवो यूयं प्रजानां पतय: स्मृता: ॥ ७ ॥
ໂອ ຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນຍິ່ງ! ທ່ານບໍ່ຄວນຂ້າຕົ້ນໄມ້ຜູ້ນ່າສົງສານເຫຼົ່ານີ້ໂດຍເຜົາໃຫ້ເປັນຂີ້ເຖົ່າ ໜ້າທີ່ຂອງທ່ານຄືປາຖະໜາຄວາມເຈຣິນແກ່ປະຊາ ແລະເປັນຜູ້ປົກປ້ອງພວກເຂົາ।
Verse 8
अहो प्रजापतिपतिर्भगवान् हरिरव्यय: । वनस्पतीनोषधीश्च ससर्जोर्जमिषं विभु: ॥ ८ ॥
ອ້າວ! ພຣະພະຄະວານ ສີຣິຫຣິ—ຜູ້ເປັນອົງອະທິປະຕິເໜືອປຣະຊາປະຕິທັງປວງ ຜູ້ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ ແລະສະຫຼອດທົ່ວ—ໄດ້ສ້າງຕົ້ນໄມ້ແລະພືດຢາເຫຼົ່ານີ້ເພື່ອເປັນອາຫານແລະພະລັງຫຼ່ຽງຊີວິດແກ່ສັດອື່ນໆ।
Verse 9
अन्नं चराणामचरा ह्यपद: पादचारिणाम् । अहस्ता हस्तयुक्तानां द्विपदां च चतुष्पद: ॥ ९ ॥
ຕາມລະບຽບແຫ່ງທໍາມະຊາດ ໝາກໄມ້ແລະດອກໄມ້ເປັນອາຫານຂອງແມງແລະນົກ; ຫຍ້າແລະສັດບໍ່ມີຂາເປັນອາຫານຂອງສັດສີ່ຂາເຊັ່ນງົວ‑ຄວາຍ; ສັດທີ່ໃຊ້ຂາໜ້າເປັນມືບໍ່ໄດ້ເປັນເຫຍື່ອຂອງຜູ້ລ່າມີເລັບເຊັ່ນເສືອ; ແລະກວາງ‑ແບ້ພ້ອມທັງທັນຍາຫານເປັນອາຫານຂອງມະນຸດ।
Verse 10
यूयं च पित्रान्वादिष्टा देवदेवेन चानघा: । प्रजासर्गाय हि कथं वृक्षान्निर्दग्धुमर्हथ ॥ १० ॥
ໂອ້ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ພໍ່ຂອງພວກເຈົ້າ ປຣາຈີນະບະຣະຫິ ແລະພຣະເຈົ້າເຫນືອເທວະທັງປວງ ໄດ້ສັ່ງໃຫ້ພວກເຈົ້າສ້າງປະຊາກອນ; ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຈົ້າຈະເຜົາຕົ້ນໄມ້ແລະພືດສະຫມຸນໄພເຫຼົ່ານີ້ ທີ່ຈໍາເປັນຕໍ່ການລ້ຽງດູປະຊາຊົນແລະລູກຫຼານ ໄດ້ແນວໃດ
Verse 11
आतिष्ठत सतां मार्गं कोपं यच्छत दीपितम् । पित्रा पितामहेनापि जुष्टं व: प्रपितामहै: ॥ ११ ॥
ຈົ່ງຍຶດຖືທາງຂອງຄົນດີ ທີ່ພໍ່ ປູ່ ແລະບັນພະບຸລຸດຂອງພວກເຈົ້າເຄີຍເດີນ—ແມ່ນການອຸປະຖຳປົກປ້ອງປະຊາ ທັງມະນຸດ ສັດ ແລະຕົ້ນໄມ້. ຈົ່ງຫ້າມຄວາມໂກດທີ່ລຸກໄຫມ້ໂດຍບໍ່ມີເຫດ; ດັ່ງນັ້ນຂໍໃຫ້ພວກເຈົ້າຄວບຄຸມຄວາມໂກດ
Verse 12
तोकानां पितरौ बन्धू दृश: पक्ष्म स्त्रिया: पति: । पति: प्रजानां भिक्षूणां गृह्यज्ञानां बुध: सुहृत् ॥ १२ ॥
ເຊັ່ນທີ່ພໍ່ແມ່ເປັນມິດແລະຜູ້ອຸປະຖຳລູກ, ເຊັ່ນທີ່ຂົນຕາປົກປ້ອງດວງຕາ, ເຊັ່ນທີ່ຜົວເປັນຜູ້ຄ້ຳຈຸນແລະປົກປ້ອງເມຍ, ເຊັ່ນທີ່ຄົນເຮືອນເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງຜູ້ຂໍທານ, ແລະເຊັ່ນທີ່ຜູ້ຮູ້ເປັນມິດຂອງຜູ້ບໍ່ຮູ້—ກະສັດກໍເປັນຜູ້ປົກປ້ອງແລະຜູ້ໃຫ້ຊີວິດແກ່ປະຊາທັງປວງ. ຕົ້ນໄມ້ກໍເປັນປະຊາຂອງກະສັດ; ດັ່ງນັ້ນຄວນໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງ
Verse 13
अन्तर्देहेषु भूतानामात्मास्ते हरिरीश्वर: । सर्वं तद्धिष्ण्यमीक्षध्वमेवं वस्तोषितो ह्यसौ ॥ १३ ॥
ໃນກາຍຂອງສັດທັງປວງ—ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ, ມະນຸດ, ນົກ, ສັດ ແລະຕົ້ນໄມ້—ພຣະຫຣິ ຜູ້ເປັນອີສະວະຣະ ສະຖິດຢູ່ເປັນປະຣະມາດມັນ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງເຫັນກາຍທຸກກາຍເປັນທີ່ປະທັບ ເປັນວິຫານຂອງພຣະເຈົ້າ; ດ້ວຍທັດສະນະນີ້ ພຣະອົງຈະພໍໃຈ. ດັ່ງນັ້ນຢ່າຂ້າສັດໃນຮູບຕົ້ນໄມ້ດ້ວຍຄວາມໂກດ
Verse 14
य: समुत्पतितं देह आकाशान्मन्युमुल्बणम् । आत्मजिज्ञासया यच्छेत्स गुणानतिवर्तते ॥ १४ ॥
ຜູ້ໃດສືບສວນຄວາມຮູ້ແຫ່ງອາດຕະຕົນ ແລ້ວຂົ່ມຄວາມໂກດອັນແຮງທີ່ຜຸດຂຶ້ນກະທັນຫັນໃນກາຍ ດຸດດັ່ງຕົກຈາກຟ້າ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມກ້າວພົ້ນອິດທິພົນແຫ່ງຄຸນທັງສາມຂອງທໍາມະຊາດວັດຖຸ।
Verse 15
अलं दग्धैर्द्रुमैर्दीनै: खिलानां शिवमस्तु व: । वार्क्षी ह्येषा वरा कन्या पत्नीत्वे प्रतिगृह्यताम् ॥ १५ ॥
ບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງເຜົາຕົ້ນໄມ້ທີ່ນ່າສົງສານເຫຼົ່ານີ້ອີກ; ຂໍໃຫ້ຕົ້ນໄມ້ທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ມີຄວາມສຸກ, ແລະພວກເຈົ້າກໍຈົ່ງສຸກເຊັ່ນກັນ. ນີ້ແມ່ນ ‘ມາຣິສາ’ ກະທັດຮັດງາມ ແລະມີຄຸນຄ່າ, ທີ່ຕົ້ນໄມ້ເລີ້ຍງດູດຸດລູກສາວ; ຈົ່ງຮັບນາງເປັນພັນລະຍາເຖີດ.
Verse 16
इत्यामन्त्र्य वरारोहां कन्यामाप्सरसीं नृप । सोमो राजा ययौ दत्त्वा ते धर्मेणोपयेमिरे ॥ १६ ॥
ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ເມື່ອໄດ້ປອບໂຍນນາງອັບສະຣາຜູ້ມີສະໂພກງາມແລ້ວ ພະຣາຊາໂສມະ (ຈັນທຣາ) ໄດ້ມອບນາງໃຫ້ພວກເຂົາແລະເດີນທາງໄປ; ພວກປຣະເຈຕະກໍຮັບນາງແລະແຕ່ງງານຕາມທໍາມະວິທີ.
Verse 17
तेभ्यस्तस्यां समभवद् दक्ष: प्राचेतस: किल । यस्य प्रजाविसर्गेण लोका आपूरितास्त्रय: ॥ १७ ॥
ໃນຄັນຂອງນາງນັ້ນ ພວກປຣະເຈຕະໄດ້ກໍເກີດບຸດນາມ ‘ດັກຊະ ປຣາເຈຕະສະ’ ຜູ້ທີ່ດ້ວຍການສ້າງສັນປະຊາຊົນ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ສາມໂລກເຕັມໄປດ້ວຍສັດມີຊີວິດ.
Verse 18
यथा ससर्ज भूतानि दक्षो दुहितृवत्सल: । रेतसा मनसा चैव तन्ममावहित: शृणु ॥ १८ ॥
ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າດ້ວຍຄວາມໃສ່ໃຈວ່າ ປຣະຊາປະຕິ ດັກຊະ ຜູ້ຮັກລູກສາວຢ່າງຫຼາຍ ໄດ້ສ້າງສັດມີຊີວິດນານາປະເພດ ດ້ວຍເຊື້ອພັນແລະດ້ວຍຈິດໃຈແນວໃດ.
Verse 19
मनसैवासृजत्पूर्वं प्रजापतिरिमा: प्रजा: । देवासुरमनुष्यादीन्नभ:स्थलजलौकस: ॥ १९ ॥
ປະຊາປະຕິ ດັກຊະ ໄດ້ສ້າງສັດທັງຫຼາຍແຕ່ແຮກດ້ວຍໃຈ—ເທວະ, ອະສຸຣະ, ມະນຸດ ແລະຜູ້ຢູ່ໃນຟ້າ ບົກ ແລະນ້ຳ।
Verse 20
तमबृंहितमालोक्य प्रजासर्गं प्रजापति: । विन्ध्यपादानुपव्रज्य सोऽचरद्दुष्करं तप: ॥ २० ॥
ແຕ່ເມື່ອປະຊາປະຕິ ດັກຊະ ເຫັນວ່າການກໍ່ເກີດປະຊາບໍ່ເຕີບໂຕຕາມຄວນ ຈຶ່ງໄປຫາພູໃກ້ເທືອກພູວິນທະຍະ ແລະບຳເພັນຕະປະອັນຫນັກຫນ່ວງຢູ່ນັ້ນ।
Verse 21
तत्राघमर्षणं नाम तीर्थं पापहरं परम् । उपस्पृश्यानुसवनं तपसातोषयद्धरिम् ॥ २१ ॥
ໃກ້ພູນັ້ນມີທີ່ສັກສິດຊື່ ‘ອະຄະມະຣະຊະນະ’ ອັນລຶບບາບໄດ້ຢ່າງສູງສຸດ. ທີ່ນັ້ນ ດັກຊະ ຊຳລະກາຍຕາມການບູຊາແຕ່ລະຍາມ ແລະດ້ວຍຕະປະອັນໃຫຍ່ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ພຣະຫຣິພໍໃຈ।
Verse 22
अस्तौषीद्धंसगुह्येन भगवन्तमधोक्षजम् । तुभ्यं तदभिधास्यामि कस्यातुष्यद्यथा हरि: ॥ २२ ॥
ດັກຊະ ໄດ້ສັນລະເສີນພຣະອະໂທກຊະຈະ ດ້ວຍບົດອະທິຖານ ‘ຫັງສະກຸຫຍະ’. ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍໃຫ້ຄົບຖ້ວນວ່າພຣະຫຣິພໍໃຈດ້ວຍບົດນັ້ນແນວໃດ।
Verse 23
श्रीप्रजापतिरुवाच नम: परायावितथानुभूतये गुणत्रयाभासनिमित्तबन्धवे । अदृष्टधाम्ने गुणतत्त्वबुद्धिभि- र्निवृत्तमानाय दधे स्वयम्भुवे ॥ २३ ॥
ພຣະປະຊາປະຕິກ່າວວ່າ: ຂ້ອຍຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະບຸຣຸດສູງສຸດ ຜູ້ມີປັນຍາຮູ້ແທ້ບໍ່ເຄີຍຜິດ; ຜູ້ເປັນຜູ້ຄວບຄຸມພັນທະຂອງສັດໂລກຜ່ານພາບລວງຂອງມາຍາສາມຄຸນ; ຜູ້ມີທີ່ສະຖິດອັນພົ້ນຈາກຫຼັກຖານແຫ່ງຄວາມຮູ້ແບບທົດລອງ; ຜູ້ເຫນືອກວ່າຄວາມເຂົ້າໃຈເລື່ອງຄຸນຕັດຕະວະ ແລະບໍ່ຕິດພັນ; ຜູ້ເກີດຂຶ້ນໂດຍຕົນເອງ ແລະສົມບູນໂດຍຕົນເອງ—ຂ້ອຍຂໍກົ້ມກາບພຣະອົງນັ້ນ।
Verse 24
न यस्य सख्यं पुरुषोऽवैति सख्यु: सखा वसन् संवसत: पुरेऽस्मिन् । गुणो यथा गुणिनो व्यक्तदृष्टे- स्तस्मै महेशाय नमस्करोमि ॥ २४ ॥
ເຫມືອນດັ່ງອາລົມວັດຖຸບໍ່ອາດຮູ້ວ່າອິນທຣີຍຮັບຮູ້ມັນແນວໃດ, ສັນນັ້ນຊີວະທີ່ຖືກຜູກມັດ ແມ່ນຢູ່ໃນກາຍຮ່ວມກັບປະຣະມາຕະມັນ ກໍບໍ່ຮູ້ວ່າປຸຣຸສະສູງສຸດ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງການສ້າງ ຊີ້ນຳອິນທຣີຍຂອງຕົນແນວໃດ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະຜູ້ຄວບຄຸມສູງສຸດນັ້ນ.
Verse 25
देहोऽसवोऽक्षा मनवो भूतमात्रा- मात्मानमन्यं च विदु: परं यत् । सर्वं पुमान् वेद गुणांश्च तज्ज्ञो न वेद सर्वज्ञमनन्तमीडे ॥ २५ ॥
ເນື່ອງຈາກເປັນສານວັດຖຸ ກາຍ ລົມປຣານ ອິນທຣີຍພາຍນອກແລະພາຍໃນ ທາດ ແລະຕັນມາຕຣາ ບໍ່ອາດຮູ້ສະພາບຂອງຕົນ ຂອງກັນແລະກັນ ຫຼືຂອງຜູ້ຄວບຄຸມໄດ້; ແຕ່ຊີວະຜູ້ມີສະພາບວິນຍານຮູ້ໄດ້ທັງໝົດ ແລະຮູ້ຕຣີກຸນເປັນຮາກ. ແຕ່ກໍຍັງບໍ່ອາດເຫັນພຣະຜູ້ຮູ້ທຸກຢ່າງ ແລະອະນັນຕະ. ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ.
Verse 26
यदोपरामो मनसो नामरूप- रूपस्य दृष्टस्मृतिसम्प्रमोषात् । य ईयते केवलया स्वसंस्थया हंसाय तस्मै शुचिसद्मने नम: ॥ २६ ॥
ເມື່ອໃຈຢຸດຈາກການປຸງແຕ່ງນາມແລະຮູບ ບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານເຫມືອນຕື່ນແລະຝັນ ແລະກໍບໍ່ດັບລົງເຫມືອນຫຼັບເລິກ ຈຶ່ງເຂົ້າສູ່ສະມາທິ. ໃນສະມາທິອັນບໍລິສຸດນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນປະຣະມະຫັງສະ ຈຶ່ງປາກົດ. ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນທີ່ພຳນັກອັນບໍລິສຸດ.
Verse 27
मनीषिणोऽन्तर्हृदि सन्निवेशितं स्वशक्तिभिर्नवभिश्च त्रिवृद्भि: । वह्निं यथा दारुणि पाञ्चदश्यं मनीषया निष्कर्षन्ति गूढम् ॥ २७ ॥ स वै ममाशेषविशेषमाया निषेधनिर्वाणसुखानुभूति: । स सर्वनामा स च विश्वरूप: प्रसीदतामनिरुक्तात्मशक्ति: ॥ २८ ॥
ເຫມືອນດັ່ງພຣາຫມັນຜູ້ຊໍານານພິທີຍັນ ດຶງໄຟທີ່ຊ່ອນຢູ່ໃນໄມ້ອອກມາໄດ້ດ້ວຍມົນສາມິເທນີ 15 ບົດ, ສັນນັ້ນໂຢຄີຜູ້ມີຈິດສໍານຶກສູງ ຍ່ອມພົບປະຣະມາຕະມັນຜູ້ສະຖິດໃນດວງໃຈດ້ວຍສະມາທິ. ຫົວໃຈຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຕຣີກຸນ ຕັດຕະວະ 9 ທາດ 5 ແລະອິນທຣີຍ 10—ນີ້ແມ່ນພະລັງພາຍນອກຂອງພຣະອົງ. ຂໍໃຫ້ປະຣະມາຕະມັນນັ້ນພໍພຣະໄທໃນຂ້າພະເຈົ້າ.
Verse 28
मनीषिणोऽन्तर्हृदि सन्निवेशितं स्वशक्तिभिर्नवभिश्च त्रिवृद्भि: । वह्निं यथा दारुणि पाञ्चदश्यं मनीषया निष्कर्षन्ति गूढम् ॥ २७ ॥ स वै ममाशेषविशेषमाया निषेधनिर्वाणसुखानुभूति: । स सर्वनामा स च विश्वरूप: प्रसीदतामनिरुक्तात्मशक्ति: ॥ २८ ॥
ພຣະປະຣະມາຕະມັນອົງນັ້ນເອງ ຜູ້ປະຕິເສດມາຍາອັນຫຼາກຫຼາຍບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ແລະປະທານປະສົບການສຸກແຫ່ງນິຣວານ. ພຣະອົງຖືກເອີ້ນດ້ວຍນາມອັນສັກສິດຫຼາຍປະການ ແລະພຣະອົງເປັນວິສະວະຣູປ. ຂໍໃຫ້ພຣະຜູ້ມີພະລັງອາຕະມັນອັນບໍ່ອາດພູດບັນຍາຍໄດ້ດ້ວຍອິນທຣີຍ ພໍພຣະໄທໃນຂ້າພະເຈົ້າ.
Verse 29
यद्यन्निरुक्तं वचसा निरूपितं धियाक्षभिर्वा मनसोत यस्य । मा भूत्स्वरूपं गुणरूपं हि तत्तत् स वै गुणापायविसर्गलक्षण: ॥ २९ ॥
ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ຖືກກ່າວດ້ວຍຄື້ນສຽງທາງວັດຖຸ, ທີ່ຖືກກຳນົດດ້ວຍປັນຍາທາງວັດຖຸ, ຫຼືທີ່ຮັບຮູ້ໂດຍອິນຊີແລະໃຈທາງວັດຖຸ—ທັງໝົດເປັນພຽງຜົນຂອງຄຸນະແຫ່ງປຣະກຣິຕິ ບໍ່ແຕະຕ້ອງສະພາບແທ້ຂອງພຣະພະຄະວານ. ພຣະອົງຢູ່ເໜືອການສ້າງໂລກນີ້ ເພາະເປັນແຫຼ່ງຄຸນະແລະເປັນເຫດແຫ່ງການສ້າງ; ກ່ອນແລະຫຼັງການສ້າງພຣະອົງຍັງດຳລົງ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນອບນ້ອມຕໍ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນເຫດແຫ່ງເຫດທັງປວງ.
Verse 30
यस्मिन्यतो येन च यस्य यस्मै यद्यो यथा कुरुते कार्यते च । परावरेषां परमं प्राक् प्रसिद्धं तद् ब्रह्म तद्धेतुरनन्यदेकम् ॥ ३० ॥
ໃນພຣະອົງນັ້ນສິ່ງທັງປວງພັກພິງ; ຈາກພຣະອົງ ແລະໂດຍພຣະອົງ ສິ່ງທັງປວງດຳເນີນ. ທຸກສິ່ງເປັນຂອງພຣະອົງ ແລະຖືກຖວາຍແດ່ພຣະອົງ; ພຣະອົງກະທຳເອງ ແລະໃຫ້ຜູ້ອື່ນກະທຳດ້ວຍ—ພຣະອົງນັ້ນແມ່ນປຣະພຣະຫມັນອັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຕັ້ງແຕ່ກ່ອນກິດທັງປວງ. ແມ່ນແທ້ວ່າມີເຫດສູງຕ່ຳຫຼາຍປະການ ແຕ່ພຣະອົງເປັນເຫດແຫ່ງເຫດທັງປວງ ເປັນໜຶ່ງໄຮ້ທີ່ສອງ ບໍ່ມີເຫດອື່ນ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ.
Verse 31
यच्छक्तयो वदतां वादिनां वै विवादसंवादभुवो भवन्ति । कुर्वन्ति चैषां मुहुरात्ममोहं तस्मै नमोऽनन्तगुणाय भूम्ने ॥ ३१ ॥
ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະພະຄະວານຜູ້ແຜ່ຊ່ານທົ່ວທຸກສິ່ງ ຜູ້ມີຄຸນລັກສະນະອັນບໍ່ມີຂອບເຂດ. ພຣະອົງສະຖິດໃນໃຈຂອງນັກປັດຊະຍາຜູ້ເສີມທັດສະນະຫຼາຍຢ່າງ ໃຫ້ເຂົາບາງຄັ້ງເຫັນພ້ອມ ບາງຄັ້ງໂຕ້ຖຽງ ແລະເຮັດໃຫ້ເຂົາຫຼົງລືມອາດມັນຂອງຕົນຊ້ຳໆ; ດັ່ງນັ້ນເຂົາຈຶ່ງບໍ່ອາດຫາຂໍ້ສະຫຼຸບໄດ້. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະອົງຜູ້ມີຄຸນອະນັນຕະນັ້ນ.
Verse 32
अस्तीति नास्तीति च वस्तुनिष्ठयो- रेकस्थयोर्भिन्नविरुद्धधर्मणो: । अवेक्षितं किञ्चन योगसाङ्ख्ययो: समं परं ह्यनुकूलं बृहत्तत् ॥ ३२ ॥
ມີສອງຝ່າຍ: ຝ່າຍທີ່ກ່າວວ່າ “ມີ” ແລະຝ່າຍທີ່ກ່າວວ່າ “ບໍ່ມີ” ແຕ່ວັດຖຸທີ່ທັງສອງຍຶດເອົາແທ້ໆແມ່ນຕັດຕະວະສູງສຸດອັນດຽວ ທີ່ມີລັກສະນະແຕກຕ່າງແຕ່ບໍ່ຂັດແຍ້ງ. ໂຍຄີຜູ້ຍອມຮັບປຣະມາດມັນພົບເຫດຝ່າຍວິນຍານ; ຜູ້ຖືສາງຂະຍະທີ່ວິເຄາະແຕ່ອົງປະກອບວັດຖຸ ມັກໄປສູ່ຂໍ້ສະຫຼຸບແບບໄຮ້ຮູບ ແລະບໍ່ຍອມຮັບເຫດສູງສຸດ. ແຕ່ທ້າຍທີ່ສຸດ ທັງສອງຝ່າຍກໍຍັງຊີ້ໄປຫາຄວາມຈິງສູງສຸດອັນດຽວ ຄືປຣະພຣະຫມັນ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນອບນ້ອມແດ່ປຣະພຣະຫມັນນັ້ນ.
Verse 33
योऽनुग्रहार्थं भजतां पादमूल- मनामरूपो भगवाननन्त: । नामानि रूपाणि च जन्मकर्मभि- र्भेजे स मह्यं परम: प्रसीदतु ॥ ३३ ॥
ແມ່ນແທ້ວ່າພຣະພະຄະວານຜູ້ອະນັນຕະຢູ່ເໜືອນາມ ຮູບ ແລະລີລາທາງວັດຖຸ, ແຕ່ເພື່ອປະທານພຣະກະຣຸນາແກ່ຜູ້ພັກດີທີ່ບູຊາທີ່ຖານພຣະບາດດອກບົວ, ພຣະອົງສະແດງນາມແລະຮູບອັນທິບ ພ້ອມລີລາແຫ່ງການປະສູດແລະການກະທຳ. ຂໍໃຫ້ພຣະພະຄະວານສູງສຸດຜູ້ເປັນສັດ-ຈິດ-ອານັນທະ ເມດຕາຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ.
Verse 34
य: प्राकृतैर्ज्ञानपथैर्जनानां यथाशयं देहगतो विभाति । यथानिल: पार्थिवमाश्रितो गुणं स ईश्वरो मे कुरुतां मनोरथम् ॥ ३४ ॥
ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ຜູ້ປາກົດຕາມຄວາມປາດຖະນາຂອງສັດໂລກ ສະຖິດໃນກາຍ ແລະສະແດງຜ່ານທາງຮູ້ແບບໂລກີຍ ດັ່ງລົມພາຄຸນລັກສະນະຂອງທາດດິນ ຂໍໃຫ້ພຣະອົງບັນດານມະໂນຣົດຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ສຳເລັດເຖີດ
Verse 35
श्रीशुक उवाच इति स्तुत: संस्तुवत: स तस्मिन्नघमर्षणे । प्रादुरासीत्कुरुश्रेष्ठ भगवान् भक्तवत्सल: ॥ ३५ ॥ कृतपाद: सुपर्णांसे प्रलम्बाष्टमहाभुज: । चक्रशङ्खासिचर्मेषुधनु:पाशगदाधर: ॥ ३६ ॥ पीतवासा घनश्याम: प्रसन्नवदनेक्षण: । वनमालानिवीताङ्गो लसच्छ्रीवत्सकौस्तुभ: ॥ ३७ ॥ महाकिरीटकटक: स्फुरन्मकरकुण्डल: । काञ्च्यङ्गुलीयवलयनूपुराङ्गदभूषित: ॥ ३८ ॥ त्रैलोक्यमोहनं रूपं बिभ्रत् त्रिभुवनेश्वर: । वृतो नारदनन्दाद्यै: पार्षदै: सुरयूथपै: । स्तूयमानोऽनुगायद्भि: सिद्धगन्धर्वचारणै: ॥ ३९ ॥
ພຣະສີສຸກະເທວະກ່າວວ່າ ເມື່ອທັກສະສັນລະເສີນດັ່ງນີ້ ພຣະພະຄະວານ ຫຣິ ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ພັກດີ ໄດ້ປາກົດທີ່ສະຖານສັກສິດຊື່ ອະຄະມັຣສະນະ ໂອ ປະຣີກຊິດ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງກຸຣຸ
Verse 36
श्रीशुक उवाच इति स्तुत: संस्तुवत: स तस्मिन्नघमर्षणे । प्रादुरासीत्कुरुश्रेष्ठ भगवान् भक्तवत्सल: ॥ ३५ ॥ कृतपाद: सुपर्णांसे प्रलम्बाष्टमहाभुज: । चक्रशङ्खासिचर्मेषुधनु:पाशगदाधर: ॥ ३६ ॥ पीतवासा घनश्याम: प्रसन्नवदनेक्षण: । वनमालानिवीताङ्गो लसच्छ्रीवत्सकौस्तुभ: ॥ ३७ ॥ महाकिरीटकटक: स्फुरन्मकरकुण्डल: । काञ्च्यङ्गुलीयवलयनूपुराङ्गदभूषित: ॥ ३८ ॥ त्रैलोक्यमोहनं रूपं बिभ्रत् त्रिभुवनेश्वर: । वृतो नारदनन्दाद्यै: पार्षदै: सुरयूथपै: । स्तूयमानोऽनुगायद्भि: सिद्धगन्धर्वचारणै: ॥ ३९ ॥
ພຣະອົງວາງພຣະບາດເທິງບ່າຄຣຸດ ແລະປາກົດດ້ວຍແຂນຍາວອັນມີພະລັງ 8 ແຂນ; ໃນພຣະຫັດຖື ຈັກຣ ສັງຂ໌ ດາບ ໂລ່ ລູກສອນ ຄັນທະນູ ບ່ວງ ແລະຄະບອງ ສ່ອງປະກາຍ
Verse 37
श्रीशुक उवाच इति स्तुत: संस्तुवत: स तस्मिन्नघमर्षणे । प्रादुरासीत्कुरुश्रेष्ठ भगवान् भक्तवत्सल: ॥ ३५ ॥ कृतपाद: सुपर्णांसे प्रलम्बाष्टमहाभुज: । चक्रशङ्खासिचर्मेषुधनु:पाशगदाधर: ॥ ३६ ॥ पीतवासा घनश्याम: प्रसन्नवदनेक्षण: । वनमालानिवीताङ्गो लसच्छ्रीवत्सकौस्तुभ: ॥ ३७ ॥ महाकिरीटकटक: स्फुरन्मकरकुण्डल: । काञ्च्यङ्गुलीयवलयनूपुराङ्गदभूषित: ॥ ३८ ॥ त्रैलोक्यमोहनं रूपं बिभ्रत् त्रिभुवनेश्वर: । वृतो नारदनन्दाद्यै: पार्षदै: सुरयूथपै: । स्तूयमानोऽनुगायद्भि: सिद्धगन्धर्वचारणै: ॥ ३९ ॥
ພຣະອົງນຸ່ງຜ້າສີເຫຼືອງ ມີພຣະວະກາຍສີນ້ຳເງິນເຂັ້ມດັ່ງເມກ ພຣະພັກແລະພຣະເນດຜ່ອງໃສ; ວະນະມາລາປະດັບກາຍ ແລະທີ່ພຣະອຸຣະສ່ອງປະກາຍດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍ ສຣີວັດສະ ແລະແກ້ວ ກະອຸສຕຸພະ
Verse 38
श्रीशुक उवाच इति स्तुत: संस्तुवत: स तस्मिन्नघमर्षणे । प्रादुरासीत्कुरुश्रेष्ठ भगवान् भक्तवत्सल: ॥ ३५ ॥ कृतपाद: सुपर्णांसे प्रलम्बाष्टमहाभुज: । चक्रशङ्खासिचर्मेषुधनु:पाशगदाधर: ॥ ३६ ॥ पीतवासा घनश्याम: प्रसन्नवदनेक्षण: । वनमालानिवीताङ्गो लसच्छ्रीवत्सकौस्तुभ: ॥ ३७ ॥ महाकिरीटकटक: स्फुरन्मकरकुण्डल: । काञ्च्यङ्गुलीयवलयनूपुराङ्गदभूषित: ॥ ३८ ॥ त्रैलोक्यमोहनं रूपं बिभ्रत् त्रिभुवनेश्वर: । वृतो नारदनन्दाद्यै: पार्षदै: सुरयूथपै: । स्तूयमानोऽनुगायद्भि: सिद्धगन्धर्वचारणै: ॥ ३९ ॥
ເທິງພຣະເສຍມີມົງກຸດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ທີ່ພຣະກັນມີຕຸ້ມຫູຮູບມະກະຣາສ່ອງປະກາຍ; ພຣະອົງປະດັບດ້ວຍສາຍຄາດທອງ ແຫວນ ກຳໄລ ນູພຸຣ ແລະສາຍຮັດແຂນ ງາມສະຫງ່າ
Verse 39
श्रीशुक उवाच इति स्तुत: संस्तुवत: स तस्मिन्नघमर्षणे । प्रादुरासीत्कुरुश्रेष्ठ भगवान् भक्तवत्सल: ॥ ३५ ॥ कृतपाद: सुपर्णांसे प्रलम्बाष्टमहाभुज: । चक्रशङ्खासिचर्मेषुधनु:पाशगदाधर: ॥ ३६ ॥ पीतवासा घनश्याम: प्रसन्नवदनेक्षण: । वनमालानिवीताङ्गो लसच्छ्रीवत्सकौस्तुभ: ॥ ३७ ॥ महाकिरीटकटक: स्फुरन्मकरकुण्डल: । काञ्च्यङ्गुलीयवलयनूपुराङ्गदभूषित: ॥ ३८ ॥ त्रैलोक्यमोहनं रूपं बिभ्रत् त्रिभुवनेश्वर: । वृतो नारदनन्दाद्यै: पार्षदै: सुरयूथपै: । स्तूयमानोऽनुगायद्भि: सिद्धगन्धर्वचारणै: ॥ ३९ ॥
ພຣະສຸກະເທວ ໂກສະວາມີ ກ່າວວ່າ—ເມື່ອດັກສະສັນລະເສີນ ພຣະພະຄະວານ ຫຣິ ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ພັກຕະຢ່າງຍິ່ງ ກໍພໍພຣະໄທ ແລະປາກົດທີ່ສະຖານສັກສິດຊື່ ອະຄະມະຣະຊະນະ. ພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງພັກຢູ່ເທິງບ່າຂອງຄຣຸດ ແລະພຣະອົງປາກົດດ້ວຍແຂນແປດອັນຍາວ ແຂງແຮງ ແລະງາມ. ໃນພຣະຫັດມີ ຈັກຣະ ສັງຂະ ດາບ ໂລ່ ລູກສອນ ຄັນທະນູ ບ່ວງ ແລະຄະດາ ສ່ອງປະກາຍ. ພຣະອົງນຸ່ງພີຕຳພອນ ມີພຣະວະກາຍສີຄຣາມເຂັ້ມ ພຣະພັກແລະພຣະເນດຜ່ອງໃສ ປະດັບວະນະມາລາ; ອົກມີສີວັດສະ ແລະແກ້ວເກົາສະຕຸພະ. ມົງກຸດໃຫຍ່ ຕຸ້ມຫູຮູບມະກະຣາ ສາຍແອວຄຳ ກຳໄລ ແຫວນ ກະດິ່ງຂໍ້ຕີນ ແລະພາຫຸຣັດ ປະດັບພຣະອົງ. ໃນຮູບປຸຣຸໂສຕຕະມະຜູ້ມອບຄວາມຫຼົງໃຫ້ສາມໂລກ ພຣະອົງຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍນາຣະດະ ນັນທະ ເທວະທັງຫຼາຍນຳໂດຍອິນທຣະ ແລະສິດທະ-ຄັນທັຣວະ-ຈາຣະນະ ຜູ້ສັນລະເສີນແລະຂັບຮ້ອງບູຊາຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ
Verse 40
रूपं तन्महदाश्चर्यं विचक्ष्यागतसाध्वस: । ननाम दण्डवद्भूमौ प्रहृष्टात्मा प्रजापति: ॥ ४० ॥
ເມື່ອເຫັນຮູບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ນ່າອັດສະຈັນ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ປຣະຊາປະຕິ ດັກສະ ແຕ່ທໍາອິດກໍຫວາດຫວັນນ້ອຍໆ; ແຕ່ຕໍ່ມາກໍປິຕິຍິນດີ ແລະກົ້ມກາບແບບດັນດະວັດລົງກັບພື້ນ
Verse 41
न किञ्चनोदीरयितुमशकत् तीव्रया मुदा । आपूरितमनोद्वारैर्ह्रदिन्य इव निर्झरै: ॥ ४१ ॥
ເຫມືອນແມ່ນ້ຳຖືກເຕີມເຕັມດ້ວຍນ້ຳທີ່ໄຫຼລົງຈາກພູ, ອິນທຣີຍະທັງຫມົດຂອງດັກສະກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ເນື່ອງຈາກຄວາມສຸກອັນສູງສຸດນັ້ນ ລາວບໍ່ອາດເວົ້າຫຍັງໄດ້ ແລະນອນຮາບນິ່ງຢູ່ເທິງພື້ນ
Verse 42
तं तथावनतं भक्तं प्रजाकामं प्रजापतिम् । चित्तज्ञ: सर्वभूतानामिदमाह जनार्दन: ॥ ४२ ॥
ແມ່ນແຕ່ດັກສະບໍ່ສາມາດເວົ້າຫຍັງໄດ້, ແຕ່ພຣະເຈົ້າຈະນາຣະດະນະ ຜູ້ຮູ້ໃຈຂອງສັດທັງປວງ ເມື່ອເຫັນຜູ້ພັກຕະຂອງພຣະອົງ ຄືປຣະຊາປະຕິ ທີ່ນອນກາບດັນດະວັດ ແລະປາດຖະນາເພີ່ມພູນປະຊາກອນ ກໍຕຣັດດັ່ງນີ້
Verse 43
श्रीभगवानुवाच प्राचेतस महाभाग संसिद्धस्तपसा भवान् । यच्छ्रद्धया मत्परया मयि भावं परं गत: ॥ ४३ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕຣັດວ່າ—ໂອ ປຣາເຈຕະສະ ຜູ້ມີວາສນາຍິ່ງ! ເຈົ້າໄດ້ສຳເລັດສົມບູນດ້ວຍຕະປະແລ້ວ. ດ້ວຍສັດທາອັນສູງສຸດແລະພັກຕິທີ່ມຸ່ງຫາເຮົາແຕ່ຜູ້ດຽວ ເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າເຖິງພາວະອັນປະເສີດໃນເຮົາ; ດັ່ງນັ້ນຊີວິດເຈົ້າຈຶ່ງສຳເລັດຄົບຖ້ວນ ແລະໄດ້ຮັບສິດທິອັນສົມບູນ
Verse 44
प्रीतोऽहं ते प्रजानाथ यत्तेऽस्योद्बृंहणं तप: । ममैष कामो भूतानां यद्भूयासुर्विभूतय: ॥ ४४ ॥
ໂອ ປຣະຈາປະຕິ ດັກສະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງປະຊາ! ເຈົ້າໄດ້ບຳເນີນຕະປະອັນເຂັ້ມງວດເພື່ອຄວາມຜາສຸກແລະຄວາມເຈີຣິນຂອງໂລກ ດັ່ງນັ້ນເຮົາຈຶ່ງພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງ. ຄວາມປາຖະໜາຂອງເຮົາກໍແມ່ນໃຫ້ສັດທັງປວງໃນໂລກນີ້ມີຄວາມສຸກ; ເພາະສະນັ້ນເຮົາຈຶ່ງຍິນດີກັບເຈົ້າ ເນື່ອງຈາກເຈົ້າພະຍາຍາມສຳເລັດພຣະປະສົງຂອງເຮົາເພື່ອປະໂຫຍດແຫ່ງໂລກທັງມວນ.
Verse 45
ब्रह्मा भवो भवन्तश्च मनवो विबुधेश्वरा: । विभूतयो मम ह्येता भूतानां भूतिहेतव: ॥ ४५ ॥
ພຣະພຣົມ, ພຣະພະວະ (ພຣະສິວະ), ເຫຼົ່າມະນູ, ເທວະອະທິຣາດໃນໂລກຊັ້ນສູງ ແລະພວກເຈົ້າປຣະຈາປະຕິ—ທັງໝົດນີ້ແມ່ນວິພູຕິຂອງເຮົາ ເປັນເຫດໃຫ້ສັດທັງປວງເຈີຣິນ ແລະປະຕິບັດການເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ.
Verse 46
तपो मे हृदयं ब्रह्मंस्तनुर्विद्या क्रियाकृति: । अङ्गानि क्रतवो जाता धर्म आत्मासव: सुरा: ॥ ४६ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນ! ຕະປະໃນຮູບສະມາທິແມ່ນຫົວໃຈຂອງເຮົາ; ວິທະຍາເວດະໃນຮູບບົດສວດແລະມົນຕຣາແມ່ນກາຍຂອງເຮົາ; ແລະການປະຕິບັດທາງວິນຍານພ້ອມຄວາມປິຕິແມ່ນສະວະຣູບຂອງເຮົາ. ພິທີຍັດແລະການບູຊາທີ່ປະຕິບັດຖືກຕ້ອງແມ່ນອະວະຍະວະຂອງເຮົາ; ບຸນອັນເຊື່ອງຊ້ອນທີ່ເກີດຈາກທຳແລະຄວາມດີແມ່ນຈິດຂອງເຮົາ; ແລະເທວະຜູ້ປະຕິບັດຄຳສັ່ງຂອງເຮົາໃນໜ້າທີ່ຕ່າງໆ ແມ່ນລົມຫາຍໃຈແລະວິນຍານຂອງເຮົາ.
Verse 47
अहमेवासमेवाग्रे नान्यत् किञ्चान्तरं बहि: । संज्ञानमात्रमव्यक्तं प्रसुप्तमिव विश्वत: ॥ ४७ ॥
ກ່ອນການສ້າງຈັກກະວານນີ້ ມີແຕ່ເຮົາຜູ້ດຽວເທົ່ານັ້ນ; ທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກບໍ່ມີສິ່ງອື່ນໃດ. ໃນເວລານັ້ນ ມີແຕ່ສະພາວະຂອງຄວາມຮູ້ສຶກຕົວທີ່ຍັງບໍ່ປາກົດ ເຫມືອນຄວາມຮູ້ສຶກຕົວທີ່ບໍ່ແດງອອກໃນຍາມຫຼັບ.
Verse 48
मय्यनन्तगुणेऽनन्ते गुणतो गुणविग्रह: । यदासीत्तत एवाद्य: स्वयम्भू: समभूदज: ॥ ४८ ॥
ເຮົາເປັນຄັງແຫ່ງຄຸນແລະພະລັງອັນບໍ່ມີຂອບເຂດ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ “ອະນັນຕະ” ແລະ “ສະຫຼອດທົ່ວ”. ຈາກພະລັງງານວັດຖຸ (ມາຍາ) ຂອງເຮົາ ການປາກົດແຫ່ງຈັກກະວານນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນພາຍໃນເຮົາ; ແລະໃນການປາກົດນັ້ນ ໄດ້ປາກົດຜູ້ເປັນໃຫຍ່ຄື ພຣະພຣົມ ຜູ້ເປັນສະວະຍັມພູ ແລະອະຊະ—ເປັນຕົ້ນກຳເນີດຂອງເຈົ້າ ບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກແມ່ທາງວັດຖຸ.
Verse 49
स वै यदा महादेवो मम वीर्योपबृंहित: । मेने खिलमिवात्मानमुद्यत: स्वर्गकर्मणि ॥ ४९ ॥ अथ मेऽभिहितो देवस्तपोऽतप्यत दारुणम् । नव विश्वसृजो युष्मान् येनादावसृजद्विभु: ॥ ५० ॥
ເມື່ອພະພົມຜູ້ເປັນໃຫຍ່ແຫ່ງຈັກກະວານ ໄດ້ຮັບພະລັງຈາກເຮົາ ແລະພະຍາຍາມຈະສ້າງສັນສິ່ງຕ່າງໆ ທ່ານກັບຮູ້ສຶກວ່າຕົນເອງບໍ່ມີຄວາມສາມາດພຽງພໍ.
Verse 50
स वै यदा महादेवो मम वीर्योपबृंहित: । मेने खिलमिवात्मानमुद्यत: स्वर्गकर्मणि ॥ ४९ ॥ अथ मेऽभिहितो देवस्तपोऽतप्यत दारुणम् । नव विश्वसृजो युष्मान् येनादावसृजद्विभु: ॥ ५० ॥
ດັ່ງນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງໃຫ້ຄຳແນະນຳແກ່ທ່ານ ແລະທ່ານກໍໄດ້ບຳເພັນຕົບະຢ່າງເຄັ່ງຄັດຕາມຄຳແນະນຳຂອງເຮົາ ດ້ວຍຜົນແຫ່ງການບຳເພັນຕົບະນີ້ ພະພົມຈຶ່ງສາມາດສ້າງບຸກຄົນທັງເກົ້າ ລວມເຖິງເຈົ້າດ້ວຍ ເພື່ອຊ່ວຍທ່ານໃນໜ້າທີ່ແຫ່ງການສ້າງສັນ.
Verse 51
एषा पञ्चजनस्याङ्ग दुहिता वै प्रजापते: । असिक्नी नाम पत्नीत्वे प्रजेश प्रतिगृह्यताम् ॥ ५१ ॥
ໂອ ທັກສະ ບຸດຮັກຂອງເຮົາ ປະຊາບໍດີ ປັນຈະຊົນ ມີທິດານາງໜຶ່ງຊື່ວ່າ ອະສິກນີ ເຮົາຂໍມອບນາງໃຫ້ແກ່ເຈົ້າ ເພື່ອໃຫ້ເຈົ້າຮັບນາງເປັນພັນລະຍາ.
Verse 52
मिथुनव्यवायधर्मस्त्वं प्रजासर्गमिमं पुन: । मिथुनव्यवायधर्मिण्यां भूरिशो भावयिष्यसि ॥ ५२ ॥
ບັດນີ້ ຈົ່ງລວມເປັນໜຶ່ງດຽວກັນໃນວິຖີແຫ່ງຊາຍຍິງ ແລະດ້ວຍວິທີນີ້ ເຈົ້າຈະສາມາດໃຫ້ກຳເນີດບຸດຫຼານນັບຮ້ອຍໃນຄັນຂອງນາງ ເພື່ອເພີ່ມພູນປະຊາກອນໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.
Verse 53
त्वत्तोऽधस्तात्प्रजा: सर्वा मिथुनीभूय मायया । मदीयया भविष्यन्ति हरिष्यन्ति च मे बलिम् ॥ ५३ ॥
ຫຼັງຈາກທີ່ເຈົ້າໃຫ້ກຳເນີດບຸດຫຼານນັບຮ້ອຍນັບພັນ ພວກເຂົາກໍຈະຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດມາຍາຂອງເຮົາ ແລະຈະພົວພັນໃນກາມຄືກັບເຈົ້າ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມເມດຕາຂອງເຮົາທີ່ມີຕໍ່ເຈົ້າແລະພວກເຂົາ ພວກເຂົາກໍຈະຍັງສາມາດຖວາຍເຄື່ອງສັກກາລະແກ່ເຮົາດ້ວຍຄວາມພັກດີໄດ້.
Verse 54
श्रीशुक उवाच इत्युक्त्वा मिषतस्तस्य भगवान् विश्वभावन: । स्वप्नोपलब्धार्थ इव तत्रैवान्तर्दधे हरि: ॥ ५४ ॥
ພຣະສຸກະເທວະກ່າວວ່າ—ເມື່ອຕັດດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຫຣິ ຜູ້ອຸປະຖຳໂລກທັງປວງ ກໍອັນຕະທານໄປທັນທີຕໍ່ໜ້າດັກສະ ດັ່ງສິ່ງທີ່ພົບໃນຄວາມຝັນ
Frequently Asked Questions
After prolonged austerities in water, they emerged to find the earth’s surface densely covered by trees, obstructing intended habitation and agriculture. Their reaction is portrayed as krodha born from frustration; the episode becomes a dharma-lesson that population increase must not be pursued through destructive anger against other prajā.
Soma argues that a ruler’s dharma is poṣaṇa—protection and welfare of all subjects, including forests—because the Lord created vegetation as part of the maintenance system for embodied life. Since Paramātmā resides in trees as well, harming them in anger is spiritually offensive and socially self-defeating.
Māriṣā is presented as a virtuous maiden raised by the trees and offered to the Pracetās. Through her womb, the lineage produces Dakṣa, a major prajāpati. The narrative symbolically links ecological protection (trees) with legitimate population growth (prajā-vṛddhi) under dharma.
The Haṁsa-guhya stuti is Dakṣa’s esoteric praise emphasizing that Bhagavān is beyond material vibration, sense perception, and speculative intellect, yet is realized in purified consciousness and through loving service. The prayers function as a theological key: visarga succeeds when grounded in devotion and divine sanction, not mere technique.
The eight-armed form underscores Hari’s sovereignty over cosmic order and protection. The weapons signify governance, restraint of adharma, and the Lord’s capacity to maintain creation while empowering agents like Dakṣa to perform visarga within dharmic boundaries.
Hari states that before creation He alone existed with His potencies; from His material energy arises the cosmos and Brahmā, who then creates prajāpatis through tapas empowered by the Lord’s guidance. This frames all secondary creators as dependent instruments (śakti-āveśa in function), operating under Bhagavān’s will.