Adhyaya 9
Dhruva’s Darśana, Transformative Prayers, and the Boon of the Dhruva-loka (Pole Star)
ຫຼັງຈາກພຣະອົງໄດ້ປອບໃຈເທວະດາ ພຣະວິສນຸຂຶ້ນຂີ່ຄຣຸດາໄປມະທຸວະນະເພື່ອພົບທຣຸວະ; ສະມາທິຂອງທຣຸວະສຸດທ້າຍເມື່ອນິມິດພາຍໃນດັບລົງ ແລະພຣະອົງປາກົດຕໍ່ໜ້າ. ທຣຸວະປິຕິຈົນເວົ້າບໍ່ອອກ ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງແຕະໜ້າຜາກດ້ວຍສັງຂະ ປັນຍາເວດະອັນແນ່ນອນກໍເກີດ ແລະລາວຈຶ່ງອະທິຖານໄດ້ຢ່າງມີພະລັງ. ຄໍາອະທິຖານຂອງລາວຍົກຍ້ອງພຣະພະລັງ, ພຣະອັນຕະຣະຍາມີ ແລະກິດການຈັກກະວານ; ຕໍ່ມາລາວຕໍ່ວ່າຄວາມປາຖະໜາວັດຖຸ ແລະຍົກພັກຕິເໜືອບຣະຫມານັນດະ ແລະສະວັນ. ລາວຂໍສາທຸ-ສັງຄະເປັນຫຼັກ ເພາະຮູ້ວ່າພັກຕິຢ່າງດຽວພາຂ້າມສັງສານ. ພຣະອົງປະທານທຣຸວະ-ໂລກະອັນບໍ່ເສື່ອມ (ດາວເໜືອ) ແລະພະຍາກອນອະນາຄົດ—ການປົກຄອງ, ຍັດຍະ, ໂສກເສົ້າໃນຄອບຄົວ, ແລະການຂຶ້ນໄປສູ່ພຣະທີ່ຢູ່. ຫຼັງພຣະອົງເສດັດໄປ ທຣຸວະກັບບ້ານດ້ວຍຄວາມອາຍຕໍ່ຄວາມທະເຍີທະຍານເກົ່າ. ວິດຸຣະຖາມເຫດໃດບໍ່ຍິນດີ; ໄມເຕຣຍະອະທິບາຍຄວາມສຳນຶກຜິດຂອງທຣຸວະ ເປັນຕົວຢ່າງການຊຳລະຂອງພັກຕະ. ຈາກນັ້ນເລື່ອງເຂົ້າສູ່ການຕ້ອນຮັບຮາຊະສຳພັນ ແລະການທີ່ອຸຕຕານະປາດະສະຖາປະນາທຣຸວະຂຶ້ນຄອງລາຊ ເປີດຊ່ວງໃໝ່ຂອງການປົກຄອງທຳມະຈາກພັກຕິ ແລະການສະຫຼະໂລກຂອງກະສັດເຖົ້າໃນພາຍຫຼັງ.
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच त एवमुत्सन्नभया उरुक्रमे कृतावनामा: प्रययुस्त्रिविष्टपम् । सहस्रशीर्षापि ततो गरुत्मता मधोर्वनं भृत्यदिदृक्षया गत: ॥ १ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ຮັບການປອບໂຍນຈາກພຣະອຸຣຸກຣະມະ ພວກເຂົາກໍພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານ ແລະກໍກົ້ມກາບ ກ່ອນຈະກັບໄປສູ່ສະຫວັນຕຣິວິດສະຕະປະ. ຈາກນັ້ນ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຜູ້ບໍ່ແຕກຕ່າງຈາກອະວະຕານສະຫັດສະຣະຊີຣະສາ ໄດ້ຂຶ້ນປະທັບເທິງຫຼັງກະຣຸດ ແລະເດີນທາງໄປປ່າມະທຸວະນະ ເພື່ອເບິ່ງຜູ້ຮັບໃຊ້ຜູ້ພັກດີຂອງພຣະອົງ ຄື ທຣຸວະ।
Verse 2
स वै धिया योगविपाकतीव्रया हृत्पद्मकोशे स्फुरितं तडित्प्रभम् । तिरोहितं सहसैवोपलक्ष्य बहि:स्थितं तदवस्थं ददर्श ॥ २ ॥
ດ້ວຍຜົນໂຍຄະອັນແກ່ກ້າ ຮູບພຣະເຈົ້າທີ່ສະຫວ່າງດັ່ງຟ້າຜ່າ ໄດ້ສະຟຸຣິດໃນດອກບົວແຫ່ງດວງໃຈຂອງທຣຸວ; ທັນໃດນັ້ນກໍຫາຍໄປ. ທຣຸວຈຶ່ງຫວັ່ນໄຫວ ແລະສະມາທິຂາດ; ແຕ່ເມື່ອເປີດຕາ ກໍເຫັນພຣະບຸກຄົນສູງສຸດປະທັບຢູ່ຕໍ່ໜ້າ ເຫມືອນທີ່ເຄີຍເຫັນໃນໃຈ
Verse 3
तद्दर्शनेनागतसाध्वस: क्षिता- ववन्दताङ्गं विनमय्य दण्डवत् । दृग्भ्यां प्रपश्यन् प्रपिबन्निवार्भक- श्चुम्बन्निवास्येन भुजैरिवाश्लिषन् ॥ ३ ॥
ເມື່ອທຣຸວະມະຫາຣາຊເຫັນພຣະເຈົ້າຢູ່ຕໍ່ໜ້າ ລາວສັ່ນໄຫວດ້ວຍພະຄະຕິ ແລະກົ້ມກາບລົງດິນແບບດັນດະວັດ. ໃນຄວາມປິຕິແຫ່ງຮັກພຣະເຈົ້າ ລາວຮາວກັບດື່ມດ່ຳພຣະອົງດ້ວຍຕາ ຈູບພຣະບາດດອກບົວດ້ວຍປາກ ແລະກອດດ້ວຍແຂນ
Verse 4
स तं विवक्षन्तमतद्विदं हरि- र्ज्ञात्वास्य सर्वस्य च हृद्यवस्थित: । कृताञ्जलिं ब्रह्ममयेन कम्बुना पस्पर्श बालं कृपया कपोले ॥ ४ ॥
ແມ່ນແທ້ວ່າທຣຸວເປັນເດັກນ້ອຍ ແຕ່ລາວປາຖະນາຈະອະທິຖານສັນລະເສີນພຣະເຈົ້າດ້ວຍຖ້ອຍຄຳທີ່ເໝາະສົມ; ແຕ່ເນື່ອງຈາກບໍ່ຊໍານານ ຈຶ່ງຕິດຂັດ. ພຣະຫຣິຜູ້ສະຖິດໃນໃຈຂອງທຸກສັດ ຊົງເຂົ້າໃຈສະພາບນັ້ນ; ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ພຣະອົງໄດ້ແຕະໜ້າຜາກ/ແກ້ມຂອງເດັກຜູ້ພະນົມມື ດ້ວຍສັງຂ໌ອັນບໍລິສຸດ
Verse 5
स वै तदैव प्रतिपादितां गिरं दैवीं परिज्ञातपरात्मनिर्णय: । तं भक्तिभावोऽभ्यगृणादसत्वरं परिश्रुतोरुश्रवसं ध्रुवक्षिति: ॥ ५ ॥
ໃນເວລານັ້ນເອງ ທຣຸວະມະຫາຣາຊໄດ້ຮັບວາຈາທິບ ແລະເຂົ້າໃຈຂໍ້ສະຫຼຸບແຫ່ງເວດ ພ້ອມທັງຄວາມແທ້ສູງສຸດ. ຕາມທາງພະຄະຕິແດ່ພຣະຫຣິຜູ້ມີກຽດຄຸນກວ້າງໄກ ທຣຸວ—ຜູ້ຈະໄດ້ຮັບທຣຸວໂລກອັນບໍ່ສູນແມ່ນແຕ່ຍາມປຣະລັຍ—ໄດ້ຖວາຍຄໍາອະທິຖານຢ່າງສະຫງົບ ແລະໝັ້ນຄົງ
Verse 6
ध्रुव उवाच योऽन्त: प्रविश्य मम वाचमिमां प्रसुप्तां सञ्जीवयत्यखिलशक्तिधर: स्वधाम्ना । अन्यांश्च हस्तचरणश्रवणत्वगादीन् प्राणान्नमो भगवते पुरुषाय तुभ्यम् ॥ ६ ॥
ທຣຸວະກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ພຣະອົງເປັນຜູ້ມີອໍານາດທຸກປະການ. ເມື່ອພຣະອົງເຂົ້າມາພາຍໃນຂ້າພະອົງ ພຣະອົງຊົງປຸກວາຈາທີ່ຫຼັບຢູ່ໃຫ້ມີຊີວິດ; ພ້ອມທັງມື ຕີນ ການໄດ້ຍິນ ການສຳຜັດ ແລະອິນທຣີທັງປວງ ກັບພະລັງຊີວິດ ກໍຖືກຊຸບຊີວິດດ້ວຍຣັດສະມີແຫ່ງສະວະທາມຂອງພຣະອົງ. ຂ້າພະອົງນອບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ໂອ້ ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນບຸກຄົນສູງສຸດ
Verse 7
एकस्त्वमेव भगवन्निदमात्मशक्त्या मायाख्ययोरुगुणया महदाद्यशेषम् । सृष्ट्वानुविश्य पुरुषस्तदसद्गुणेषु नानेव दारुषु विभावसुवद्विभासि ॥ ७ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະພະຄະວານ ພຣະອົງເປັນອົງດຽວສູງສຸດ; ດ້ວຍອາດມະຊັກຕິຂອງພຣະອົງ ຄື ມາຍາອັນເຕັມໄປດ້ວຍຄຸນ ພຣະອົງສ້າງມະຫັດຕັດຕະວະ ແລະ ສັບພະຈັກກະວານ. ສ້າງແລ້ວພຣະອົງເຂົ້າໄປພາຍໃນເປັນປຸຣຸສະ ເປັນປະຣະມາດມັນ ແລະປາກົດຫຼາກຫຼາຍຕາມຄຸນຊົ່ວຄາວ ເຫມືອນໄຟເຂົ້າໃນໄມ້ຫຼາຍຮູບແລ້ວລຸກໂຊດຕ່າງກັນ.
Verse 8
त्वद्दत्तया वयुनयेदमचष्ट विश्वं सुप्तप्रबुद्ध इव नाथ भवत्प्रपन्न: । तस्यापवर्ग्यशरणं तव पादमूलं विस्मर्यते कृतविदा कथमार्तबन्धो ॥ ८ ॥
ຂ້າແຕ່ນາຖາ ດ້ວຍຄວາມຮູ້ທີ່ພຣະອົງປະທານ ພຣະພຣະຫມາຜູ້ພຶ່ງພາພຣະອົງເຫັນສັບພະຈັກກະວານ ເຫມືອນຄົນຕື່ນຈາກນອນແລ້ວເຫັນໜ້າທີ່ຂອງຕົນຊັດ. ໂຄນພຣະບາດຂອງພຣະອົງເປັນທີ່ພຶ່ງດຽວຂອງຜູ້ປາຖະໜາໂມກສະ ແລະພຣະອົງເປັນມິດຂອງຜູ້ທຸກ; ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງສົມບູນຈະລືມພຣະອົງໄດ້ແນວໃດ?
Verse 9
नूनं विमुष्टमतयस्तव मायया ते ये त्वां भवाप्ययविमोक्षणमन्यहेतो: । अर्चन्ति कल्पकतरुं कुणपोपभोग्य- मिच्छन्ति यत्स्पर्शजं निरयेऽपि नृणाम् ॥ ९ ॥
ຜູ້ທີ່ບູຊາພຣະອົງເພື່ອຄວາມສຸກຂອງ “ຖົງໜັງ” ນີ້ ຍ່ອມຖືກມາຍາຂອງພຣະອົງປົກຄຸມປັນຍາແນ່ນອນ. ແມ່ນທັງທີ່ພຣະອົງເປັນດຸຈຕົ້ນກັລປະຕະຣຸ ແລະເປັນເຫດໃຫ້ພົ້ນຈາກເກີດຕາຍ ຄົນໂງ່ (ເຊັ່ນຂ້າພະເຈົ້າ) ຍັງຂໍພອນເພື່ອການສະໜອງອິນທຣີ ຊຶ່ງແມ່ນຜູ້ຢູ່ນະລົກກໍຍັງໄດ້ຮັບ
Verse 10
या निर्वृतिस्तनुभृतां तव पादपद्म ध्यानाद्भवज्जनकथाश्रवणेन वा स्यात् । सा ब्रह्मणि स्वमहिमन्यपि नाथ मा भूत् किं त्वन्तकासिलुलितात्पततां विमानात् ॥ १० ॥
ຂ້າແຕ່ນາຖາ ຄວາມສຸກອັນເຫນືອໂລກທີ່ສັດຜູ້ມີກາຍໄດ້ຈາກການພິຈາລະນາພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ ຫຼືຈາກການຟັງກິດຕິຄຸນຂອງພຣະອົງຈາກພະພັກຕະຜູ້ບໍລິສຸດ ນັ້ນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ເຫນືອກວ່າບຣະຫມານັນທະທີ່ຄິດວ່າຕົນລະລາຍໃນພຣະພຣະຫມັນອັນໄຮ້ຮູບ. ເມື່ອບຣະຫມານັນທະຍັງພ່າຍຕໍ່ສຸກແຫ່ງພັກຕິ ແລ້ວຈະກ່າວຫາສຸກສະຫວັນອັນຊົ່ວຄາວທີ່ຖືກດາບແຫ່ງການເວລາຕັດຂາດ ແລະສຸດທ້າຍຕົກລົງດຸຈຕົກຈາກວິມານໄດ້ແນວໃດ
Verse 11
भक्तिं मुहु: प्रवहतां त्वयि मे प्रसङ्गो भूयादनन्त महताममलाशयानाम् । येनाञ्जसोल्बणमुरुव्यसनं भवाब्धिं नेष्ये भवद्गुणकथामृतपानमत्त: ॥ ११ ॥
ທ່ານທຣຸວະ ມະຫາຣາຊ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະອົງອະນັນຕະ ຂໍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສັງຄົມກັບມະຫາຕະມະ ພະພັກຕະຜູ້ໃຈບໍລິສຸດ ຜູ້ທີ່ພຣະເພຣມະພັກຕິຕໍ່ພຣະອົງໄຫຼບໍ່ຂາດ ເຫມືອນຄື້ນນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳ. ດ້ວຍວິທີແຫ່ງພັກຕິນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຂ້າມພົ້ນສະຫມຸດແຫ່ງພົບພາວະທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄື້ນອັນຕະລາຍຮ້ອນແຮງດຸຈໄຟໄດ້ແນ່ນອນ ເພາະຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງເມົາມົນດ້ວຍການດື່ມນ້ຳອະມຣິຕະແຫ່ງກະຖາກ່ຽວກັບຄຸນແລະລີລາຂອງພຣະອົງ
Verse 12
ते न स्मरन्त्यतितरां प्रियमीश मर्त्यं ये चान्वद: सुतसुहृद्गृहवित्तदारा: । ये त्वब्जनाभ भवदीयपदारविन्द सौगन्ध्यलुब्धहृदयेषु कृतप्रसङ्गा: ॥ १२ ॥
ໂອ້ ພຣະເຈົ້າຜູ້ມີສະດືດັ່ງດອກບົວ! ຜູ້ໃດໄດ້ຄົບຫາກັບຜູ້ພັກຕະທີ່ໃຈຫຼົງໃນກິ່ນຫອມແຫ່ງພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ ຜູ້ນັ້ນບໍ່ຍຶດຕິດກັບກາຍ ແລະບໍ່ໃສ່ໃຈລູກ ໝູ່ ເຮືອນ ຊັບ ແລະເມຍ ທີ່ຄົນໂລກຮັກຫນັກ।
Verse 13
तिर्यङ्नगद्विजसरीसृपदेवदैत्य मर्त्यादिभि: परिचितं सदसद्विशेषम् । रूपं स्थविष्ठमज ते महदाद्यनेकं नात: परं परम वेद्मि न यत्र वाद: ॥ १३ ॥
ໂອ້ ພຣະອົງຜູ້ບໍ່ເກີດ (ອະຈະ) ຜູ້ສູງສຸດ! ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ວ່າ ສັດ, ຕົ້ນໄມ້, ນົກ, ສັດເລື້ອຍຄານ, ເທວະ, ອະສຸຣະ ແລະມະນຸດ ຫຼາຍປະເພດ ແຜ່ຢູ່ໃນຈັກກະວານ ເກີດຈາກພະລັງວັດຖຸລວມ ແລະບາງຄັ້ງປາກົດ ບາງຄັ້ງບໍ່ປາກົດ; ແຕ່ຮູບອັນສູງສຸດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນໃນພຣະອົງບັດນີ້ ບໍ່ເຄີຍປະສົບມາກ່ອນ; ບັດນີ້ການໂຕ້ຖຽງທັງປວງສິ້ນສຸດແລ້ວ।
Verse 14
कल्पान्त एतदखिलं जठरेण गृह्णन् शेते पुमान्स्वदृगनन्तसखस्तदङ्के । यन्नाभिसिन्धुरुहकाञ्चनलोकपद्म- गर्भे द्युमान्भगवते प्रणतोऽस्मि तस्मै ॥ १४ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ! ເມື່ອສິ້ນກັລປ ພຣະວິສນຸ Garbhodakaśāyī ຊຶມຊັບສິ່ງທັງປວງທີ່ປາກົດໃນຈັກກະວານເຂົ້າໄປໃນພຣະອຸທອນ ແລະບັນທົມໃນອ້ອມອົງຂອງ ອະນັນຕະ-ເຊດສະນາກ। ຈາກສະດືຂອງພຣະອົງ ງອກດອກບົວຄຳຢູ່ເທິງກ້ານ ແລະໃນດອກບົວນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາເກີດຂຶ້ນ। ຂ້າພະເຈົ້າເຂົ້າໃຈວ່າ ພຣະອົງແມ່ນພຣະເຈົ້າສູງສຸດອົງດຽວນັ້ນ; ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຂໍນອບນ້ອມບູຊາພຣະອົງ।
Verse 15
त्वं नित्यमुक्तपरिशुद्धविबुद्ध आत्मा कूटस्थ आदिपुरुषो भगवांस्त्र्यधीश: । यद्बुद्ध्यवस्थितिमखण्डितया स्वदृष्टया द्रष्टा स्थितावधिमखो व्यतिरिक्त आस्से ॥ १५ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ! ພຣະອົງເປັນອາດມັນຜູ້ຫຼຸດພົ້ນນິລັນດອນ ບໍລິສຸດ ແລະຮູ້ແຈ້ງສົມບູນ; ເປັນປະຣະມາດມາຜູ້ມັ່ນຄົງ ອາດິປຸຣຸສ ພະພະກວານຜູ້ພ້ອມດ້ວຍອິດທິພົນຫົກ ແລະເປັນອະທິດຂອງສາມຄຸນຕະຫຼອດການ। ດ້ວຍສາຍພຣະເນດອັນອະລົກິກທີ່ບໍ່ຂາດຕອນ ພຣະອົງເປັນພະຍານສູງສຸດຕໍ່ທຸກຂັ້ນຂອງປັນຍາ; ເປັນວິສນຸພຣະອົງທີ່ຄຸ້ມຄອງກິດທັງປວງຂອງຈັກກະວານ ແຕ່ຍັງສະຖິດຫ່າງ ແລະເປັນຜູ້ເສວຍຜົນແຫ່ງຍັຊະນາທັງປວງ।
Verse 16
यस्मिन्विरुद्धगतयो ह्यनिशं पतन्ति विद्यादयो विविधशक्तय आनुपूर्व्यात् । तद्ब्रह्म विश्वभवमेकमनन्तमाद्य- मानन्दमात्रमविकारमहं प्रपद्ये ॥ १६ ॥
ໂອ້ ພຣະອົງ! ໃນການປາກົດຂອງພຣະອົງເປັນພຣະພຣົມັນນິຣກຸນ ມີສອງອົງປະກອບທີ່ຕໍ່ຕ້ານກັນເສມອ: ຄວາມຮູ້ ແລະຄວາມບໍ່ຮູ້; ແລະພະລັງຫຼາຍປະເພດຂອງພຣະອົງກໍປາກົດຕໍ່ເນື່ອງຕາມລຳດັບ. ແຕ່ພຣະພຣົມັນນັ້ນເປັນໜຶ່ງດຽວ ບໍ່ແບ່ງແຍກ ເປັນອາດິ ອະນັນຕະ ບໍ່ແປປ່ຽນ ແລະເປັນອານັນດລ້ວນ ເປັນເຫດແຫ່ງການປາກົດຂອງໂລກ; ເພາະພຣະອົງແມ່ນພຣະພຣົມັນນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງນອບນ້ອມກົ້ມກາບພຣະອົງ।
Verse 17
सत्याशिषो हि भगवंस्तव पादपद्म- माशीस्तथानुभजत: पुरुषार्थमूर्ते: । अप्येवमर्य भगवान्परिपाति दीनान् वाश्रेव वत्सकमनुग्रहकातरोऽस्मान् ॥ १७ ॥
ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ! ພຣະອົງແມ່ນແຫຼ່ງພອນອັນແທ້ ແລະເປັນຮູບປະກົດແຫ່ງເປົ້າໝາຍຊີວິດທັງປວງ. ຜູ້ທີ່ບູຊາພຣະບາດດຸດດອກບົວຂອງພຣະອົງດ້ວຍພັກດີໂດຍບໍ່ຫວັງສິ່ງອື່ນ ຍ່ອມໄດ້ພອນສູງກວ່າການເປັນກະສັດ. ພຣະອົງອຸປະຖຳຜູ້ສັດທາອ່ອນເຊັ່ນຂ້າພະເຈົ້າ ດ້ວຍເມດຕາບໍ່ມີເຫດ ເຫມືອນແມ່ງົວໃຫ້ນົມແລະປົກປ້ອງລູກງົວເກີດໃໝ່
Verse 18
मैत्रेय उवाच अथाभिष्टुत एवं वै सत्सङ्कल्पेन धीमता । भृत्यानुरक्तो भगवान् प्रतिनन्द्येदमब्रवीत् ॥ १८ ॥
ໄມເຕຣຍະ ກ່າວວ່າ—ໂອ ວິດຸຣາ! ເມື່ອ ທຣຸວະ ມະຫາຣາຊາ ຜູ້ມີເຈດຕະນາດີ ແລະປັນຍາ ຈົບການສັນລະເສີນແລ້ວ, ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ພັກດີແລະຜູ້ຮັບໃຊ້ ໄດ້ຊົມເຊີຍແລະກ່າວດັ່ງນີ້
Verse 19
श्रीभगवानुवाच वेदाहं ते व्यवसितं हृदि राजन्यबालक । तत्प्रयच्छामि भद्रं ते दुरापमपि सुव्रत ॥ १९ ॥
ພຣະພະຄະວານຕັດວ່າ—ໂອ ທຣຸວະ ລູກແຫ່ງກະສັດ, ເຮົາຮູ້ຄວາມຕັ້ງໃຈແລະຄວາມປາຖະໜາໃນໃຈເຈົ້າ. ຂໍໃຫ້ມີມົງຄຸນແກ່ເຈົ້າ ໂອ ຜູ້ຮັກສາວຣະຕະດີ. ແມ່ນແຕ່ສິ່ງນັ້ນຈະຍາກໄດ້ກໍຕາມ ເຮົາຈະປະທານໃຫ້ເຈົ້າສຳເລັດ
Verse 20
नान्यैरधिष्ठितं भद्र यद्भ्राजिष्णु ध्रुवक्षिति । यत्र ग्रहर्क्षताराणां ज्योतिषां चक्रमाहितम् ॥ २० ॥ मेढ्यां गोचक्रवत्स्थास्नु परस्तात्कल्पवासिनाम् । धर्मोऽग्नि: कश्यप: शुक्रो मुनयो ये वनौकस: । चरन्ति दक्षिणीकृत्य भ्रमन्तो यत्सतारका: ॥ २१ ॥
ພຣະພະຄະວານຕັດຕໍ່ວ່າ—ໂອ ທຣຸວະ, ເຮົາຈະປະທານໃຫ້ເຈົ້າ ດາວເຄາະອັນສະຫວ່າງຊື່ ທຣຸວໂລກ (ດາວເໜືອ) ຊຶ່ງຈະຄົງຢູ່ແມ່ນແຕ່ຫຼັງການພິນາດໃນທ້າຍກັລປ. ບໍ່ມີໃຜເຄີຍປົກຄອງມັນ; ຮອບໆມີວົງຈອນຂອງດາວເຄາະ ກຸ່ມດາວ ແລະດາວທັງຫຼາຍ. ດວງສະຫວ່າງໃນຟ້າທັງປວງວຽນຮອບມັນ ເຫມືອນງົວວຽນຮອບເສົາກາງເພື່ອບົດເມັດພືດ. ໂດຍຖືທຣຸວໂລກໄວ້ທາງຂວາ ດາວທີ່ເປັນທີ່ພັກຂອງມະຫາລິສີເຊັ່ນ ທັມມະ, ອັກນີ, ກັດຍະປະ ແລະ ສຸກຣະ ກໍວຽນປະທັກສິນຢູ່ເສມອ
Verse 21
नान्यैरधिष्ठितं भद्र यद्भ्राजिष्णु ध्रुवक्षिति । यत्र ग्रहर्क्षताराणां ज्योतिषां चक्रमाहितम् ॥ २० ॥ मेढ्यां गोचक्रवत्स्थास्नु परस्तात्कल्पवासिनाम् । धर्मोऽग्नि: कश्यप: शुक्रो मुनयो ये वनौकस: । चरन्ति दक्षिणीकृत्य भ्रमन्तो यत्सतारका: ॥ २१ ॥
ພຣະພະຄະວານຕັດຕໍ່ວ່າ—ໂອ ທຣຸວະ, ເຮົາຈະປະທານໃຫ້ເຈົ້າ ດາວເຄາະອັນສະຫວ່າງຊື່ ທຣຸວໂລກ (ດາວເໜືອ) ຊຶ່ງຈະຄົງຢູ່ແມ່ນແຕ່ຫຼັງການພິນາດໃນທ້າຍກັລປ. ບໍ່ມີໃຜເຄີຍປົກຄອງມັນ; ຮອບໆມີວົງຈອນຂອງດາວເຄາະ ກຸ່ມດາວ ແລະດາວທັງຫຼາຍ. ດວງສະຫວ່າງໃນຟ້າທັງປວງວຽນຮອບມັນ ເຫມືອນງົວວຽນຮອບເສົາກາງເພື່ອບົດເມັດພືດ. ໂດຍຖືທຣຸວໂລກໄວ້ທາງຂວາ ດາວທີ່ເປັນທີ່ພັກຂອງມະຫາລິສີເຊັ່ນ ທັມມະ, ອັກນີ, ກັດຍະປະ ແລະ ສຸກຣະ ກໍວຽນປະທັກສິນຢູ່ເສມອ
Verse 22
प्रस्थिते तु वनं पित्रा दत्त्वा गां धर्मसंश्रय: । षट्-त्रिंशद्वर्षसाहस्रं रक्षिताव्याहतेन्द्रिय: ॥ २२ ॥
ເມື່ອພໍ່ຂອງເຈົ້າອອກໄປປ່າ ແລະມອບອານາຈັກໃຫ້ເຈົ້າ, ເຈົ້າຜູ້ພຶ່ງພາທຳມະຈະປົກຄອງໂລກທັງປວງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ 36,000 ປີ. ອິນທຣີຍຂອງເຈົ້າຈະແຂງແຮງດັ່ງເກົ່າ ແລະບໍ່ແກ່ຊະລາ.
Verse 23
त्वद्भ्रातर्युत्तमे नष्टे मृगयायां तु तन्मना: । अन्वेषन्ती वनं माता दावाग्निं सा प्रवेक्ष्यति ॥ २३ ॥
ໃນອະນາຄົດ ນ້ອງຊາຍຂອງເຈົ້າ ອຸດຕະມະ ຈະເຂົ້າປ່າໄປລ່າສັດ; ເມື່ອໃຈຈົມຢູ່ໃນການລ່າ ລາວຈະຖືກຂ້າ. ແມ່ລ້ຽງຂອງເຈົ້າ ສຸຣຸຈິ ຄລຸ້ມຄັ່ງດ້ວຍຄວາມໂສກຈາກການຕາຍຂອງລູກ ຈະເຂົ້າປ່າໄປຊອກຫາ ແຕ່ຈະຖືກໄຟປ່າກືນກິນ.
Verse 24
इष्ट्वा मां यज्ञहृदयं यज्ञै: पुष्कलदक्षिणै: । भुक्त्वा चेहाशिष: सत्या अन्ते मां संस्मरिष्यसि ॥ २४ ॥
ເຮົາແມ່ນຫົວໃຈແຫ່ງຍັດທັງປວງ. ເຈົ້າຈະບູຊາເຮົາດ້ວຍຍັດໃຫຍ່ຫຼາຍປະການ ພ້ອມທານດັກຊິນາອັນອຸດົມ. ດັ່ງນັ້ນເຈົ້າຈະໄດ້ເສວຍພອນອັນແທ້ໃນຊີວິດນີ້ ແລະໃນວາລະສຸດທ້າຍຈະລະລຶກເຖິງເຮົາ.
Verse 25
ततो गन्तासि मत्स्थानं सर्वलोकनमस्कृतम् । उपरिष्टादृषिभ्यस्त्वं यतो नावर्तते गत: ॥ २५ ॥
ຈາກນັ້ນເມື່ອຈາກກາຍນີ້ໄປ ເຈົ້າຈະໄປສູ່ທີ່ພຳນັກຂອງເຮົາ ທີ່ຊາວໂລກທັງປວງຕ່າງນອບນ້ອມບູຊາ. ມັນຢູ່ເທິງໂລກຂອງລຶສີເຈັດ; ເມື່ອໄປຮອດແລ້ວ ຈະບໍ່ຕ້ອງກັບມາໂລກວັດຖຸນີ້ອີກ.
Verse 26
मैत्रेय उवाच इत्यर्चित: स भगवानतिदिश्यात्मन: पदम् । बालस्य पश्यतो धाम स्वमगाद्गरुडध्वज: ॥ २६ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກຖືກເດັກນ້ອຍທຣຸວະບູຊາແລະໃຫ້ກຽດແລ້ວ ແລະໄດ້ປະທານທີ່ພຳນັກຂອງພຣະອົງໃຫ້ແກ່ເຂົາ, ພຣະວິສນຸຜູ້ມີຄຣຸດເປັນທຸງ ກໍໄດ້ເສດັດກັບສູ່ທຳຂອງພຣະອົງ ໃນຂະນະທຣຸວະກຳລັງເບິ່ງຢູ່.
Verse 27
सोऽपि सङ्कल्पजं विष्णो: पादसेवोपसादितम् । प्राप्य सङ्कल्पनिर्वाणं नातिप्रीतोऽभ्यगात्पुरम् ॥ २७ ॥
ແມ່ນແຕ່ທ່ານດຣຸວະມະຫາຣາຊາໄດ້ຮັບຜົນແຫ່ງຄວາມຕັ້ງໃຈດ້ວຍການບູຊາພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະວິສນຸ ແຕ່ກໍບໍ່ປິຕິຍິນດີຫຼາຍ ແລະໄດ້ກັບໄປຍັງເມືອງຂອງຕົນ
Verse 28
विदुर उवाच सुदुर्लभं यत्परमं पदं हरे- र्मायाविनस्तच्चरणार्चनार्जितम् । लब्ध्वाप्यसिद्धार्थमिवैकजन्मना कथं स्वमात्मानममन्यतार्थवित् ॥ २८ ॥
ວິດູຣະຖາມວ່າ—ໂອ ພຣາຫມັນ! ພຣະສະຖານສູງສຸດຂອງພຣະຫຣິນັ້ນຍາກຈະເຖິງ; ໄດ້ມາດ້ວຍພຽງພັກຕິບໍລິສຸດ ຄືການບູຊາພຣະບາດ. ດຣຸວະໄດ້ໃນຊາດດຽວແລະເປັນຜູ້ຮູ້—ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ປິຕິ?
Verse 29
मैत्रेय उवाच मातु: सपत्न्या वाग्बाणैर्हृदि विद्धस्तु तान् स्मरन् । नैच्छन्मुक्तिपतेर्मुक्तिं तस्मात्तापमुपेयिवान् ॥ २९ ॥
ໄມເຕຣຍະຕອບວ່າ—ໃຈຂອງດຣຸວະຖືກລູກສອນແຫ່ງຄໍາຫຍາບຂອງແມ່ເລີ້ຍງທິ່ມແທງ; ຈື່ຈໍາມັນໄວ້ ເຂົາຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຂໍມຸກຕິຈາກພຣະອົງຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງມຸກຕິ. ເມື່ອພຣະພະຄະວານປາກົດຕໍ່ໜ້າ ເຂົາກໍລະອາຍຕໍ່ຄໍາຂໍທາງໂລກທີ່ຢູ່ໃນໃຈ
Verse 30
ध्रुव उवाच समाधिना नैकभवेन यत्पदं विदु: सनन्दादय ऊर्ध्वरेतस: । मासैरहं षड्भिरमुष्य पादयो- श्छायामुपेत्यापगत: पृथङ्मति: ॥ ३० ॥
ດຣຸວະຄິດໃນໃຈວ່າ—ການໄດ້ຢູ່ໃຕ້ເງົາພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະເຈົ້າບໍ່ແມ່ນເລື່ອງທົ່ວໄປ; ແມ່ນແຕ່ສະນັນທະນະແລະພຣະພຣະຫມະຈາຣີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຍັງຕ້ອງຜ່ານຫຼາຍຊາດໃນສະມາທິຈຶ່ງໄດ້. ແຕ່ຂ້ອຍໄດ້ໃນຫົກເດືອນ ແລະກໍຕົກຈາກສະຖານະເພາະຄິດຕ່າງຈາກພຣະອົງ
Verse 31
अहो बत ममानात्म्यं मन्दभाग्यस्य पश्यत । भवच्छिद: पादमूलं गत्वायाचे यदन्तवत् ॥ ३१ ॥
ໂອ້! ຈົ່ງເບິ່ງຄວາມໂງ່ຂອງຂ້ອຍຜູ້ມີວາສະນາບໍ່ດີ. ຂ້ອຍໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພຣະບາດຂອງພຣະອົງຜູ້ຕັດໂຊ່ແຫ່ງການເກີດແລະຕາຍໄດ້ທັນທີ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມຫຼົງ ຂ້ອຍກັບຂໍສິ່ງທີ່ເສື່ອມສະລາຍ
Verse 32
मतिर्विदूषिता देवै: पतद्भिरसहिष्णुभि: । यो नारदवचस्तथ्यं नाग्राहिषमसत्तम: ॥ ३२ ॥
ເທວະທັງຫຼາຍໃນໂລກສູງກໍຕ້ອງຕົກລົງມາອີກ; ດັ່ງນັ້ນເຂົາເຈົ້າອິດສາທີ່ຂ້າຖືກຍົກຂຶ້ນສູ່ໄວກຸນຖະດ້ວຍພັກຕິ. ເທວະຜູ້ບໍ່ອົດທົນເຫຼົ່ານັ້ນເຮັດໃຫ້ປັນຍາຂ້າຟຸ້ງຊ່ານ; ເພາະເຫດນີ້ຂ້າຈຶ່ງບໍ່ຮັບພອນແທ້ຄືຄໍາສອນຂອງນາຣະດະໄດ້।
Verse 33
दैवीं मायामुपाश्रित्य प्रसुप्त इव भिन्नदृक् । तप्ये द्वितीयेऽप्यसति भ्रातृभ्रातृव्यहृद्रुजा ॥ ३३ ॥
ຂ້າຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງມາຍາອັນເທວະ; ບໍ່ຮູ້ຄວາມຈິງ ດັ່ງຄົນນອນຢູ່ໃນຕັກຂອງນາງ. ດ້ວຍທັດສະນະສອງຝ່າຍ ຂ້າເຫັນພີ່ນ້ອງເປັນສັດຕູ ແລະຮ້ອງໄຫ້ໃນໃຈຢ່າງຜິດໆ ຄິດວ່າ “ເຂົາເຈົ້າແມ່ນສັດຕູຂອງຂ້າ”។
Verse 34
मयैतत्प्रार्थितं व्यर्थं चिकित्सेव गतायुषि । प्रसाद्य जगदात्मानं तपसा दुष्प्रसादनम् । भवच्छिदमयाचेऽहं भवं भाग्यविवर्जित: ॥ ३४ ॥
ສິ່ງທີ່ຂ້າອ້ອນວອນນັ້ນໄຮ້ຄ່າ ເຫມືອນຮັກສາຄົນທີ່ຕາຍແລ້ວ. ແມ່ນແຕ່ຂ້າໄດ້ທຳຕະປະໃຫ້ພຣະອາດມັນແຫ່ງຈັກກະວານ—ຜູ້ຍາກຈະເຮັດໃຫ້ພໍໃຈ—ພໍໃຈແລ້ວ ແຕ່ຂ້າຜູ້ໄຮ້ວາສະນາ ແມ່ນແຕ່ໄດ້ພົບພຣະຜູ້ຕັດສາຍເກີດຕາຍ ກໍຍັງກັບຂໍພົບພະພົບເກົ່າອີກ।
Verse 35
वाराज्यं यच्छतो मौढ्यान्मानो मे भिक्षितो बत । ईश्वरात्क्षीणपुण्येन फलीकारानिवाधन: ॥ ३५ ॥
ເນື່ອງຈາກຄວາມໂງ່ຂອງຂ້າ ແລະບຸນທີ່ນ້ອຍ ແມ່ນແຕ່ພຣະອົງຈະປະທານການຮັບໃຊ້ໃກ້ຊິດຂອງພຣະອົງ ຂ້າກໍຍັງຂໍແຕ່ຊື່ສຽງ ກຽດຕິຍົດ ແລະຄວາມຮັ່ງມີໂລກີ. ຂ້າເຫມືອນຄົນຈົນທີ່ເຮັດໃຫ້ຈັກກະພັດຍິ່ງໃຫຍ່ພໍໃຈ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມບໍ່ຮູ້ ກັບຂໍແຕ່ເຂົ້າສານປອກເປືອກທີ່ແຕກບາງໆ ບໍ່ກີ່ເມັດ।
Verse 36
मैत्रेय उवाच न वै मुकुन्दस्य पदारविन्दयोरजोजुषस्तात भवादृशा जना: । वाञ्छन्ति तद्दास्यमृतेऽर्थमात्मनोयदृच्छया लब्धमन:समृद्धय: ॥ ३६ ॥
ມະຫາິສີ ໄມເຕຣຍ ກ່າວຕໍ່ວ່າ—ໂອ ວິດູຣາ! ຄົນເຊັ່ນເຈົ້າ ເປັນພັກຕະຜູ້ບໍລິສຸດຕໍ່ດອກບົວພຣະບາດຂອງມຸກຸນທະ ແລະຜູ້ຕິດໃຈໃນນ້ຳເຜິ້ງແຫ່ງພຣະບາດນັ້ນ ຍ່ອມພໍໃຈໃນການຮັບໃຊ້ພຣະບາດຂອງພຣະອົງເທົ່ານັ້ນ. ບໍ່ວ່າຢູ່ໃນສະພາບຊີວິດໃດ ພວກເຂົາກໍສັນໂດດ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງບໍ່ຂໍຄວາມຮັ່ງມີທາງວັດຖຸຈາກພຣະອົງ।
Verse 37
आकर्ण्यात्मजमायान्तं सम्परेत्य यथागतम् । राजा न श्रद्दधे भद्रमभद्रस्य कुतो मम ॥ ३७ ॥
ເມື່ອກະສັດອຸຕຕານະປາດະໄດ້ຍິນວ່າພຣະໂອຣສດຣູວະກຳລັງກັບຄືນມາ ດັ່ງໄດ້ຊີວິດຄືນຈາກຄວາມຕາຍ ພຣະອົງຍັງບໍ່ອາດເຊື່ອຂ່າວນັ້ນໄດ້। ພຣະອົງເຫັນຕົນເປັນຜູ້ອັບໂຊກ ແລະຄິດວ່າ “ມງຄົລໃຫຍ່ແບບນີ້ຈະມາຮອດຂ້ອຍໄດ້ແນວໃດ?”
Verse 38
श्रद्धाय वाक्यं देवर्षेर्हर्षवेगेन धर्षित: । वार्ताहर्तुरतिप्रीतो हारं प्रादान्महाधनम् ॥ ३८ ॥
ແມ່ນແຕ່ພຣະອົງຍັງບໍ່ເຊື່ອຄໍາຂອງຜູ້ນໍາຂ່າວແຕ່ພຣະອົງມີສັດທາເຕັມທີ່ຕໍ່ພຣະວາຈາຂອງເທວະິສີນາຣະດະ। ດ້ວຍຄວາມປິຕິອັນແຮງກ້າ ພຣະອົງຈຶ່ງມອບສາຍຄໍາອັນມີຄ່າສູງໃຫ້ແກ່ຜູ້ນໍາຂ່າວດ້ວຍຄວາມພໍໃຈຍິ່ງ।
Verse 39
सदश्वं रथमारुह्य कार्तस्वरपरिष्कृतम् । ब्राह्मणै: कुलवृद्धैश्च पर्यस्तोऽमात्यबन्धुभि: ॥ ३९ ॥ शङ्खदुन्दुभिनादेन ब्रह्मघोषेण वेणुभि: । निश्चक्राम पुरात्तूर्णमात्मजाभीक्षणोत्सुक: ॥ ४० ॥
ຈາກນັ້ນ ກະສັດອຸຕຕານະປາດະໄດ້ຂຶ້ນລົດຮົບທີ່ເທີມດ້ວຍມ້າຊັ້ນດີ ແລະປະດັບດ້ວຍລາຍຄໍາທອງ। ພຣະອົງນໍາພາພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ ຜູ້ເຖົ້າໃນວົງຕະກູນ ຂ້າລາຊການ ລັດຖະມົນຕີ ແລະມິດສະນິດໄປດ້ວຍ। ມີສຽງມົງຄົລຂອງສັງຂ໌ ກອງດຸນດຸພີ ຂລຸ່ຍ ແລະການສວດມົນເວດ ພຣະອົງຈຶ່ງອອກຈາກນະຄອນຢ່າງຮີບດ່ວນ ດ້ວຍຄວາມຢາກເຫັນໜ້າພຣະໂອຣສ।
Verse 40
सदश्वं रथमारुह्य कार्तस्वरपरिष्कृतम् । ब्राह्मणै: कुलवृद्धैश्च पर्यस्तोऽमात्यबन्धुभि: ॥ ३९ ॥ शङ्खदुन्दुभिनादेन ब्रह्मघोषेण वेणुभि: । निश्चक्राम पुरात्तूर्णमात्मजाभीक्षणोत्सुक: ॥ ४० ॥
ຈາກນັ້ນ ກະສັດອຸຕຕານະປາດະໄດ້ຂຶ້ນລົດຮົບທີ່ເທີມດ້ວຍມ້າຊັ້ນດີ ແລະປະດັບດ້ວຍລາຍຄໍາທອງ। ພຣະອົງນໍາພາພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ ຜູ້ເຖົ້າໃນວົງຕະກູນ ຂ້າລາຊການ ລັດຖະມົນຕີ ແລະມິດສະນິດໄປດ້ວຍ। ມີສຽງມົງຄົລຂອງສັງຂ໌ ກອງດຸນດຸພີ ຂລຸ່ຍ ແລະການສວດມົນເວດ ພຣະອົງຈຶ່ງອອກຈາກນະຄອນຢ່າງຮີບດ່ວນ ດ້ວຍຄວາມຢາກເຫັນໜ້າພຣະໂອຣສ។
Verse 41
सुनीति: सुरुचिश्चास्य महिष्यौ रुक्मभूषिते । आरुह्य शिबिकां सार्धमुत्तमेनाभिजग्मतु: ॥ ४१ ॥
ພຣະມະເຫສີທັງສອງຂອງກະສັດ ຄື ສຸນີຕິ ແລະ ສຸຣຸຈິ ປະດັບເຄື່ອງທອງ ແລ້ວປະທັບໃນເສລຽງ ພ້ອມກັບພຣະໂອຣສອີກອົງ ອຸຕຕະມະ ເຂົ້າຮ່ວມຂະບວນນັ້ນ।
Verse 42
तं दृष्ट्वोपवनाभ्याश आयान्तं तरसा रथात् । अवरुह्य नृपस्तूर्णमासाद्य प्रेमविह्वल: ॥ ४२ ॥ परिरेभेऽङ्गजं दोर्भ्यां दीर्घोत्कण्ठमना: श्वसन् । विष्वक्सेनाङ्घ्रिसंस्पर्शहताशेषाघबन्धनम् ॥ ४३ ॥
ເມື່ອເຫັນ ທຣຸວະ ມະຫາຣາຊ ກຳລັງມາໃກ້ປ່ານ້ອຍຂ້າງສວນ ພຣະຣາຊາ ອຸຕຕານະປາດ ກໍຮີບລົງຈາກລົດສົງຄາມ. ດ້ວຍຄວາມຄິດຮອດອັນຍາວນານ ພຣະອົງຈຶ່ງປິຕິດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະເຂົ້າໄປກອດລູກຊາຍດ້ວຍແຂນທັງສອງ ພ້ອມຫາຍໃຈໜັກ. ແຕ່ ທຣຸວະ ບໍ່ເຫມືອນເກົ່າອີກ; ເນື່ອງຈາກໄດ້ສຳຜັດພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ວິສວັກເສນ ບາບພັນທະທັງປວງຖືກທຳລາຍ ແລະທ່ານບໍລິສຸດໂດຍສິ້ນເຊີງ.
Verse 43
तं दृष्ट्वोपवनाभ्याश आयान्तं तरसा रथात् । अवरुह्य नृपस्तूर्णमासाद्य प्रेमविह्वल: ॥ ४२ ॥ परिरेभेऽङ्गजं दोर्भ्यां दीर्घोत्कण्ठमना: श्वसन् । विष्वक्सेनाङ्घ्रिसंस्पर्शहताशेषाघबन्धनम् ॥ ४३ ॥
ເມື່ອເຫັນທຣຸວະ ພຣະຣາຊາອຸຕຕານະປາດ ກໍປິຕິດ້ວຍຄວາມຮັກ ລົງຈາກລົດແລະຮີບເຂົ້າໄປ. ດ້ວຍຄວາມຄິດຮອດອັນຍາວນານ ພຣະອົງຫາຍໃຈໜັກໆ ແລະກອດລູກຊາຍດ້ວຍແຂນທັງສອງ. ແຕ່ທຣຸວະບໍ່ເຫມືອນເກົ່າ; ເນື່ອງຈາກສຳຜັດພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະເຈົ້າວິສວັກເສນ ພັນທະບາບທັງປວງຖືກທຳລາຍ ແລະທ່ານບໍລິສຸດດ້ວຍຄວາມເຈີຣິນທາງວິນຍານ.
Verse 44
अथाजिघ्रन्मुहुर्मूर्ध्नि शीतैर्नयनवारिभि: । स्नापयामास तनयं जातोद्दाममनोरथ: ॥ ४४ ॥
ຕໍ່ມາ ການໄດ້ພົບກັນອີກຄັ້ງກັບ ທຣຸວະ ມະຫາຣາຊ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄວາມປາຖະໜາທີ່ຮັກສາໄວ້ດົນນານຂອງພຣະຣາຊາອຸຕຕານະປາດ ສຳເລັດ. ດັ່ງນັ້ນພຣະອົງຈຶ່ງດົມສີສະຂອງທຣຸວະຊ້ຳໆ ແລະອາບລູກຊາຍດ້ວຍສາຍນ້ຳຕາອັນເຢັນຈັດທີ່ໄຫຼອອກຈາກດວງຕາ.
Verse 45
अभिवन्द्य पितु: पादावाशीर्भिश्चाभिमन्त्रित: । ननाम मातरौ शीर्ष्णा सत्कृत: सज्जनाग्रणी: ॥ ४५ ॥
ຕໍ່ມາ ທຣຸວະ ມະຫາຣາຊ ຜູ້ເປັນຜູ້ດີເດັ່ນໃນບັນດາຜູ້ສູງສົງ ໄດ້ກ່ອນອື່ນກໍກາບໄຫວ້ທີ່ພຣະບາດຂອງພຣະບິດາ ແລະໄດ້ຮັບພອນ. ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງຈາກພຣະບິດາ ທ່ານກໍກົ້ມຫົວກາບໄຫວ້ທີ່ພຣະບາດຂອງພຣະມານດາທັງສອງດ້ວຍ.
Verse 46
सुरुचिस्तं समुत्थाप्य पादावनतमर्भकम् । परिष्वज्याह जीवेति बाष्पगद्गदया गिरा ॥ ४६ ॥
ສຸຣຸຈິ ແມ່ນ້ອຍຂອງ ທຣຸວະ ມະຫາຣາຊ ເຫັນເດັກນ້ອຍຜູ້ບໍ່ມີເລ່ຫຼຽມກົ້ມລົງທີ່ພຣະບາດຂອງນາງ ກໍຮີບຍົກເຂົາຂຶ້ນ ກອດໄວ້ດ້ວຍມືທັງສອງ ແລະດ້ວຍສຽງສັ່ນເພາະນ້ຳຕາແຫ່ງຄວາມຮູ້ສຶກ ນາງໄດ້ອວຍພອນວ່າ “ລູກເອີຍ, ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມີອາຍຸຍືນ!”
Verse 47
यस्य प्रसन्नो भगवान् गुणैर्मैत्र्यादिभिर्हरि: । तस्मै नमन्ति भूतानि निम्नमाप इव स्वयम् ॥ ४७ ॥
ຜູ້ໃດທີ່ພຣະພະຄະວານ ຮະຣິ ພໍພຣະໄທດ້ວຍຄຸນທຳເຊັ່ນມິດຕະພາບເປັນຕົ້ນ ສັດທັງປວງຍ່ອມນົບນ້ອມຜູ້ນັ້ນໂດຍທຳມະຊາດ ເຫມືອນນ້ຳໄຫຼລົງທີ່ຕ່ຳເອງ
Verse 48
उत्तमश्च ध्रुवश्चोभावन्योन्यं प्रेमविह्वलौ । अङ्गसङ्गादुत्पुलकावस्रौघं मुहुरूहतु: ॥ ४८ ॥
ອຸດຕະມະ ແລະ ທຣຸວະ—ສອງພີ່ນ້ອງ—ຕ່າງຖືກຄວາມຮັກທ່ວມທົ່ວ; ເມື່ອກອດກັນ ຂົນລຸກຊັນ ແລະຮ້ອງໄຫ້ຊ້ຳໆ
Verse 49
सुनीतिरस्य जननी प्राणेभ्योऽपि प्रियं सुतम् । उपगुह्य जहावाधिं तदङ्गस्पर्शनिर्वृता ॥ ४९ ॥
ສຸນີຕິ ແມ່ແທ້ຂອງທຣຸວະມະຫາຣາຊ ໄດ້ກອດລູກຊາຍຜູ້ຮັກຍິ່ງກວ່າຊີວິດ; ເມື່ອໄດ້ສຳຜັດກາຍລູກ ນາງກໍລືມຄວາມໂສກໂລກທັງປວງ
Verse 50
पय: स्तनाभ्यां सुस्राव नेत्रजै: सलिलै: शिवै: । तदाभिषिच्यमानाभ्यां वीर वीरसुवो मुहु: ॥ ५० ॥
ໂອ ວິດຸຣະ, ສຸນີຕິ ແມ່ຂອງວີຣະບຸລຸດໃຫຍ່ ມີນ້ຳນົມໄຫຼຈາກອົງອົບ ແລະນ້ຳຕາອັນເປັນມົງຄຸນຈາກດວງຕາ; ທັງສອງຊຳລະກາຍຂອງທຣຸວະມະຫາຣາຊໃຫ້ຊຸ່ມຊ່ຳຊ້ຳໆ—ເປັນນິມິດມົງຄຸນຍິ່ງ
Verse 51
तां शशंसुर्जना राज्ञीं दिष्टया ते पुत्र आर्तिहा । प्रतिलब्धश्चिरं नष्टो रक्षिता मण्डलं भुव: ॥ ५१ ॥
ຊາວວັງໄດ້ສັນລະເສີນພຣະຣາຊິນີວ່າ: “ພຣະຣາຊິນີເອີຍ ຊ່າງເປັນມົງຄຸນແກ່ພຣະອົງ! ພຣະໂອຣສເປັນຜູ້ດັບທຸກ. ທ່ານຫາຍໄປດົນ ບັດນີ້ໄດ້ກັບຄືນ; ເຫັນວ່າພຣະໂອຣສຈະຄຸ້ມຄອງພຣະອົງຍາວນານ ແລະຈະຢຸດຄວາມເຈັບປວດທາງໂລກທັງປວງ”
Verse 52
अभ्यर्चितस्त्वया नूनं भगवान्प्रणतार्तिहा । यदनुध्यायिनो धीरा मृत्युं जिग्यु: सुदुर्जयम् ॥ ५२ ॥
ໂອ ພຣະຣາຊິນີ, ທ່ານແນ່ນອນໄດ້ບູຊາພຣະພະຄະວານ ຜູ້ຂັບໄລ່ທຸກພະຍັນຕະລາຍຂອງຜູ້ພຶ່ງພາ; ຜູ້ມີປັນຍາທີ່ພິຈາລະນາພຣະອົງບໍ່ຂາດ ຍ່ອມຂ້າມພົ້ນການເກີດແລະຕາຍ—ເປັນຄວາມສຳເລັດທີ່ຫາຍາກຍິ່ງ
Verse 53
लाल्यमानं जनैरेवं ध्रुवं सभ्रातरं नृप: । आरोप्य करिणीं हृष्ट: स्तूयमानोऽविशत्पुरम् ॥ ५३ ॥
ເມື່ອຜູ້ຄົນພາກັນສັນລະເສີນທ່ານທຣຸວະພ້ອມນ້ອງຊາຍຢ່າງນີ້ ພຣະຣາຊາກໍປິຕິຍິ່ງ ແລ້ວໃຫ້ທັງສອງນັ່ງເທິງຫຼັງຊ້າງເພດຍິງ ແລະເສດັດເຂົ້ານະຄອນຫຼວງທ່າມກາງຄຳສັນລະເສີນຈາກທຸກຊົນຊັ້ນ
Verse 54
तत्र तत्रोपसंक्लृप्तैर्लसन्मकरतोरणै: । सवृन्दै: कदलीस्तम्भै: पूगपोतैश्च तद्विधै: ॥ ५४ ॥
ທົ່ວເມືອງມີຊຸ້ມປະຕູປະດັບຮູບມະກະຣາສົ່ງປະກາຍຕັ້ງຢູ່ເປັນຈຸດໆ; ມີເສົາກ້ວຍພ້ອມເຄືອ ແລະຕົ້ນໝາກພ້ອມໃບກິ່ງປະດັບຢູ່ທົ່ວໄປ
Verse 55
चूतपल्लववास:स्रङ्मुक्तादामविलम्बिभि: । उपस्कृतं प्रतिद्वारमपां कुम्भै: सदीपकै: ॥ ५५ ॥
ທຸກປະຕູມີໂຄມໄຟສະຫວ່າງ ແລະໄຫນ້ຳໃຫຍ່ຕັ້ງໄວ້; ປະຕູຖືກປະດັບດ້ວຍຜ້າຫຼາກສີ ສາຍໄຂ່ມຸກ ພວງມາລາດອກໄມ້ ແລະໃບມ່ວງທີ່ຫ້ອຍລົງ
Verse 56
प्राकारैर्गोपुरागारै: शातकुम्भपरिच्छदै: । सर्वतोऽलड़्क़ृतं श्रीमद्विमानशिखरद्युभि: ॥ ५६ ॥
ໃນນະຄອນຫຼວງມີກຳແພງ ປະຕູເມືອງ ແລະພະຣາຊວັງທີ່ງາມຢິ່ງ; ໃນວັນນີ້ທຸກຢ່າງຖືກປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງທອງທົ່ວໄປ. ຍອດພະຣາຊວັງສ່ອງປະກາຍ ເຊັ່ນດຽວກັບຍອດວິມານທິບທີ່ລອຍຢູ່ເທິງເມືອງ
Verse 57
मृष्टचत्वररथ्याट्टमार्गं चन्दनचर्चितम् । लाजाक्षतै: पुष्पफलैस्तण्डुलैर्बलिभिर्युतम् ॥ ५७ ॥
ລານສີ່ແຍກ ຊອກຊອຍ ຖະໜົນ ແລະ ແທ່ນນັ່ງຕາມຈຸດຕັດກັນໃນເມືອງ ຖືກກວາດລ້າງຢ່າງດີ ແລະ ພອມນ້ຳຈັນທະນາ; ເຂົ້າມົງຄຸນ ບາລີ ດອກໄມ້ ໝາກໄມ້ ແລະ ເຄື່ອງບູຊາມົງຄຸນຫຼາຍຢ່າງ ຖືກໂປຍທົ່ວເມືອງ।
Verse 58
ध्रुवाय पथि दृष्टाय तत्र तत्र पुरस्त्रिय: । सिद्धार्थाक्षतदध्यम्बुदूर्वापुष्पफलानि च ॥ ५८ ॥ उपजह्रु: प्रयुञ्जाना वात्सल्यादाशिष: सती: । शृण्वंस्तद्वल्गुगीतानि प्राविशद्भवनं पितु: ॥ ५९ ॥
ເມື່ອທ່ານທຣຸວະມະຫາຣາຊາປາກົດໃນທາງ ບັນດາແມ່ບ້ານຜູ້ອ່ອນໂຍນຈາກທຸກແຫ່ງກໍມາຊົມ ແລະດ້ວຍຄວາມຮັກແບບແມ່ ພວກນາງໃຫ້ພອນພ້ອມໂປຍເມັດມັດສະຕາດຂາວ ບາລີ ນົມສົ້ມ ນ້ຳ ຫຍ້າດູຣະວາອ່ອນ ໝາກໄມ້ ແລະດອກໄມ້। ທ່ານທຣຸວະຟັງເພງອັນໄພເລາະແລ້ວ ເຂົ້າສູ່ວັງຂອງພໍ່ຂອງທ່ານ।
Verse 59
ध्रुवाय पथि दृष्टाय तत्र तत्र पुरस्त्रिय: । सिद्धार्थाक्षतदध्यम्बुदूर्वापुष्पफलानि च ॥ ५८ ॥ उपजह्रु: प्रयुञ्जाना वात्सल्यादाशिष: सती: । शृण्वंस्तद्वल्गुगीतानि प्राविशद्भवनं पितु: ॥ ५९ ॥
ເມື່ອທ່ານທຣຸວະມະຫາຣາຊາປາກົດໃນທາງ ບັນດາແມ່ບ້ານຜູ້ອ່ອນໂຍນຈາກທຸກແຫ່ງກໍມາຊົມ ແລະດ້ວຍຄວາມຮັກແບບແມ່ ພວກນາງໃຫ້ພອນພ້ອມໂປຍເມັດມັດສະຕາດຂາວ ບາລີ ນົມສົ້ມ ນ້ຳ ຫຍ້າດູຣະວາອ່ອນ ໝາກໄມ້ ແລະດອກໄມ້। ທ່ານທຣຸວະຟັງເພງອັນໄພເລາະແລ້ວ ເຂົ້າສູ່ວັງຂອງພໍ່ຂອງທ່ານ।
Verse 60
महामणिव्रातमये स तस्मिन्भवनोत्तमे । लालितो नितरां पित्रा न्यवसद्दिवि देववत् ॥ ६० ॥
ຕໍ່ມາ ທຣຸວະມະຫາຣາຊາໄດ້ພັກອາໄສໃນວັງຂອງພໍ່ ອັນປະດັບດ້ວຍກຸ່ມອັນມະນີລ້ຳຄ່າ. ພໍ່ຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກໄດ້ດູແລລູກຢ່າງພິເສດ ແລະທ່ານຢູ່ທີ່ນັ້ນດຸດເທວະໃນວິມານແຫ່ງໂລກສູງ।
Verse 61
पय:फेननिभा: शय्या दान्ता रुक्मपरिच्छदा: । आसनानि महार्हाणि यत्र रौक्मा उपस्करा: ॥ ६१ ॥
ໃນວັງນັ້ນ ທີ່ນອນຂາວດຸດຟອງນ້ຳນົມ ແລະນຸ່ມຫຼາຍ. ຕຽງເຮັດດ້ວຍງາຊ້າງປະດັບດ້ວຍຄຳ; ເກ້າອີ້ ມ້ານັ່ງ ແລະເຄື່ອງເຮືອນອື່ນໆ ລ້ວນເປັນຄຳ ແລະມີຄ່າຍິ່ງ।
Verse 62
यत्र स्फटिककुड्येषु महामारकतेषु च । मणिप्रदीपा आभान्ति ललनारत्नसंयुता: ॥ ६२ ॥
ທີ່ນັ້ນ ກຳແພງທຳດ້ວຍຜົນຶກແລະມະລະກົດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ມີການແກະສະຫຼັກດ້ວຍອັນມະນີລ້ຳຄ່າ ແລະຮູບສະຕີງາມຖືປະທີບອັນມະນີສ່ອງປະກາຍ—ພະລາຊະວັງຈຶ່ງງາມສະຫງ່າງາມຫຼາຍ।
Verse 63
उद्यानानि च रम्याणि विचित्रैरमरद्रुमै: । कूजद्विहङ्गमिथुनैर्गायन्मत्तमधुव्रतै: ॥ ६३ ॥
ຮອບພະຕຳໜັກຂອງກະສັດມີສວນອັນງາມ ມີຕົ້ນໄມ້ສະຫວັນຫຼາກຫຼາຍນຳມາຈາກໂລກເທວະ; ມີນົກເປັນຄູ່ຮ້ອງສຽງຫວານ ແລະຜຶ້ງເມົານ້ຳເຜິ້ງຮ້ອງຫຶ່ງຫວັງຢ່າງພິເສດ।
Verse 64
वाप्यो वैदूर्यसोपाना: पद्मोत्पलकुमुद्वती: । हंसकारण्डवकुलैर्जुष्टाश्चक्राह्वसारसै: ॥ ६४ ॥
ທີ່ນັ້ນມີສະລະນ້ຳທີ່ມີຂັ້ນບັນໄດເຮັດດ້ວຍແກ້ວໄວທູຣະ ເຕັມໄປດ້ວຍດອກບົວ ອຸດປະລະ ແລະກຸມຸດ; ໃນນ້ຳນັ້ນມີຫົງ ກາຣັນດະວະ ຈັກຣະວາກະ ສາຣະສະ ແລະນົກມີຄ່າອື່ນໆ ໃຫ້ເຫັນຢ່າງຊັດເຈນ।
Verse 65
उत्तानपादो राजर्षि: प्रभावं तनयस्य तम् । श्रुत्वा दृष्ट्वाद्भुततमं प्रपेदे विस्मयं परम् ॥ ६५ ॥
ພະຣາຊະຣິສີ ອຸຕຕານະປາດະ ໄດ້ຍິນເຖິງກຽດຕິຄຸນອັນຮຸ່ງເຮືອງຂອງພະໂອຣົດ ທຣຸວະມະຫາຣາຊ ແລະໄດ້ເຫັນອຳນາດອັນນ່າອັດສະຈັນດ້ວຍຕົນເອງ ຈຶ່ງເກີດຄວາມພິສວົງສູງສຸດ ແລະຄວາມອິ່ມໃຈຢ່າງລຶກຊຶ້ງ।
Verse 66
वीक्ष्योढवयसं तं च प्रकृतीनां च सम्मतम् । अनुरक्तप्रजं राजा ध्रुवं चक्रे भुव: पतिम् ॥ ६६ ॥
ເມື່ອກະສັດ ອຸຕຕານະປາດະ ເຫັນວ່າ ທຣຸວະມະຫາຣາຊ ສຸກງອມພໍທີ່ຈະຮັບພາລະການປົກຄອງ ແລະບັນດາມະນະຕຣີກໍສະໜັບສະໜູນ ພ້ອມທັງປະຊາຊົນກໍຮັກໃຄ່ທ່ານ ພະອົງຈຶ່ງສະຖາປະນາທຣຸວະເປັນອົງປົກຄອງແຫ່ງແຜ່ນດິນນີ້।
Verse 67
आत्मानं च प्रवयसमाकलय्य विशाम्पति: । वनं विरक्त: प्रातिष्ठद्विमृशन्नात्मनो गतिम् ॥ ६७ ॥
ເມື່ອພິຈາລະນາອາຍຸທີ່ແກ່ລົງ ແລະໄຕ່ຕອງປະໂຫຍດແຫ່ງອາດຕະມັນ, ພະຣາຊາອຸຕຕານະປາດະຈຶ່ງວາງໂລກະກິດ ແລະເຂົ້າປ່າ।
Frequently Asked Questions
The conchshell touch signifies divine empowerment (anugraha) whereby the Lord removes incapacity and grants siddhi of expression aligned with siddhānta. Dhruva, though a child, becomes able to offer conclusive prayers because the Lord, as antaryāmī (indwelling Supersoul), activates his speech and reveals Vedic conclusion—illustrating that bhakti is not dependent on age or scholarship but on mercy.
Dhruva’s dissatisfaction is the symptom of purification: upon seeing the Supreme Lord, he recognizes the smallness of his earlier motive (revenge and prestige) compared to the Lord’s gift—service and liberation from saṁsāra. His remorse reflects the bhakta’s dawning vairāgya: material boons, even extraordinary ones like Dhruva-loka, appear insignificant beside unalloyed devotion and the Lord’s personal service.
Dhruva explicitly ranks the bliss of hearing and meditating on the Lord’s lotus feet above brahmānanda (impersonal absorption) and far above svarga, which ends under kāla (time). The teaching is that devotional bliss is unlimited because it is relationship-based (sevā and prema) with Bhagavān, whereas impersonal and heavenly attainments remain finite or reversible.
The chapter states that luminaries and star systems, including those associated with great sages (e.g., Dharma, Agni, Kaśyapa, Śukra), circumambulate the polestar, keeping it to their right. This depicts Dhruva-loka as a stable cosmic pivot and also symbolizes the devotee’s fixedness: Dhruva becomes a cosmic reference point due to steadfast devotion.