Adhyaya 7
Dakṣa’s Sacrifice Restored: Śiva’s Mercy and Nārāyaṇa’s Appearance
ຫຼັງຈາກຍັດຍະຂອງທັກສະຖືກວີຣະພັດຣະທຳລາຍ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ປອບໃຈພຣະສິວະ ແລະຂໍໃຫ້ຟື້ນຟູພິທີ. ພຣະສິວະຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງກະສະມາ (ການອະໄພ) ປະກາດການແກ້ໄຂໃຫ້ເທວະ ແລະພຣະສະຫມະນະທີ່ບາດເຈັບ ແລະປະທານຫົວແບ້ໃຫ້ທັກສະ ເຮັດໃຫ້ໂທດກາຍເປັນການຕັກເຕືອນແກ້ໄຂ. ທຸກຄົນກັບຄືນສູ່ລານຍັດຍະ; ທັກສະຖືກຊຸກຊີວິດ ແລະຄວາມອິດສາຖືກຊຳລະ; ລາວອະທິຖານດ້ວຍຄວາມສຳນຶກຜິດຕໍ່ພຣະສິວະ ຍອມຮັບວ່າພຣະອົງເປັນຜູ້ປົກປ້ອງວິໄນພຣາຫມະນະ ແລະທຳມະ. ດ້ວຍການອະນຸຍາດຂອງພຣະພຣະຫມາ ພິທີຖືກສືບຕໍ່: ລານຖືກຊຳລະ ແລະຖວາຍອາຫຸຕິ. ໃນຂະນະຖວາຍທີ່ບໍລິສຸດຖືກຕ້ອງ ພຣະວິສນຸປາກົດເປັນນາຣາຍະນະເທິງຄຣຸດ ສະຫວ່າງໄສເຫນືອທຸກສິ່ງ. ເທວະ, ລິສີ, ເວດ, ອັກນິ ແລະອື່ນໆ ພາກັນສັນລະເສີນພຣະວິສນຸວ່າເປັນຍັດຍະຮູບທຳ ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງສູງສຸດ. ພຣະອົງສອນທັດສະນະບໍ່ແບ່ງຝ່າຍ: ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະສິວະ, ພຣະວິສນຸ ເປັນອັນດຽວໃນຄວາມໝາຍອະຮູບ ແຕ່ພຣະອົງເປັນບຸກຄົນດັ້ງເດີມ ປະຕິບັດຜ່ານໜ້າທີ່ຕາມຄຸນະ. ທັກສະບູຊາຄົບຖ້ວນ ລະບຽບກັບຄືນ ແລະຕອນທ້າຍບອກນຳວ່າສະຕີຈະເກີດໃໝ່ເປັນພາຣະວະຕີ.
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच इत्यजेनानुनीतेन भवेन परितुष्यता । अभ्यधायि महाबाहो प्रहस्य श्रूयतामिति ॥ १ ॥
ມະໄຕຣະຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ວິດຸຣະ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ, ເມື່ອພຣະພຣະຫມາປອບໃຈດັ່ງນີ້ ພຣະພະວະ (ພຣະສິວະ) ກໍພໍໃຈ ແລະຍິ້ມແລ້ວກ່າວວ່າ “ຈົ່ງຟັງ”
Verse 2
महादेव उवाच नाघं प्रजेश बालानां वर्णये नानुचिन्तये । देवमायाभिभूतानां दण्डस्तत्र धृतो मया ॥ २ ॥
ພຣະມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: ໂອ ປຣະຊາປະຕິ ພຣະພຣະຫມາ (ພໍ່ເອີຍ) ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຂະຫຍາຍຄວາມຜິດຂອງເທວະ ແລະບໍ່ໄດ້ເກັບໄວ້ໃນໃຈ. ພວກເຂົາເປັນດັ່ງເດັກນ້ອຍ ຖືກມາຍາເທວະຄອບງຳ; ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງລົງໂທດເພື່ອແກ້ໄຂເທົ່ານັ້ນ.
Verse 3
प्रजापतेर्दग्धशीर्ष्णो भवत्वजमुखं शिर: । मित्रस्य चक्षुषेक्षेत भागं स्वं बर्हिषो भग: ॥ ३ ॥
ພຣະສິວະກ່າວວ່າ: ເນື່ອງຈາກຫົວຂອງທັກສະຖືກເຜົາເປັນຂີ້ເຖົ່າແລ້ວ ຂໍໃຫ້ເຂົາມີຫົວແບ້. ແລະເທວະນາມ ພະຄະ ຈະເຫັນສ່ວນຍັດຂອງຕົນໄດ້ຜ່ານດວງຕາຂອງ ມິດຣະ.
Verse 4
पूषा तु यजमानस्य दद्भिर्जक्षतु पिष्टभुक् । देवा: प्रकृतसर्वाङ्गा ये म उच्छेषणं ददु: ॥ ४ ॥
ພຣະສິວະກ່າວວ່າ: ປູຊາຈະຄຽວໄດ້ກໍດ້ວຍຟັນຂອງສິດຂອງຍະຊາມານະເທົ່ານັ້ນ; ຖ້າຢູ່ລຳພັງ ລາວຕ້ອງອີ່ມໃຈດ້ວຍກ້ອນແປ້ງຈາກແປ້ງຖົ່ວຊິກພີ. ແຕ່ເທວະຜູ້ຍອມມອບສ່ວນຍັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ ຈະຫາຍຈາກບາດເຈັບທັງປວງ ແລະກັບຄືນມີອະວະຍະວະສົມບູນ.
Verse 5
बाहुभ्यामश्विनो: पूष्णो हस्ताभ्यां कृतबाहव: । भवन्त्वध्वर्यवश्चान्ये बस्तश्मश्रुर्भृगुर्भवेत् ॥ ५ ॥
ຜູ້ທີ່ຖືກຕັດແຂນ ຈົ່ງເຮັດວຽກດ້ວຍແຂນຂອງອັສວິນີກຸມາຣະ; ຜູ້ທີ່ຖືກຕັດມື ຈົ່ງເຮັດວຽກດ້ວຍມືຂອງປູຊາ. ພຣາຫມະນອັດວະຣະຍຸກໍໃຫ້ເຮັດເຊັ່ນນັ້ນ. ສ່ວນພຣຶກຸ ໃຫ້ໄດ້ໜວດຈາກຫົວແບ້.
Verse 6
मैत्रेय उवाच तदा सर्वाणि भूतानि श्रुत्वा मीढुष्टमोदितम् । परितुष्टात्मभिस्तात साधु साध्वित्यथाब्रुवन् ॥ ६ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ໂອ ວິດຸຣະຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ເມື່ອສັດທັງປວງທີ່ຢູ່ນັ້ນໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງພຣະຣຸດຣະ (ພຣະຊິວະ) ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ຜູ້ປະທານພອນ ທຸກຄົນກໍອິ່ມເອມໃນໃຈແລະວິນຍານ ແລ້ວກ່າວວ່າ “ສາທຸ, ສາທຸ”
Verse 7
ततो मीढ्वांसमामन्त्र्य शुनासीरा: सहर्षिभि: । भूयस्तद्देवयजनं समीढ्वद्वेधसो ययु: ॥ ७ ॥
ຕໍ່ມາ ຊຸນາສີຣາ ພຣຶກຸ ພ້ອມດ້ວຍລະສີ ໄດ້ເຊີນພຣະຣຸດຣະ (ພຣະຊິວະ) ຜູ້ປະທານພອນ ໃຫ້ເສດັດມາສູ່ລານຍັດຍະ. ດັ່ງນັ້ນ ເທວະ்ວະ, ລະສີ, ພຣະຊິວະ ແລະ ພຣະພຣົມາ ທັງປວງ ໄດ້ໄປຍັງສະຖານທີ່ທີ່ມະຫາຍັດຍະກໍາລັງດໍາເນີນຢູ່
Verse 8
विधाय कार्त्स्न्येन च तद्यदाह भगवान् भव: । सन्दधु: कस्य कायेन सवनीयपशो: शिर: ॥ ८ ॥
ເມື່ອທຸກສິ່ງຖືກປະຕິບັດຢ່າງຄົບຖ້ວນຕາມທີ່ພຣະພະຄະວານ ພະວະ (ພຣະຊິວະ) ຊີ້ນໍາແລ້ວ ພວກເຂົາໄດ້ຕໍ່ຮ່າງຂອງດັກສະ ເຂົ້າກັບຫົວຂອງສັດທີ່ກໍານົດໄວ້ເພື່ອບູຊາຍັດຍະ
Verse 9
सन्धीयमाने शिरसि दक्षो रुद्राभिवीक्षित: । सद्य: सुप्त इवोत्तस्थौ ददृशे चाग्रतो मृडम् ॥ ९ ॥
ເມື່ອຫົວຂອງສັດຖືກຕໍ່ເຂົ້າກັບຮ່າງຂອງດັກສະ ເມື່ອໄດ້ຮັບສາຍຕາຂອງຣຸດຣະ ດັກສະກໍຟື້ນສະຕິທັນທີ ດຸດດັ່ງຕື່ນຈາກຫຼັບ ແລະເຫັນພຣະມຣຶຑະ (ພຣະຊິວະ) ຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າ
Verse 10
तदा वृषध्वजद्वेषकलिलात्मा प्रजापति: । शिवावलोकादभवच्छरद्ध्रद इवामल: ॥ १० ॥
ໃນເວລານັ້ນ ເມື່ອທັກສະໄດ້ເຫັນພຣະສິວະຜູ້ຂີ່ງົວ ໃຈທີ່ເປື້ອນດ້ວຍຄວາມອິດສາຕໍ່ພຣະສິວະກໍຖືກຊໍາລະທັນທີ ດັ່ງນ້ໍາໃນຫນອງທີ່ໃສຂຶ້ນໂດຍຝົນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ।
Verse 11
भवस्तवाय कृतधीर्नाशक्नोदनुरागत: । औत्कण्ठ्याद्बाष्पकलया सम्परेतां सुतां स्मरन् ॥ ११ ॥
ທັກສະປາດຖະນາຈະສັນລະເສີນພຣະສິວະ ແຕ່ເມື່ອນຶກເຖິງທິດາສະຕີຜູ້ລ່ວງລັບ ດ້ວຍຄວາມອາໄລນ້ໍາຕາກໍເຕັມຕາ ຄໍກໍຕິດຂັດຈົນເວົ້າບໍ່ອອກ।
Verse 12
कृच्छ्रात्संस्तभ्य च मन: प्रेमविह्वलित: सुधी: । शशंस निर्व्यलीकेन भावेनेशं प्रजापति: ॥ १२ ॥
ໃນຂະນະນັ້ນ ທັກສະແມ່ນແມ່ນຈະຫວັ່ນໄຫວດ້ວຍຄວາມຮັກ ແຕ່ຜູ້ມີປັນຍາໄດ້ພະຍາຍາມຢ່າງຫນັກໃຫ້ໃຈສະຫງົບ ຄວບຄຸມອາລົມ ແລະດ້ວຍຈິດບໍລິສຸດໄຮ້ການຫລອກລວງ ເລີ່ມສັນລະເສີນພຣະສິວະຜູ້ເປັນອີສະວະຣະ।
Verse 13
दक्ष उवाच भूयाननुग्रह अहो भवता कृतो मे दण्डस्त्वया मयि भृतो यदपि प्रलब्ध: । न ब्रह्मबन्धुषु च वां भगवन्नवज्ञा तुभ्यं हरेश्च कुत एव धृतव्रतेषु ॥ १३ ॥
ດັກສະກ່າວວ່າ “ໂອ ພຣະພະວະ (ພຣະສິວະ) ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກະທໍາຜິດຢ່າງໃຫຍ່ຕໍ່ພຣະອົງ ແຕ່ພຣະອົງກະລຸນາ ບໍ່ໄດ້ຖອນເມດຕາ ກັບເຮັດຄຸນໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍການລົງໂທດ. ພຣະອົງແລະພຣະຫຣິ (ວິສນຸ) ບໍ່ເຄີຍດູໝິ່ນແມ່ນແຕ່ພຣາຫມະນທີ່ບໍ່ຄູ່ຄວນ; ແລ້ວຈະລະເລີຍຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ຕັ້ງໃຈໃນພິທີຍັດໄດ້ແນວໃດ ໂອ ຜູ້ຖືວຣະຕະມັ່ນຄົງ?”
Verse 14
विद्यातपोव्रतधरान् मुखत: स्म विप्रान् ब्रह्मात्मतत्त्वमवितुं प्रथमं त्वमस्राक् । तद्ब्राह्मणान् परम सर्वविपत्सु पासि पाल: पशूनिव विभो प्रगृहीतदण्ड: ॥ १४ ॥
ໂອ ພຣະຜູ້ມີອໍານາດຍິ່ງ ພຣະອົງໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນກ່ອນຈາກພຣະໂອສຖຂອງພຣະພຣະຫມາ ເພື່ອປົກປ້ອງພຣາຫມະນຜູ້ຖືວິຊາ ຕະປະ ແລະວຣະຕະ ໃຫ້ດໍາລົງໃນຄວາມຮູ້ແຫ່ງພຣະພຣົມແລະອາດມັນ. ດັ່ງນັ້ນພຣະອົງຈຶ່ງຄຸ້ມຄອງພຣາຫມະນໃນທຸກວິບັດ ແລະຮັກສາລະບຽບຂອງເຂົາ ດັ່ງຄົນເລີ້ຍງງົວຖືໄມ້ຄໍາຈັບເພື່ອປົກປ້ອງຝູງງົວ।
Verse 15
योऽसौ मयाविदिततत्त्वदृशा सभायां क्षिप्तो दुरुक्तिविशिखैर्विगणय्य तन्माम् । अर्वाक् पतन्तमर्हत्तमनिन्दयापाद् दृष्टयार्द्रया स भगवान्स्वकृतेन तुष्येत् ॥ १५ ॥
ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຮູ້ພຣະມະຫິມາຂອງທ່ານຢ່າງຄົບຖ້ວນ; ດັ່ງນັ້ນໃນສະພາຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິງລູກສອນແຫ່ງຄໍາກະທົບໃສ່ທ່ານ, ແຕ່ທ່ານບໍ່ໄດ້ໃສ່ໃຈ. ເນື່ອງຈາກການບໍ່ນົບນ້ອມຕໍ່ຜູ້ຄວນບູຊາສູງສຸດ ຂ້າພະເຈົ້າກໍາລັງຕົກສູ່ທາງນະລົກ; ແຕ່ທ່ານໄດ້ເມດຕາ ແລະຊ່ວຍຂ້າພະເຈົ້າໂດຍການລົງໂທດທີ່ທ່ານປະທານເອງ. ຂໍໃຫ້ພຣະອົງພໍໃຈດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງເອງ; ຄໍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດເຮັດໃຫ້ພຣະອົງພໍໃຈໄດ້.
Verse 16
मैत्रेय उवाच क्षमाप्यैवं स मीढ्वांसं ब्रह्मणा चानुमन्त्रित: । कर्म सन्तानयामास सोपाध्यायर्त्विगादिभि: ॥ १६ ॥
ມະໄຕຣະຍະກ່າວວ່າ—ເມື່ອໄດ້ຮັບການອະໄພຈາກພຣະສິວະ ແລະໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພຣະພຣະຫມາ ພຣະຣາຊາດັກສະຈຶ່ງເລີ່ມປະກອບພິທີຍັດຍະອີກຄັ້ງ ພ້ອມກັບອາຈານ ຣິດວິຊ (ປຸໂຣຫິດ) ແລະຜູ້ຮູ້ອື່ນໆ.
Verse 17
वैष्णवं यज्ञसन्तत्यै त्रिकपालं द्विजोत्तमा: । पुरोडाशं निरवपन् वीरसंसर्गशुद्धये ॥ १७ ॥
ຕໍ່ມາ ເພື່ອສືບຕໍ່ພິທີຍັດຍະ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດໄດ້ຊໍາລະສະຖານທີ່ບູຊາໃຫ້ບໍລິສຸດຈາກມົນທິນທີ່ເກີດຈາກການສຳຜັດຂອງ ວີຣະພັດຣະ ແລະບໍລິວານພູດຂອງພຣະສິວະ; ແລ້ວຈຶ່ງຖວາຍພຸໂຣດາຊ (ຕຣິກະປາລະ) ລົງໃນໄຟບູຊາ.
Verse 18
अध्वर्युणात्तहविषा यजमानो विशाम्पते । धिया विशुद्धया दध्यौ तथा प्रादुरभूद्धरि: ॥ १८ ॥
ໂອ ເຈົ້າແຫ່ງປວງຊົນ! ເມື່ອພຣະຣາຊາດັກສະ ໃນຖານະຍະຊະມານະ ໄດ້ຖວາຍເນີຍໃສທີ່ອັດວະຣະຍຸຍົກຂຶ້ນດ້ວຍມົນຕຣາແຫ່ງຢະຊຸຣ ດ້ວຍຈິດພິຈາລະນາອັນບໍລິສຸດ ໃນທັນໃດນັ້ນ ພຣະຫຣິກໍປາກົດໃນຮູບເດີມຄື ພຣະນາຣາຍະນະ.
Verse 19
तदा स्वप्रभया तेषां द्योतयन्त्या दिशो दश । मुष्णंस्तेज उपानीतस्तार्क्ष्येण स्तोत्रवाजिना ॥ १९ ॥
ໃນເວລານັ້ນ ພຣະນາຣາຍະນະປາກົດ ປະທັບເທິງບ່າຂອງຕາຣກຊະຍະ ຄື ຄຣຸດຜູ້ແບກສະໂຕດຣະ ມີປີກໃຫຍ່; ພຣະປະພາຂອງພຣະອົງສ່ອງສະຫວ່າງທັງສິບທິດ ແລະເຮັດໃຫ້ຄວາມສະຫວ່າງຂອງພຣະພຣະຫມາແລະຜູ້ອື່ນໆຈາງລົງ.
Verse 20
श्यामो हिरण्यरशनोऽर्ककिरीटजुष्टो नीलालकभ्रमरमण्डितकुण्डलास्य: । शङ्खाब्जचक्रशरचापगदासिचर्म- व्यग्रैर्हिरण्मयभुजैरिव कर्णिकार: ॥ २० ॥
ພຣະອົງມີພຣະວັນນະສີຊະຍາມຄ່ຳ ນຸ່ງພີຕາມບະສີເຫຼືອງດັ່ງຄຳ ແລະສວມມົງກຸດສະຫວ່າງດັ່ງຕາເວັນ. ພຣະເກສາສີນ້ຳເງິນຄ້າຍຜຶ້ງດຳ ໜ້າພຣະອົງປະດັບດ້ວຍຕຸ້ມຫູ. ພຣະຫັດ 8 ຖືສັງຂ໌ ຈັກຣ ຄະທາ ດອກບົວ ລູກສອນ ຄັນທະນູ ໂລ່ ແລະດາບ ພ້ອມກຳໄລຄຳ. ພຣະກາຍທັງມວນດັ່ງຕົ້ນໄມ້ອອກດອກງາມສະພັງ.
Verse 21
वक्षस्यधिश्रितवधूर्वनमाल्युदार हासावलोककलया रमयंश्च विश्वम् । पार्श्वभ्रमद्वयजनचामरराजहंस: श्वेतातपत्रशशिनोपरि रज्यमान: ॥ २१ ॥
ເນື່ອງຈາກພຣະສີລັກຊະມີ ແລະພວງມາລາວນະມາລາສະຖິດຢູ່ເທິງພຣະອຸລະ ພຣະວິສະນຸຈຶ່ງງາມຫາທີ່ສຸດ. ດ້ວຍຮອຍຍິ້ມອ່ອນໂຍນແລະສາຍພຣະເນດ ພຣະອົງເຮັດໃຫ້ໂລກທັງປວງ ໂດຍສະເພາະຜູ້ພັກດີ ປິຕິຍິນດີ. ທັງສອງຂ້າງມີພັດຈາມະຣາສີຂາວໄຫວດັ່ງຫົງຂາວ ແລະສະຫວ່າງຂາວເທິງພຣະເສຍດັ່ງດວງຈັນ.
Verse 22
तमुपागतमालक्ष्य सर्वे सुरगणादय: । प्रणेमु: सहसोत्थाय ब्रह्मेन्द्रत्र्यक्षनायका: ॥ २२ ॥
ເມື່ອພຣະວິສະນຸປາກົດໃຫ້ເຫັນ ບັນດາເທວະທັງປວງ—ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະອິນ, ພຣະສິວະຜູ້ມີສາມພຣະເນດ, ຄັນທະວະ ແລະຜູ້ຢູ່ທີ່ນັ້ນ—ລຸກຂຶ້ນພ້ອມກັນ ແລະກົ້ມກາບຖວາຍບັງຄົມທັນທີ.
Verse 23
तत्तेजसा हतरुच: सन्नजिह्वा: ससाध्वसा: । मूर्ध्ना धृताञ्जलिपुटा उपतस्थुरधोक्षजम् ॥ २३ ॥
ໃນພຣະສະນິດຂອງພຣະສະຫວ່າງອັນແຜ່ອອກຈາກພຣະກາຍນາຣາຍະນະ ຄວາມສະຫວ່າງຂອງຜູ້ອື່ນທັງປວງກໍຈາງຫາຍ ແລະທຸກຄົນກໍນິ່ງງຽບ. ດ້ວຍຄວາມເກງຂາມປົນສັດທາ ທຸກຄົນປະນົມມືແຕະເທິງສີສະ ແລະຕຽມຖວາຍຄຳອະທິຖານແດ່ອະໂທກຊະຈະ ພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ.
Verse 24
अप्यर्वाग्वृत्तयो यस्य महि त्वात्मभुवादय: । यथामति गृणन्ति स्म कृतानुग्रहविग्रहम् ॥ २४ ॥
ແມ່ນແຕ່ຂອບເຂດຄວາມຄິດຂອງເທວະຢ່າງພຣະພຣະຫມາກໍບໍ່ອາດເຂົ້າໃຈມະຫິມາອັນບໍ່ມີຂອບເຂດຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ທັງໝົດ ແຕ່ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງ ພວກເຂົາໄດ້ເຫັນພຣະຮູບອັນເຫນືອໂລກຂອງພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ. ດ້ວຍພຣະກະລຸນານັ້ນເທົ່ານັ້ນ ພວກເຂົາຈຶ່ງຖວາຍສັນລະເສີນຕາມກຳລັງຂອງແຕ່ລະຄົນ.
Verse 25
दक्षो गृहीतार्हणसादनोत्तमं यज्ञेश्वरं विश्वसृजां परं गुरुम् । सुनन्दनन्दाद्यनुगैर्वृतं मुदा गृणन् प्रपेदे प्रयत: कृताञ्जलि: ॥ २५ ॥
ເມື່ອພຣະວິສນຸ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຍັດຍະ ຮັບເອົາຮະວິສທີ່ຖວາຍໃນພິທີ, ປຣະຈາປະຕິ ດັກສະ ກໍ່ປະນົມມືດ້ວຍຄວາມປິຕິ ແລະສັນລະເສີນພຣະອົງ ຜູ້ເປັນອາຈານສູງສຸດຂອງປຣະຈາປະຕິ ແລະເຈົ້າແຫ່ງຍັດຍະທັງປວງ; ນັນດະ-ສຸນັນດະກໍ່ຮັບໃຊ້ພຣະອົງ.
Verse 26
दक्ष उवाच शुद्धं स्वधाम्न्युपरताखिलबुद्ध्यवस्थं चिन्मात्रमेकमभयं प्रतिषिध्य मायाम् । तिष्ठंस्तयैव पुरुषत्वमुपेत्य तस्या- मास्ते भवानपरिशुद्ध इवात्मतन्त्र: ॥ २६ ॥
ດັກສະກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ, ພຣະອົງບໍລິສຸດໃນສະວະທາມຂອງພຣະອົງ ເຫນືອກວ່າສະພາບຄວາມຄິດທັງປວງ, ເປັນຈິດບໍລິສຸດອັນດຽວ ແລະບໍ່ມີຄວາມຢ້ານ. ພຣະອົງຄວບຄຸມມາຍາ ແມ່ນແຕ່ປາກົດຢູ່ໃນນາງເຫມືອນຮັບສະພາບປຸຣຸສ, ແຕ່ພຣະອົງເປັນອິດສະຫຼະໂດຍສິ້ນເຊີງ ຈຶ່ງບໍ່ເຄີຍປົ່ນເປື້ອນ.”
Verse 27
ऋत्विज ऊचु: तत्त्वं न ते वयमनञ्जन रुद्रशापात् कर्मण्यवग्रहधियो भगवन्विदाम: । धर्मोपलक्षणमिदं त्रिवृदध्वराख्यं ज्ञातं यदर्थमधिदैवमदो व्यवस्था: ॥ २७ ॥
ພວກພຣາຫມະນຜູ້ປະກອບພິທີກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ເນື່ອງຈາກຄຳສາບຂອງຣຸດຣະ ພວກເຮົາຈຶ່ງຕິດຢູ່ໃນກຳທີ່ຫວັງຜົນ ແລະບໍ່ຮູ້ພຣະອົງຕາມຕັດຕະ. ພາຍໃຕ້ຂໍ້ອ້າງວ່າເຮັດຍັດຍະ ພວກເຮົາພົວພັນກັບຂໍ້ບັງຄັບແຫ່ງວິຊາເວດາສາມພາກ. ແຕ່ພວກເຮົາຮູ້ວ່າ ການແບ່ງສ່ວນໃຫ້ເທວະທັງຫຼາຍ ເປັນການຈັດວາງຂອງພຣະອົງ.”
Verse 28
सदस्या ऊचु: उत्पत्त्यध्वन्यशरण उरुक्लेशदुर्गेऽन्तकोग्र व्यालान्विष्टे विषयमृगतृष्यात्मगेहोरुभार: । द्वन्द्वश्वभ्रे खलमृगभये शोकदावेऽज्ञसार्थ: पादौकस्ते शरणद कदा याति कामोपसृष्ट: ॥ २८ ॥
ສະມາຊິກສະພາກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ຜູ້ປະທານທີ່ພຶ່ງ, ໃນເສັ້ນທາງແຫ່ງການເກີດແລະຕາຍ ຜູ້ບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງມີແຕ່ພຣະອົງເປັນທີ່ພຶ່ງ. ໃນປ້ອມປະການແຫ່ງຄວາມທຸກຍາກນີ້ ກາລະເວລາເຫມືອນງູດຸຮ້າຍຄອຍຫາໂອກາດຈະກັດ. ມິຣາຈແຫ່ງວິສັຍລໍ້ລວງ, ພາລະ ‘ເຮືອນ-ຕົນ’ ອັນຫຼອກລວງກົດທັບ; ມີຫຼຸມແຫ່ງສຸກ-ທຸກ, ຄວາມຢ້ານຈາກສັດດຸ ແລະໄຟປ່າແຫ່ງຄວາມໂສກກໍ່ລຸກໂຊນ. ເມື່ອໃດຝູງຊົນໂງ່ທີ່ຖືກກາມຄອບງຳ ຈະເຂົ້າຫາທີ່ພຶ່ງແຫ່ງພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ?”
Verse 29
रुद्र उवाच तव वरद वराङ्घ्रावाशिषेहाखिलार्थे ह्यपि मुनिभिरसक्तैरादरेणार्हणीये । यदि रचितधियं माविद्यलोकोऽपविद्धं जपति न गणये तत्त्वत्परानुग्रहेण ॥ २९ ॥
ຣຸດຣະກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ຜູ້ປະທານພອນ, ພຣະບາດອັນປະເສີດຂອງພຣະອົງເປັນຮາກແຫ່ງພອນທັງປວງ ແລະເປັນຜູ້ບັນດານຄວາມສຳເລັດແຫ່ງຄວາມປາຖະໜາທັງໝົດ; ແມ່ນແຕ່ມຸນີຜູ້ບໍ່ຕິດພັນກໍ່ບູຊາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ເມື່ອໃຈຂ້າພະເຈົ້າຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະບາດດອກບົວນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໃສ່ໃຈຜູ້ທີ່ຕຳນິວ່າການກະທຳຂອງຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ບໍລິສຸດ. ໂດຍພຣະອະນຸກຣະຫ໌ຂອງພຣະອົງຕໍ່ຜູ້ມຸ່ງສູ່ຕັດຕະ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງອະໄພເຂົາດ້ວຍເມດຕາ ເຫມືອນທີ່ພຣະອົງເມດຕາຕໍ່ສັດທັງປວງ.”
Verse 30
भृगुरुवाच यन्मायया गहनयापहृतात्मबोधा ब्रह्मादयस्तनुभृतस्तमसि स्वपन्त: । नात्मन् श्रितं तव विदन्त्यधुनापि तत्त्वं सोऽयं प्रसीदतु भवान्प्रणतात्मबन्धु: ॥ ३० ॥
ພຣະສີ ພຣຶກຸ ກ່າວວ່າ: ໂອ້ພຣະເຈົ້າ, ດ້ວຍມາຍາອັນຍາກຈະຂ້າມຂອງພຣະອົງ ພຣະພຣົມາແລະສັດມີກາຍທັງປວງ ສູນເສຍຄວາມຮູ້ເຖິງສະພາບແທ້ ແລະຈົມໃນຄວາມມືດແຫ່ງອະວິຊາ. ເຂົາຍັງບໍ່ຮູ້ວ່າພຣະອົງສະຖິດໃນທຸກຊີວິດເປັນປະຣະມາດມັນ. ພຣະອົງເປັນມິດແລະຜູ້ຄຸ້ມຄອງນິລັນດອນຂອງຜູ້ມອບຕົນ; ຂໍພຣະອົງເມດຕາ ແລະອະໄພຄວາມຜິດຂອງພວກເຮົາ.
Verse 31
ब्रह्मोवाच नैतत्स्वरूपं भवतोऽसौ पदार्थ भेदग्रहै: पुरुषो यावदीक्षेत् । ज्ञानस्य चार्थस्य गुणस्य चाश्रयो मायामयाद्वयतिरिक्तो मतस्त्वम् ॥ ३१ ॥
ພຣະພຣົມາ ກ່າວວ່າ: ໂອ້ພຣະພະຄະວານ, ຜູ້ໃດພະຍາຍາມຮູ້ຈັກພຣະອົງໂດຍອາໄສການແຍກແຍະຂອງສິ່ງຕ່າງໆ ຍ່ອມບໍ່ອາດເຂົ້າໃຈສະພາບນິລັນດອນຂອງພຣະອົງໄດ້. ພຣະອົງເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງຄວາມຮູ້ ເປົ້າໝາຍ ແລະຄຸນທັງປວງ ແຕ່ພຣະອົງຢູ່ເຫນືອຄວາມເປັນຄູ່ທີ່ເກີດຈາກມາຍາ ເປັນເອກະໄຮ້ສອງ.
Verse 32
इन्द्र उवाच इदमप्यच्युत विश्वभावनं वपुरानन्दकरं मनोदृशाम् । सुरविद्विट्क्षपणैरुदायुधै र्भुजदण्डैरुपपन्नमष्टभि: ॥ ३२ ॥
ພຣະອິນທຣາ ກ່າວວ່າ: ໂອ້ອະຈຸຕະ ຜູ້ອຸ້ມຊູໂລກ, ຮູບທິບຂອງພຣະອົງທີ່ມີແຂນແປດ ແລະຖືອາວຸດໃນແຕ່ລະແຂນ ປາກົດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຈັກກະວານທັງປວງ. ມັນເຮັດໃຫ້ໃຈແລະສາຍຕາປິຕິ ແລະພ້ອມສະເໝີທີ່ຈະລົງໂທດອະສຸຣະຜູ້ອິດສາບັກຕະຂອງພຣະອົງ.
Verse 33
पत्न्य ऊचु: यज्ञोऽयं तव यजनाय केन सृष्टो विध्वस्त: पशुपतिनाद्य दक्षकोपात् । तं नस्त्वं शवशयनाभशान्तमेधं यज्ञात्मन्नलिनरुचा दृशा पुनीहि ॥ ३३ ॥
ເຫຼົ່າພັນລະຍາ ກ່າວວ່າ: ໂອ້ພຣະເຈົ້າ, ຍັດຍະນີ້ຖືກຈັດເພື່ອບູຊາພຣະອົງຕາມຄໍາສັ່ງຂອງພຣະພຣົມາ ແຕ່ເນື່ອງຈາກຄວາມໂກດຂອງດັກຊະ ພຣະສິວະຜູ້ເປັນປະສຸປະຕິໄດ້ທໍາລາຍພິທີ. ສັດບູຊານອນຕາຍ ແລະຄວາມສັກສິດຂອງຍັດຍະສູນເສຍ. ໂອ້ຍັດຍະອາດມາ, ຂໍພຣະອົງຊໍາລະສະຖານທີ່ນີ້ໃຫ້ບໍລິສຸດອີກຄັ້ງດ້ວຍສາຍພຣະເນດດຸດດອກບົວອັນສະຫວ່າງໄສ.
Verse 34
ऋषय ऊचु: अनन्वितं ते भगवन् विचेष्टितं यदात्मना चरसि हि कर्म नाज्यसे । विभूतये यत उपसेदुरीश्वरीं न मन्यते स्वयमनुवर्ततीं भवान् ॥ ३४ ॥
ເຫຼົ່າລຶສີ ອະທິຖານວ່າ: ໂອ້ພຣະພະຄະວານ, ລີລາຂອງພຣະອົງນ່າອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງ. ແມ່ນແຕ່ພຣະອົງກະທໍາທຸກຢ່າງດ້ວຍສັກຕິຫຼາຍປະການ ກໍບໍ່ຍຶດຕິດກັບກຳນັ້ນ. ແມ່ນແຕ່ພຣະສີລັກຊະມີ ຜູ້ທີ່ເທວະດາໃຫຍ່ເຊັ່ນພຣະພຣົມາບູຊາເພື່ອຂໍພຣະກະຣຸນາ ກໍຍັງຕາມຮັບໃຊ້ພຣະອົງ; ແຕ່ພຣະອົງກໍບໍ່ຍຶດຕິດແມ່ນແຕ່ກັບນາງ.
Verse 35
सिद्धा ऊचु: अयं त्वत्कथामृष्टपीयूषनद्यां मनोवारण: क्लेशदावाग्निदग्ध: । तृषार्तोऽवगाढो न सस्मार दावं न निष्क्रामति ब्रह्मसम्पन्नवन्न: ॥ ३५ ॥
ພວກສິດທະກ່າວວ່າ—ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ! ເຫມືອນຊ້າງທີ່ຖືກໄຟປ່າທຸກທໍລະມານ ແລ້ວລົງໄປໃນແມ່ນ້ຳຈົນລືມທຸກຂ໌, ໃຈຂອງພວກເຮົາກໍຈົມຢູ່ໃນແມ່ນ້ຳອະມຣິດແຫ່ງກະຖາລີລາອັນເຫນືອໂລກຂອງພຣະອົງ ແລະບໍ່ປາດຖະນາຈະອອກຈາກສຸກອັນສູງສຸດນັ້ນເລີຍ
Verse 36
यजमान्युवाच स्वागतं ते प्रसीदेश तुभ्यं नम: श्रीनिवास श्रिया कान्तया त्राहि न: । त्वामृतेऽधीश नाङ्गैर्मख: शोभते शीर्षहीन: कबन्धो यथा पुरुष: ॥ ३६ ॥
ພັນລະຍາຂອງທັກສະກ່າວວ່າ—ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ! ການທີ່ພຣະອົງເສດັດມາສູ່ລານຍັດນີ້ເປັນມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ, ໂອ ສຣີນິວາສ; ໂປດພໍພຣະໄທ ແລະຄຸ້ມຄອງພວກເຮົາພ້ອມພຣະສຣີລັກສະມີ. ຂ້າແຕ່ຜູ້ເປັນໃຫຍ່, ບໍ່ມີພຣະອົງ ຍັດນີ້ບໍ່ງາມ ເຫມືອນກາຍບໍ່ມີຫົວ
Verse 37
लोकपाला ऊचु: दृष्ट: किं नो दृग्भिरसद्ग्रहैस्त्वं प्रत्यग्द्रष्टा दृश्यते येन विश्वम् । माया ह्येषा भवदीया हि भूमन् यस्त्वं षष्ठ: पञ्चभिर्भासि भूतै: ॥ ३७ ॥
ພວກໂລກປາລະກ່າວວ່າ—ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ! ປະສາດສຳຜັດຂອງພວກເຮົາຈັບແຕ່ສິ່ງບໍ່ແທ້; ແລ້ວພວກເຮົາໄດ້ເຫັນພຣະອົງຈິງຫຼື? ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ເບິ່ງພາຍໃນ ຜູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ໂລກນີ້ຖືກເຫັນ. ໂອ ຜູ້ກວ້າງໃຫຍ່, ນີ້ແມ່ນມາຍາຂອງພຣະອົງ—ເຫນືອທາດທັງຫ້າ ແຕ່ຍັງປາກົດເປັນທາດທີ່ຫົກ
Verse 38
योगेश्वरा ऊचु प्रेयान्न तेऽन्योऽस्त्यमुतस्त्वयि प्रभो विश्वात्मनीक्षेन्न पृथग्य आत्मन: । अथापि भक्त्येश तयोपधावता- मनन्यवृत्त्यानुगृहाण वत्सल ॥ ३८ ॥
ພວກໂຍເກສະວະຣະກ່າວວ່າ—ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ! ຜູ້ໃດເຫັນພຣະອົງເປັນປະຣະມາດມັນຂອງສັດທັງປວງ ແລະບໍ່ເຫັນຕົນແຍກຈາກພຣະອົງ ຍ່ອມເປັນທີ່ຮັກຢ່າງຍິ່ງ. ແຕ່ກະນັ້ນ ໂອ ອີສະ, ໂປດອະນຸເຄາະຜູ້ພັກດີທີ່ວິ່ງເຂົ້າຫາພຣະອົງດ້ວຍພັກຕິອັນບໍ່ແບ່ງໃຈ ເພາະພຣະອົງເປັນຜູ້ເມດຕາອ່ອນໂຍນ
Verse 39
जगदुद्भवस्थितिलयेषु दैवतो बहुभिद्यमानगुणयात्ममायया । रचितात्मभेदमतये स्वसंस्थया विनिवर्तितभ्रमगुणात्मने नम: ॥ ३९ ॥
ພວກເຮົາຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະຜູ້ສູງສຸດ ຜູ້ທີ່ໃຫ້ໂລກເກີດ ດຳລົງ ແລະດັບໄປ ໂດຍອາໄສອາດມາມາຍາຂອງພຣະອົງ ຈັດວາງຄວາມຫຼາກຫຼາຍໃຕ້ສາມຄຸນະ. ແຕ່ພຣະອົງເອງບໍ່ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດພະລັງງານພາຍນອກ; ໃນສະພາບສ່ວນພຣະອົງ ພຣະອົງພົ້ນຈາກຄວາມແປຜັນຂອງຄຸນະ ແລະພົ້ນຈາກຄວາມຫຼົງຍຶດຕົນໂດຍສິ້ນເຊີງ
Verse 40
ब्रह्मोवाच नमस्ते श्रितसत्त्वाय धर्मादीनां च सूतये । निर्गुणाय च यत्काष्ठां नाहं वेदापरेऽपि च ॥ ४० ॥
ພຣະພຣົມກ່າວວ່າ: ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງແຫ່ງຄຸນສັດຕະວະ ແລະເປັນບໍ່ເກີດຂອງທຳມະ ຕະປະ ແລະວັດປະຕິບັດ. ພຣະອົງຢູ່ເໜືອໄຕກຸນ; ສະພາບແທ້ຂອງພຣະອົງ ຂ້າພະເຈົ້າຫຼືໃຜກໍຮູ້ບໍ່ຄົບຖ້ວນ.
Verse 41
अग्निरुवाच यत्तेजसाहं सुसमिद्धतेजा हव्यं वहे स्वध्वर आज्यसिक्तम् । तं यज्ञियं पञ्चविधं च पञ्चभि: स्विष्टं यजुर्भि: प्रणतोऽस्मि यज्ञम् ॥ ४१ ॥
ເທວະອັກນີກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງສະຫວ່າງໄສດຸດໄຟທີ່ລຸກໂຊນ ແລະຮັບອາຫຸຕິທີ່ຊຸບດ້ວຍເນີຍໃສໃນພິທີຍັດຍະ. ອາຫຸຕິ 5 ປະເພດຕາມຍະຊຸຣເວດແມ່ນພະລັງງານຂອງພຣະອົງ ແລະພຣະອົງຖືກບູຊາດ້ວຍມົນຕຣາ 5 ປະເພດ. ຍັດຍະໂດຍແທ້ຄືພຣະອົງເອງ ພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ.
Verse 42
देवा ऊचु: पुरा कल्पापाये स्वकृतमुदरीकृत्य विकृतं त्वमेवाद्यस्तस्मिन् सलिल उरगेन्द्राधिशयने । पुमान्शेषे सिद्धैर्हृदि विमृशिताध्यात्मपदवि: स एवाद्याक्ष्णोर्य: पथि चरसि भृत्यानवसि न: ॥ ४२ ॥
ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ໃນຄາວກ່ອນເມື່ອເກີດການພິນາດ (ປຣະລະຍະ) ພຣະອົງໄດ້ຮັກສາພະລັງງານທັງປວງຂອງການປະກົດແຫ່ງສານໄວ້ໃນພຣະອົງ; ໃນເວລານັ້ນພຣະອົງຜູ້ເປັນບຸລຸດດັ້ງເດີມ ໄດ້ບັນທົມເທິງພະຍາເສດະໃນນ້ຳປຣະລະຍະ. ເຫຼົ່າສິດທະເຊັ່ນສະນະກະ ໄດ້ພິຈາລະນາພຣະອົງໃນໃຈຕາມທາງອັດຍາດຕະ. ບັດນີ້ພຣະອົງປາກົດຕໍ່ສາຍຕາພວກເຮົາ ຜູ້ເປັນຂ້າຮັບໃຊ້; ຂໍພຣະອົງຄຸ້ມຄອງພວກເຮົາເຖີດ.
Verse 43
गन्धर्वा ऊचु: अंशांशास्ते देव मरीच्यादय एते ब्रह्मेन्द्राद्या देवगणा रुद्रपुरोगा: । क्रीडाभाण्डं विश्वमिदं यस्य विभूमन् तस्मै नित्यं नाथ नमस्ते करवाम ॥ ४३ ॥
ພວກຄັນທະວະກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ມະຣີຈິ ແລະຣິສີອື່ນໆ ພ້ອມທັງພຣະພຣົມ ພຣະອິນທຣ໌ ແລະເທວະທີ່ມີຣຸດຣະເປັນຜູ້ນຳ ລ້ວນແຕ່ເປັນສ່ວນຍ່ອຍຂອງສ່ວນຂອງພຣະອົງ. ໂອ ຜູ້ມີອຳນາດຫຼາຍ ຈັກກະວານນີ້ເປັນດັ່ງຂອງຫຼິ້ນໃນລີລາຂອງພຣະອົງ. ໂອ ພຣະນາຖ ພວກເຮົາຂໍນົບນ້ອມພຣະອົງເປັນນິດ ແລະຍອມຮັບພຣະອົງເປັນພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ.
Verse 44
विद्याधरा ऊचु: त्वन्माययार्थमभिपद्य कलेवरेऽस्मिन् कृत्वा ममाहमिति दुर्मतिरुत्पथै: स्वै: । क्षिप्तोऽप्यसद्विषयलालस आत्ममोहं युष्मत्कथामृतनिषेवक उद्वयुदस्येत् ॥ ४४ ॥
ພວກວິທະຍາທອນກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ ຮ່າງກາຍມະນຸດນີ້ມີໄວ້ເພື່ອບັນລຸຄວາມສົມບູນສູງສຸດ ແຕ່ໂດຍອຳນາດມາຍາຂອງພຣະອົງ ວິນຍານກັບຍຶດວ່າ “ຂ້ອຍ” ແລະ “ຂອງຂ້ອຍ” ໃນກາຍນີ້ ແລ້ວຫຼົງທາງຕາມທາງຜິດຂອງຕົນ ໃຝ່ຫາຄວາມສຸກຊົ່ວຄາວໃນສິ່ງບໍ່ແທ້ ຈົນຕົກໃນຄວາມຫຼົງຕົນ. ແຕ່ຜູ້ທີ່ເສບອະມຣິຕແຫ່ງກະຖາຂອງພຣະອົງ ດ້ວຍການຟັງແລະສັນລະເສີນຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີ ຍ່ອມພົ້ນຈາກມາຍານັ້ນໄດ້.
Verse 45
ब्राह्मणा ऊचु: त्वं क्रतुस्त्वं हविस्त्वं हुताश: स्वयंत्वं हि मन्त्र: समिद्दर्भपात्राणि च । त्वं सदस्यर्त्विजो दम्पती देवताअग्निहोत्रं स्वधा सोम आज्यं पशु: ॥ ४५ ॥
ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ, ພຣະອົງແມ່ນຍັດຍະເອງ; ພຣະອົງແມ່ນຂອງບູຊາ (ຮະວິ), ແລະແມ່ນໄຟ. ພຣະອົງແມ່ນມົນຕຣາເວດ, ໄມ້ຟືນບູຊາ, ແປວໄຟ, ຫຍ້າກຸສະ ແລະພາຊະນະຍັດຍະ. ພຣະອົງແມ່ນພຣະສະຫງົບພິທີ (ຣິຕວິຈ), ຄູ່ຍະຊະມານ, ເທວະທັງຫຼາຍມີອິນທຣາເປັນປະທານ, ແມ່ນອັກນິໂຫຕຣະ, ສະວະທາ, ໂສມ, ເນີຍໃສ ແລະສັດບູຊາ; ທຸກສິ່ງທີ່ຖວາຍແມ່ນພຣະອົງ ຫຼືພຣະພະລັງຂອງພຣະອົງ.
Verse 46
त्वं पुरा गां रसाया महासूकरो दंष्ट्रया पद्मिनीं वारणेन्द्रो यथा । स्तूयमानो नदल्लीलया योगिभि- र्व्युज्जहर्थ त्रयीगात्र यज्ञक्रतु: ॥ ४६ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນຮ່າງແຫ່ງໄຕຣີເວດ ແລະຜູ້ກະທຳຍັດຍະ! ໃນກາລກ່ອນ ພຣະອົງໄດ້ອະວະຕານເປັນວະຣາຫະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະຍົກໂລກຂຶ້ນຈາກນ້ຳຮະສາຕະລະດ້ວຍງາ ດຸຈຊ້າງຍົກດອກບົວຈາກສະ. ໃນຮູບວະຣາຫະອັນມະຫານັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ບັນລືສຽງທິບ ຊຶ່ງຖືກຮັບເປັນບົດສວດຍັດຍະ; ນັກໂຍຄະເຊັ່ນສະນະກະໄດ້ເພ່ງສະມາທິ ແລະສັນລະເສີນພຣະສິຣິຂອງພຣະອົງ.
Verse 47
स प्रसीद त्वमस्माकमाकाङ्क्षतां दर्शनं ते परिभ्रष्टसत्कर्मणाम् । कीर्त्यमाने नृभिर्नाम्नि यज्ञेश ते यज्ञविघ्ना: क्षयं यान्ति तस्मै नम: ॥ ४७ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະຍັດຍະເຈົ້າ (Yajñeśa), ພວກເຮົາເຝົ້າຄອຍດູດຊະນະຂອງພຣະອົງ ເນື່ອງຈາກພວກເຮົາບໍ່ສາມາດປະກອບຍັດຍະຕາມພິທີເວດໄດ້ຖືກຕ້ອງ. ຂໍພຣະອົງໂປຣດເມດຕາແລະພໍພຣະໄທ. ເພີຍແຕ່ມະນຸດຂັບຮ້ອງນາມອັນສັກສິດຂອງພຣະອົງ ອຸປະສັກທັງປວງໃນຍັດຍະກໍສິ້ນໄປ; ດັ່ງນັ້ນ ໃນພຣະສະໜິດພຣະອົງ ພວກເຮົາຂໍນົບນ້ອມກາບໄຫວ້.
Verse 48
मैत्रेय उवाच इति दक्ष: कविर्यज्ञं भद्र रुद्राभिमर्शितम् । कीर्त्यमाने हृषीकेशे सन्निन्ये यज्ञभावने ॥ ४८ ॥
ສີມໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ວິດູຣ, ຫຼັງຈາກທຸກຄົນທີ່ຢູ່ນັ້ນໄດ້ສັນລະເສີນພຣະຫຣິສີເກດສະ ຈິດໃຈຂອງດັກຊະກໍບໍລິສຸດ ແລະເຂົາໄດ້ຈັດໃຫ້ເລີ່ມຍັດຍະຄືນໃໝ່ ທີ່ເຄີຍຖືກຜູ້ຕິດຕາມຂອງພຣະສິວະທຳລາຍ.
Verse 49
भगवान् स्वेन भागेन सर्वात्मा सर्वभागभुक् । दक्षं बभाष आभाष्य प्रीयमाण इवानघ ॥ ४९ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວຕໍ່: ໂອ ວິດູຣຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ພຣະວິສນຸແທ້ຈິງແມ່ນຜູ້ເສວຍຜົນຂອງຍັດຍະທັງປວງ; ແຕ່ເນື່ອງຈາກພຣະອົງເປັນປຣະມາຕະມັນຂອງສັດທັງຫຼາຍ ພຣະອົງຈຶ່ງພໍໃຈພຽງສ່ວນຂອງພຣະອົງເອງ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ຕຣັດກັບດັກຊະດ້ວຍທ່າທີອັນອ່ອນໂຍນແລະນ່າຊື່ນຊົມ.
Verse 50
श्रीभगवानुवाच अहं ब्रह्मा च शर्वश्च जगत: कारणं परम् । आत्मेश्वर उपद्रष्टा स्वयंदृगविशेषण: ॥ ५० ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ ເຮົາ, ພຣະພຣົມາ ແລະ ສະຣະວະ (ພຣະສິວະ) ແມ່ນເຫດສູງສຸດຂອງຈັກກະວານ. ເຮົາແມ່ນປະຣະມາຕະມັນຜູ້ຢູ່ໃນໃຈ ແລະເປັນພະຍານຜູ້ພຶ່ງຕົນ; ໃນທັດສະນະນິຣາການ ບໍ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງພຣະພຣົມາ, ພຣະສິວະ ແລະເຮົາ.
Verse 51
आत्ममायां समाविश्य सोऽहं गुणमयीं द्विज । सृजन् रक्षन् हरन् विश्वं दध्रे संज्ञां क्रियोचिताम् ॥ ५१ ॥
ໂອ້ ດັກສະ ຜູ້ເປັນທະວິຊະ! ເຮົາເຂົ້າໄປໃນອາຕະມາ-ມາຍາຂອງເຮົາ ອັນເປັນພະລັງງານມີຄຸນະ ແລ້ວຈຶ່ງສ້າງ ຮັກສາ ແລະທຳລາຍຈັກກະວານ; ຕາມຄວາມແຕກຕ່າງແຫ່ງກິດ ການປາກົດຂອງເຮົາຈຶ່ງມີນາມຕ່າງກັນ.
Verse 52
तस्मिन् ब्रह्मण्यद्वितीये केवले परमात्मनि । ब्रह्मरुद्रौ च भूतानि भेदेनाज्ञोऽनुपश्यति ॥ ५२ ॥
ໃນພຣະພຣະມັນ-ປະຣະມາຕະມັນອັນບໍ່ເປັນສອງ ແລະບໍລິສຸດນັ້ນ ຄົນຜູ້ບໍ່ຮູ້ກັບເຫັນພຣະພຣົມາ, ຣຸດຣະ (ສິວະ) ແລະສັດທັງປວງວ່າແຍກຕ່າງ ແລະເປັນອິດສະຫຼະ.
Verse 53
यथा पुमान्न स्वाङ्गेषु शिर:पाण्यादिषु क्वचित् । पारक्यबुद्धिं कुरुते एवं भूतेषु मत्पर: ॥ ५३ ॥
ເຫມືອນຄົນບໍ່ເຄີຍຄິດວ່າຫົວ ຫຼືມື ແລະອະໄວຍະວະຂອງຕົນເປັນຂອງຄົນອື່ນ ສັນໃດ ຜູ້ພັກດີຜູ້ພຶ່ງເຮົາກໍບໍ່ເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງໃນສັດທັງປວງສັນນັ້ນ.
Verse 54
त्रयाणामेकभावानां यो न पश्यति वै भिदाम् । सर्वभूतात्मनां ब्रह्मन् स शान्तिमधिगच्छति ॥ ५४ ॥
ໂອ້ ພຣາຫມັນ! ຜູ້ໃດບໍ່ເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງໃນເອກະພາວະຂອງ ພຣະພຣົມາ, ພຣະວິສນຸ, ພຣະສິວະ ແລະສັດທັງປວງ ຜູ້ນັ້ນຮູ້ພຣະພຣະມັນ ແລະບັນລຸສັນຕິແທ້; ຄົນອື່ນບໍ່ໄດ້.
Verse 55
मैत्रेय उवाच एवं भगवतादिष्ट: प्रजापतिपतिर्हरिम् । अर्चित्वा क्रतुना स्वेन देवानुभयतोऽयजत् ॥ ५५ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ເມື່ອໄດ້ຮັບຄໍາຊີ້ນໍາຈາກພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ທັກສະ ຫົວໜ້າແຫ່ງປຣະຊາປະຕິ ໄດ້ບູຊາພຣະຫຣິ (ວິສນຸ) ຕາມພິທີຍັດຍະຂອງຕົນ ແລ້ວຈຶ່ງບູຊາພຣະພຣະຫມາ ແລະ ພຣະສິວະ ແຍກຕ່າງຫາກ
Verse 56
रुद्रं च स्वेन भागेन ह्युपाधावत्समाहित: । कर्मणोदवसानेन सोमपानितरानपि । उदवस्य सहर्त्विग्भि: सस्नाववभृथं तत: ॥ ५६ ॥
ທັກສະໄດ້ບູຊາຣຸທຣະ (ພຣະສິວະ) ດ້ວຍສ່ວນຂອງຕົນຈາກເຄື່ອງບູຊາທີ່ເຫຼືອຂອງຍັດຍະ ດ້ວຍຈິດທີ່ຕັ້ງໝັ້ນ. ເມື່ອພິທີກຳສຳເລັດ ລາວໄດ້ເຮັດໃຫ້ເທວະດາຜູ້ດື່ມໂສມ ແລະຜູ້ຄົນທີ່ຊຸມນຸມຢູ່ນັ້ນພໍໃຈ. ຈາກນັ້ນລາວໄດ້ອາບນ້ຳອະວະພຶຖະຮ່ວມກັບປຸໂຣຫິດ ແລະມີຄວາມອິ່ມເອມເຕັມທີ່
Verse 57
तस्मा अप्यनुभावेन स्वेनैवावाप्तराधसे । धर्म एव मतिं दत्त्वा त्रिदशास्ते दिवं ययु: ॥ ५७ ॥
ດ້ວຍອານຸພາບຂອງຕົນເອງ ທັກສະໄດ້ຮັບຜົນບຸນສົມບູນ. ເທວະດາໄດ້ໃຫ້ພອນໃຫ້ປັນຍາຂອງລາວມັ້ນຄົງໃນທາງທຳ ແລ້ວເທວະດາທັງຫມົດ (ຕຣິທະສະ) ກໍໄດ້ກັບໄປສູ່ສະຫວັນ
Verse 58
एवं दाक्षायणी हित्वा सती पूर्वकलेवरम् । जज्ञे हिमवत: क्षेत्रे मेनायामिति शुश्रुम ॥ ५८ ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ຂ້ອຍໄດ້ຍິນຈາກແຫຼ່ງທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ວ່າ ດາກຊາຍະນີ ສະຕີ ໄດ້ລະທິ້ງຮ່າງເກົ່າທີ່ໄດ້ຈາກທັກສະ ແລ້ວໄປເກີດໃໝ່ໃນແດນຫິມະວັດ ເປັນທິດາຂອງແມ່ນາ
Verse 59
तमेव दयितं भूय आवृङ्क्ते पतिमम्बिका । अनन्यभावैकगतिं शक्ति: सुप्तेव पूरुषम् ॥ ५९ ॥
ອຳບິກາ (ທຸຣຄາ) ຜູ້ຮູ້ຈັກໃນນາມ ດາກຊາຍະນີ ສະຕີ ໄດ້ຮັບເອົາພຣະສິວະອົງເດີມຜູ້ເປັນທີ່ຮັກເປັນສາມີອີກຄັ້ງ. ດຸຈພະລັງສັກຕິທີ່ມີຈິດເອກະພາບ ອາໄສພຸຣຸສະ (ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ) ໃນຍາມເລີ່ມການສ້າງໃໝ່
Verse 60
एतद्भगवत: शम्भो: कर्म दक्षाध्वरद्रुह: । श्रुतं भागवताच्छिष्यादुद्धवान्मे बृहस्पते: ॥ ६० ॥
ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ໂອ ວິດຸຣາ! ເລື່ອງຍັດຍະຂອງດັກສະທີ່ຖືກພຣະສັມພູ (ພະພະຄະວານ) ທຳລາຍນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຟັງຈາກອຸດທະວະ ມະຫາພັກຕະ ແລະສິດຂອງພຣະຫັດສະປະຕິ।
Verse 61
इदं पवित्रं परमीशचेष्टितं यशस्यमायुष्यमघौघमर्षणम् । यो नित्यदाकर्ण्य नरोऽनुकीर्तयेद् धुनोत्यघं कौरव भक्तिभावत: ॥ ६१ ॥
ນີ້ແມ່ນລີລາຈະຣິດຂອງພຣະປະເມດສະວອນ ອັນບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ ເພີ່ມກຽດສັກສີແລະອາຍຸ ແລະກຳຈັດກອງບາບ. ໂອ ລູກຫຼານກຸຣຸ ຜູ້ໃດຟັງເປັນນິດແລ້ວກ່າວສັນລະເສີນອີກດ້ວຍພັກຕິ ຈະຊຳລະບາບໄດ້।
Frequently Asked Questions
It is a shāstric symbol of corrective justice: Dakṣa’s arrogance and ritualistic pride led to offense against Śiva and Satī, so his humiliation reforms him without annihilating his administrative role as Prajāpati. The replacement head marks both consequence and mercy—he is restored to life, but with a visible reminder that yajña must be guided by humility and devotion.
Śiva minimizes their culpability as childish ignorance, accepts Brahmā’s request, and restores them with remedial arrangements. This teaches Vaiṣṇava-Śaiva ethics in the Bhāgavata: a great devotee is tolerant, quick to forgive, and uses punishment only to correct—not to nourish resentment—mirroring the Lord’s compassion toward conditioned beings.
A broad cosmic assembly offers prayers: Dakṣa, the priests, sages, Siddhas, Gandharvas, Vidyādharas, planetary governors, Agni (fire-god), the personified Vedas, Indra, Brahmā, Bhṛgu, and Śiva—demonstrating that Viṣṇu is the ultimate recipient and sustainer of all sacrificial and cosmic functions.
Viṣṇu teaches functional nondifference at the level of the single supreme cause and witness (Brahman/Paramātmā perspective), while also affirming personal theism: He remains the original Personality of Godhead who empowers guṇa-based administrative roles for creation (Brahmā), destruction/transformation (Śiva), and maintenance (Viṣṇu). The teaching discourages sectarian rivalry and centers all worship on the Supreme.