Adhyaya 15
Paugaṇḍa Cowherding, Tālavana, the Slaying of Dhenukāsura, and Revival from Poisoned Yamunā Water
ເມື່ອພຣະກຣິດສະນະ ແລະ ພຣະບະລະຣາມ ເຂົ້າສູ່ວັຍ paugaṇḍa ຜູ້ເຖົ້າແກ່ໃນວຣະຊະອະນຸຍາດໃຫ້ທັງສອງອອກໄປລ້ຽງງົວ ເປັນຂັ້ນຕອນໃໝ່ຂອງວຣະຊະ-ລີລາ. ຕອນເປີດບົດພາບວຣິນດາວັນອັນສັກສິດ: ຕົ້ນໄມ້ໂຄ້ງນ້ອມ ຜຶ້ງແລະນົກຮ້ອງສັນລະເສີນພຣະເຈົ້າ ແລະການລ້ຽງງົວດ້ວຍສຽງປີ່ຂອງພຣະກຣິດສະນະກາຍເປັນພິທີບູຊາຂອງທໍາມະຊາດຕໍ່ Īśa. ພຣະກຣິດສະນະຫຼິ້ນລຽນສຽງນົກແລະສັດ ໃນຂະນະທີ່ເດັກລ້ຽງງົວຮັບໃຊ້ທັງສອງດ້ວຍມິດຕະພາບສະໜິດ (sakhya-rasa) ສະແດງວ່າພຣະພະຄະວານປິດ aiśvarya ໄວ້ພາຍໃຕ້ yogamāyā. ຕາມຄໍາຂໍຂອງເດັກໆເພື່ອໄດ້ຜົນ tāla ຫອມ ພຣະອ້າຍນ້ອງເຂົ້າ Tālavana; ພຣະບະລະຣາມສັ່ນຕົ້ນຕານ ທໍາໃຫ້ Dhenukāsura ໂຈມຕີ ແລະຖືກສັງຫານ ພ້ອມທັງອະສູຣຮູບລາອື່ນໆ; ປ່າຈຶ່ງກັບມາເຂົ້າໄດ້ ແລະອຸດົມອາຫານ—poṣaṇa ເປັນການຟື້ນຟູທັງທໍາມະຊາດແລະສັງຄົມ. ກັບສູ່ວຣະຊະ ການໄດ້ darśana ຂອງໂກປີ ແລະຄວາມຮັກແມ່ຂອງ ຢະໂຊດາ–ໂຣຫິṇī ປິດວົງຈອນຂອງມື້. ທ້າຍສຸດ ເມື່ອບໍ່ມີພຣະບະລະຣາມ ພຣະກຣິດສະນະຊຸກຊີວິດງົວແລະເດັກທີ່ລົ້ມເນື່ອງຈາກນ້ໍາຢະມຸນາມີພິດ ດ້ວຍສາຍຕາດັ່ງນ້ໍາອະມຣິດ ເປີດທາງໄປສູ່ການເຜີຍໜ້າຕົ້ນຕໍພິດ (ລໍາດັບກາລິຍາ).
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच ततश्च पौगण्डवय:श्रीतौ व्रजे बभूवतुस्तौ पशुपालसम्मतौ । गाश्चारयन्तौ सखिभि: समं पदै- र्वृन्दावनं पुण्यमतीव चक्रतु: ॥ १ ॥
ພຣະສຸກະເທວະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາເມື່ອພຣະຣາມ ແລະ ພຣະກຣິດສະນະ ເຖິງວັຍເປົາກັນດະ (6–10) ໃນວຣະຊະ, ພວກກົບານໄດ້ອະນຸຍາດໃຫ້ພຣະອົງທັງສອງຮັບໜ້າທີ່ເລີ້ຍງງົວ. ພ້ອມກັບສະຫາຍ ກຸມານທັງສອງໄດ້ເຮັດໃຫ້ວຣິນດາວັນມີມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ ໂດຍຮອຍພຣະບາດດຸຈດອກບົວຂອງພຣະອົງ।
Verse 2
तन्माधवो वेणुमुदीरयन् वृतो गोपैर्गृणद्भि: स्वयशो बलान्वित: । पशून् पुरस्कृत्य पशव्यमाविशद् विहर्तुकाम: कुसुमाकरं वनम् ॥ २ ॥
ແລ້ວດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະເພີດເພີນລີລາ ພຣະມາທະວະໄດ້ເປົ່າເວນຸ (ຂຸ່ຍ) ມີເດັກກົບານຜູ້ຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນພຣະກຽດລ້ອມຮອບ ແລະ ມີພຣະບະລະຣາມຮ່ວມດ້ວຍ; ພຣະອົງນໍາຝູງງົວໄວ້ຂ້າງໜ້າ ແລ້ວເຂົ້າສູ່ປ່າວຣິນດາວັນອັນເຕັມໄປດ້ວຍດອກໄມ້ ແລະ ອຸດົມດ້ວຍຫຍ້າອາຫານສັດ।
Verse 3
तन्मञ्जुघोषालिमृगद्विजाकुलं महन्मन:प्रख्यपय:सरस्वता । वातेन जुष्टं शतपत्रगन्धिना निरीक्ष्य रन्तुं भगवान् मनो दधे ॥ ३ ॥
ເມື່ອພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າທອດພຣະເນດເຫັນປ່ານັ້ນ—ທີ່ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງອັນອ່ອນຫວານຂອງຜຶ້ງ ສັດປ່າ ແລະ ນົກ; ງາມດ້ວຍສະຫຼອງນ້ໍາໃສດຸຈໃຈຂອງມະຫາບຸລຸດ; ແລະ ມີລົມພັດພາກິ່ນຫອມຂອງບົວຮ້ອຍກີບ—ພຣະກຣິດສະນະຈຶ່ງຕັ້ງພຣະທັຍຈະເພີດເພີນຢູ່ທີ່ນັ້ນ।
Verse 4
स तत्र तत्रारुणपल्लवश्रिया फलप्रसूनोरुभरेण पादयो: । स्पृशच्छिखान् वीक्ष्य वनस्पतीन् मुदा स्मयन्निवाहाग्रजमादिपूरुष: ॥ ४ ॥
ພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນອາດິບຸລຸດໄດ້ເຫັນວ່າ ຕົ້ນໄມ້ສູງງາມທີ່ປະດັບດ້ວຍຍອດອ່ອນສີແດງ ແລະໜັກດ້ວຍຜົນແລະດອກ ກໍ່ກົ້ມລົງໃຫ້ປາຍກິ່ງຄ້າຍຈະແຕະພຣະບາດຂອງພຣະອົງ। ພຣະອົງຈຶ່ງຍິ້ມອ່ອນໆ ແລະເວົ້າກັບອ້າຍຂອງພຣະອົງ।
Verse 5
श्रीभगवानुवाच अहो अमी देववरामरार्चितं पादाम्बुजं ते सुमन:फलार्हणम् । नमन्त्युपादाय शिखाभिरात्मन- स्तमोऽपहत्यै तरुजन्म यत्कृतम् ॥ ५ ॥
ພຣະສີພະຄະວານຕັດວ່າ: “ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາເທວະ! ຈົ່ງເບິ່ງ—ຕົ້ນໄມ້ເຫຼົ່ານີ້ກົ້ມຫົວຕໍ່ພຣະບາດດອກບົວຂອງທ່ານ ທີ່ເທວະອະມະຕະຍັງບູຊາ ແລະຖວາຍດອກໄມ້ກັບຜົນໄມ້ ເພື່ອກຳຈັດຄວາມມືດແຫ່ງອະວິຊາ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເຂົາເກີດເປັນຕົ້ນໄມ້”
Verse 6
एतेऽलिनस्तव यशोऽखिललोकतीर्थं गायन्त आदिपुरुषानुपथं भजन्ते । प्रायो अमी मुनिगणा भवदीयमुख्या गूढं वनेऽपि न जहत्यनघात्मदैवम् ॥ ६ ॥
ໂອ ອາດິບຸລຸດ! ຝູງເຜິ້ງເຫຼົ່ານີ້ຮ້ອງສັນລະເສີນກຽດຕິຂອງພຣະອົງ ອັນເປັນດັ່ງທີ່ຈາລິກສັກສິດສຳລັບໂລກທັງປວງ ແລະພວກມັນບູຊາພຣະອົງໂດຍຕິດຕາມພຣະອົງໄປຕາມທາງ। ພວກມັນຄົງເປັນຫມູ່ມຸນີຜູ້ສູງສົ່ງ ແລະເປັນພະຄະຕະຫຼັກຂອງພຣະອົງ; ແມ່ນແຕ່ພຣະອົງຈະຊ່ອນພຣະອົງໃນປ່າ ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ພວກມັນກໍບໍ່ລະທິ້ງພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນທີ່ບູຊາຂອງຕົນ।
Verse 7
नृत्यन्त्यमी शिखिन ईड्य मुदा हरिण्य: कुर्वन्ति गोप्य इव ते प्रियमीक्षणेन । सूक्तैश्च कोकिलगणा गृहमागताय धन्या वनौकस इयान् हि सतां निसर्ग: ॥ ७ ॥
ໂອ ຜູ້ຄວນແກ່ການບູຊາ! ນົກຢູງເຫຼົ່ານີ້ຟ້ອນລຳດ້ວຍຄວາມຍິນດີ; ແມ່ກວາງເຫຼົ່ານີ້ເຮັດໃຫ້ພຣະອົງພໍໃຈດ້ວຍສາຍຕາອ່ອນຫວານ ດັ່ງໂກປີ; ແລະນົກກຸກກູ້ກໍຍົກຍ້ອງພຣະອົງດ້ວຍບົດສັນລະເສີນດັ່ງສູກຕະແຫ່ງເວດ ເຫມືອນຕ້ອນຮັບແຂກມາເຮືອນ. ຊາວປ່າເຫຼົ່ານີ້ຊ່າງເປັນຜູ້ມີບຸນ; ເພາະນີ້ແມ່ນນິສັຍຂອງສັດບຸລຸດເມື່ອຮັບມະຫາຕະມະເປັນແຂກ.
Verse 8
धन्येयमद्य धरणी तृणवीरुधस्त्वत्- पादस्पृशो द्रुमलता: करजाभिमृष्टा: । नद्योऽद्रय: खगमृगा: सदयावलोकै- र्गोप्योऽन्तरेण भुजयोरपि यत्स्पृहा श्री: ॥ ८ ॥
ມື້ນີ້ແຜ່ນດິນນີ້ເປັນຜູ້ມີບຸນຢ່າງຍິ່ງ ເນື່ອງຈາກພຣະອົງໄດ້ແຕະຫຍ້າແລະພຸ່ມໄມ້ດ້ວຍພຣະບາດ ແລະໄດ້ລູບໄລ້ຕົ້ນໄມ້ກັບເຖົາວັນລີດ້ວຍເລັບນິ້ວພຣະຫັດ। ດ້ວຍສາຍພຣະເນດອັນເມດຕາ ພຣະອົງໄດ້ປະທານພອນແກ່ແມ່ນ້ຳ ພູເຂົາ ນົກ ແລະສັດປ່າ. ແຕ່ເໜືອສິ່ງອື່ນໃດ ພຣະອົງໄດ້ອ້ອມກອດເຫຼົ່າໂກປີໄວ້ລະຫວ່າງພຣະພາຫາທັງສອງ—ພອນນັ້ນແມ່ນແຕ່ພຣະນາງສຣີ (ລັກຊະມີ) ຍັງປາຖະໜາ
Verse 9
श्रीशुक उवाच एवं वृन्दावनं श्रीमत् कृष्ण: प्रीतमना: पशून् । रेमे सञ्चारयन्नद्रे: सरिद्रोध:सु सानुग: ॥ ९ ॥
ພຣະສຸກະເທວະກ່າວວ່າ—ດັ່ງນັ້ນ ພຣະພະຄະວານ ສຣີກຣິດສະນະ ຊົງພໍໃຈໃນປ່າວຣິນດາວັນອັນສະຫງ່າງາມ ແລະຜູ້ອາໄສທີ່ນັ້ນ ແລ້ວຊົງສຳລານໃນການຕ້ອນງົວແລະສັດອື່ນໆ ກັບສະຫາຍຄົນເລີ້ຍງງົວ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳຢະມຸນາ ໃຕ້ພູໂກວັດທະນະ।
Verse 10
क्वचिद् गायति गायत्सु मदान्धालिष्वनुव्रतै: । उपगीयमानचरित: पथि सङ्कर्षणान्वित: ॥ १० ॥ अनुजल्पति जल्पन्तं कलवाक्यै: शुकं क्वचित् । क्वचित्सवल्गु कूजन्तमनुकूजति कोकिलम् । क्वचिच्च कालहंसानामनुकूजति कूजितम् । अभिनृत्यति नृत्यन्तं बर्हिणं हासयन् क्वचित् ॥ ११ ॥ मेघगम्भीरया वाचा नामभिर्दूरगान् पशून् । क्वचिदाह्वयति प्रीत्या गोगोपालमनोज्ञया ॥ १२ ॥
ບາງຄັ້ງ ຝູງເຜິ້ງໃນວຣິນດາວັນ ເມົາມົນດ້ວຍຣສແຫ່ງພັກຕິ ປິດຕາແລ້ວຂັບຮ້ອງ; ເມື່ອພຣະສຣີກຣິດສະນະເດີນຕາມທາງປ່າກັບສັງກັຣສະນະ (ພຣະພະລະຣາມ) ໃນຂະນະທີ່ສະຫາຍຮ້ອງສັນລະເສີນລີລາຂອງພຣະອົງ ພຣະອົງກໍຂັບຮ້ອງລຽນສຽງເຜິ້ງນັ້ນ।
Verse 11
क्वचिद् गायति गायत्सु मदान्धालिष्वनुव्रतै: । उपगीयमानचरित: पथि सङ्कर्षणान्वित: ॥ १० ॥ अनुजल्पति जल्पन्तं कलवाक्यै: शुकं क्वचित् । क्वचित्सवल्गु कूजन्तमनुकूजति कोकिलम् । क्वचिच्च कालहंसानामनुकूजति कूजितम् । अभिनृत्यति नृत्यन्तं बर्हिणं हासयन् क्वचित् ॥ ११ ॥ मेघगम्भीरया वाचा नामभिर्दूरगान् पशून् । क्वचिदाह्वयति प्रीत्या गोगोपालमनोज्ञया ॥ १२ ॥
ບາງຄັ້ງ ພຣະອົງລຽນສຽງນົກແກ້ວທີ່ເວົ້າຈາຫວານ; ບາງຄັ້ງລຽນສຽງນົກກາເຫວ່າອັນໄພຣະ; ບາງຄັ້ງລຽນສຽງຫົງ; ແລະບາງຄັ້ງຊົງຟ້ອນລຽນນົກຢູງທີ່ກຳລັງຟ້ອນ ເຮັດໃຫ້ສະຫາຍຄົນເລີ້ຍງງົວຫົວເຮາະຢ່າງສຸກໃຈ।
Verse 12
क्वचिद् गायति गायत्सु मदान्धालिष्वनुव्रतै: । उपगीयमानचरित: पथि सङ्कर्षणान्वित: ॥ १० ॥ अनुजल्पति जल्पन्तं कलवाक्यै: शुकं क्वचित् । क्वचित्सवल्गु कूजन्तमनुकूजति कोकिलम् । क्वचिच्च कालहंसानामनुकूजति कूजितम् । अभिनृत्यति नृत्यन्तं बर्हिणं हासयन् क्वचित् ॥ ११ ॥ मेघगम्भीरया वाचा नामभिर्दूरगान् पशून् । क्वचिदाह्वयति प्रीत्या गोगोपालमनोज्ञया ॥ १२ ॥
ບາງຄັ້ງ ດ້ວຍສຽງລຶກດັ່ງຟ້າຮ້ອງ ພຣະອົງເອີ້ນສັດທີ່ໄປໄກຈາກຝູງ ໂດຍເອີ້ນຕາມຊື່ດ້ວຍຄວາມຮັກ; ສຽງເອີ້ນອັນງາມນັ້ນເຮັດໃຫ້ງົວແລະເດັກກົບາລາຫຼົງໃຫຼ।
Verse 13
चकोरक्रौञ्चचक्राह्वभारद्वाजांश्च बर्हिण: । अनुरौति स्म सत्त्वानां भीतवद् व्याघ्रसिंहयो: ॥ १३ ॥
ບາງຄັ້ງ ພຣະອົງຮ້ອງລຽນສຽງນົກເຊັ່ນ ຈະໂກຣາ, ກຣາວຍະ, ຈັກຣາຫວະ, ພາຣັດວາຊະ ແລະນົກຢູງ; ແລະບາງຄັ້ງຊົງວິ່ງໄປກັບສັດນ້ອຍໆ ປານດັ່ງກົວເສືອແລະສິງໂຕ ເປັນການຫຼິ້ນຢ່າງຂຳຂັນ।
Verse 14
क्वचित् क्रीडापरिश्रान्तं गोपोत्सङ्गोपबर्हणम् । स्वयं विश्रमयत्यार्यं पादसंवाहनादिभि: ॥ १४ ॥
ບາງຄັ້ງ ເມື່ອພະອ້າຍບະລາຣາມເມື່ອຍຈາກການຫຼິ້ນ ກໍນອນໂດຍວາງສະຫຼີບໄວ້ເທິງຕັກເດັກລ້ຽງງົວ; ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ສຣີກຣິດສະນາ ນວດພະບາດດ້ວຍພະອົງເອງ ແລະປະຄອງດ້ວຍການຮັບໃຊ້ອື່ນໆ ໃຫ້ພະອ້າຍພັກຜ່ອນ।
Verse 15
नृत्यतो गायत: क्वापि वल्गतो युध्यतो मिथ: । गृहीतहस्तौ गोपालान् हसन्तौ प्रशशंसतु: ॥ १५ ॥
ບາງຄັ້ງ ເດັກລ້ຽງງົວພາກັນເຕັ້ນ ຮ້ອງເພງ ໂລດແລ່ນ ແລະຕໍ່ສູ້ກັນຢ່າງຫຼິ້ນໆ; ສຣີກຣິດສະນາກັບບະລາຣາມຢືນຈັບມືກັນ ຊົມເຊີຍກິດຈະກຳຂອງສະຫາຍ ແລະຫົວເຮາະຢ່າງຍິນດີ।
Verse 16
क्वचित् पल्लवतल्पेषु नियुद्धश्रमकर्शित: । वृक्षमूलाश्रय: शेते गोपोत्सङ्गोपबर्हण: ॥ १६ ॥
ບາງຄັ້ງ ສຣີກຣິດສະນາເມື່ອຍຈາກການຕໍ່ສູ້ຫຼິ້ນ ກໍນອນພັກຢູ່ໂຄນຕົ້ນໄມ້ ເທິງທີ່ນອນທຳດ້ວຍກິ່ງອ່ອນແລະຍອດອ່ອນ ໂດຍໃຊ້ຕັກຂອງໝູ່ກອບານເປັນໝອນ।
Verse 17
पादसंवाहनं चक्रु: केचित्तस्य महात्मन: । अपरे हतपाप्मानो व्यजनै: समवीजयन् ॥ १७ ॥
ໃນເວລານັ້ນ ເດັກລ້ຽງງົວຜູ້ໃຈສູງບາງຄົນໄດ້ນວດພະບາດດຸດດອກບົວຂອງພະອົງ; ອີກພວກໜຶ່ງຜູ້ພົ້ນບາບ ກໍໂບກພັດຢ່າງຊ່ຽວຊານຖວາຍແດ່ພະເຈົ້າສູງສຸດ।
Verse 18
अन्ये तदनुरूपाणि मनोज्ञानि महात्मन: । गायन्ति स्म महाराज स्नेहक्लिन्नधिय: शनै: ॥ १८ ॥
ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາຊ ຄົນອື່ນໆກໍຮ້ອງເພງອັນມ່ວນຊື່ນໃຫ້ເໝາະກັບໂອກາດຢ່າງແຜ່ວເບົາ; ແລະດ້ວຍຄວາມຮັກຕໍ່ພະເຈົ້າ ຫົວໃຈຂອງພວກເຂົາກໍອ່ອນລະລາຍ।
Verse 19
एवं निगूढात्मगति: स्वमायया गोपात्मजत्वं चरितैर्विडम्बयन् । रेमे रमालालितपादपल्लवो ग्राम्यै: समं ग्राम्यवदीशचेष्टित: ॥ १९ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ຜູ້ມີພຣະບາດດຸດດອກບົວອ່ອນນຸ່ມ ທີ່ນາງລັກຊະມີຮັບໃຊ້ ໄດ້ປິດບັງພຣະສິຣິອັນເຫນືອໂລກດ້ວຍມາຍາພາຍໃນ ແລະສະແດງລີລາເຫມືອນເປັນລູກຊາຍຄົນລ້ຽງງົວ ແຕ່ໃນຂະນະທີ່ພຣະອົງເພີດເພີນກັບເດັກບ້ານນອກ ກໍຍັງສະແດງກິດອັດສະຈັນທີ່ມີແຕ່ພຣະເຈົ້າເທົ່ານັ້ນເຮັດໄດ້
Verse 20
श्रीदामा नाम गोपालो रामकेशवयो: सखा । सुबलस्तोककृष्णाद्या गोपा: प्रेम्णेदमब्रुवन् ॥ २० ॥
ຄັ້ງໜຶ່ງ ເດັກລ້ຽງງົວ—ສຣີດາມາ ມິດສະນິທຂອງພຣະຣາມ ແລະ ພຣະກຣິດສະນະ ພ້ອມດ້ວຍ ສຸບະລະ, ສໂຕກະກຣິດສະນະ ແລະອື່ນໆ—ໄດ້ກ່າວຄໍາຕໍ່ໄປນີ້ດ້ວຍຄວາມຮັກ
Verse 21
राम राम महाबाहो कृष्ण दुष्टनिबर्हण । इतोऽविदूरे सुमहद् वनं तालालिसङ्कुलम् ॥ २१ ॥
[ເດັກລ້ຽງງົວກ່າວວ່າ:] ໂອ ພຣະຣາມ ພຣະຣາມ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ! ໂອ ພຣະກຣິດສະນະ ຜູ້ກໍາຈັດຄົນຊົ່ວ! ບໍ່ໄກຈາກນີ້ມີປ່າໃຫຍ່ຫຼາຍ ເຕັມໄປດ້ວຍແຖວຕົ້ນຕານ
Verse 22
फलानि तत्र भूरीणि पतन्ति पतितानि च । सन्ति किन्त्ववरुद्धानि धेनुकेन दुरात्मना ॥ २२ ॥
ໃນປ່ານັ້ນ ມີໝາກໄມ້ຫຼາຍຕົກຈາກຕົ້ນ ແລະຫຼາຍກໍຕົກຢູ່ເທິງດິນແລ້ວ ແຕ່ໝາກໄມ້ທັງໝົດຖືກອະສູນທີ່ໃຈຊົ່ວ ຊື່ ທເຮນຸກະ ກັ້ນໄວ້ແລະເຝົ້າຮັກສາ
Verse 23
सोऽतिवीर्योऽसुरो राम हे कृष्ण खररूपधृक् । आत्मतुल्यबलैरन्यैर्ज्ञातिभिर्बहुभिर्वृत: ॥ २३ ॥
ໂອ ພຣະຣາມ ໂອ ພຣະກຣິດສະນະ! ທເຮນຸກະເປັນອະສູນທີ່ກ້າແຂງຫຼາຍ ແລະໄດ້ຖືຮູບເປັນລາ ລ້ອມຮອບດ້ວຍຍາດພີ່ນ້ອງແລະພວກພ້ອມຫຼາຍຄົນທີ່ມີກໍາລັງທັດເທົ່າກັນ
Verse 24
तस्मात् कृतनराहाराद् भीतैर्नृभिरमित्रहन् । न सेव्यते पशुगणै: पक्षिसङ्घैर्विवर्जितम् ॥ २४ ॥
ເນື່ອງຈາກອະສູນເດນຸກະເຄີຍກິນມະນຸດ ຄົນແລະສັດທັງຫຼາຍຈຶ່ງຢ້ານບໍ່ກ້າໄປປ່າຕາລາ. ໂອ ຜູ້ປາບສັດຕູ ແມ່ນແຕ່ຝູງນົກກໍຫຼີກເວັ້ນ.
Verse 25
विद्यन्तेऽभुक्तपूर्वाणि फलानि सुरभीणि च । एष वै सुरभिर्गन्धो विषूचीनोऽवगृह्यते ॥ २५ ॥
ທີ່ນັ້ນມີໝາກໄມ້ຫອມຫວານທີ່ບໍ່ເຄີຍມີໃຜຊິມຫຼາຍ່ອນ. ເບິ່ງເຖີດ ກິ່ນຫອມຂອງໝາກຕາລາກຳລັງແຜ່ໄປທົ່ວ.
Verse 26
प्रयच्छ तानि न: कृष्ण गन्धलोभितचेतसाम् । वाञ्छास्ति महती राम गम्यतां यदि रोचते ॥ २६ ॥
ໂອ ກຣິດສະນະ ຂໍໃຫ້ນຳໝາກນັ້ນມາໃຫ້ພວກເຮົາ ໃຈຂອງເຮົາຖືກດຶງດູດໂດຍກິ່ນຫອມ. ທ່ານຣາມາ ຄວາມປາຖະໜາຂອງເຮົາໃຫຍ່ຫຼາຍ; ຖ້າທ່ານເຫັນດີ ໄປປ່າຕາລາກັນເຖີດ.
Verse 27
एवं सुहृद्वच: श्रुत्वा सुहृत्प्रियचिकीर्षया । प्रहस्य जग्मतुर्गोपैर्वृतौ तालवनं प्रभू ॥ २७ ॥
ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳຂອງສະຫາຍທີ່ຮັກ ກຣິດສະນະແລະພະລະຣາມະກໍຫົວເຮາະ ແລະເພື່ອໃຫ້ພວກເຂົາຊື່ນໃຈ ຈຶ່ງອອກເດີນໄປຕາລະວະນະ ໂດຍມີເດັກລ້ຽງງົວລ້ອມຮອບ.
Verse 28
बल: प्रविश्य बाहुभ्यां तालान् सम्परिकम्पयन् । फलानि पातयामास मतङ्गज इवौजसा ॥ २८ ॥
ພະລະຣາມະເຂົ້າປ່າຕາລາກ່ອນ ແລ້ວຊົງໃຊ້ສອງແຂນສັ່ນຕົ້ນຕາລາຢ່າງແຮງ ດຸດດັ່ງຊ້າງຄຸ້ມຄັ່ງ ໃຫ້ໝາກຕາລາຮ່ວງລົງສູ່ພື້ນ.
Verse 29
फलानां पततां शब्दं निशम्यासुररासभ: । अभ्यधावत् क्षितितलं सनगं परिकम्पयन् ॥ २९ ॥
ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງໝາກໄມ້ຕົກ ອະສູນຮູບລາ ເດນຸກາ ກໍ່ພຸ້ນມາໂຈມຕີ ເຮັດໃຫ້ພື້ນດິນແລະຕົ້ນໄມ້ສັ່ນໄຫວ
Verse 30
समेत्य तरसा प्रत्यग् द्वाभ्यां पद्भ्यां बलं बली । निहत्योरसि काशब्दं मुञ्चन् पर्यसरत् खल: ॥ ३० ॥
ອະສູນຜູ້ແຂງແກ່ນພຸ້ນເຂົ້າໄປຫາພຣະບະລະເທວ ແລ້ວໃຊ້ກີບຂາຫຼັງທັງສອງຕີອົກພຣະອົງຢ່າງແຮງ; ຈາກນັ້ນມັນກໍ່ວິ່ງວົນພ້ອມຮ້ອງສຽງດັງ
Verse 31
पुनरासाद्य संरब्ध उपक्रोष्टा पराक् स्थित: । चरणावपरौ राजन् बलाय प्राक्षिपद् रुषा ॥ ३१ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ! ເດນຸກາຜູ້ໂກດແຄ້ນກັບມາອີກ ເຂົ້າໄປໃກ້ພຣະບະລະຣາມ ແລ້ວຫັນຫຼັງຢືນ; ຈາກນັ້ນມັນຮ້ອງດ້ວຍໂທສະ ແລະເຫວີ້ຍຂາຫຼັງທັງສອງໃສ່ພຣະອົງ
Verse 32
स तं गृहीत्वा प्रपदोर्भ्रामयित्वैकपाणिना । चिक्षेप तृणराजाग्रे भ्रामणत्यक्तजीवितम् ॥ ३२ ॥
ແລ້ວພຣະບະລະຣາມຈັບກີບຂອງມັນ ໝຸນເຫວີ້ຍດ້ວຍພຣະຫັດດຽວ ແລ້ວຂວ້າງໄປທີ່ຍອດຕົ້ນຕານ; ການໝຸນອັນຮຸນແຮງນັ້ນເຮັດໃຫ້ເດນຸກາສິ້ນຊີວິດ
Verse 33
तेनाहतो महातालो वेपमानो बृहच्छिरा: । पार्श्वस्थं कम्पयन् भग्न: स चान्यं सोऽपि चापरम् ॥ ३३ ॥
ເມື່ອຮ່າງນັ້ນກະແທກ ຕົ້ນຕານໃຫຍ່ທີ່ສູງສຸດໃນປ່າກໍ່ສັ່ນໄຫວ ແລະຫັກພ້ອມຍອດອັນໜັກ; ຄວາມສັ່ນນັ້ນເຮັດໃຫ້ຕົ້ນຂ້າງໆສັ່ນ ແລະຫັກໄປກະທົບອີກຕົ້ນ—ດັ່ງນັ້ນຕົ້ນຕານຫຼາຍຕົ້ນສັ່ນແລະຫັກລົ້ມ
Verse 34
बलस्य लीलयोत्सृष्टखरदेहहताहता: । तालाश्चकम्पिरे सर्वे महावातेरिता इव ॥ ३४ ॥
ເນື່ອງຈາກລີລາຂອງພຣະບະລາຣາມາ ທີ່ຂວ້າງຮ່າງອະສູນຮູບລາໄປຕົກເທິງຍອດຕົ້ນຕານສູງສຸດ ຕົ້ນຕານທັງໝົດຈຶ່ງສັ່ນໄຫວ ແລະກະທົບກັນ ດັ່ງຖືກລົມແຮງພັດ.
Verse 35
नैतच्चित्रं भगवति ह्यनन्ते जगदीश्वरे । ओतप्रोतमिदं यस्मिंस्तन्तुष्वङ्ग यथा पट: ॥ ३५ ॥
ໂອ້ ປະຣິກຊິດ, ການທີ່ພຣະບະລາຣາມາ ຜູ້ເປັນອະນັນຕະ ແລະເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານ ປະຫານເທນຸກາສຸຣະ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງນ່າພິສູດ; ເພາະສັບພະຈັກກະວານທັງໝົດຖືກຖັກທໍ່ຢູ່ໃນພຣະອົງ ດັ່ງຜືນຜ້າອາໄສເສັ້ນຍືນແລະເສັ້ນພຸ່ງ.
Verse 36
तत: कृष्णं च रामं च ज्ञातयो धेनुकस्य ये । क्रोष्टारोऽभ्यद्रवन् सर्वे संरब्धा हतबान्धवा: ॥ ३६ ॥
ຕໍ່ມາ ອະສູນຮູບລາອື່ນໆ ຜູ້ເປັນຍາດຂອງເທນຸກາສຸຣະ ເຫັນມິດຖືກສັງຫານແລ້ວໂກດແຄ້ນ ຈຶ່ງພາກັນພຸ່ງເຂົ້າໂຈມຕີພຣະກຣິດສະນະ ແລະພຣະຣາມາ ທັນທີ.
Verse 37
तांस्तानापतत: कृष्णो रामश्च नृप लीलया । गृहीतपश्चाच्चरणान् प्राहिणोत्तृणराजसु ॥ ३७ ॥
ໂອ້ ພຣະຣາຊາ, ເມື່ອພວກອະສູນພຸ່ງເຂົ້າມາ ພຣະກຣິດສະນະ ແລະພຣະຣາມາ ໄດ້ເຮັດດ້ວຍລີລາຢ່າງງ່າຍ ຈັບຂາຫຼັງທີລະຕົນ ແລ້ວຂວ້າງຂຶ້ນໄປຍອດຕົ້ນຕານທັງຫຼາຍ.
Verse 38
फलप्रकरसङ्कीर्णं दैत्यदेहैर्गतासुभि: । रराज भू: सतालाग्रैर्घनैरिव नभस्तलम् ॥ ३८ ॥
ແລ້ວແຜ່ນດິນກໍງາມຕາ ເພາະຖືກປົກຄຸມດ້ວຍກອງໝາກໄມ້ ແລະຊາກອະສູນທີ່ໄຮ້ຊີວິດ ທີ່ຕິດພັນຢູ່ກັບຍອດຕົ້ນຕານທີ່ຫັກ; ແຜ່ນດິນສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງຟ້າທີ່ປະດັບດ້ວຍເມກ.
Verse 39
तयोस्तत् सुमहत् कर्म निशम्य विबुधादय: । मुमुचु: पुष्पवर्षाणि चक्रुर्वाद्यानि तुष्टुवु: ॥ ३९ ॥
ເມື່ອເທວະດາ ແລະ ສັດຜູ້ສູງສົ່ງໄດ້ຍິນວິລະກຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງສອງພີ່ນ້ອງ ກໍພາກັນໂປຍດອກໄມ້ ບັນເລງດົນຕີ ແລະ ສັນລະເສີນສະຫລອງພຣະກຽດ।
Verse 40
अथ तालफलान्यादन्मनुष्या गतसाध्वसा: । तृणं च पशवश्चेरुर्हतधेनुककानने ॥ ४० ॥
ບັດນີ້ຜູ້ຄົນຫມົດຄວາມຢ້ານ ເລີຍກັບໄປປ່າທີ່ທເຫນຸກະຖືກສັງຫານ ແລະ ກິນຜົນຕານ; ຝູງງົວກໍໄດ້ເລັມຫຍ້າຢ່າງເສຣີໃນທີ່ນັ້ນ។
Verse 41
कृष्ण: कमलपत्राक्ष: पुण्यश्रवणकीर्तन: । स्तूयमानोऽनुगैर्गोपै: साग्रजो व्रजमाव्रजत् ॥ ४१ ॥
ຕໍ່ມາ ພຣະສີກຣິດສະນະຜູ້ມີນັຍນາດຸດກີບບົວ—ຜູ້ທີ່ການຟັງແລະຂັບຮ້ອງກຽດຕິຄຸນເປັນບຸນອັນບໍລິສຸດ—ໄດ້ກັບໄປວຣະຊະພ້ອມພຣະເຊດຖາ ພະລະຣາມ. ລະຫວ່າງທາງ ເດັກລ້ຽງງົວຜູ້ຕິດຕາມຮ້ອງສັນລະເສີນພຣະກຽດຕິຂອງພຣະອົງ।
Verse 42
तं गोरजश्छुरितकुन्तलबद्धबर्ह- वन्यप्रसूनरुचिरेक्षणचारुहासम् । वेणुम्क्वणन्तमनुगैरुपगीतकीर्तिं गोप्यो दिदृक्षितदृशोऽभ्यगमन् समेता: ॥ ४२ ॥
ພຣະກຣິດສະນະຜູ້ມີຜົມປົກຄຸມດ້ວຍຝຸ່ນທີ່ຝູງງົວຟຸ້ງຂຶ້ນ ປະດັບຂົນນົກຢູງ ແລະ ດອກໄມ້ປ່າ ມີສາຍຕາອັນງາມແລະຮອຍຍິ້ມອ່ອນຫວານ ພ້ອມທັງເປົ່າຂຸ່ຍ ໃນຂະນະທີ່ສະຫາຍຮ້ອງສັນລະເສີນກຽດຕິຄຸນຂອງພຣະອົງ; ເຫຼົ່າໂກປີຜູ້ມີດວງຕາກະຫາຍຢາກເຫັນ ຈຶ່ງພາກັນມາພ້ອມໜ້າເພື່ອຕ້ອນຮັບ।
Verse 43
पीत्वा मुकुन्दमुखसारघमक्षिभृङ्गै- स्तापं जहुर्विरहजं व्रजयोषितोऽह्नि । तत्सत्कृतिं समधिगम्य विवेश गोष्ठं सव्रीडहासविनयं यदपाङ्गमोक्षम् ॥ ४३ ॥
ແມ່ຍິງແຫ່ງວຣະຊະໃຊ້ດວງຕາດຸດຜຶ້ງ ດື່ມນ້ຳເຜິ້ງແຫ່ງພຣະພັກອັນງາມຂອງມຸກຸນດະ ແລະດັ່ງນັ້ນກໍລະທິ້ງຄວາມຮ້ອນຮົ່ມຈາກການພັດພາກໃນຕອນກາງວັນ. ເມື່ອພວກນາງຫຼຽວມອງຂ້າງໆດ້ວຍຄວາມອາຍ ຮອຍຍິ້ມ ແລະຄວາມນອບນ້ອມ ພຣະສີກຣິດສະນະຮັບເອົາເປັນການສັກກາລະອັນສົມຄວນ ແລະເຂົ້າສູ່ບ້ານຄົນລ້ຽງງົວ।
Verse 44
तयोर्यशोदारोहिण्यौ पुत्रयो: पुत्रवत्सले । यथाकामं यथाकालं व्यधत्तां परमाशिष: ॥ ४४ ॥
ແມ່ຍະໂສດາ ແລະ ແມ່ໂຣຫິນີ ດ້ວຍຄວາມຮັກແບບແມ່ຕໍ່ລູກຊາຍທັງສອງ ໄດ້ຖວາຍສິ່ງດີທີ່ສຸດ ແລະ ພອນອັນສູງສຸດ ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ແລະ ຕາມເວລາອັນເໝາະສົມ
Verse 45
गताध्वानश्रमौ तत्र मज्जनोन्मर्दनादिभि: । नीवीं वसित्वा रुचिरां दिव्यस्रग्गन्धमण्डितौ ॥ ४५ ॥
ດ້ວຍການອາບນ້ຳ ຖູຕົວ ແລະ ນວດກາຍ ຄວາມເມື່ອຍຈາກການເດີນທາງຕາມຖະໜົນຊົນນະບົດຂອງພຣະອົງນ້ອຍທັງສອງກໍຫາຍໄປ ແລ້ວຈຶ່ງສວມເສື້ອຜ້າງາມ ແລະ ປະດັບດ້ວຍພວງມາລາທິບ ແລະ ກິ່ນຫອມອັນປະເສີດ
Verse 46
जनन्युपहृतं प्राश्य स्वाद्वन्नमुपलालितौ । संविश्य वरशय्यायां सुखं सुषुपतुर्व्रजे ॥ ४६ ॥
ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບປະທານອາຫານຫວານອົບອຸ່ນທີ່ແມ່ທັງສອງນຳມາຖວາຍ ແລະ ໄດ້ຮັບການທະນຸຖະນອມຫຼາຍປະການ ສອງພີ່ນ້ອງກໍໄດ້ນອນລົງເທິງທີ່ນອນອັນປະເສີດ ແລະ ຫຼັບຢ່າງຜາສຸກໃນວຣະຊະ
Verse 47
एवं स भगवान् कृष्णो वृन्दावनचर: क्वचित् । ययौ राममृते राजन् कालिन्दीं सखिभिर्वृत: ॥ ४७ ॥
ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ! ດັ່ງນີ້ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ສຣີກຣິດສະນະ ໄດ້ພາລີລາເດີນຫຼິ້ນໃນເຂດວຣິນທາວັນ. ຄັ້ງໜຶ່ງ ໂດຍບໍ່ມີພຣະບະລະຣາມ ແລະ ມີໝູ່ສະຫາຍລ້ຽງງົວຫ້ອມລ້ອມ ພຣະອົງໄດ້ໄປຫາແມ່ນ້ຳກາລິນທີ (ຢະມຸນາ)
Verse 48
अथ गावश्च गोपाश्च निदाघातपपीडिता: । दुष्टं जलं पपुस्तस्यास्तृष्णार्ता विषदूषितम् ॥ ४८ ॥
ໃນເວລານັ້ນ ງົວແລະເດັກລ້ຽງງົວຖືກແດດຮ້ອນລະດູຮ້ອນກົດຂີ່ ຈຶ່ງກະຫາຍນ້ຳແລະດື່ມນ້ຳແມ່ນ້ຳຢະມຸນາ ແຕ່ນ້ຳນັ້ນຖືກປົນເປື້ອນດ້ວຍພິດ
Verse 49
विषाम्भस्तदुपस्पृश्य दैवोपहतचेतस: । निपेतुर्व्यसव: सर्वे सलिलान्ते कुरूद्वह ॥ ४९ ॥ वीक्ष्य तान् वै तथाभूतान् कृष्णो योगेश्वरेश्वर: । ईक्षयामृतवर्षिण्या स्वनाथान् समजीवयत् ॥ ५० ॥
ເມື່ອແຕະນ້ຳທີ່ປົນພິດໃນທັນທີ ດ້ວຍອຳນາດທິບຂອງພຣະເຈົ້າ ຝູງງົວແລະເດັກລ້ຽງງົວທັງໝົດກໍໝົດສະຕິ ແລະລົ້ມລົງໄຮ້ຊີວິດຢູ່ຂອບນ້ຳ ໂອ ວີຣະແຫ່ງກຸຣຸ।
Verse 50
विषाम्भस्तदुपस्पृश्य दैवोपहतचेतस: । निपेतुर्व्यसव: सर्वे सलिलान्ते कुरूद्वह ॥ ४९ ॥ वीक्ष्य तान् वै तथाभूतान् कृष्णो योगेश्वरेश्वर: । ईक्षयामृतवर्षिण्या स्वनाथान् समजीवयत् ॥ ५० ॥
ເມື່ອພຣະກຣິດສະນະ ຜູ້ເປັນຈອມແຫ່ງຈອມໂຍຄີ ເຫັນເຂົາເຈົ້າໃນສະພາບນັ້ນ ກໍເກີດຄວາມເມດຕາຕໍ່ຜູ້ພັກດີທີ່ບໍ່ມີນາຖອື່ນນອກຈາກພຣະອົງ ແລະຊຸບຊີວິດເຂົາເຈົ້າທັນທີ ດ້ວຍສາຍພຣະເນດອັນໂປຍອະມຣິຕະ।
Verse 51
ते सम्प्रतीतस्मृतय: समुत्थाय जलान्तिकात् । आसन् सुविस्मिता: सर्वे वीक्षमाणा: परस्परम् ॥ ५१ ॥
ເມື່ອຄວາມຈື່ຈຳແລະສະຕິກັບຄືນມາຄົບຖ້ວນ ຝູງງົວແລະເດັກລ້ຽງງົວທັງໝົດກໍລຸກຂຶ້ນຈາກໃກ້ນ້ຳ ແລະມອງກັນແລະກັນດ້ວຍຄວາມພິສວົງຢ່າງຍິ່ງ।
Verse 52
अन्वमंसत तद् राजन् गोविन्दानुग्रहेक्षितम् । पीत्वा विषं परेतस्य पुनरुत्थानमात्मन: ॥ ५२ ॥
ໂອ ພຣະຣາຊາ ເດັກລ້ຽງງົວທັງຫຼາຍຈຶ່ງຄິດວ່າ “ພວກເຮົາດື່ມພິດ ແລະຕາຍຈິງໆ; ແຕ່ດ້ວຍສາຍພຣະເນດແຫ່ງພຣະກະຣຸນາຂອງໂຄວິນດະ ພວກເຮົາຈຶ່ງລຸກຂຶ້ນອີກຄັ້ງໄດ້ດ້ວຍກຳລັງຂອງຕົນ”।
Frequently Asked Questions
Dhenukāsura’s rule makes Tālavana inaccessible, blocking both human movement and the natural bounty (tāla fruits). Balarāma’s slaying of the ass-demon is poṣaṇa: the Lord removes a violent obstruction so Vraja’s community and animals can live and graze without fear. It also signals that divine play includes real protection—bhakti is nurtured in a world made safe by Bhagavān’s intervention.
The chapter highlights Balarāma as the Lord’s elder brother and the embodiment of strength and support (balam). His leading role displays complementary līlā: Kṛṣṇa and Balarāma jointly protect Vraja, while distinct pastimes showcase different facets of divine agency—Balarāma as the powerful remover of obstacles and Kṛṣṇa as the intimate attractor and merciful protector.
The text states He restored them by His nectarean glance (kṛpā-dṛṣṭi). The theological point is that life is sustained by Bhagavān’s will: even when devotees are overwhelmed by a lethal condition, the Lord—“master of all mystic potency”—can reverse deathlike collapse, demonstrating absolute sovereignty coupled with compassion.
Trees, bees, peacocks, deer, cuckoos, and the Yamunā-Govardhana landscape are depicted as responsive worshipers. They symbolize the dhāma principle: Vṛndāvana is not neutral nature but a sacred realm where all beings participate in īśānukathā through sound (buzzing/singing), gesture (bowing/dancing), and offering (fruits/flowers), mirroring how bhakti permeates creation.