Shloka 41

Arjuna Marries Subhadrā; Kṛṣṇa Honors Two Devotees in Mithilā (Śrutadeva and Bahulāśva)

Devanagari script

फलार्हणोशीरशिवामृताम्बुभि- र्मृदा सुरभ्या तुलसीकुशाम्बुजै: । आराधयामास यथोपपन्नया सपर्यया सत्त्वविवर्धनान्धसा ॥ ४१ ॥

Transliteration

phalārhaṇośīra-śivāmṛtāmbubhir mṛdā surabhyā tulasī-kuśāmbuyaiḥ ārādhayām āsa yathopapannayā saparyayā sattva-vivardhanāndhasā

Translation

ລາວໄດ້ບູຊາພວກທ່ານດ້ວຍຂອງມົງຄຸນທີ່ຫາໄດ້ງ່າຍ—ໝາກໄມ້ ຮາກອຸຊີຣະ ນ້ຳບໍລິສຸດດຸຈອະມຣິຕ ດິນຫອມ ໃບຕຸລະສີ ຫຍ້າກຸຊະ ແລະດອກບົວ—ຕາມຄວາມເໝາະສົມ; ແລ້ວຖວາຍອາຫານທີ່ເພີ່ມພູນສັດຕະວະ।

Synonyms

• फल: fruits
• फल: सम्बन्ध (Relation)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; (समासाङ्ग)

• अर्हण: worship/offerings
• अर्हण: सम्बन्ध (Relation)
• Type: Noun
• Root: अर्हण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; (समासाङ्ग) ‘पूजा/अर्चन’ अर्थे

• उशीर: vetiver
• उशीर: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उशीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; (समासाङ्ग) सुगन्धिद्रव्य

• शिव: auspicious
• शिव: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: (समासाङ्ग) विशेषण—‘मङ्गल/कल्याण’

• अमृत: nectar
• अमृत: सम्बन्ध (Relation)
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; (समासाङ्ग)

• अम्बुभिः: with waters
• अम्बुभिः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अम्बु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; ‘...अम्बुभिः’

• फलार्हणोशीरशिवामृताम्बुभिः: with waters (mixed) with fruits, offerings, vetiver, auspicious nectar, etc.
• फलार्हणोशीरशिवामृताम्बुभिः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: फल + अर्हण + उशीर + शिव + अमृत + अम्बु (प्रातिपदिकानि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्वः—विविधद्रव्यसमूहः

• मृदा: with clay/earth
• मृदा: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मृद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• सुरभ्या: fragrant
• सुरभ्या: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सुरभि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; विशेषण (मृदा-विशेषण)

• तुलसी: tulasi
• तुलसी: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तुलसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; (समासाङ्ग)

• कुश: kusa grass
• कुश: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कुश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; (समासाङ्ग)

• अम्बुजैः: with lotuses
• अम्बुजैः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अम्बुज (प्रातिपदिक: अम्बु+ज)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; ‘कमल’

• तुलसीकुशाम्बुजैः: with tulasi, kusa, and lotuses
• तुलसीकुशाम्बुजैः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तुलसी + कुश + अम्बुज (प्रातिपदिकानि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः

• आराधयाम्: worshiped
• आराधयाम्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: राध् (धातु)
• Form: णिच् (causative) ‘आराधय-’; लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• आस: did (auxiliary)
• आस: सहायक-क्रिया (Auxiliary)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘आराधयामास’ इति परिप्रयोगः

• यथा: as
• यथा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/according to)

• उपपन्नया: appropriate
• उपपन्नया: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उपपन्न (कृदन्त: उप+पद्/पद्यते)
• Form: क्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; ‘सपर्यया’ विशेषण—‘यथोचित/समुचित’

• सपर्यया: with service/worship
• सपर्यया: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सपर्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• सत्त्व: goodness/sattva
• सत्त्व: सम्बन्ध (Relation)
• Type: Noun
• Root: सत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; (समासाङ्ग)

• विवर्धन: increasing
• विवर्धन: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वि+वृध् (धातु)
• Form: ल्युट्/अन (कृत्) ‘विवर्धन’ = causing increase; (समासाङ्ग)

• अन्धसा: with food/oblation
• अन्धसा: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अन्धस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; ‘अन्न/आहार’ अर्थे

• सत्त्वविवर्धनान्धसा: with food that increases sattva
• सत्त्वविवर्धनान्धसा: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सत्त्व + विवर्धन + अन्धस् (प्रातिपदिकानि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘सत्त्वस्य विवर्धनम् अन्धः’

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about worshiping Krishna with tulasi and simple offerings?

This verse shows that sincere devotion expressed through fitting, pure offerings—tulasī, water, flowers, and wholesome provisions—is proper worship of Śrī Kṛṣṇa, even when the items are simple.

Why does Śukadeva Gosvāmī describe the specific items used in worship in Canto 10?

He highlights arcana-bhakti in practice—how devotees honor Kṛṣṇa with auspicious, purifying substances—emphasizing devotion and purity (sattva) rather than display.

Practical application of sattva-vivardhana worship in modern life?

Offer clean water, a flower, and tulasī (when available), and keep one’s habits and food pure—making worship a daily discipline that increases clarity, calmness, and devotion.