Adhyaya 13

Verse 1

सूत उवाच निशम्य कौषारविणोपवर्णितंध्रुवस्य वैकुण्ठपदाधिरोहणम् । प्ररूढभावो भगवत्यधोक्षजेप्रष्टुं पुनस्तं विदुर: प्रचक्रमे ॥ १ ॥

ສູຕະກ່າວວ່າ—ເມື່ອໄດ້ຟັງມະໄຕຣະຍະ ຣິຊິ (ບຸດຂອງກຸສາຣະວະ) ພັນລະນາການຂຶ້ນສູ່ວາຍກຸນຖະຂອງທຣຸວະມະຫາຣາຊາແລ້ວ ວິດູຣະກໍເກີດພາວະພັກຕິອັນເລິກຊຶ້ງຕໍ່ພຣະພະຄະວານ ອະທົກຊະຈະ. ແລ້ວທ່ານຈຶ່ງເລີ່ມຖາມມະໄຕຣະຍະອີກຄັ້ງດັ່ງນີ້.

Verse 2

विदुर उवाच के ते प्रचेतसो नाम कस्यापत्यानि सुव्रत । कस्यान्ववाये प्रख्याता: कुत्र वा सत्रमासत ॥ २ ॥

ວິດູຣະຖາມວ່າ—ໂອ້ ຜູ້ມີວັດດີ, ພວກປຣະເຈຕະສະນັ້ນແມ່ນໃຜ? ພວກເຂົາເປັນລູກຂອງໃຜ, ໂດງດັງໃນສາຍວົງໃດ, ແລະໄດ້ປະກອບພິທີສັດຣະຍັດຍະອັນໃຫຍ່ຢູ່ທີ່ໃດ?

Verse 3

मन्ये महाभागवतं नारदं देवदर्शनम् । येन प्रोक्त: क्रियायोग: परिचर्याविधिर्हरे: ॥ ३ ॥

ວິດູຣະກ່າວວ່າ—ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອວ່າ ນາຣະດະມຸນີເປັນມະຫາພາກະວັດ ຜູ້ໄດ້ເຫັນພຣະເຈົ້າໂດຍກົງ; ທ່ານໄດ້ສອນວິທີປັນຈະຣາຕຣະ ແລະ ກຣິຍາໂຢກ ເພື່ອການຮັບໃຊ້ພຣະຫຣິດ້ວຍພັກຕິ.

Verse 4

स्वधर्मशीलै: पुरुषैर्भगवान् यज्ञपूरुष: । इज्यमानो भक्तिमता नारदेनेरित: किल ॥ ४ ॥

ເມື່ອບັນດາຜູ້ມີພັກຕິຜູ້ຢືນຢັນໃນສະວະທັມ ບູຊາພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນຢັຍຍະປຸຣຸສ ດ້ວຍພິທີຢັຍຍະເພື່ອໃຫ້ພຣະອົງພໍພຣະໄທ, ໃນເວລານັ້ນນາຣະດະມຸນີໄດ້ກ່າວສັນລະເສີນຄຸນອັນທິບຂອງທຣຸວະມະຫາຣາຊາ.

Verse 5

यास्ता देवर्षिणा तत्र वर्णिता भगवत्कथा: । मह्यं शुश्रूषवे ब्रह्मन् कार्त्स्‍न्येनाचष्टुमर्हसि ॥ ५ ॥

ໂອ ພຣາຫມັນ! ທີ່ນັ້ນ ເທວະຣິຊິ ນາຣະດະ ໄດ້ພັນນາພຣະກະຖາແຫ່ງພຣະພະຄະວານອັນໃດບ້າງ ແລະ ທ່ານສັນລະເສີນພຣະອົງຢ່າງໃດ? ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງຢ່າງຍິ່ງ ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍໃຫ້ຄົບຖ້ວນ.

Verse 6

मैत्रेय उवाच ध्रुवस्य चोत्कल: पुत्र: पितरि प्रस्थिते वनम् । सार्वभौमश्रियं नैच्छदधिराजासनं पितु: ॥ ६ ॥

ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ໂອ ວິດູຣະ! ເມື່ອມະຫາຣາຊາ ທຣຸວະ ອອກເດີນທາງໄປປ່າ, ບຸດຂອງພຣະອົງ ອຸດກະລະ ບໍ່ປາຖະໜາຈະຮັບບັນລັງອັນຮຸ່ງເຮືອງຂອງພໍ່ ອັນເປັນຂອງຜູ້ປົກຄອງແຜ່ນດິນທັງປວງໃນໂລກນີ້.

Verse 7

स जन्मनोपशान्तात्मा नि:सङ्ग: समदर्शन: । ददर्श लोके विततमात्मानं लोकमात्मनि ॥ ७ ॥

ຕັ້ງແຕ່ເກີດ ອຸດກະລະມີຈິດສະຫງົບ ບໍ່ຍຶດຕິດ ແລະ ເຫັນທຸກສິ່ງຢ່າງເທົ່າທຽມ. ລາວເຫັນປະຣະມາຕະມາທີ່ແຜ່ຊານໃນໂລກ ແລະ ເຫັນໂລກທັງປວງຕັ້ງຢູ່ໃນປະຣະມາຕະມາ.

Verse 8

आत्मानं ब्रह्म निर्वाणं प्रत्यस्तमितविग्रहम् । अवबोधरसैकात्म्यमानन्दमनुसन्ततम् ॥ ८ ॥ अव्यवच्छिन्नयोगाग्निदग्धकर्ममलाशय: । स्वरूपमवरुन्धानो नात्मनोऽन्यं तदैक्षत ॥ ९ ॥

ດ້ວຍການຂະຫຍາຍຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບພະພົມສູງສຸດ, ທ່ານໄດ້ຫລຸດພົ້ນຈາກພັນທະນາການຂອງຮ່າງກາຍ. ດ້ວຍໄຟແຫ່ງພັກຕິໂຍຄະ, ທ່ານໄດ້ເຜົາຜານກຳ ແລະ ເບິ່ງເຫັນພຽງແຕ່ພະເຈົ້າສູງສຸດ.

Verse 9

आत्मानं ब्रह्म निर्वाणं प्रत्यस्तमितविग्रहम् । अवबोधरसैकात्म्यमानन्दमनुसन्ततम् ॥ ८ ॥ अव्यवच्छिन्नयोगाग्निदग्धकर्ममलाशय: । स्वरूपमवरुन्धानो नात्मनोऽन्यं तदैक्षत ॥ ९ ॥

ດ້ວຍການຂະຫຍາຍຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບພະພົມສູງສຸດ, ທ່ານໄດ້ຫລຸດພົ້ນຈາກພັນທະນາການຂອງຮ່າງກາຍ. ດ້ວຍໄຟແຫ່ງພັກຕິໂຍຄະ, ທ່ານໄດ້ເຜົາຜານກຳ ແລະ ເບິ່ງເຫັນພຽງແຕ່ພະເຈົ້າສູງສຸດ.

Verse 10

जडान्धबधिरोन्मत्तमूकाकृतिरतन्मति: । लक्षित: पथि बालानां प्रशान्तार्चिरिवानल: ॥ १० ॥

ເຖິງແມ່ນວ່າຄວາມຈິງແລ້ວທ່ານບໍ່ໄດ້ເປັນແນວນັ້ນ, ແຕ່ອຸດກາລະ ກັບເບິ່ງຄືຄົນໂງ່, ຄົນຕາບອດ, ຄົນຫູໜວກ ແລະ ຄົນບ້າ ໃນສາຍຕາຂອງຄົນທົ່ວໄປ. ທ່ານປຽບເໝືອນໄຟທີ່ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຂີ້ເຖົ່າ.

Verse 11

मत्वा तं जडमुन्मत्तं कुलवृद्धा: समन्त्रिण: । वत्सरं भूपतिं चक्रुर्यवीयांसं भ्रमे: सुतम् ॥ ११ ॥

ດ້ວຍເຫດນີ້, ເຫຼົ່າເສນາອາມາດ ແລະ ຜູ້ອາວຸໂສໃນຕະກຸນຈຶ່ງຄິດວ່າ ອຸດກາລະ ບໍ່ມີສະຕິປັນຍາ ແລະ ເປັນບ້າ. ດັ່ງນັ້ນ, ນ້ອງຊາຍຂອງເພິ່ນຊື່ ວັດສະລະ, ລູກຊາຍຂອງນາງພົມມິ, ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນກະສັດ.

Verse 12

स्वर्वीथिर्वत्सरस्येष्टा भार्यासूत षडात्मजान् । पुष्पार्णं तिग्मकेतुं च इषमूर्जं वसुं जयम् ॥ १२ ॥

ກະສັດວັດສະລະ ມີມະເຫສີທີ່ຮັກແພງຊື່ ສະວໍວີຖິ. ນາງໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດລູກຊາຍຫົກຄົນຄື: ປຸດສະປານະ, ຕິກມະເກຕຸ, ອິສະ, ອູລະຈະ, ວະສຸ ແລະ ໄຊຍະ.

Verse 13

पुष्पार्णस्य प्रभा भार्या दोषा च द्वे बभूवतु: । प्रातर्मध्यन्दिनं सायमिति ह्यासन् प्रभासुता: ॥ १३ ॥

ປຸສະປາຣະນະມີພຣະມະເຫສີສອງອົງ ຄື ປຣະພາ ແລະ ໂດສາ. ປຣະພາປະສູດບຸດສາມອົງ: ປຣາຕະ, ມັດຍັນດິນັມ, ແລະ ສາຍັມ.

Verse 14

प्रदोषो निशिथो व्युष्ट इति दोषासुतास्त्रय: । व्युष्ट: सुतं पुष्करिण्यां सर्वतेजसमादधे ॥ १४ ॥

ໂດສາມີບຸດສາມອົງ: ປຣະໂດສະ, ນິສິຖະ, ແລະ ວະຍຸດຕະ. ວະຍຸດຕະມີມະເຫສີຊື່ ປຸສກະຣິນີ ຜູ້ປະສູດບຸດຜູ້ມີເດຊານຸພາບຊື່ ສັຣວະເຕຊາ.

Verse 15

स चक्षु: सुतमाकूत्यां पत्‍न्यां मनुमवाप ह । मनोरसूत महिषी विरजान्नड्‌वला सुतान् ॥ १५ ॥ पुरुं कुत्सं त्रितं द्युम्नं सत्यवन्तमृतं व्रतम् । अग्निष्टोममतीरात्रं प्रद्युम्नं शिबिमुल्मुकम् ॥ १६ ॥

ຈາກສັຣວະເຕຊາ ແລະ ມະເຫສີອາກູຕິ ໄດ້ປະສູດບຸດນາມ ຈາກຊຸສະ ຜູ້ໄດ້ເປັນມະນຸອົງທີ 6 ເມື່ອສິ້ນມັນວັນຕຣະ. ມະເຫສີຂອງຈາກຊຸສະມະນຸ ຄື ນັດວະລາ (ວິຣະຈາ) ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດບຸດຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ: ປຸຣຸ, ກຸດສະ, ຕຣິຕະ, ດະຍຸມນະ, ສັດຕະຍະວານ, ຣຶຕະ, ວຣະຕະ, ອັກນິດໂຕມະ, ອະຕີຣາຕຣະ, ປຣະດະຍຸມນະ, ຊິບິ, ແລະ ອຸລມຸກະ.

Verse 16

स चक्षु: सुतमाकूत्यां पत्‍न्यां मनुमवाप ह । मनोरसूत महिषी विरजान्नड्‌वला सुतान् ॥ १५ ॥ पुरुं कुत्सं त्रितं द्युम्नं सत्यवन्तमृतं व्रतम् । अग्निष्टोममतीरात्रं प्रद्युम्नं शिबिमुल्मुकम् ॥ १६ ॥

ຈາກສັຣວະເຕຊາ ແລະ ມະເຫສີອາກູຕິ ໄດ້ປະສູດບຸດນາມ ຈາກຊຸສະ ຜູ້ໄດ້ເປັນມະນຸອົງທີ 6 ເມື່ອສິ້ນມັນວັນຕຣະ. ມະເຫສີຂອງຈາກຊຸສະມະນຸ ຄື ນັດວະລາ (ວິຣະຈາ) ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດບຸດຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ: ປຸຣຸ, ກຸດສະ, ຕຣິຕະ, ດະຍຸມນະ, ສັດຕະຍະວານ, ຣຶຕະ, ວຣະຕະ, ອັກນິດໂຕມະ, ອະຕີຣາຕຣະ, ປຣະດະຍຸມນະ, ຊິບິ, ແລະ ອຸລມຸກະ.

Verse 17

उल्मुकोऽजनयत्पुत्रान्पुष्करिण्यां षडुत्तमान् । अङ्गं सुमनसं ख्यातिं क्रतुमङ्गिरसं गयम् ॥ १७ ॥

ອຸລມຸກະໄດ້ມີບຸດຜູ້ດີເລີດຫົກອົງກັບມະເຫສີປຸສກະຣິນີ. ນາມຂອງພວກເຂົາຄື ອັງກະ, ສຸມະນາ, ຂະຍາຕິ, ກຣະຕຸ, ອັງກິຣາ, ແລະ ກະຍະ.

Verse 18

सुनीथाङ्गस्य या पत्नी सुषुवे वेनमुल्बणम् । यद्दौ:शील्यात्स राजर्षिर्निर्विण्णो निरगात्पुरात् ॥ १८ ॥

ສຸນີທາ ພຣະມະເຫສີຂອງພຣະອັງຄະ ໄດ້ປະສູດພຣະໂອຣສຊື່ ເວນ ຜູ້ມີນິໄສຄົດຄຽວຊົ່ວຮ້າຍ. ເພາະຄວາມປະພຶດຊົ່ວຂອງເວນ ພຣະຣາຊະຣິສີອັງຄະຈຶ່ງເບື່ອໜ່າຍ ລະທິ້ງເມືອງແລະອານາຈັກ ແລ້ວເຂົ້າປ່າ

Verse 19

यमङ्ग शेपु: कुपिता वाग्वज्रा मुनय: किल । गतासोस्तस्य भूयस्ते ममन्थुर्दक्षिणं करम् ॥ १९ ॥ अराजके तदा लोके दस्युभि: पीडिता: प्रजा: । जातो नारायणांशेन पृथुराद्य: क्षितीश्वर: ॥ २० ॥

ໂອ ວິດຸຣ, ຄຳສາບຂອງມະຫາຣິສີນັ້ນອະຈະຍະ ດຸດສາຍຟ້າວັຊຣະ. ເມື່ອພວກທ່ານສາບພຣະເຈົ້າເວນດ້ວຍຄວາມໂກດ ພຣະອົງກໍສິ້ນພຣະຊົນ. ຫຼັງນັ້ນເມື່ອບໍ່ມີກະສັດ ຂໂຈນແລະຄົນພານເພີ່ມຂຶ້ນ ບ້ານເມືອງບໍ່ເປັນລະບຽບ ປະຊາຊົນທຸກທໍລະມານ. ດັ່ງນັ້ນຣິສີທັງຫຼາຍໄດ້ນຳມືຂວາຂອງເວນມາມົນທະນາ ແລະດ້ວຍອົງສ່ວນຂອງນາຣາຍະນະ ພຣະວິສນຸໄດ້ປາກົດເປັນພຣະເຈົ້າປຣຶຖຸ ຈັກກະພັດອົງທຳອິດຂອງໂລກ

Verse 20

यमङ्ग शेपु: कुपिता वाग्वज्रा मुनय: किल । गतासोस्तस्य भूयस्ते ममन्थुर्दक्षिणं करम् ॥ १९ ॥ अराजके तदा लोके दस्युभि: पीडिता: प्रजा: । जातो नारायणांशेन पृथुराद्य: क्षितीश्वर: ॥ २० ॥

ເມື່ອບໍ່ມີກະສັດ ຂໂຈນແລະຄົນພານໄດ້ກົດຂີ່ປະຊາຊົນ; ບ້ານເມືອງບໍ່ເປັນລະບຽບ ແລະຜູ້ຄົນທຸກທໍລະມານ. ດັ່ງນັ້ນຣິສີທັງຫຼາຍໄດ້ມົນທະນາມືຂວາຂອງເວນ ແລະດ້ວຍອົງສ່ວນຂອງນາຣາຍະນະ ພຣະວິສນຸໄດ້ປາກົດເປັນພຣະເຈົ້າປຣຶຖຸ ຜູ້ເປັນກະສັດອົງທຳອິດແຫ່ງແຜ່ນດິນ

Verse 21

विदुर उवाच तस्य शीलनिधे: साधोर्ब्रह्मण्यस्य महात्मन: । राज्ञ: कथमभूद्दुष्टा प्रजा यद्विमना ययौ ॥ २१ ॥

ວິດຸຣກ່າວວ່າ—ໂອ ທ່ານຜູ້ສະຫງ່າງາມ, ຄັງແຫ່ງສີນ, ຜູ້ຮັກພຣາຫມະນະທຳ! ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ພຣະເຈົ້າອັງຄະຜູ້ອ່ອນໂຍນ ຈຶ່ງໄດ້ລູກຊາຍຊົ່ວຢ່າງເວນ ຈົນພຣະອົງເສົ້າໝອງແລະລະທິ້ງອານາຈັກໄປ?

Verse 22

किं वांहो वेन उद्दिश्य ब्रह्मदण्डमयूयुजन् । दण्डव्रतधरे राज्ञि मुनयो धर्मकोविदा: ॥ २२ ॥

ວິດຸຣຖາມວ່າ—ມຸນີຜູ້ຮູ້ທຳ ເພາະເຫດໃດຈຶ່ງປາດຖະນາຈະໃຊ້ “ພຣາຫມະທັນຑະ” ເປັນຄຳສາບ ຕໍ່ພຣະເຈົ້າເວນ ຜູ້ຖືຄທາແຫ່ງການລົງໂທດ?

Verse 23

नावध्येय: प्रजापाल: प्रजाभिरघवानपि । यदसौ लोकपालानां बिभर्त्योज: स्वतेजसा ॥ २३ ॥

ປະຊາຊົນບໍ່ຄວນດູໝິ່ນພະຣາຊາ ແມ່ນແຕ່ບາງຄັ້ງພະອົງຈະເຫັນຄືກະທຳບາບ. ເພາະດ້ວຍພະເດດຊະພາບ ແລະ ພະຣັດສະມີຂອງພະອົງ ພະຣາຊາມີອິດທິພົນເຫນືອກວ່າຜູ້ປົກຄອງອື່ນໆທັງປວງ.

Verse 24

एतदाख्याहि मे ब्रह्मन् सुनीथात्मजचेष्टितम् । श्रद्दधानाय भक्ताय त्वं परावरवित्तम: ॥ २४ ॥

ຂ້າແຕ່ພຣາຫມັນ ຂໍທ່ານເລົ່າໃຫ້ຂ້ອຍຟັງເຖິງການກະທຳທັງປວງຂອງເວນ ບຸດຂອງສຸນີຖາ. ທ່ານຮູ້ທັງອະດີດແລະອະນາຄົດ; ຂ້ອຍເປັນຜູ້ມີສັດທາແລະເປັນພັກຕະ ຂໍທ່ານອະທິບາຍເຖິດ.

Verse 25

मैत्रेय उवाच अङ्गोऽश्वमेधं राजर्षिराजहार महाक्रतुम् । नाजग्मुर्देवतास्तस्मिन्नाहूता ब्रह्मवादिभि: ॥ २५ ॥

ສີຣີໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ—ໂອ ວິດຸຣ, ຄັ້ງໜຶ່ງ ຣາຊະຣິຊິ ອັງກະ ໄດ້ຈັດມະຫາກຣະຕຸ ຄື ອັດສະວະເມດະຍັນ. ພຣາຫມັນຜູ້ຊ່ຽວຊານໄດ້ເຊີນເທວະທັງຫຼາຍ ແຕ່ຖຶງຈະພະຍາຍາມກໍບໍ່ມີເທວະໃດມາຮ່ວມ ຫຼື ປາກົດໃນຍັນນັ້ນ.

Verse 26

तमूचुर्विस्मितास्तत्र यजमानमथर्त्विज: । हवींषि हूयमानानि न ते गृह्णन्ति देवता: ॥ २६ ॥

ແລ້ວພວກປະໂລຫິດໃນຍັນນັ້ນກໍປະຫລາດໃຈ ແລະເວົ້າກັບພະຣາຊາອັງກະຜູ້ເປັນຍະຊາມານະວ່າ “ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ພວກເຮົາຖວາຍຮະວິ (ເນີຍໃສແລະອື່ນໆ) ຕາມພິທີຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແຕ່ເທວະກໍບໍ່ຮັບ”

Verse 27

राजन् हवींष्यदुष्टानि श्रद्धयासादितानि ते । छन्दांस्ययातयामानि योजितानि धृतव्रतै: ॥ २७ ॥

ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ຮະວິແລະເຄື່ອງບູຊາທີ່ພະອົງຮວບຮວມດ້ວຍສັດທານັ້ນ ບໍ່ມີມົນທິນ ແລະບໍ່ມີຂໍ້ບົກພ່ອງ. ອີກທັງບົດສະຫວັນເວດກໍຖືກສວດແບບ ‘ອະຢາຕະຢາມະ’ ຄືບໍ່ຂາດບໍ່ເກີນ ໂດຍພຣາຫມັນຜູ້ຖືວັດທັງຫຼາຍຕາມພິທີຖືກຕ້ອງ.

Verse 28

न विदामेह देवानां हेलनं वयमण्वपि । यन्न गृह्णन्ति भागान् स्वान् ये देवा: कर्मसाक्षिण: ॥ २८ ॥

ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ພວກເຮົາບໍ່ເຫັນເຫດແມ່ນແຕ່ນ້ອຍວ່າເທວະດາຖືກຫຍັບຫຍາມຫຼືຖືກລະເລີຍ; ແຕ່ເທວະດາຜູ້ເປັນພະຍານແຫ່ງຍັດຍະກັບບໍ່ຮັບສ່ວນຂອງຕົນ—ເປັນຫຍັງພວກເຮົາບໍ່ຮູ້।

Verse 29

मैत्रेय उवाच अङ्गो द्विजवच: श्रुत्वा यजमान: सुदुर्मना: । तत्प्रष्टुं व्यसृजद्वाचं सदस्यांस्तदनुज्ञया ॥ २९ ॥

ໄມເຕຣຍະກ່າວວ່າ ພະຣາຊາອັງກະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າພິທີ ໄດ້ຟັງຄໍາຂອງພຣາຫມັນແລ້ວ ກໍເສົ້າໃຈຢ່າງຫນັກ; ແລ້ວໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ ຈຶ່ງທໍາລາຍຄວາມງຽບ ແລະຖາມບັນດາປຸໂຣຫິດທີ່ຢູ່ໃນມະນທົນຍັດຍະ

Verse 30

नागच्छन्त्याहुता देवा न गृह्णन्ति ग्रहानिह । सदसस्पतयो ब्रूत किमवद्यं मया कृतम् ॥ ३० ॥

ພະຣາຊາອັງກະກ່າວວ່າ ເຖິງຈະເຊີນແລ້ວ ເທວະດາກໍບໍ່ມາ ແລະບໍ່ຮັບສ່ວນທີ່ຄວນຮັບຢູ່ນີ້ດ້ວຍ; ໂອ ຜູ້ນໍາສະພາ ຈົ່ງບອກວ່າຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຮັດຜິດອັນໃດ

Verse 31

सदसस्पतय ऊचु: नरदेवेह भवतो नाघं तावन् मनाक्स्थितम् । अस्त्येकं प्राक्तनमघं यदिहेद‍ृक् त्वमप्रज: ॥ ३१ ॥

ຜູ້ນໍາສະພາກ່າວວ່າ ໂອ ກະສັດຜູ້ດຸດເທວະ ໃນຊາດນີ້ ພວກເຮົາບໍ່ພົບບາບແມ່ນແຕ່ນ້ອຍໃນທ່ານ ແມ່ນແຕ່ໃນໃຈກໍບໍ່ມີ; ທ່ານບໍ່ໄດ້ຜິດເລີຍ ແຕ່ມີບາບໜຶ່ງແຕ່ຊາດກ່ອນ ທີ່ເຮັດໃຫ້ທ່ານແມ່ນມີຄຸນສົມບັດຄົບກໍຍັງບໍ່ມີບຸດ

Verse 32

तथा साधय भद्रं ते आत्मानं सुप्रजं नृप । इष्टस्ते पुत्रकामस्य पुत्रं दास्यति यज्ञभुक् ॥ ३२ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພະຣາຊາ ຂໍໃຫ້ມີມົງຄຸນແກ່ທ່ານ; ຈົ່ງເຮັດທາງໃຫ້ໄວເພື່ອໄດ້ບຸດອັນດີ. ຖ້າທ່ານປະກອບຍັດຍະເພື່ອປາດຖະນາບຸດ ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ຜູ້ເປັນຜູ້ເສວຍຍັດຍະ ຈະພໍໃຈ ແລະປະທານບຸດໃຫ້ທ່ານ

Verse 33

तथा स्वभागधेयानि ग्रहीष्यन्ति दिवौकस: । यद्यज्ञपुरुष: साक्षादपत्याय हरिर्वृत: ॥ ३३ ॥

ເມື່ອເຊີນພຣະຫຣິ ຜູ້ເປັນຍັດຍະປຸຣຸສະໂດຍກົງ ເພື່ອປາດຖະນາບຸດ ເທວະທັງຫມົດຈະມາພ້ອມພຣະອົງ ແລະຮັບສ່ວນຂອງຕົນໃນຍັດຍະ

Verse 34

तांस्तान् कामान् हरिर्दद्याद्यान् यान् कामयते जन: । आराधितो यथैवैष तथा पुंसां फलोदय: ॥ ३४ ॥

ມະນຸດປາດຖະນາສິ່ງໃດ ເມື່ອບູຊາພຣະຫຣິ ພຣະອົງຍ່ອມປະທານສິ່ງນັ້ນ; ບູຊາແນວໃດ ຜົນກໍເກີດຕາມນັ້ນ

Verse 35

इति व्यवसिता विप्रास्तस्य राज्ञ: प्रजातये । पुरोडाशं निरवपन् शिपिविष्टाय विष्णवे ॥ ३५ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ພຣາຫມັນທັງຫມົດໄດ້ຕັດສິນໃຈເພື່ອໃຫ້ພຣະຣາຊາອັງກະມີທາຍາດ ແລະໄດ້ຖວາຍປຸໂຣດາຊະແດ່ພຣະວິສນຸ «ຊິປິວິດ» ຜູ້ສະຖິດໃນໃຈສັດທັງປວງ

Verse 36

तस्मात्पुरुष उत्तस्थौ हेममाल्यमलाम्बर: । हिरण्मयेन पात्रेण सिद्धमादाय पायसम् ॥ ३६ ॥

ເມື່ອຖວາຍອາຮຸຕິລົງໃນໄຟແລ້ວ ບຸລຸດຜູ້ໜຶ່ງກໍປາກົດຈາກແທ່ນໄຟ ສວມພວງມາລາຄຳ ແລະເຄື່ອງນຸ່ງຂາວ ຖືພາຊະນະຄຳບັນຈຸປາຍະສະທີ່ຕົ້ມໃນນົມ

Verse 37

स विप्रानुमतो राजा गृहीत्वाञ्जलिनौदनम् । अवघ्राय मुदा युक्त: प्रादात्पत्‍न्या उदारधी: ॥ ३७ ॥

ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພຣາຫມັນແລ້ວ ພຣະຣາຊາຜູ້ໃຈກວ້າງໄດ້ຮັບອາຫານນັ້ນໃນຝາມືທີ່ປະນົມ ດົມກິ່ນດ້ວຍຄວາມປິຕິ ແລະມອບສ່ວນໜຶ່ງໃຫ້ພຣະມະເຫສີ

Verse 38

सा तत्पुंसवनं राज्ञी प्राश्य वै पत्युरादधे । गर्भं काल उपावृत्ते कुमारं सुषुवेऽप्रजा ॥ ३८ ॥

ເຖິງແມ່ນວ່າພະລາຊິນີບໍ່ມີລູກຊາຍ, ແຕ່ຫຼັງຈາກກິນອາຫານນັ້ນແລ້ວ, ນາງກໍຖືພາ ແລະ ໃຫ້ກຳເນີດລູກຊາຍໃນເວລາຕໍ່ມາ.

Verse 39

स बाल एव पुरुषो मातामहमनुव्रत: । अधर्मांशोद्भवं मृत्युं तेनाभवदधार्मिक: ॥ ३९ ॥

ເດັກຊາຍຄົນນັ້ນເກີດມາໃນເຊື້ອສາຍຂອງຄວາມບໍ່ມີສິນທຳ. ພໍ່ຕູ້ຂອງລາວແມ່ນຄວາມຕາຍ, ແລະ ເດັກຊາຍຄົນນັ້ນກໍເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນມາເປັນຜູ້ຕິດຕາມຂອງລາວ; ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຄົນທີ່ບໍ່ມີສິນທຳຢ່າງຮ້າຍແຮງ.

Verse 40

स शरासनमुद्यम्य मृगयुर्वनगोचर: । हन्त्यसाधुर्मृगान् दीनान् वेनोऽसावित्यरौज्जन: ॥ ४० ॥

ຫຼັງຈາກກຽມຄັນທະນູ ແລະ ລູກສອນແລ້ວ, ເດັກຊາຍຜູ້ໂຫດຮ້າຍນັ້ນມັກຈະເຂົ້າໄປໃນປ່າ ແລະ ຂ້າກວາງຜູ້ບໍລິສຸດໂດຍບໍ່ຈຳເປັນ, ແລະ ທັນທີທີ່ລາວມາຮອດ, ຜູ້ຄົນຕ່າງກໍຮ້ອງຂຶ້ນວ່າ 'ເວນະຜູ້ໂຫດຮ້າຍມາແລ້ວ! ເວນະຜູ້ໂຫດຮ້າຍມາແລ້ວ!'

Verse 41

आक्रीडे क्रीडतो बालान् वयस्यानतिदारुण: । प्रसह्य निरनुक्रोश: पशुमारममारयत् ॥ ४१ ॥

ເດັກຊາຍຄົນນັ້ນໂຫດຮ້າຍຫຼາຍ ຈົນໃນຂະນະທີ່ຫຼິ້ນກັບເດັກນ້ອຍໃນໄວດຽວກັນ ລາວຈະຂ້າພວກເຂົາຢ່າງບໍ່ມີຄວາມເມດຕາ, ຄືກັບວ່າພວກເຂົາເປັນສັດທີ່ຈະຖືກຂ້າ.

Verse 42

तं विचक्ष्य खलं पुत्रं शासनैर्विविधैर्नृप: । यदा न शासितुं कल्पो भृशमासीत्सुदुर्मना: ॥ ४२ ॥

ຫຼັງຈາກເຫັນພຶດຕິກຳທີ່ໂຫດຮ້າຍ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມເມດຕາຂອງລູກຊາຍ, ເວນະ, ກະສັດອັງຄະໄດ້ລົງໂທດລາວດ້ວຍວິທີຕ່າງໆເພື່ອດັດແປງລາວ, ແຕ່ບໍ່ສາມາດນຳລາວໄປສູ່ເສັ້ນທາງແຫ່ງຄວາມດີໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງໂສກເສົ້າເສຍໃຈຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 43

प्रायेणाभ्यर्चितो देवो येऽप्रजा गृहमेधिन: । कदपत्यभृतं दु:खं ये न विन्दन्ति दुर्भरम् ॥ ४३ ॥

ກະສັດຄິດໃນໃຈວ່າ ຜູ້ທີ່ບໍ່ມີລູກຊາຍແທ້ໆແມ່ນຜູ້ມີບຸນ. ເຂົາຄົງໄດ້ບູຊາພຣະເຈົ້າໃນຊາດກ່ອນ ຈຶ່ງບໍ່ຕ້ອງທົນທຸກອັນຫນັກເນື່ອງຈາກລູກຊົ່ວ.

Verse 44

यत: पापीयसी कीर्तिरधर्मश्च महान्नृणाम् । यतो विरोध: सर्वेषां यत आधिरनन्तक: ॥ ४४ ॥

ລູກຊາຍຜູ້ບາບເຮັດໃຫ້ຊື່ສຽງຂອງຄົນຫາຍໄປ. ອະທຳໃນເຮືອນຂອງເຂົາກໍ່ໃຫ້ເກີດອະທຳແລະຄວາມຂັດແຍ້ງໃນທຸກຄົນ ຈົນເກີດແຕ່ຄວາມກັງວົນບໍ່ມີທ້າຍ.

Verse 45

कस्तं प्रजापदेशं वै मोहबन्धनमात्मन: । पण्डितो बहु मन्येत यदर्था: क्लेशदा गृहा: ॥ ४५ ॥

ຜູ້ມີສະຕິແລະປັນຍາຈະປາຖະໜາລູກຊາຍທີ່ໄຮ້ຄ່າແບບນັ້ນໄດ້ແນວໃດ? ລູກແບບນັ້ນເປັນແຕ່ພັນທະນາການແຫ່ງມາຍາສໍາລັບວິນຍານ ແລະເຮັດໃຫ້ເຮືອນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມທຸກ.

Verse 46

कदपत्यं वरं मन्ये सदपत्याच्छुचां पदात् । निर्विद्येत गृहान्मर्त्यो यत्‍क्‍लेशनिवहा गृहा: ॥ ४६ ॥

ແລ້ວກະສັດຄິດວ່າ ລູກຊາຍຊົ່ວຍັງດີກວ່າລູກຊາຍດີ ເພາະລູກດີເຮັດໃຫ້ຕິດພັນກັບເຮືອນ ແຕ່ລູກຊົ່ວບໍ່ເຮັດ. ລູກຊົ່ວເຮັດໃຫ້ເຮືອນເຫມືອນນະລົກ ຈົນຄົນສະຫລາດຍ່ອມຄາຍຄວາມຍຶດຕິດໄດ້ງ່າຍ.

Verse 47

एवं स निर्विण्णमना नृपो गृहा- न्निशीथ उत्थाय महोदयोदयात् । अलब्धनिद्रोऽनुपलक्षितो नृभि- र्हित्वा गतो वेनसुवं प्रसुप्ताम् ॥ ४७ ॥

ເມື່ອຄິດດັ່ງນັ້ນ ກະສັດອັງກະນອນບໍ່ຫຼັບໃນຍາມຄ່ຳ ແລະເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍຕໍ່ຊີວິດຄອບຄົວຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ຄືນໜຶ່ງໃນຍາມດຶກສົງັດ ພຣະອົງລຸກຈາກທີ່ນອນ ປະລະແມ່ຂອງເວນະ (ພຣະມະເຫສີ) ທີ່ຫຼັບລຶກ ສະລະຄວາມຍຶດຕິດຕໍ່ອານາຈັກອັນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະອອກຈາກເຮືອນໄປຢ່າງເງີຍບໆໂດຍບໍ່ໃຫ້ໃຜເຫັນ ມຸ່ງສູ່ປ່າ.

Verse 48

विज्ञाय निर्विद्य गतं पतिं प्रजा: पुरोहितामात्यसुहृद्गणादय: । विचिक्युरुर्व्यामतिशोककातरा यथा निगूढं पुरुषं कुयोगिन: ॥ ४८ ॥

ເມື່ອຮູ້ວ່າພະຣາຊາໄດ້ອອກຈາກເຮືອນດ້ວຍຄວາມວາງວິໄສ ປະຊາຊົນ ພຣາຫມະນປຸໂຣຫິດ ລັດຖະມົນຕີ ແລະມິດສະຫາຍທັງຫມົດໂສກເສົ້າຫນັກ. ພວກເຂົາອອກຄົ້ນຫາທົ່ວໂລກ ເຫມືອນໂຍຄີທີ່ຍັງບໍ່ຊໍານານຄົ້ນຫາພຣະປະຣະມາດມັນໃນໃຈຕົນ.

Verse 49

अलक्षयन्त: पदवीं प्रजापते- र्हतोद्यमा: प्रत्युपसृत्य ते पुरीम् । ऋषीन् समेतानभिवन्द्य साश्रवो न्यवेदयन् पौरव भर्तृविप्लवम् ॥ ४९ ॥

ເມື່ອປະຊາຊົນຄົ້ນຫາແລ້ວບໍ່ພົບຮ່ອງຮອຍຂອງພະຣາຊາ ພວກເຂົາຜິດຫວັງຫນັກ ແລະກັບເຂົ້າເມືອງ ທີ່ນັ້ນມີມະຫາຣິສີຊຸມນຸມເນື່ອງຈາກພະຣາຊາບໍ່ຢູ່. ດ້ວຍນ້ຳຕາຄລໍ ພວກເຂົາກໍ່ກາບນົບນ້ອມ ແລະລາຍງານລະອຽດວ່າບໍ່ພົບພະອົງທີ່ໃດເລີຍ.