Adhyaya 17
Viṣṇupadī Gaṅgā: Descent, Cosmic Pathways, and Śiva’s Praise of Saṅkarṣaṇa
ຕໍ່ເນື່ອງຈາກການຈັດແຜນທີ່ພູ-ມັນດະລະໃນສະກັນທະ 5 ບົດນີ້ຫັນຈາກການບັນຍາຍພື້ນທີ່ໄປສູ່ການເຄື່ອນໄຫວອັນຊໍາລະຂອງແມ່ນ້ໍາຄົງຄາ ເຊື່ອມພູມສາດຄອສມິກກັບເຫດປັດໃຈແຫ່ງພັກຕິ. ສຸກະເທວະອະທິບາຍວ່າ ເມື່ອວາມະນະເທວະຂະຫຍາຍພຣະບາດ ຝາຄຸ້ມຈັກກະວານຖືກຈິ່ມທະລຸ ແລະນ້ໍາເຫດກໍາເນີດໄຫຼເຂົ້າມາເປັນຄົງຄາ ກາຍເປັນສີຊົມພູເນື່ອງຈາກຝຸ່ນພຣະບາດ ແລະຊໍາລະຕະຫຼອດການໃນນາມ “ວິສນຸປະດີ”. ການລົງມາຂອງນາງຖືກຕິດຕາມຜ່ານທຣຸວະໂລກ ທີ່ທຣຸວະມະຫາຣາຊາຮັບໄວ້ເທິງສີສະດ້ວຍຄວາມປິຕິ ແລະຜ່ານສັບຕະຣິສິ ຜູ້ເຫັນວ່ານີ້ແມ່ນຜົນສຸດທ້າຍຂອງຕະປະ ແລະຊັບສົມບັດແຫ່ງຊີວິດວິນຍານ. ຕໍ່ມາຄົງຄາໄປຮອດຈັນທຣະໂລກ ແລະທີ່ພັກຂອງພຣະພຣະຫມາເທິງເຂົາເມຣຸ ແບ່ງເປັນ 4 ສາຂາຫຼັກ: ສີຕາ, ອະລະການັນດາ, ຈັກຊຸ, ພັດຣາ ເພື່ອຫຼ້ຽງວະຣະສະ ແລະມະຫາສະໝຸດ. ເລື່ອງຫັນໄປອິລາວຣິຕະ-ວະຣະສະ ທີ່ພຣະສິວະຢູ່ພຽງອົງດຽວ ມີທຸຣກາຄຸ້ມຄອງ ແລະຈົບດ້ວຍສະໂຕຕຣະຂອງພຣະສິວະສັນລະເສີນສັງກະຣະຊະນະ ຢືນຢັນວ່າພຣະອົງເຫນືອການສ້າງແລະມາຍາ. ນີ້ເປັນການປູທາງໃຫ້ບົດຕໍ່ໄປອະທິບາຍວະຣະສະ ຜູ້ປົກຄອງ ແລະພຣະອົງປາງຕ່າງໆທີ່ຖືກບູຊາໃນນັ້ນ.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच तत्र भगवत: साक्षाद्यज्ञलिङ्गस्य विष्णोर्विक्रमतो वामपादाङ्गुष्ठनखनिर्भिन्नोर्ध्वाण्डकटाहविवरेणान्त:प्रविष्टा या बाह्यजलधारा तच्चरणपङ्कजावनेजनारुणकिञ्जल्कोपरञ्जिताखिलजगदघमलापहोपस्पर्शनामला साक्षाद्भगवत्पदीत्यनुपलक्षितवचोऽभिधीयमानातिमहता कालेन युगसहस्रोपलक्षणेन दिवो मूर्धन्यवततार यत्तद्विष्णुपदमाहु: ॥ १ ॥
ສຣີສຸກະເທວ ໂກສວາມີ ກ່າວວ່າ—ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ! ໃນລານພິທີຍັດຍະຂອງພຣະບາລີມະຫາຣາຊາ ພຣະວິສນຸ ຜູ້ເປັນຮູບແທ້ແຫ່ງຍັດຍະ ໄດ້ປະກົດເປັນວາມະນະເທວະ. ເມື່ອພຣະອົງຂະຫຍາຍພຣະບາດຊ້າຍໄປຈົນສຸດຂອບຈັກກະວານ ເລັບນິ້ວໂປ້ງຕີນໄດ້ເຈາະຝາຄຸ້ມຈັກກະວານໃຫ້ເກີດຮູ ແລະນ້ຳບໍລິສຸດຈາກມະຫາສະໝຸດເຫດ (Causal Ocean) ໄຫຼເຂົ້າມາໃນຈັກກະວານນີ້ເປັນແມ່ນ້ຳຄົງຄາ. ເພາະໄດ້ຊຳລະລ້າງປະທຸມບາດຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ທີ່ມີຝຸ່ນສີແດງອ່ອນປົກຢູ່ ນ້ຳຄົງຄາຈຶ່ງມີສີຊົມພູງາມ. ຜູ້ໃດສຳຜັດນ້ຳທິບນີ້ ຈິດໃຈຍ່ອມຖືກຊຳລະຈາກມົນທິນແຫ່ງບາບໄດ້ທັນທີ ແຕ່ນ້ຳຄົງຄາເອງຍັງຄົງບໍລິສຸດນິລັນດອນ ຈຶ່ງໄດ້ນາມວ່າ ‘ວິສນຸປະດີ’. ຕໍ່ມາເມື່ອການເວລາຍາວນານ—ນັບເປັນພັນຍຸກ—ນ້ຳຄົງຄາໄດ້ລົງສູ່ທຣຸວະໂລກ ເຫດນີ້ນັກບຸນຈຶ່ງເອີ້ນທຣຸວະໂລກວ່າ ‘ວິສນຸປະດ’
Verse 2
यत्र ह वाव वीरव्रत औत्तानपादि: परमभागवतोऽस्मत्कुलदेवताचरणारविन्दोदकमिति यामनुसवनमुत्कृष्यमाणभगवद्भक्तियोगेन दृढं क्लिद्यमानान्तर्हृदय औत्कण्ठ्यविवशामीलितलोचनयुगलकुड्मलविगलितामलबाष्पकलयाभिव्यज्यमानरोमपुलककुलकोऽधुनापि परमादरेण शिरसा बिभर्ति ॥ २ ॥
ທີ່ນັ້ນ ທຣຸວະມະຫາຣາຊ ພຣະໂອຣສຂອງອຸຕຕານະປາດ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າເປັນພາກະວະຕະຜູ້ສູງສຸດ. ເມື່ອຮູ້ວ່ານ້ຳຄົງຄາອັນສັກສິດໄດ້ຊຳລະດອກບົວພຣະບາດຂອງພຣະວິສນຸ ພຣະອົງຈຶ່ງຍັງຄົງຮັບນ້ຳນັ້ນໄວ້ເທິງສີສະດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບແລະພັກຕິຈົນທຸກມື້ນີ້. ເພາະລະລຶກພຣະກຣິສນະໃນໃຈລຶກໆ ພຣະອົງຈຶ່ງຫວັ່ນໄຫວດ້ວຍຄວາມໂຫຍຫາ; ນ້ຳຕາບໍລິສຸດໄຫຼຈາກຕາທີ່ປິດພໍປະມານ ແລະຂົນລຸກຊູ່ທົ່ວກາຍ.
Verse 3
तत: सप्त ऋषयस्तत्प्रभावाभिज्ञा यां ननु तपसआत्यन्तिकी सिद्धिरेतावती भगवति सर्वात्मनि वासुदेवेऽनुपरतभक्तियोगलाभेनैवोपेक्षितान्यार्थात्मगतयो मुक्तिमिवागतां मुमुक्षव इव सबहुमानमद्यापि जटाजूटैरुद्वहन्ति ॥ ३ ॥
ຕໍ່ມາ ຣິຊີໃຫຍ່ທັງເຈັດ ຜູ້ຮູ້ອຳນາດຂອງນ້ຳນັ້ນ ຍັງຄົງຮັກສານ້ຳຄົງຄາໄວ້ໃນມວຍຜົມຈະຕາຂອງຕົນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຈົນທຸກມື້ນີ້. ພວກທ່ານສະຫຼຸບວ່າ ຄວາມຮັ່ງມີສູງສຸດ ແລະຄວາມສຳເລັດຂອງຕະປະ ຄືການໄດ້ຮັບພັກຕິໂຢຄະອັນບໍ່ຂາດສາຍຕໍ່ພຣະວາສຸເທວະ ຜູ້ເປັນສະຣະວາດມັນ. ເມື່ອໄດ້ພັກຕິອັນຕໍ່ເນື່ອງແລ້ວ ພວກທ່ານຈຶ່ງລະເລີຍວິທີອື່ນໆ ເຊັ່ນ ທັມມະ ອັດຖະ ກາມະ ແມ່ນກະທັ້ງມຸກຕິແບບຫຼອມລວມ; ດັ່ງທີ່ຍານີເຫັນມຸກຕິເປັນຈຸດສູງສຸດ ພວກຣິຊີຜູ້ສູງສົ່ງເຫຼົ່ານີ້ກໍເຫັນພັກຕິເປັນຄວາມສົມບູນແຫ່ງຊີວິດ.
Verse 4
ततोऽनेकसहस्रकोटिविमानानीकसङ्कुलदेवयानेनावतरन्तीन्दुमण्डलमावार्य ब्रह्मसदने निपतति ॥ ४ ॥
ຫຼັງຈາກຊຳລະໂລກທັງເຈັດໃກ້ດຣຸວະໂລກແລ້ວ ນ້ຳຄົງຄາກໍລົງມາຕາມທາງຟ້າຂອງເທວະ ທ່າມກາງຂະບວນວິມານສະຫວັນນັບພັນໂກຕິ. ຈາກນັ້ນມັນທ່ວມຈັນທຣະໂລກ ແລະສຸດທ້າຍກໍຕົກຮອດສຳນັກຂອງພຣະພຣະຫມາເທິງຍອດພູເມຣຸ.
Verse 5
तत्र चतुर्धा भिद्यमाना चतुर्भिर्नामभिश्चतुर्दिशमभिस्पन्दन्ती नदनदीपतिमेवाभिनिविशति सीतालकनन्दा चक्षुर्भद्रेति ॥ ५ ॥
ເທິງຍອດພູເມຣຸ ນ້ຳຄົງຄາແບ່ງອອກເປັນ 4 ສາຍ ໄຫຼພຸ່ງໄປ 4 ທິດດ້ວຍ 4 ນາມ ແລະສຸດທ້າຍລ້ວນເຂົ້າສູ່ມະຫາສະມຸດ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງແມ່ນ້ຳທັງປວງ. ສີ່ສາຍນັ້ນຊື່ວ່າ ສີຕາ, ອະລະກະນັນດາ, ຈັກຊຸ ແລະ ພັດຣາ.
Verse 6
सीता तु ब्रह्मसदनात्केसराचलादिगिरिशिखरेभ्योऽधोऽध: प्रस्रवन्ती गन्धमादनमूर्धसु पतित्वान्तरेण भद्राश्ववर्षं प्राच्यां दिशि क्षारसमुद्रमभिप्रविशति ॥ ६ ॥
ສາຍນ້ຳຄົງຄາທີ່ຊື່ວ່າ ສີຕາ ໄຫຼອອກຈາກສຳນັກຂອງພຣະພຣະຫມາ ແລ້ວໄຫຼລົງໆຈາກຍອດພູເກສະຣາຈະລະ ແລະຍອດພູອື່ນໆ ກ່ອນຈະຕົກລົງເທິງຍອດພູກັນທະມາດະນະ. ຈາກນັ້ນມັນຫຼໍ່ລ້ຽງແດນ ພັດຣາສະວະ-ວັຣສະ ຕາມທາງ ແລະເຂົ້າສູ່ກະສານະສະມຸດ (ທະເລເຄັມ) ທາງທິດຕາເວັນອອກ.
Verse 7
एवं माल्यवच्छिखरान्निष्पतन्ती ततोऽनुपरतवेगा केतुमालमभि चक्षु: प्रतीच्यां दिशि सरित्पतिं प्रविशति ॥ ७ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ສາຂາແຫ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ຈັກຊຸ’ ຕົກຈາກຍອດເຂົາມາລະຍະວານ ແລ້ວໄຫຼບໍ່ຂາດສາຍຜ່ານເກຕຸມາລ-ວັດສະ ແລະເຂົ້າສູ່ທະເລນ້ຳເຄັມທາງຕາເວັນຕົກ।
Verse 8
भद्रा चोत्तरतो मेरुशिरसो निपतिता गिरिशिखराद्गिरिशिखरमतिहाय शृङ्गवत: शृङ्गादवस्यन्दमाना उत्तरांस्तु कुरूनभित उदीच्यां दिशि जलधिमभिप्रविशति ॥ ८ ॥
ສາຂາຂອງແມ່ນ້ຳຄົງຄາຊື່ ‘ພັດຣາ’ ໄຫຼຈາກດ້ານເໜືອຂອງເຂົາເມຣຸ ນ້ຳຂອງນາງຕົກລົງຕາມລຳດັບໃສ່ຍອດເຂົາກຸມຸດ ນີລ ເສວຕະ ແລະ ສຶງຄະວານ ແລ້ວໄຫຼຜ່ານອຸດຕະຣະ-ກຸຣຸ ກ່ອນເຂົ້າສູ່ທະເລນ້ຳເຄັມທາງເໜືອ।
Verse 9
तथैवालकनन्दा दक्षिणेन ब्रह्मसदनाद्बहूनि गिरिकूटान्यतिक्रम्य हेमकूटाद्धैमकूटान्यतिरभसतररंहसा लुठयन्ती भारतमभिवर्षं दक्षिणस्यां दिशि जलधिमभिप्रविशति यस्यां स्नानार्थं चागच्छत: पुंस: पदे पदेऽश्वमेधराजसूयादीनां फलं न दुर्लभमिति ॥ ९ ॥
ເຊັ່ນດຽວກັນ ສາຂາແຫ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາຊື່ ‘ອະລະກະນັນດາ’ ໄຫຼຈາກດ້ານໃຕ້ຂອງພຣະພຣົມສະດະນະ ຂ້າມຍອດເຂົາຫຼາຍແຫ່ງ ແລ້ວຕົກລົງດ້ວຍແຮງອັນຮຸນແຮງໃສ່ຍອດເຂົາເຫມະກູດ ແລະ ຫິມະກູດ ຈາກນັ້ນທ່ວມຫຼັ່ງພາຣະຕະ-ວັດສະ ແລະເຂົ້າສູ່ທະເລນ້ຳເຄັມທາງໃຕ້ ຜູ້ມາອາບນ້ຳໃນສາຍນ້ຳສັກສິດນີ້ເປັນຜູ້ມີບຸນ; ທຸກຍ່າງກ້າວຍ່ອມໄດ້ຜົນແຫ່ງຍັນຍາໃຫຍ່ ເຊັ່ນ ຣາຊະສູຍ ແລະ ອັດສະວະເມທະ ໂດຍບໍ່ຍາກ।
Verse 10
अन्ये च नदा नद्यश्च वर्षे वर्षे सन्ति बहुशो मेर्वादिगिरिदुहितर: शतश: ॥ १० ॥
ນອກຈາກນີ້ ໃນແຕ່ລະວັດສະຍັງມີແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ນ້ອຍອີກຫຼາຍ ດຸດດັ່ງທິດາຂອງເຂົາເມຣຸແລະພູອື່ນໆ ໄຫຼແຕກສາຂາເປັນຮ້ອຍສາຍ।
Verse 11
तत्रापि भारतमेव वर्षं कर्मक्षेत्रमन्यान्यष्ट वर्षाणि स्वर्गिणां पुण्यशेषोपभोगस्थानानि भौमानि स्वर्गपदानि व्यपदिशन्ति ॥ ११ ॥
ໃນບັນດາວັດສະທັງ 9 ພາຣະຕະ-ວັດສະເທົ່ານັ້ນຖືກເຂົ້າໃຈວ່າເປັນສະໜາມແຫ່ງກຳ ນັກບັນດິດແລະຜູ້ບຳເນັດພຣະທຳກ່າວວ່າ ອີກ 8 ວັດສະເປັນທີ່ຢູ່ສຳລັບຜູ້ມີບຸນສູງທີ່ກັບຈາກສະຫວັນ ເພື່ອເສວຍຜົນບຸນທີ່ຍັງເຫຼືອ ເປັນດັ່ງສະຫວັນເທິງພື້ນດິນ।
Verse 12
एषु पुरुषाणामयुतपुरुषायुर्वर्षाणां देवकल्पानां नागायुतप्राणानां वज्रसंहननबलवयोमोदप्रमुदितमहासौरतमिथुनव्यवायापवर्गवर्षधृतैकगर्भ कलत्राणां तत्र तु त्रेतायुगसम: कालो वर्तते ॥ १२ ॥
ໃນວັດສະທັງແປດນີ້ ອາຍຸຂອງມະນຸດຕາມການນັບແບບໂລກເຖິງໜຶ່ງໝື່ນປີ. ຜູ້ອາໄສເກືອບດັ່ງເທວະ ມີກຳລັງເທົ່າຊ້າງໜຶ່ງໝື່ນ ແລະກາຍແຂງດັ່ງວັຊຣະ. ວັຍໜຸ່ມສາວຊື່ນບານ; ຊາຍຍິງເສບສົມດ້ວຍສຸກອັນຍິ່ງຍາວນານ. ຫຼັງຈາກປີແຫ່ງກາມສຸກ ເມື່ອເຫຼືອອາຍຸພຽງໜຶ່ງປີ ພັນລະຍາຈຶ່ງຕັ້ງຄັນ. ມາດຕະຖານສຸກນັ້ນເທົ່າກັບຍຸກເຕຣຕາ.
Verse 13
यत्र ह देवपतय: स्वै: स्वैर्गणनायकैर्विहितमहार्हणा: सर्वर्तुकुसुमस्तबकफलकिसलयश्रियाऽऽनम्यमानविटपलता विटपिभिरुपशुम्भमानरुचिरकाननाश्रमायतनवर्षगिरिद्रोणीषु तथा चामलजलाशयेषु विकचविविधनववनरुहामोदमुदितराजहंसजलकुक्कुटकारण्डवसारसचक्रवाकादिभिर्मधुकरनिकराकृतिभिरुपकूजितेषु जलक्रीडादिभिर्विचित्रविनोदै: सुललितसुरसुन्दरीणां कामकलिलविलासहासलीलावलोकाकृष्टमनोदृष्टय: स्वैरं विहरन्ति ॥ १३ ॥
ໃນແຕ່ລະແດນນັ້ນ ບັນດາເທວະຜູ້ເປັນຫົວໜ້າ ພ້ອມຫົວໜ້າຄະນະຂອງຕົນ ໄດ້ຮັບການບູຊາດ້ວຍກຽດສູງ. ສວນແລະອາສຣົມງາມດ້ວຍເຄືອໄມ້ແລະຕົ້ນໄມ້ທີ່ໂນ້ມກິ່ງເນື່ອງຈາກຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຂອງດອກໄມ້ຕາມລະດູ ໝາກໄມ້ ແລະຍອດອ່ອນ. ໃນຫຸບເຂົາລະຫວ່າງພູເຂດແດນມີທະເລສາບນ້ຳໃສ ເຕັມໄປດ້ວຍດອກບົວໃໝ່ບານ; ກິ່ນຫອມບົວເຮັດໃຫ້ຫົງ ເປັດ ໄກ່ນ້ຳ ແລະນົກນ້ຳອື່ນໆ ຊື່ນບານ ພ້ອມສຽງຫຶ່ງຂອງຜຶ້ງ. ພວກເຂົາເທື່ອງຫຼິ້ນຢ່າງເສຣີຕາມຝັ່ງທະເລສາບ ດ້ວຍການຫຼິ້ນນ້ຳແລະວິນົດຫຼາກຫຼາຍ. ນາງອັບສອນຍິ້ມຢ້ອນແລະເຫຼືອບມອງດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາ ດຶງໃຈສາມີ; ຂ້າຮັບໃຊ້ຈັດຫານ້ຳຈັນທະນ໌ແລະພວງມາລາດອກໄມ້ບໍ່ຂາດ. ດັ່ງນັ້ນຊາວແປດວັດສະຈຶ່ງພອນໃຈດ້ວຍແຮງດຶງດູດຂອງເພດຕົງຂ້າມ.
Verse 14
नवस्वपि वर्षेषु भगवान्नारायणो महापुरुष: पुरुषाणां तदनुग्रहायात्मतत्त्वव्यूहेनात्मनाद्यापि सन्निधीयते ॥ १४ ॥
ໃນທັງເກົ້າວັດສະນີ້ ເພື່ອໂປດປະທານພຣະເມດຕາແກ່ຜູ້ພັກຕະ ພຣະນາຣາຍະນະຜູ້ເປັນມະຫາບຸຣຸດ ຊົງແຜ່ພຣະອົງເປັນຈະຕຸຣວະຍູຫະ—ວາສຸເທວະ ສັງກັຣຊະນະ ປຣັດຍຸມນະ ແລະ ອະນິຣຸດທະ—ແລະຍັງສະຖິດໃກ້ຜູ້ບູຊາເພື່ອຮັບການປະນິບັດຂອງເຂົາ
Verse 15
इलावृते तु भगवान् भव एक एव पुमान्न ह्यन्यस्तत्रापरो निर्विशति भवान्या: शापनिमित्तज्ञो यत्प्रवेक्ष्यत: स्त्रीभावस्तत्पश्चाद्वक्ष्यामि ॥ १५ ॥
ສຸກເກທະໂກສະວາມີກ່າວວ່າ ໃນດິນແດນທີ່ເອີ້ນວ່າ ອິລາວຣິຕະ-ວັດສະ ຜູ້ເປັນຊາຍພຽງຜູ້ດຽວຄື ພຣະພະວະ (ພຣະສິວະ). ບໍ່ມີຊາຍອື່ນໃດເຂົ້າໄປໄດ້. ພະວານີ (ທຸຣຄາ) ຮູ້ເຫດແຫ່ງຄຳສາບຂອງນາງ; ຜູ້ໃດກ້າເຂົ້າໄປ ຈະຖືກເຮັດໃຫ້ກາຍເປັນຍິງໃນທັນທີ. ເລື່ອງນີ້ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍພາຍຫຼັງ
Verse 16
भवानीनाथै: स्त्रीगणार्बुदसहस्रैरवरुध्यमानो भगवतश्चतुर्मूर्तेर्महापुरुषस्य तुरीयां तामसीं मूर्तिं प्रकृतिमात्मन: सङ्कर्षणसंज्ञामात्मसमाधिरूपेण सन्निधाप्यैतदभिगृणन् भव उप-धावति ॥ १६ ॥
ໃນອິລາວຣິຕະ-ວັດສະ ພຣະສິວະຖືກລ້ອມຮອບເສມອດ້ວຍນາງຮັບໃຊ້ຂອງພະວານີ (ທຸຣຄາ) ຈຳນວນສິບພັນລ້ານ ຜູ້ຄອຍປະນິບັດ. ຈະຕຸຣມູຣຕິຂອງມະຫາບຸຣຸດປະກອບດ້ວຍ ວາສຸເທວະ ປຣັດຍຸມນະ ອະນິຣຸດທະ ແລະ ສັງກັຣຊະນະ. ສັງກັຣຊະນະເປັນການແຜ່ທີ່ສີ່ ແມ່ນເຫນືອວັດຖຸແທ້ໆ; ແຕ່ເນື່ອງຈາກກິດການທຳລາຍໃນໂລກວັດຖຸສຳພັນກັບຄຸນແຫ່ງຄວາມມືດ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ຮູບຕາມະສີ”. ພຣະສິວະຮູ້ວ່າ ສັງກັຣຊະນະແມ່ນເຫດດັ້ງເດີມແຫ່ງການດຳລົງຢູ່ຂອງພຣະອົງ ຈຶ່ງຕັ້ງພຣະອົງໃນສະມາທິ ໃຫ້ມີສັນນິທານຂອງພຣະອົງ ແລະສວດມົນຕໍ່ໄປນີ້ເພື່ອເຂົ້າພຶ່ງພຣະອົງ
Verse 17
श्रीभगवानुवाच ॐ नमो भगवते महापुरुषाय सर्वगुणसङ्ख्यानायानन्तायाव्यक्ताय नम इति ॥ १७ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໂອມ ຂ້າພະເຈົ້ານົບນ້ອມແດ່ພຣະພະຄະວານມະຫາບຸລຸດ; ພຣະອົງເປັນຄັງແຫ່ງຄຸນທິບທັງປວງ, ອະນັນຕະ, ແລະບໍ່ປາກົດແກ່ຜູ້ບໍ່ມີພັກຕິ—ນະມະຫ໌
Verse 18
भजे भजन्यारणपादपङ्कजंभगस्य कृत्स्नस्य परं परायणम् । भक्तेष्वलं भावितभूतभावनंभवापहं त्वा भवभावमीश्वरम् ॥ १८ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ! ຂ້າພະເຈົ້າບູຊາດອກບົວແຫ່ງພຣະບາດອັນຄວນແກ່ການພັກຕິ; ພຣະອົງເປັນທີ່ພຶ່ງສູງສຸດແຫ່ງສິຣິທັງປວງ. ດ້ວຍເມດຕາຕໍ່ພວກພັກຕະ ພຣະອົງປາກົດໃນຮູບຫຼາຍຢ່າງເພື່ອໃຫ້ເຂົາເຈົ້າອິ່ມໃຈ; ພຣະອົງປົດຈາກວົງຈອນສັງສານ, ແຕ່ຜູ້ບໍ່ມີພັກຕິຍັງຖືກຜູກມັດຕາມພຣະປະສົງ. ຂໍພຣະອົງຮັບຂ້າພະເຈົ້າເປັນທາດນິລັນດອນ
Verse 19
न यस्य मायागुणचित्तवृत्तिभि-र्निरीक्षतो ह्यण्वपि दृष्टिरज्यते । ईशे यथा नोऽजितमन्युरंहसांकस्तं न मन्येत जिगीषुरात्मन: ॥ १९ ॥
ພວກເຮົາບໍ່ອາດຄວບຄຸມແຮງໂກດໄດ້; ເມື່ອເບິ່ງສິ່ງໂລກີຍຈຶ່ງຫຼີກບໍ່ພົ້ນຈາກຮັກ‑ຊັງ. ແຕ່ພຣະເຈົ້າສູງສຸດບໍ່ເປັນແບບນັ້ນ: ແມ່ນຈະທອດພຣະເນດໄປຫາໂລກເພື່ອການສ້າງ ຮັກສາ ແລະທຳລາຍ ກໍບໍ່ຖືກກະທົບແມ່ນແຕ່ນ້ອຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ປາຖະໜາຊະນະອິນທຣີຍ໌ ພຶ່ງອາໄສດອກບົວແຫ່ງພຣະບາດ; ແລ້ວຈະມີໄຊ
Verse 20
असद्दृशो य: प्रतिभाति मायया क्षीबेव मध्वासवताम्रलोचन: । न नागवध्वोऽर्हण ईशिरे ह्रियायत्पादयो: स्पर्शनधर्षितेन्द्रिया: ॥ २० ॥
ຜູ້ທີ່ມີທັດສະນະບໍ່ບໍລິສຸດ ດ້ວຍອຳນາດມາຍາ ຈະເຫັນດວງເນດຂອງພຣະອົງແດງດຸດຜູ້ດື່ມເຫຼົ້າ; ເມື່ອຫຼົງຜິດກໍໂກດພຣະອົງ, ແລະເພາະໂທສະນັ້ນ ພຣະອົງກໍດູຮາວກັບກຳລັງກຣີ້ວແລະນ່າຢ້ານ—ແຕ່ທັງໝົດເປັນມາຍາ. ເມື່ອພັນລະຍາຂອງອະສູນາກຖືກສຳຜັດໂດຍດອກບົວແຫ່ງພຣະບາດ ນາງໆອາຍຈົນບໍ່ອາດກ້າວຕໍ່ໃນການບູຊາ; ແຕ່ພຣະອົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ເພາະພຣະອົງສະເໝີພາບໃນທຸກສະພາວະ. ແລ້ວໃຜຈະບໍ່ບູຊາພຣະພະຄະວານ?
Verse 21
यमाहुरस्य स्थितिजन्मसंयमंत्रिभिर्विहीनं यमनन्तमृषय: । न वेद सिद्धार्थमिव क्वचित्स्थितंभूमण्डलं मूर्धसहस्रधामसु॒ ॥ २१ ॥
ພຣະສິວະກ່າວຕໍ່ວ່າ: ບັນດາລະສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຍອມຮັບພຣະອົງເປັນຕົ້ນກຳເນີດແຫ່ງການສ້າງ ການຮັກສາ ແລະການທຳລາຍ ແມ່ນແທ້ພຣະອົງບໍ່ພົວພັນກັບກິດເຫຼົ່ານັ້ນ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ອະນັນຕະ’. ໃນອະວະຕານເປັນເສດສະ ພຣະອົງຮອງຮັບຈັກກະວານທັງປວງໄວ້ເທິງພັງພານນັບພັນ, ແຕ່ແຕ່ລະຈັກກະວານບໍ່ໜັກເທົ່າເມັດມັດສະຕາດ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ປາຖະໜາຄວາມສຳເລັດສູງສຸດ ຈະມີໃຜບໍ່ບູຊາພຣະອົງ?
Verse 22
यस्याद्य आसीद् गुणविग्रहो महान्विज्ञानधिष्ण्यो भगवानज: किल । यत्सम्भवोऽहं त्रिवृता स्वतेजसावैकारिकं तामसमैन्द्रियं सृजे ॥ २२ ॥ एते वयं यस्य वशे महात्मन:स्थिता: शकुन्ता इव सूत्रयन्त्रिता: । महानहं वैकृततामसेन्द्रिया:सृजाम सर्वे यदनुग्रहादिदम् ॥ २३ ॥
ຈາກພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ພຣະພະຄະວານ ໄດ້ປາກົດພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ມີກາຍເປັນພະລັງວັດຖຸລວມ ແລະເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງປັນຍາທີ່ຖືກຄອບງຳໂດຍຄຸນຣາຊັສ. ຈາກພຣະພຣະຫມານັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າເກີດເປັນຣຸທຣະ ອັນເປັນຮູບແຫ່ງອະຫັງກາຣ (ອັດຕາປອມ) ແບບໄວກາຣິກະ ແລະດ້ວຍເດຊຂອງຕົນ ຂ້າພະເຈົ້າສ້າງເທວະອື່ນໆ ທາດໃຫຍ່ຫ້າ ແລະອິນທຣີຍທັງຫຼາຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າບູຊາພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດ ຜູ້ຄວບຄຸມເທວະ ທາດ ແລະອິນທຣີຍ ແມ່ນແຕ່ພຣະພຣະຫມາ ແລະຂ້າພະເຈົ້າເອງກໍເຫມືອນນົກທີ່ຖືກຜູກດ້ວຍເຊືອກ. ມີແຕ່ດ້ວຍພຣະກະຣຸນາຂອງພຣະອົງເທົ່ານັ້ນ ການສ້າງ ການດຳລົງ ແລະການລະລາຍຂອງໂລກຈຶ່ງເກີດ; ຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະສູງສຸດນັ້ນ
Verse 23
यस्याद्य आसीद् गुणविग्रहो महान्विज्ञानधिष्ण्यो भगवानज: किल । यत्सम्भवोऽहं त्रिवृता स्वतेजसावैकारिकं तामसमैन्द्रियं सृजे ॥ २२ ॥ एते वयं यस्य वशे महात्मन:स्थिता: शकुन्ता इव सूत्रयन्त्रिता: । महानहं वैकृततामसेन्द्रिया:सृजाम सर्वे यदनुग्रहादिदम् ॥ २३ ॥
ພວກເຮົາທັງໝົດຢູ່ໃນອຳນາດຂອງພຣະມະຫາຕະມະນັ້ນ ເຫມືອນນົກທີ່ຖືກຜູກດ້ວຍເຊືອກ. ມະຫານ-ອະຫັງກາຣ, ສະພາບໄວກຣຕ-ຕາມັສ ແລະອິນທຣີຍທັງຫຼາຍ—ພວກເຮົາສ້າງໄດ້ກໍໂດຍພຣະອະນຸເຄາະຂອງພຣະອົງເທົ່ານັ້ນ; ດັ່ງນັ້ນຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດຊ້ຳໆ
Verse 24
यन्निर्मितां कर्ह्यपि कर्मपर्वणींमायां जनोऽयं गुणसर्गमोहित: । न वेद निस्तारणयोगमञ्जसातस्मै नमस्ते विलयोदयात्मने ॥ २४ ॥
ມາຍາຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູກມັດສັດຜູ້ຖືກເງື່ອນໄຂໃຫ້ຢູ່ໃນໂລກວັດຖຸຕາມຂັ້ນຕອນແຫ່ງກຳ ແລະເຮັດໃຫ້ຫຼົງໃນການປຸງແຕ່ງຂອງຄຸນ. ດັ່ງນັ້ນ ຖ້າບໍ່ໄດ້ຮັບພຣະເມດຕາ ກໍບໍ່ຮູ້ວິທີອອກຈາກມາຍາໄດ້ໂດຍງ່າຍ. ຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນເຫດແຫ່ງການເກີດຂຶ້ນແລະການດັບສະລາຍ (ສ້າງແລະທຳລາຍ)
Frequently Asked Questions
She is called Viṣṇupadī because her waters first touch and wash the lotus feet of Lord Viṣṇu before entering the universe. This contact establishes her as intrinsically purifying (pavitrīkaraṇa) and theologically marks her as grace descending from the Lord (āśraya), not merely a terrestrial river.
Gaṅgā descends to Dhruvaloka after an immense span of time, and Dhruva Mahārāja continuously receives that water on his head in devotion. Because the river is Viṣṇu’s foot-wash and reaches Dhruva’s realm, sages describe Dhruvaloka as ‘Viṣṇupada’—a realm defined by proximity to the Lord’s lotus feet and by unwavering remembrance of Kṛṣṇa.
Atop Mount Meru, Gaṅgā divides into four principal streams flowing in the cardinal directions: Sītā, Alakanandā, Cakṣu, and Bhadrā. Each branch is traced through specific mountains and varṣas, showing how sacred water structures the cosmic landscape and sanctifies multiple realms.
Bhārata-varṣa is singled out as karmabhūmi because it is the arena where deliberate dharma, yajña, and conscious spiritual choice are emphasized. The other varṣas are portrayed as enjoyment-realms for highly pious beings exhausting residual merit, whereas Bhārata-varṣa uniquely supports purposeful sādhana leading beyond karma to bhakti and mukti.
The chapter states that Lord Śiva is the only male in Ilāvṛta-varṣa and that Durgā prevents other men from entering, transforming intruders into women. The narrative underscores Ilāvṛta as a protected divine domain centered on Śiva’s worship and discipline, emphasizing boundaries around sacred space and the potency of the presiding śakti.
Śiva acknowledges Saṅkarṣaṇa as the original cause of his own existence and the transcendental foundation behind cosmic functions. Although Śiva is associated with destruction and the guṇa dynamics, his stotra clarifies that the Supreme Lord remains untouched by material modes; therefore, mastery over senses and liberation from māyā require shelter at the Lord’s lotus feet.