Adhyaya 9
Mārkaṇḍeya’s Request to See Māyā and the Vision of the Cosmic Deluge
ຫຼັງຈາກພຣະລະສີ ມາຣະກັນເດຍ ສັນລະເສີນ ນະຣະ-ນາຣາຍະນະ (ພຣະພະຄະວານ ເປັນມິດຂອງນະຣະ) ຢ່າງສຳເລັດ ພຣະອົງປາກົດ ແລະປະທານພອນ ພ້ອມຊົມເຊີຍ ພຣະພຣະຫມະຈັຣຍະ, ຕະປະ, ການຮຽນວິດຍາເວດ, ນິຍະມະ ແລະສະມາທິອັນໝັ້ນຄົງ. ມາຣະກັນເດຍ ບໍ່ຂໍພອນວັດຖຸ ເພາະການໄດ້ດາຣະຊະນະພຣະອົງແມ່ນຂອງຂວັນສູງສຸດ ແຕ່ຂໍພຣະກະຣຸນາອີກຢ່າງ: ຂໍເຫັນ “ມາຍາ” ອຳນາດລວງຂອງພຣະອົງ ທີ່ເຮັດໃຫ້ໂລກປາກົດເປັນຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງວັດຖຸ. ພຣະອົງຍອມຮັບ ແລະເສດຈາກໄປ. ລະສີຢູ່ໃນການພິຈາລະນາ ບູຊາຕໍ່ເນື່ອງ ບາງຄັ້ງລືມພິທີການເພາະພາວະຄວາມຮັກ. ໃນຍາມແລງທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ປຸສປະພັດຣາ ກໍເກີດມະຫາປະລັຍຂຶ້ນທັນທີ: ລົມແຮງ, ເມກຟ້າຮ້ອງ ແລະນ້ຳຖ້ວມສາກົນກືນກິນສັບພະຈັກກະວານ ເຫຼືອແຕ່ລາວຜູ້ດຽວ ທົນທຸກຈາກຄວາມຫິວ, ຄວາມຢ້ານ ແລະສັດທະເລ ນານ “ຫຼາຍລ້ານປີ”. ສຸດທ້າຍລາວເຫັນເກາະນ້ອຍ ມີຕົ້ນໄຊ ແລະເດັກນ້ອຍສະຫວ່າງໄສຢູ່ເທິງໃບໄມ້; ເດັກນັ້ນສູດເຂົ້າເອົາລາວ ເຜີຍໃຫ້ເຫັນຈັກກະວານກ່ອນການລະລາຍຢູ່ໃນພຣະກາຍ ແລະສູດອອກຄືນໄປສູ່ນ້ຳຖ້ວມ. ເມື່ອມາຣະກັນເດຍຈະເຂົ້າກອດພຣະອົງ ເດັກກໍຫາຍໄປ ແລະນ້ຳຖ້ວມກໍຫາຍພິບພິບ ພາລາວກັບສູ່ອາສຣົມ—ປູທາງໄປສູ່ເນື້ອຫາ ນິໂຣດ, ກາລະ ແລະ ອາສຣະຍະ.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच संस्तुतो भगवानित्थं मार्कण्डेयेन धीमता । नारायणो नरसख: प्रीत आह भृगूद्वहम् ॥ १ ॥
ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອມຸນີມາຣະກັນເດຍຜູ້ມີປັນຍາສັນລະເສີນແບບນີ້ ພຣະນາຣາຍະນະ ຜູ້ເປັນມິດຂອງນະຣະ ກໍພໍພຣະໄທ ແລ້ວຕັດກັບຜູ້ສືບສາຍພຣິກຸຜູ້ປະເສີດນັ້ນ.
Verse 2
श्रीभगवानुवाच भो भो ब्रह्मर्षिवर्योऽसि सिद्ध आत्मसमाधिना । मयि भक्त्यानपायिन्या तप:स्वाध्यायसंयमै: ॥ २ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໂອ ໂອ! ເຈົ້າແມ່ນຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນບັນດາພຣະຣິສີພຣາຫມະ. ເຈົ້າສຳເລັດດ້ວຍອາດມະສະມາທິ; ແລະດ້ວຍພັກຕິທີ່ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຕໍ່ເຮົາ ຕະປະ ການສຶກສາພຣະເວດ ແລະການສຳລວມຕາມວິໄນ.
Verse 3
वयं ते परितुष्टा: स्म त्वद् बृहद्व्रतचर्यया । वरं प्रतीच्छ भद्रं ते वरदोऽस्मि त्वदीप्सितम् ॥ ३ ॥
ເຮົາພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ການປະພຶດມະຫາວຣະຕະຂອງເຈົ້າ. ຂໍໃຫ້ມີມົງຄຸນແກ່ເຈົ້າ— ຈົ່ງເລືອກພອນທີ່ເຈົ້າປາດຖະໜາ; ເຮົາແມ່ນຜູ້ປະທານພອນ ແລະຈະໃຫ້ຕາມອະພິດຂອງເຈົ້າ.
Verse 4
श्रीऋषिरुवाच जितं ते देवदेवेश प्रपन्नार्तिहराच्युत । वरेणैतावतालं नो यद् भवान् समदृश्यत ॥ ४ ॥
ຣິສີກ່າວວ່າ: ຊັຍຊະນະຈົ່ງມີແດ່ພຣະອົງ ໂອ້ຈອມແຫ່ງເທວະທັງປວງ! ໂອ້ອະຈຸຕະ ພຣະອົງຊົງຂັບໄລ່ຄວາມທຸກຂອງຜູ້ພັກຕິທີ່ມອບຕົນ. ສຳລັບຂ້າ ພອນເທົ່ານີ້ກໍພໍແລ້ວ—ທີ່ພຣະອົງໂປດໃຫ້ຂ້າໄດ້ເຫັນພຣະອົງ.
Verse 5
गृहीत्वाजादयो यस्य श्रीमत्पादाब्जदर्शनम् । मनसा योगपक्वेन स भवान् मेऽक्षिगोचर: ॥ ५ ॥
ເທວະດາເຊັ່ນພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ມີໃຈສຸກງອມດ້ວຍໂຍຄະ ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງສູງສົ່ງເພາະໄດ້ເຫັນພຣະບາດດັ່ງດອກບົວອັນສະຫງ່າງາມຂອງພຣະອົງ; ໂອ້ ພຣະເຈົ້າຂອງຂ້າ, ບັດນີ້ພຣະອົງປາກົດຕໍ່ໜ້າຂ້າແລ້ວ.
Verse 6
अथाप्यम्बुजपत्राक्ष पुण्यश्लोकशिखामणे । द्रक्ष्ये मायां यया लोक: सपालो वेद सद्भिदाम् ॥ ६ ॥
ໂອ້ ພຣະອົງຜູ້ມີນັຍນາດັ່ງໃບດອກບົວ, ໂອ້ ມະນີຍອດແຫ່ງຜູ້ມີກຽດຄຸນ! ແມ່ນແຕ່ໄດ້ເຫັນພຣະອົງຂ້າກໍອິ່ມໃຈ, ແຕ່ຂ້າຍັງປາຖະໜາຈະເຫັນພະລັງມາຍາຂອງພຣະອົງ ທີ່ເຮັດໃຫ້ໂລກທັງປວງພ້ອມເທວະຜູ້ປົກຄອງ ເຫັນຄວາມຈິງເປັນຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງວັດຖຸ.
Verse 7
सूत उवाच इतीडितोऽर्चित: काममृषिणा भगवान् मुने । तथेति स स्मयन् प्रागाद् बदर्याश्रममीश्वर: ॥ ७ ॥
ສູຕະກ່າວວ່າ—ໂອ້ ຊໍນະກະຜູ້ຮອບຮູ້! ເມື່ອພຣະພະຄະວານພໍໃຈດ້ວຍການສັນລະເສີນແລະການບູຊາຂອງມຸນີມາຣກັນເດຍ, ພຣະອົງຍິ້ມແລ້ວຕອບວ່າ “ເປັນເຊັ່ນນັ້ນເຖີດ” ແລະຈາກນັ້ນເສດັດໄປຍັງອາສຣົມຂອງພຣະອົງທີ່ບະດະຣິກາອາສຣົມ.
Verse 8
तमेव चिन्तयन्नर्थमृषि: स्वाश्रम एव स: । वसन्नग्न्यर्कसोमाम्बुभूवायुवियदात्मसु ॥ ८ ॥ ध्यायन् सर्वत्र च हरिं भावद्रव्यैरपूजयत् । क्वचित् पूजां विसस्मार प्रेमप्रसरसम्प्लुत: ॥ ९ ॥
ເມື່ອຄິດຖຶງຄວາມປາຖະໜາຈະເຫັນພະລັງມາຍາຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ເທົ່ານັ້ນ ນັກບວດຜູ້ນັ້ນພັກຢູ່ໃນອາສຣົມຂອງຕົນ. ລາວພິຈາລະນາພຣະຫຣິຢູ່ທົ່ວທຸກແຫ່ງ—ໃນໄຟ ໃນດວງອາທິດ ໃນດວງຈັນ ໃນນ້ຳ ໃນແຜ່ນດິນ ໃນລົມ ໃນຟ້າຜ່າ ໃນທ້ອງຟ້າ ແລະໃນດວງໃຈຂອງຕົນ—ແລ້ວບູຊາພຣະອົງດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາທີ່ສ້າງຂຶ້ນໃນໃຈ; ແຕ່ບາງຄັ້ງເມື່ອຖືກຄື້ນແຫ່ງຄວາມຮັກພັກດີຖ້ວມທົ່ວ ລາວກໍລືມການບູຊາປະຈຳຂອງຕົນ.
Verse 9
तमेव चिन्तयन्नर्थमृषि: स्वाश्रम एव स: । वसन्नग्न्यर्कसोमाम्बुभूवायुवियदात्मसु ॥ ८ ॥ ध्यायन् सर्वत्र च हरिं भावद्रव्यैरपूजयत् । क्वचित् पूजां विसस्मार प्रेमप्रसरसम्प्लुत: ॥ ९ ॥
ເມື່ອຄິດຖຶງຄວາມປາຖະໜາຈະເຫັນພະລັງມາຍາຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ເທົ່ານັ້ນ ນັກບວດຜູ້ນັ້ນພັກຢູ່ໃນອາສຣົມຂອງຕົນ. ລາວພິຈາລະນາພຣະຫຣິຢູ່ທົ່ວທຸກແຫ່ງ—ໃນໄຟ ໃນດວງອາທິດ ໃນດວງຈັນ ໃນນ້ຳ ໃນແຜ່ນດິນ ໃນລົມ ໃນຟ້າຜ່າ ໃນທ້ອງຟ້າ ແລະໃນດວງໃຈຂອງຕົນ—ແລ້ວບູຊາພຣະອົງດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາທີ່ສ້າງຂຶ້ນໃນໃຈ; ແຕ່ບາງຄັ້ງເມື່ອຖືກຄື້ນແຫ່ງຄວາມຮັກພັກດີຖ້ວມທົ່ວ ລາວກໍລືມການບູຊາປະຈຳຂອງຕົນ.
Verse 10
तस्यैकदा भृगुश्रेष्ठ पुष्पभद्रातटे मुने: । उपासीनस्य सन्ध्यायां ब्रह्मन् वायुरभून्महान् ॥ १० ॥
ໂອ ຊາວນະກະ ພຣາຫມັນ ຜູ້ເລີດໃນວົງພຣຶກຸ! ມື້ໜຶ່ງ ເມື່ອມຸນີ ມາຣກັນເດຍ ກຳລັງບູຊາຍາມແລງຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳປຸສປະພັດຣາ ກໍເກີດລົມໃຫຍ່ຂຶ້ນທັນທີ
Verse 11
तं चण्डशब्दं समुदीरयन्तं बलाहका अन्वभवन् कराला: । अक्षस्थविष्ठा मुमुचुस्तडिद्भि: स्वनन्त उच्चैरभिवर्षधारा: ॥ ११ ॥
ລົມນັ້ນຮ້ອງຄຳຮາມຢ່າງນ່າຢ້ານ ແລະນຳເອົາເມກດຸຮ້າຍຕາມມາ; ມີຟ້າຜ່າ ແລະຟ້າຮ້ອງກຶກກ້ອງ ພວກມັນກໍຖອກຝົນໜັກໄປທົ່ວທິດ ດັ່ງລໍ້ເກວຽນ
Verse 12
ततो व्यदृश्यन्त चतु:समुद्रा: समन्तत: क्ष्मातलमाग्रसन्त: । समीरवेगोर्मिभिरुग्रनक्र- महाभयावर्तगभीरघोषा: ॥ १२ ॥
ຕໍ່ມາ ມະຫາສະມຸດທັງສີ່ປາກົດຮອບດ້ານ ກຳລັງກືນຜິວແຜ່ນດິນດ້ວຍຄື້ນທີ່ລົມພັດກະໜ່ຳ; ໃນນັ້ນມີສັດທະເລດຸຮ້າຍ ວັງວົນນ່າຢ້ານ ແລະສຽງຄຳຮາມອັນອັບມົງຄົນ
Verse 13
अन्तर्बहिश्चाद्भिरतिद्युभि: खरै: शतह्रदाभिरुपतापितं जगत् । चतुर्विधं वीक्ष्य सहात्मना मुनि- र्जलाप्लुतां क्ष्मां विमना: समत्रसत् ॥ १३ ॥
ມຸນີໄດ້ເຫັນສັດທັງຫມົດໃນຈັກກະວານ ຮວມທັງຕົນເອງ ຖືກທຸກທົນທັງໃນແລະນອກດ້ວຍລົມແຮງ ຟ້າຜ່າ ແລະຄື້ນໃຫຍ່ທີ່ພຸ່ງສູງເກີນຟ້າ; ເມື່ອແຜ່ນດິນຖືກນ້ຳຖ້ວມທັງໝົດ ລາວກໍສັບສົນແລະຫວາດກົວ
Verse 14
तस्यैवमुद्वीक्षत ऊर्मिभीषण: प्रभञ्जनाघूर्णितवार्महार्णव: । आपूर्यमाणो वरषद्भिरम्बुदै: क्ष्मामप्यधाद् द्वीपवर्षाद्रिभि: समम् ॥ १४ ॥
ໃນຂະນະທີ່ມາຣກັນເດຍກຳລັງເບິ່ງຢູ່ ຝົນຈາກເມກໄດ້ເຮັດໃຫ້ມະຫາສະມຸດເຕັມຂຶ້ນເລື້ອຍໆ; ທະເລໃຫຍ່ທີ່ຖືກພາຍຸກະໜ່ຳຈົນເກີດຄື້ນນ່າຢ້ານ ໄດ້ປົກຄຸມແຜ່ນດິນທັງໝົດ ພ້ອມເກາະ ພູ ແລະທະວີບ
Verse 15
सक्ष्मान्तरिक्षं सदिवं सभागणं त्रैलोक्यमासीत् सह दिग्भिराप्लुतम् । स एक एवोर्वरितो महामुनि- र्बभ्राम विक्षिप्य जटा जडान्धवत् ॥ १५ ॥
ນ້ຳຖ້ວມໄດ້ກົດຄຸມແຜ່ນດິນ ອາກາດ ສະຫວັນ ແລະໂລກເທວະ; ໄຕໂລກທັງຫມົດຖືກທ້ວມທົ່ວທິດ. ໃນບັນດາສັດທັງປວງ ເຫຼືອພຽງມະຫາມຸນີ ມາຣກັນເດຍ; ຜົມຊະຕາກະຈາຍ ລາວພະເນຈອນຢູ່ໃນນ້ຳຄົນດຽວ ດັ່ງຄົນໃບ້ແລະຕາບອດ.
Verse 16
क्षुत्तृट्परीतो मकरैस्तिमिङ्गिलै- रुपद्रुतो वीचिनभस्वता हत: । तमस्यपारे पतितो भ्रमन् दिशो न वेद खं गां च परिश्रमेषित: ॥ १६ ॥
ຖືກຄວາມຫິວແລະຄວາມຫິວນ້ຳບີບຄັ້ນ ຖືກມະກະຣາ ແລະປາທິມິງກິລາຈູ່ໂຈມ ພ້ອມຖືກລົມແລະຄື້ນຊົກຕີ ລາວຕົກໃນຄວາມມືດອັນບໍ່ມີຂອບເຂດ. ເມື່ອເຫນື່ອຍລ້າ ລາວພະເນຈອນບໍ່ຮູ້ທິດ ແຍກບໍ່ອອກວ່າໃດແມ່ນຟ້າ ຫຼືແຜ່ນດິນ.
Verse 17
क्वचिन्मग्नो महावर्ते तरलैस्ताडित: क्वचित् । यादोभिर्भक्ष्यते क्वापि स्वयमन्योन्यघातिभि: ॥ १७ ॥ क्वचिच्छोकं क्वचिन्मोहं क्वचिद्दु:खं सुखं भयम् । क्वचिन्मृत्युमवाप्नोति व्याध्यादिभिरुतार्दित: ॥ १८ ॥
ບາງຄັ້ງລາວຖືກກົດກືນໃນວັງວຽນໃຫຍ່ ບາງຄັ້ງຖືກຄື້ນແຮງຟາດຕີ; ບາງແຫ່ງສັດນ້ຳດຸຮ້າຍທີ່ກຳລັງຕໍ່ສູ້ກັນເອງກໍຂູ່ຈະກືນລາວ. ບາງຄັ້ງມີໂສກ ບາງຄັ້ງມີຫຼົງ ບາງຄັ້ງທຸກ ສຸກ ຫຼືຢ້ານ; ແລະບາງຄັ້ງຖືກໂລກໄພແລະຄວາມເຈັບປວດຮຸນແຮງຈົນຮູ້ສຶກດັ່ງກຳລັງຕາຍ.
Verse 18
क्वचिन्मग्नो महावर्ते तरलैस्ताडित: क्वचित् । यादोभिर्भक्ष्यते क्वापि स्वयमन्योन्यघातिभि: ॥ १७ ॥ क्वचिच्छोकं क्वचिन्मोहं क्वचिद्दु:खं सुखं भयम् । क्वचिन्मृत्युमवाप्नोति व्याध्यादिभिरुतार्दित: ॥ १८ ॥
ບາງຄັ້ງລາວຖືກກົດກືນໃນວັງວຽນໃຫຍ່ ບາງຄັ້ງຖືກຄື້ນແຮງຟາດຕີ; ບາງແຫ່ງສັດນ້ຳດຸຮ້າຍທີ່ກຳລັງຕໍ່ສູ້ກັນເອງກໍຂູ່ຈະກືນລາວ. ບາງຄັ້ງມີໂສກ ບາງຄັ້ງມີຫຼົງ ບາງຄັ້ງທຸກ ສຸກ ຫຼືຢ້ານ; ແລະບາງຄັ້ງຖືກໂລກໄພແລະຄວາມເຈັບປວດຮຸນແຮງຈົນຮູ້ສຶກດັ່ງກຳລັງຕາຍ.
Verse 19
अयुतायुतवर्षाणां सहस्राणि शतानि च । व्यतीयुर्भ्रमतस्तस्मिन् विष्णुमायावृतात्मन: ॥ १९ ॥
ໃນຂະນະທີ່ມາຣກັນເດຍພະເນຈອນຢູ່ໃນນ້ຳປຣະລະຍະນັ້ນ ຈິດໃຈຂອງລາວຖືກປົກຄຸມໂດຍມາຍາຂອງພຣະວິສນຸ; ການເວລານັບບໍ່ຖ້ວນ—ເປັນລ້ານໆປີ ທັງພັນແລະຮ້ອຍ—ໄດ້ຜ່ານໄປ.
Verse 20
स कदाचिद् भ्रमंस्तस्मिन् पृथिव्या: ककुदि द्विज: । न्याग्रोधपोतं ददृशे फलपल्लवशोभितम् ॥ २० ॥
ຄັ້ງໜຶ່ງ ໃນຂະນະທີ່ພຣາຫມັນ ມາຣະກັນເດຍ ພະເດີນພະເລີນຢູ່ໃນນ້ຳ ທ່ານໄດ້ເຫັນເກາະນ້ອຍໜຶ່ງ ແລະມີຕົ້ນໄທອ່ອນງາມດ້ວຍດອກແລະຜົນຢືນຢູ່ນັ້ນ।
Verse 21
प्रागुत्तरस्यां शाखायां तस्यापि ददृशे शिशुम् । शयानं पर्णपुटके ग्रसन्तं प्रभया तम: ॥ २१ ॥
ຢູ່ກິ່ງດ້ານອີສານຂອງຕົ້ນນັ້ນ ທ່ານເຫັນເດັກນ້ອຍນອນຢູ່ໃນຫໍ່ໃບໄມ້ ແລະລັດສະໝີຂອງເດັກນັ້ນກຳລັງກືນຄວາມມືດ।
Verse 22
महामरकतश्यामं श्रीमद्वदनपङ्कजम् । कम्बुग्रीवं महोरस्कं सुनसं सुन्दरभ्रुवम् ॥ २२ ॥ श्वासैजदलकाभातं कम्बुश्रीकर्णदाडिमम् । विद्रुमाधरभासेषच्छोणायितसुधास्मितम् ॥ २३ ॥ पद्मगर्भारुणापाङ्गं हृद्यहासावलोकनम् । श्वासैजद्वलिसंविग्ननिम्ननाभिदलोदरम् ॥ २४ ॥ चार्वङ्गुलिभ्यां पाणिभ्यामुन्नीय चरणाम्बुजम् । मुखे निधाय विप्रेन्द्रो धयन्तं वीक्ष्य विस्मित: ॥ २५ ॥
ເດັກນ້ອຍນັ້ນມີຜິວສີນ້ຳເງິນເຂັ້ມດຸດມະລະກົດບໍລິສຸດ; ໃບໜ້າດຸດດອກບົວສະຫງ່າງາມ, ຄໍມີຮອຍເສັ້ນດຸດສັງຂ໌. ອົກກວ້າງ, ດັ່ງງາມ, ຄິ້ວງາມ; ຫູດຸດດອກທັບທິມ ແລະມີຮອຍພັບດ້ານໃນດຸດວົງສັງຂ໌. ມຸມຕາແດງອ່ອນດຸດໃຈກາງດອກບົວ; ຮິມຝີປາກດຸດປະກາລັງເຮັດໃຫ້ຮອຍຍິ້ມຫວານດຸດນ້ຳອະມຣິດມີສີແດງເບົາ. ເມື່ອຫາຍໃຈ ຜົມສັ່ນໄຫວ ແລະຮອຍພັບທີ່ທ້ອງຄ້າຍໃບໄທເຄື່ອນຮອບສະດືລຶກ. ພຣາຫມັນຜູ້ສູງສົ່ງຕື່ນຕະລຶງເຫັນເດັກນ້ອຍຍົກພະບາດດຸດດອກບົວດ້ວຍນິ້ວອ່ອນຊ້ອຍ ແລ້ວນຳນິ້ວເທົ້າເຂົ້າປາກແລະດູດ
Verse 23
महामरकतश्यामं श्रीमद्वदनपङ्कजम् । कम्बुग्रीवं महोरस्कं सुनसं सुन्दरभ्रुवम् ॥ २२ ॥ श्वासैजदलकाभातं कम्बुश्रीकर्णदाडिमम् । विद्रुमाधरभासेषच्छोणायितसुधास्मितम् ॥ २३ ॥ पद्मगर्भारुणापाङ्गं हृद्यहासावलोकनम् । श्वासैजद्वलिसंविग्ननिम्ननाभिदलोदरम् ॥ २४ ॥ चार्वङ्गुलिभ्यां पाणिभ्यामुन्नीय चरणाम्बुजम् । मुखे निधाय विप्रेन्द्रो धयन्तं वीक्ष्य विस्मित: ॥ २५ ॥
ເດັກນ້ອຍນັ້ນມີຜິວສີນ້ຳເງິນເຂັ້ມດຸດມະລະກົດບໍລິສຸດ; ໃບໜ້າດຸດດອກບົວສະຫງ່າງາມ, ຄໍມີຮອຍເສັ້ນດຸດສັງຂ໌. ອົກກວ້າງ, ດັ່ງງາມ, ຄິ້ວງາມ; ຫູດຸດດອກທັບທິມ ແລະມີຮອຍພັບດ້ານໃນດຸດວົງສັງຂ໌. ມຸມຕາແດງອ່ອນດຸດໃຈກາງດອກບົວ; ຮິມຝີປາກດຸດປະກາລັງເຮັດໃຫ້ຮອຍຍິ້ມຫວານດຸດນ້ຳອະມຣິດມີສີແດງເບົາ. ເມື່ອຫາຍໃຈ ຜົມສັ່ນໄຫວ ແລະຮອຍພັບທີ່ທ້ອງຄ້າຍໃບໄທເຄື່ອນຮອບສະດືລຶກ. ພຣາຫມັນຜູ້ສູງສົ່ງຕື່ນຕະລຶງເຫັນເດັກນ້ອຍຍົກພະບາດດຸດດອກບົວດ້ວຍນິ້ວອ່ອນຊ້ອຍ ແລ້ວນຳນິ້ວເທົ້າເຂົ້າປາກແລະດູດ
Verse 24
महामरकतश्यामं श्रीमद्वदनपङ्कजम् । कम्बुग्रीवं महोरस्कं सुनसं सुन्दरभ्रुवम् ॥ २२ ॥ श्वासैजदलकाभातं कम्बुश्रीकर्णदाडिमम् । विद्रुमाधरभासेषच्छोणायितसुधास्मितम् ॥ २३ ॥ पद्मगर्भारुणापाङ्गं हृद्यहासावलोकनम् । श्वासैजद्वलिसंविग्ननिम्ननाभिदलोदरम् ॥ २४ ॥ चार्वङ्गुलिभ्यां पाणिभ्यामुन्नीय चरणाम्बुजम् । मुखे निधाय विप्रेन्द्रो धयन्तं वीक्ष्य विस्मित: ॥ २५ ॥
ເດັກນ້ອຍນັ້ນມີຜິວສີນ້ຳເງິນເຂັ້ມດຸດມະລະກົດບໍລິສຸດ; ໃບໜ້າດຸດດອກບົວສະຫງ່າງາມ, ຄໍມີຮອຍເສັ້ນດຸດສັງຂ໌. ອົກກວ້າງ, ດັ່ງງາມ, ຄິ້ວງາມ; ຫູດຸດດອກທັບທິມ ແລະມີຮອຍພັບດ້ານໃນດຸດວົງສັງຂ໌. ມຸມຕາແດງອ່ອນດຸດໃຈກາງດອກບົວ; ຮິມຝີປາກດຸດປະກາລັງເຮັດໃຫ້ຮອຍຍິ້ມຫວານດຸດນ້ຳອະມຣິດມີສີແດງເບົາ. ເມື່ອຫາຍໃຈ ຜົມສັ່ນໄຫວ ແລະຮອຍພັບທີ່ທ້ອງຄ້າຍໃບໄທເຄື່ອນຮອບສະດືລຶກ. ພຣາຫມັນຜູ້ສູງສົ່ງຕື່ນຕະລຶງເຫັນເດັກນ້ອຍຍົກພະບາດດຸດດອກບົວດ້ວຍນິ້ວອ່ອນຊ້ອຍ ແລ້ວນຳນິ້ວເທົ້າເຂົ້າປາກແລະດູດ
Verse 25
महामरकतश्यामं श्रीमद्वदनपङ्कजम् । कम्बुग्रीवं महोरस्कं सुनसं सुन्दरभ्रुवम् ॥ २२ ॥ श्वासैजदलकाभातं कम्बुश्रीकर्णदाडिमम् । विद्रुमाधरभासेषच्छोणायितसुधास्मितम् ॥ २३ ॥ पद्मगर्भारुणापाङ्गं हृद्यहासावलोकनम् । श्वासैजद्वलिसंविग्ननिम्ननाभिदलोदरम् ॥ २४ ॥ चार्वङ्गुलिभ्यां पाणिभ्यामुन्नीय चरणाम्बुजम् । मुखे निधाय विप्रेन्द्रो धयन्तं वीक्ष्य विस्मित: ॥ २५ ॥
ທາຣົກນ້ອຍນັ້ນມີຜິວສີນ້ຳເງິນເຂັ້ມດຸດມະຣະກົດອັນບໍ່ມີມົນທິນ; ໃບໜ້າອັນສົງງາມດຸດດອກບົວສ່ອງແສງ, ຄໍມີຮອຍເສັ້ນຄ້າຍລາຍຫອຍສັງຂ໌, ອົກກວ້າງ, ດັ່ງງາມ, ຄິ້ວອ່ອນຊ້ອຍ. ຫູຄ້າຍດອກທັບທິມ ແລະມີຮອຍພັບຂ້າງໃນຄ້າຍວົງຫອຍ; ມຸມຕາແດງອ່ອນດຸດໃຈກາງດອກບົວ, ຮິມຝີປາກຄ້າຍປະກາລັງເຮັດໃຫ້ຮອຍຍິ້ມຫວານດຸດນ້ຳອະມຣິດອອກແດງນ້ອຍໆ. ເມື່ອຫາຍໃຈ ຜົມສັ່ນໄຫວ ແລະສະດືອນ້ຳລຶກຖືກກະທົບໂດຍຮອຍພັບທ້ອງຄ້າຍໃບໄທ. ພຣາຫມັນຜູ້ສູງສົ່ງຕື່ນຕະລຶງເຫັນທາຣົກຍົກພະບາດດຸດດອກບົວດ້ວຍນິ້ວອ່ອນ ວາງນິ້ວຕີນໃນປາກແລ້ວດູດ
Verse 26
तद्दर्शनाद् वीतपरिश्रमो मुदा प्रोत्फुल्लहृत्पद्मविलोचनाम्बुज: । प्रहृष्टरोमाद्भुतभावशङ्कित: प्रष्टुं पुरस्तं प्रससार बालकम् ॥ २६ ॥
ເມື່ອມາຣະກັນເດຍເຫັນເດັກນ້ອຍນັ້ນ ຄວາມເມື່ອຍລ້າທັງໝົດກໍຫາຍໄປ. ດ້ວຍຄວາມປິຕິ ດອກບົວໃນໃຈແລະດອກບົວໃນດວງຕາຂອງທ່ານບານສະພັ່ງ ແລະຂົນກາຍລຸກຊັນ. ດ້ວຍຄວາມພິສົດສົນໃຈວ່າທາຣົກອັນອັດສະຈັນນັ້ນແມ່ນໃຜ ລະສີຈຶ່ງເຂົ້າໄປຂ້າງໜ້າເພື່ອຖາມ
Verse 27
तावच्छिशोर्वै श्वसितेन भार्गव: सोऽन्त: शरीरं मशको यथाविशत् । तत्राप्यदो न्यस्तमचष्ट कृत्स्नशो यथा पुरामुह्यदतीव विस्मित: ॥ २७ ॥
ໃນຂະນະນັ້ນ ເດັກນ້ອຍໄດ້ສູດລົມເຂົ້າ ແລະພາຣະກະວະ ມາຣະກັນເດຍ ຖືກດຶງເຂົ້າໄປໃນຮ່າງຂອງເດັກນ້ອຍດຸດຍຸງ. ຢູ່ພາຍໃນນັ້ນ ທ່ານເຫັນຈັກກະວານທັງໝົດຖືກຈັດວາງຄົບຖ້ວນ ເຫມືອນກ່ອນການປະລັຍ. ເຫັນແລ້ວທ່ານພິສົດພິສົນແລະງົນງົງຢ່າງຫຼາຍ
Verse 28
खं रोदसी भागणानद्रिसागरान् द्वीपान् सवर्षान् ककुभ: सुरासुरान् । वनानि देशान् सरित: पुराकरान् खेटान् व्रजानाश्रमवर्णवृत्तय: ॥ २८ ॥ महान्ति भूतान्यथ भौतिकान्यसौ कालं च नानायुगकल्पकल्पनम् । यत् किञ्चिदन्यद् व्यवहारकारणं ददर्श विश्वं सदिवावभासितम् ॥ २९ ॥
ລະສີໄດ້ເຫັນຈັກກະວານທັງໝົດ: ຟ້າ, ສະຫວັນແລະແຜ່ນດິນ, ດາວ, ພູເຂົາແລະມະຫາສະໝຸດ, ເກາະໃຫຍ່ແລະທະວີບ, ດິນແດນຫຼາຍປະເພດ, ຄວາມກວ້າງໄກທຸກທິດ, ເທວະແລະອະສຸຣ. ທ່ານເຫັນປ່າໄມ້, ປະເທດ, ແມ່ນ້ຳ, ເມືອງແລະເຫມືອງແຮ່, ບ້ານກະສິກຳແລະທົ່ງລ້ຽງງົວ, ພ້ອມທັງກິດແລະວິຖີຂອງວັນນະ-ອາສຣົມ. ທ່ານຍັງເຫັນມະຫາພູດ ແລະຜົນຜະລິດຂອງມັນ, ພ້ອມທັງການເວລາທີ່ຄວບຄຸມການເຄື່ອນໄຫວຂອງຍຸກະແລະກັລປະນັບບໍ່ຖ້ວນໃນວັນຂອງພຣະພຣົມ. ນອກນັ້ນ ສິ່ງອື່ນໆທີ່ຖືກສ້າງເພື່ອການໃຊ້ສອຍໃນຊີວິດວັດຖຸ ກໍປາກົດແກ່ທ່ານ ດຸດດັ່ງເປັນຄວາມຈິງ
Verse 29
खं रोदसी भागणानद्रिसागरान् द्वीपान् सवर्षान् ककुभ: सुरासुरान् । वनानि देशान् सरित: पुराकरान् खेटान् व्रजानाश्रमवर्णवृत्तय: ॥ २८ ॥ महान्ति भूतान्यथ भौतिकान्यसौ कालं च नानायुगकल्पकल्पनम् । यत् किञ्चिदन्यद् व्यवहारकारणं ददर्श विश्वं सदिवावभासितम् ॥ २९ ॥
ລະສີໄດ້ເຫັນຈັກກະວານທັງໝົດ: ຟ້າ, ສະຫວັນແລະແຜ່ນດິນ, ດາວ, ພູເຂົາແລະມະຫາສະໝຸດ, ເກາະໃຫຍ່ແລະທະວີບ, ດິນແດນຫຼາຍປະເພດ, ຄວາມກວ້າງໄກທຸກທິດ, ເທວະແລະອະສຸຣ. ທ່ານເຫັນປ່າໄມ້, ປະເທດ, ແມ່ນ້ຳ, ເມືອງແລະເຫມືອງແຮ່, ບ້ານກະສິກຳແລະທົ່ງລ້ຽງງົວ, ພ້ອມທັງກິດແລະວິຖີຂອງວັນນະ-ອາສຣົມ. ທ່ານຍັງເຫັນມະຫາພູດ ແລະຜົນຜະລິດຂອງມັນ, ພ້ອມທັງການເວລາທີ່ຄວບຄຸມການເຄື່ອນໄຫວຂອງຍຸກະແລະກັລປະນັບບໍ່ຖ້ວນໃນວັນຂອງພຣະພຣົມ. ນອກນັ້ນ ສິ່ງອື່ນໆທີ່ຖືກສ້າງເພື່ອການໃຊ້ສອຍໃນຊີວິດວັດຖຸ ກໍປາກົດແກ່ທ່ານ ດຸດດັ່ງເປັນຄວາມຈິງ
Verse 30
हिमालयं पुष्पवहां च तां नदीं निजाश्रमं यत्र ऋषी अपश्यत । विश्वं विपश्यञ्छ्वसिताच्छिशोर्वै बहिर्निरस्तो न्यपतल्लयाब्धौ ॥ ३० ॥
ລາວໄດ້ເຫັນພູຫິມາລະຍະ, ແມ່ນ້ຳປຸສປະພັດຣາ ແລະອາສຣົມຂອງຕົນ ທີ່ເຄີຍໄດ້ພົບພາບຣິຊີນະ-ນາຣາຍະນະ. ເມື່ອມາຣກັນເດຍະເບິ່ງເຫັນຈັກກະວານທັງໝົດ ລົມຫາຍໃຈຂອງທາຣົກນັ້ນກໍຂັບເຂົາອອກ ແລະໂຍນກັບໄປສູ່ທະເລປຣະລັຍ
Verse 31
तस्मिन् पृथिव्या: ककुदि प्ररूढं वटं च तत्पर्णपुटे शयानम् । तोकं च तत्प्रेमसुधास्मितेन निरीक्षितोऽपाङ्गनिरीक्षणेन ॥ ३१ ॥ अथ तं बालकं वीक्ष्य नेत्राभ्यां धिष्ठितं हृदि । अभ्ययादतिसङ्क्लिष्ट: परिष्वक्तुमधोक्षजम् ॥ ३२ ॥
ໃນທະເລອັນກວ້າງໃຫຍ່ນັ້ນ ລາວເຫັນອີກຄັ້ງຕົ້ນໄທທີ່ງອກຢູ່ເກາະນ້ອຍ ແລະເດັກນ້ອຍນອນຢູ່ໃນພັບໃບ. ເດັກນັ້ນເຫຼືອບມອງດ້ວຍຫາງຕາ ພ້ອມຮອຍຍິ້ມອັນຊຸ່ມຊ່ຳດ້ວຍນ້ຳອະມິດແຫ່ງຄວາມຮັກ; ມາຣກັນເດຍະຈຶ່ງຮັບພຣະອົງໄວ້ໃນໃຈຜ່ານດວງຕາ. ດ້ວຍຄວາມສັ່ນໄຫວຢ່າງແຮງ ລາວວິ່ງເຂົ້າໄປເພື່ອກອດພຣະອົງອະໂທກຊະ
Verse 32
तस्मिन् पृथिव्या: ककुदि प्ररूढं वटं च तत्पर्णपुटे शयानम् । तोकं च तत्प्रेमसुधास्मितेन निरीक्षितोऽपाङ्गनिरीक्षणेन ॥ ३१ ॥ अथ तं बालकं वीक्ष्य नेत्राभ्यां धिष्ठितं हृदि । अभ्ययादतिसङ्क्लिष्ट: परिष्वक्तुमधोक्षजम् ॥ ३२ ॥
ໃນທະເລອັນກວ້າງໃຫຍ່ນັ້ນ ລາວເຫັນອີກຄັ້ງຕົ້ນໄທທີ່ງອກຢູ່ເກາະນ້ອຍ ແລະເດັກນ້ອຍນອນຢູ່ໃນພັບໃບ. ເດັກນັ້ນເຫຼືອບມອງດ້ວຍຫາງຕາ ພ້ອມຮອຍຍິ້ມອັນຊຸ່ມຊ່ຳດ້ວຍນ້ຳອະມິດແຫ່ງຄວາມຮັກ; ມາຣກັນເດຍະຈຶ່ງຮັບພຣະອົງໄວ້ໃນໃຈຜ່ານດວງຕາ. ດ້ວຍຄວາມສັ່ນໄຫວຢ່າງແຮງ ລາວວິ່ງເຂົ້າໄປເພື່ອກອດພຣະອົງອະໂທກຊະ
Verse 33
तावत् स भगवान् साक्षाद् योगाधीशो गुहाशय: । अन्तर्दध ऋषे: सद्यो यथेहानीशनिर्मिता ॥ ३३ ॥
ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ພຣະເຈົ້າສູງສຸດໂດຍຕົງ ຜູ້ເປັນຈອມແຫ່ງໂຍຄະ ແລະສະຖິດເຊື່ອງຢູ່ໃນຖ້ຳແຫ່ງໃຈຂອງທຸກຜູ້ ໄດ້ອັນຕະທານຈາກສາຍຕາຂອງຣິຊີທັນທີ ເຫມືອນຄວາມສຳເລັດຂອງຄົນບໍ່ຊ່ຽວຊານທີ່ອາດຫາຍໄປກະທັນຫັນ
Verse 34
तमन्वथ वटो ब्रह्मन् सलिलं लोकसम्प्लव: । तिरोधायि क्षणादस्य स्वाश्रमे पूर्ववत्स्थित: ॥ ३४ ॥
ເມື່ອພຣະອົງອັນຕະທານໄປ ໂອ້ ພຣາຫມັນ, ຕົ້ນໄທ, ນ້ຳອັນໃຫຍ່ ແລະການທ່ວມໂລກແຫ່ງປຣະລັຍ ກໍຫາຍໄປໃນພິບຕາ; ແລະໃນຂະນະດຽວ ມາຣກັນເດຍະພົບວ່າຕົນກັບມາຢູ່ອາສຣົມຂອງຕົນດັ່ງເກົ່າ
Frequently Asked Questions
His request is not for entertainment or skepticism but for tattva-jijñāsā: to understand how the Lord’s śakti makes the one reality appear as many and binds conditioned beings (including rulers of the cosmos) to mistaken notions of material variegation as ultimate. The episode teaches that māyā is apprehended correctly only when seen as Bhagavān’s controlled potency, not as an independent principle.
Śāstric narration presents pralaya as a real cosmic process governed by kāla and the Lord’s will (nirodha), while also functioning pedagogically: it dramatizes the fragility of all worlds and identities under time. The double function is central to Purāṇic method—cosmology that simultaneously instructs vairāgya (detachment) and directs the mind to āśraya, the only stable refuge.
The child is Bhagavān Himself in the vatapatra-śāyī manifestation, revealing that the cosmos rests within Him even when it seems dissolved. By inhaling Mārkaṇḍeya and showing him the complete universe inside His body, the Lord demonstrates that creation, maintenance, and dissolution occur within His sovereignty; the sage’s “external” experience of chaos is thus reframed as māyā under divine control.
The disappearance underscores that mystical experience cannot be seized by personal effort alone; Bhagavān remains svatantra (fully independent). The point is not denial of intimacy, but instruction: the Lord reveals and withdraws visions to deepen surrender, preventing the devotee from mistaking extraordinary experiences for final attainment and directing him instead to steady bhakti anchored in the Lord as āśraya.