Adhyaya 8
Lakṣmī’s Emergence, Dhanvantari, and the Advent of Mohinī-mūrti
ຫຼັງຈາກພຣະສິວະຊົງກຳຈັດພິດຮາລາຮາລາ ເທວະດາ ແລະ ອະສຸຣາ ກໍກັບມາກວນທະເລນ້ຳນົມອີກຄັ້ງດ້ວຍກຳລັງໃໝ່. ສິ່ງມົງຄຸນປາກົດຕໍ່ເນື່ອງ: ສຸຣະບີເພື່ອນ້ຳມັນກີ້ສຳລັບຍັດ, ມ້າອຸຈໄຊສຣະວາ ແລະ ຊ້າງໄອຣາວະຕະ, ຊ້າງປະຈຳທິດ, ເພັດພອຍສະຫວັນ (ກອສຕຸບ, ປັດມະຣາກ), ດອກປາຣິຊາຕະ ແລະ ອັບສະຣາ. ຕໍ່ມາ ພຣະລັກສະມີ (ຣາມາ) ປາກົດ ແລະ ໄດ້ຮັບພິທີອະພິເສກອັນສາກົນ: ແມ່ນ້ຳ, ແຜ່ນດິນ, ງົວ, ລະດູການ, ຣິຊີ, ຄັນທະວະ ແລະ ຊ້າງປະຈຳທິດ ຮ່ວມຖວາຍ. ພຣະລັກສະມີພິຈາລະນາເທວະດາ ແລະ ອະສຸຣາ ເຫັນວ່າບໍ່ມີໃຜບໍ່ມີຕຳນິ ຫຼື ເປັນອິດສະຫຼະສົມບູນ ຈຶ່ງເລືອກມຸກຸນດະ ຜູ້ພຽງພໍໃນພຣະອົງ ແລະ ຄ້ອມມາລາຖວາຍ—ດ້ວຍສາຍພຣະເນດຂອງນາງ ເທວະດາຈຶ່ງຮຸ່ງເຮືອງ ແຕ່ອະສຸຣາກໍຫົວໃຈຫມົດຫວັງ. ຕໍ່ມາ ວາຣຸນີປາກົດ ແລະ ຖືກພວກດິມອນນຳໄປ. ທັນວັນຕະຣີປາກົດພ້ອມຄຸມພະອະມຣິຕະ ແຕ່ອະສຸຣາຍຶດໄປ ເຮັດໃຫ້ເທວະດາພຶ່ງພາຮາຣິ. ພຣະວິສນຸສັນຍາຈະເຮັດໃຫ້ດິມອນຫຼົງມົນ; ພວກເຂົາເລີ່ມຖຽງກັນເລື່ອງນ້ຳອະມຣິຕະ ເປັນການນຳເຂົ້າສູ່ບົດຕໍ່ໄປທີ່ລີລາຂອງໂມຫິນີມູຣຕິຈະຈັດສັນອະມຣິຕະ ແລະ ເຜີຍແຜ່ກຸລະຍຸດພຣະເຈົ້າຕໍ່ໄປ.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच पीते गरे वृषाङ्केण प्रीतास्तेऽमरदानवा: । ममन्थुस्तरसा सिन्धुं हविर्धानी ततोऽभवत् ॥ १ ॥
ສຸກະເທວະກ່າວຕໍ່ວ່າ: ເມື່ອພຣະສິວະຜູ້ມີເຄື່ອງໝາຍໂຄ ດື່ມພິດແລ້ວ ທັງເທວະແລະອະສູຣະກໍຍິນດີ ແລະເລີ່ມກວນມະຫາສະໝຸດດ້ວຍແຮງໃໝ່; ແລ້ວມີໂຄຊື່ສຸຣະພີປາກົດຂຶ້ນ।
Verse 2
तामग्निहोत्रीमृषयो जगृहुर्ब्रह्मवादिन: । यज्ञस्य देवयानस्य मेध्याय हविषे नृप ॥ २ ॥
ໂອ ພຣະຣາຊາປະຣີກຊິດ! ບັນດາິສີຜູ້ປະກອບອັກນິໂຫຕຣະ ແລະຮູ້ພິທີເວດະຢ່າງຖ້ວນຖີ່ ໄດ້ຮັບເອົາໂຄສຸຣະພີນັ້ນ ເພື່ອໄດ້ເນີຍໃສບໍລິສຸດສຳລັບອາຫຸຕິໃນຍັຊະ ອັນນຳໄປຕາມເສັ້ນທາງເທວະຍານ ຈົນເຖິງພຣະພຣົມໂລກ।
Verse 3
तत उच्चै:श्रवा नाम हयोऽभूच्चन्द्रपाण्डुर: । तस्मिन्बलि: स्पृहां चक्रे नेन्द्र ईश्वरशिक्षया ॥ ३ ॥
ຕໍ່ມາ ມ້າຊື່ອຸຈໄສສຣະວາ ຂາວດຸຈດວງຈັນ ໄດ້ປາກົດຂຶ້ນ। ບາລີມະຫາຣາຊາປາຖະໜາຈະໄດ້ຄອບຄອງມັນ ແຕ່ພຣະອິນທຣະບໍ່ຄັດຄ້ານ ເນື່ອງຈາກໄດ້ຮັບຄຳສອນຈາກພຣະເຈົ້າສູງສຸດແລ້ວ।
Verse 4
तत ऐरावतो नाम वारणेन्द्रो विनिर्गत: । दन्तैश्चतुर्भि: श्वेताद्रेर्हरन्भगवतो महिम् ॥ ४ ॥
ຕໍ່ມາຈາກການກວນມະຫາສະໝຸດ ພະຍາຊ້າງນາມ ໄອຣາວະຕະ ກໍ່ປາກົດຂຶ້ນ. ມັນຂາວຜ່ອງ ແລະດ້ວຍງາສີ່ຂ້າງ ຮາວກັບທ້າທາຍພຣະສິຣິຂອງເຂົາໄກລາສ ອັນເປັນທາມຂອງພຣະສິວະ.
Verse 5
ऐरावणादयस्त्वष्टौ दिग् गजा अभवंस्तत: । अभ्रमुप्रभृतयोऽष्टौ च करिण्यस्त्वभवन्नृप ॥ ५ ॥
ຕໍ່ມາ ໂອ ພຣະຣາຊາ ຊ້າງທິດທັງແປດ (ດິກກະຊາ) ນຳໂດຍ ໄອຣາວະນະ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງສາມາດໄປໄດ້ທຸກທິດ; ແລະຊ້າງເພດເມຍແປດໂຕ ນຳໂດຍ ອັບຣະມຸ ກໍ່ປາກົດຂຶ້ນເຊັ່ນກັນ.
Verse 6
कौस्तुभाख्यमभूद् रत्नं पद्मरागो महोदधे: । तस्मिन् मणौ स्पृहां चक्रे वक्षोऽलङ्करणे हरि: । ततोऽभवत् पारिजात: सुरलोकविभूषणम् । पूरयत्यर्थिनो योऽर्थै: शश्वद् भुवि यथा भवान् ॥ ६ ॥
ຕໍ່ມາ ຈາກມະຫາສະໝຸດ ໄດ້ປາກົດອັນມະນີອັນລືອຊື່ ຄອສຕຸພະມະນີ ແລະ ປັດມະຣາກະມະນີ. ເພື່ອປະດັບພຣະອຸລາ ພຣະຫຣິ (ພຣະວິສນຸ) ຊົງປາຖະໜາຈະໄດ້ຄອບຄອງ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຕົ້ນປາຣິຊາຕະ ອັນເປັນເຄື່ອງປະດັບແຫ່ງສຸຣະໂລກ ກໍ່ປາກົດ. ໂອ ພຣະຣາຊາ ເຊັ່ນທີ່ພຣະອົງບັນດານຄວາມປາຖະໜາຂອງຜູ້ຂໍໃນໂລກນີ້ ຕົ້ນປາຣິຊາຕະກໍ່ບັນດານຄວາມປາຖະໜາຂອງທຸກຄົນຢູ່ເສມອ.
Verse 7
ततश्चाप्सरसो जाता निष्ककण्ठ्य: सुवासस: । रमण्य: स्वर्गिणां वल्गुगतिलीलावलोकनै: ॥ ७ ॥
ຕໍ່ມາ ອັບສະຣາກໍ່ປາກົດຂຶ້ນ ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງທອງ ແລະສາຍຄໍ ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າງາມ. ການກ້າວຍ່າງອັນອ່ອນຊ້ອຍ ແລະສາຍຕາອັນລີລາ ທຳໃຫ້ຊາວສະຫວັນຫຼົງໄຫຼ.
Verse 8
ततश्चाविरभूत् साक्षाच्छ्री रमा भगवत्परा । रञ्जयन्ती दिश: कान्त्या विद्युत् सौदामनी यथा ॥ ८ ॥
ແລ້ວຈຶ່ງປາກົດ ພຣະສີຣາມາ ເທວີແຫ່ງໂຊກລາບ ຜູ້ອຸທິດຕົນແດ່ພຣະພະຄະວານຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ດ້ວຍຄວາມສະຫວ່າງຂອງນາງ ທິດທັງປວງຖືກຊື່ນບານ ດຸດດັ່ງໄຟຟ້າທີ່ສະຫວ່າງເຫນືອກວ່າຟ້າຜ່າທີ່ສ່ອງພູຂາວ.
Verse 9
तस्यां चक्रु: स्पृहां सर्वे ससुरासुरमानवा: । रूपौदार्यवयोवर्णमहिमाक्षिप्तचेतस: ॥ ९ ॥
ເນື່ອງດ້ວຍຄວາມງາມອັນປະນີດ ຮູບລັກສະນະ ວັຍໜຸ່ມ ສີຜິວ ແລະພຣະສິລິຂອງນາງ ທັງເທວະ ອະສຸຣ ແລະມະນຸດລ້ວນປາຖະໜານາງ; ນາງເປັນດັ່ງແຫຼ່ງກຳເນີດແຫ່ງຄວາມມັ່ງຄັ່ງທັງປວງ।
Verse 10
तस्या आसनमानिन्ये महेन्द्रो महदद्भुतम् । मूर्तिमत्य: सरिच्छ्रेष्ठा हेमकुम्भैर्जलं शुचि ॥ १० ॥
ພຣະອິນທຣາ ກະສັດແຫ່ງສະຫວັນ ໄດ້ນຳອາສນະອັນເໝາະສົມແລະນ່າອັດສະຈັນມາຖວາຍແດ່ແມ່ພຣະລັກສະມີ; ແມ່ນ້ຳສັກສິດເຊັ່ນ ຄົງຄາ ແລະ ຍະມຸນາ ໄດ້ປາກົດເປັນຮູບຄົນ ນຳນ້ຳບໍລິສຸດໃນໝໍ້ຄຳມາບູຊາແມ່ພຣະລັກສະມີ।
Verse 11
आभिषेचनिका भूमिराहरत् सकलौषधी: । गाव: पञ्च पवित्राणि वसन्तो मधुमाधवौ ॥ ११ ॥
ເພື່ອພິທີອະພິເສກ ພຣະແມ່ທຣະນີໄດ້ປາກົດເປັນຮູບຄົນ ແລະຮວບຮວມຢາສົມຸນໄພທັງປວງ; ຝູງງົວໄດ້ມອບຂອງບໍລິສຸດຫ້າຢ່າງ—ນົມ, ນົມສົ້ມ, ເນີຍໃສ, ປັດສະວະງົວ, ແລະຂີ້ງົວ; ແລະລະດູໃບໄມ້ຜຸດໄດ້ຮວບຮວມຜົນຜະລິດໃນເດືອນ ໄຈຕຣາ ແລະ ໄວສາຂະ ທັງໝົດ।
Verse 12
ऋषय: कल्पयांचक्रुराभिषेकं यथाविधि । जगुर्भद्राणि गन्धर्वा नट्यश्च ननृतुर्जगु: ॥ १२ ॥
ບັນດາິສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ຈັດພິທີສົງນ້ຳອະພິເສກແດ່ແມ່ພຣະລັກສະມີຕາມທີ່ຄຳພີກຳນົດ; ພວກຄັນທັຣວະຂັບຮ້ອງມັນຕຣາເວທອັນເປັນມົງຄຸນ, ແລະນາງຟ້ອນອາຊີບກໍຟ້ອນແລະຮ້ອງເພງຕາມບົດເພງທີ່ກຳນົດໃນເວທຢ່າງງາມ।
Verse 13
मेघा मृदङ्गपणवमुरजानकगोमुखान् । व्यनादयन् शङ्खवेणुवीणास्तुमुलनि:स्वनान् ॥ १३ ॥
ເມກໄດ້ປາກົດເປັນຮູບຄົນ ແລະຕີກອງຫຼາຍຊະນິດ ເຊັ່ນ ມຣິດັງກະ, ປະນະວະ, ມຸຣະຈະ ແລະ ອານະກະ; ຍັງເປົ່າສັງຂ໌ ແລະແຕຣໂກມຸຂະ ພ້ອມບັນເລງຂລຸ່ຍ ແລະພິນ; ສຽງຮວມກັນນັ້ນກຶກກ້ອງອື້ອຶງຢ່າງຫນັກ।
Verse 14
ततोऽभिषिषिचुर्देवीं श्रियं पद्मकरां सतीम् । दिगिभा: पूर्णकलशै: सूक्तवाक्यैर्द्विजेरितै: ॥ १४ ॥
ຕໍ່ມາ ຊ້າງໃຫຍ່ຈາກທຸກທິດໄດ້ນໍາໝໍ້ນ້ໍາເຕັມນ້ໍາຄົງຄາມາອະພິເສກສະງົດ ພຣະສຣີເທວີ ຜູ້ຖືດອກບົວອັນບໍລິສຸດ ພ້ອມສຽງສວດມົນພຣະເວດຈາກພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ ພຣະນາງງາມຍິ່ງ ແລະຊື່ສັດຕໍ່ພຣະນາຣາຍະນ໌ແຕ່ຜູ້ດຽວ
Verse 15
समुद्र: पीतकौशेयवाससी समुपाहरत् । वरुण: स्रजं वैजयन्तीं मधुना मत्तषट्पदाम् ॥ १५ ॥
ມະຫາສະມຸດໄດ້ຖວາຍເຄື່ອງນຸ່ງຜ້າໄໝສີເຫຼືອງ ທັງສ່ວນເທິງແລະສ່ວນລຸ່ມ। ພຣະວະຣຸນ ເທວະຜູ້ຄອງນ້ໍາ ໄດ້ຖວາຍພວງມາລາໄວຊະຍັນຕີ ທີ່ມີຜຶ້ງຫົກຂາເມົານ້ໍາເຜິ້ງຫ້ອມລ້ອມ
Verse 16
भूषणानि विचित्राणि विश्वकर्मा प्रजापति: । हारं सरस्वती पद्ममजो नागाश्च कुण्डले ॥ १६ ॥
ວິສະວະກັມມາ ຜູ້ເປັນປຣະຊາປະຕິ ໄດ້ຖວາຍເຄື່ອງປະດັບວິຈິດຫຼາຍຢ່າງ। ພຣະສະຣັດສະວະຕີຖວາຍສາຍຄໍ, ພຣະອະຊະ (ພຣະພຣົມ) ຖວາຍດອກບົວ, ແລະຊາວນາກໂລກຖວາຍຕຸ້ມຫູ
Verse 17
तत: कृतस्वस्त्ययनोत्पलस्रजं नदद्द्विरेफां परिगृह्य पाणिना । चचाल वक्त्रं सुकपोलकुण्डलं सव्रीडहासं दधती सुशोभनम् ॥ १७ ॥
ຕໍ່ມາ ຫຼັງຈາກພິທີມົງຄົນສະວັສຕະຍະນະໄດ້ສໍາເລັດ ແມ່ພຣະລັກສະມີໄດ້ເດີນໄປ ຖືພວງມາລາດອກບົວທີ່ມີຜຶ້ງຮ້ອມຮອບຮ້ອງຫຶ່ງໆ। ດ້ວຍຮອຍຍິ້ມຂີນອາຍ ແລະແກ້ມປະດັບຕຸ້ມຫູ ພຣະພັກຂອງນາງງາມຢ່າງຫາທຽບບໍ່ໄດ້
Verse 18
स्तनद्वयं चातिकृशोदरी समं निरन्तरं चन्दनकुङ्कुमोक्षितम् । ततस्ततो नूपुरवल्गुशिञ्जितै- र्विसर्पती हेमलतेव सा बभौ ॥ १८ ॥
ພຣະຖັນທັງສອງຂອງນາງສົມດຸນ ແລະງາມດີ ທາດ້ວຍຈັນທນ໌ ແລະປະພຣົມກຸງກຸມ; ແອວຂອງນາງບາງຫຼາຍ. ເມື່ອນາງເດີນໄປມາ ສຽງນູພຸຣະອ່ອນຫວານດັງກິ່ງໆ ເຮັດໃຫ້ນາງຄ້າຍເຖົາຄໍາທີ່ເລື້ອຍໄຫວ
Verse 19
विलोकयन्ती निरवद्यमात्मन: पदं ध्रुवं चाव्यभिचारिसद्गुणम् । गन्धर्वसिद्धासुरयक्षचारण- त्रैपिष्टपेयादिषु नान्वविन्दत ॥ १९ ॥
ນາງພຣະລັກສະມີເທວີ ເດີນຢູ່ທ່າມກາງພວກກັນທະວະ, ສິດທະ, ອະສຸຣະ, ຢັກສະ, ຈາຣະນະ ແລະຊາວສະຫວັນ ແລ້ວພິຈາລະນາຢ່າງລະອຽດ; ແຕ່ບໍ່ພົບຜູ້ໃດທີ່ໂດຍທໍາມະຊາດບໍ່ມີຕໍານິ, ໝັ້ນຄົງ ແລະມີຄຸນງາມຄວາມດີບໍ່ເບື້ອນບາງ. ທຸກຄົນມີຂໍ້ບົກພ່ອງ ນາງຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ພຶ່ງພາໃຜ.
Verse 20
नूनं तपो यस्य न मन्युनिर्जयो ज्ञानं क्वचित् तच्च न सङ्गवर्जितम् । कश्चिन्महांस्तस्य न कामनिर्जय: स ईश्वर: किं परतोव्यपाश्रय: ॥ २० ॥
ເມື່ອພຣະລັກສະມີເທວີພິຈາລະນາສະພາ ນາງຄິດວ່າ—ຜູ້ທີ່ມີຕະປະຍິ່ງໃຫຍ່ກໍຍັງບໍ່ຊະນະຄວາມໂກດ; ຜູ້ມີປັນຍາກໍຍັງບໍ່ພົ້ນຈາກຄວາມຍຶດຕິດ; ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ກໍຍັງຊະນະກາມບໍ່ໄດ້. ຜູ້ທີ່ຍັງພຶ່ງພາສິ່ງອື່ນ ຈະເປັນຜູ້ຄອບຄອງສູງສຸດໄດ້ແນວໃດ?
Verse 21
धर्म: क्वचित् तत्र न भूतसौहृदं त्याग: क्वचित् तत्र न मुक्तिकारणम् । वीर्यं न पुंसोऽस्त्यजवेगनिष्कृतं न हि द्वितीयो गुणसङ्गवर्जित: ॥ २१ ॥
ບາງຄົນອາດຮູ້ທຳມະຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແຕ່ບໍ່ມີໄມຕຣີຕໍ່ສັດທັງປວງ; ບາງຄົນມີການສະຫຼະວາງ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດແຫ່ງໂມກສະ; ບາງຄົນມີພະລັງຍິ່ງໃຫຍ່ ແຕ່ບໍ່ອາດຢຸດຍັ້ງຄວາມໄວຂອງເວລາ; ອີກຄົນອາດລະຄວາມຕິດພັນກັບຄຸນະ ແຕ່ກໍບໍ່ອາດເທົ່າພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ. ດັ່ງນັ້ນ ບໍ່ມີໃຜພົ້ນຈາກອິດທິພົນຂອງຄຸນະແຫ່ງທໍາມະຊາດໄດ້ຢ່າງສິ້ນເຊີງ.
Verse 22
क्वचिच्चिरायुर्न हि शीलमङ्गलं क्वचित् तदप्यस्ति न वेद्यमायुष: । यत्रोभयं कुत्र च सोऽप्यमङ्गल: सुमङ्गल: कश्च न काङ्क्षते हि माम् ॥ २२ ॥
ບາງຄົນອາດມີອາຍຸຍືນ ແຕ່ບໍ່ມີຄວາມເປັນມົງຄຸນແລະຄວາມປະພຶດດີ; ບາງຄົນມີຄວາມເປັນມົງຄຸນແລະຄວາມປະພຶດດີ ແຕ່ລະດັບອາຍຸບໍ່ແນ່ນອນ. ແມ່ນແຕ່ບ່ອນທີ່ມີທັງສອງ ກໍຍັງມີນິໄສອັບມົງຄຸນ; ເຊັ່ນພຣະສິວະມີຊີວິດນິລັນດອນ ແຕ່ຍັງມີຄວາມເຄີຍຊິນອັບມົງຄຸນ ເຊັ່ນຢູ່ປ່າຊ້າ. ແລະແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ພ້ອມທຸກດ້ານ ຖ້າບໍ່ເປັນພະພັກຕະຂອງພຣະບຸກຄົນສູງສຸດ ກໍບໍ່ປາຖະໜາແມ່ນແຕ່ຂ້ອຍ.
Verse 23
एवं विमृश्याव्यभिचारिसद्गुणै- र्वरं निजैकाश्रयतयागुणाश्रयम् । वव्रे वरं सर्वगुणैरपेक्षितं रमा मुकुन्दं निरपेक्षमीप्सितम् ॥ २३ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ຫຼັງຈາກພິຈາລະນາຢ່າງຄົບຖ້ວນ ຣະມາ (ພຣະລັກສະມີ) ໄດ້ເລືອກຄູ່ຄອງຜູ້ມີຄຸນງາມຄວາມດີບໍ່ເບື້ອນບາງ ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງຕົນເອງ ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງຄຸນະທັງປວງ. ນາງຈຶ່ງຮັບມຸກຸນທະເປັນສາມີ—ພຣະອົງເປັນອິດສະຫຼະ ບໍ່ຕ້ອງການພຣະລັກສະມີ ແຕ່ກໍເປັນຜູ້ຄວນປາຖະໜາທີ່ສຸດ ເນື່ອງຈາກຄຸນະເຫນືອໂລກທັງປວງຂອງພຣະອົງ.
Verse 24
तस्यांसदेश उशतीं नवकञ्जमालां माद्यन्मधुव्रतवरूथगिरोपघुष्टाम् । तस्थौ निधाय निकटे तदुर: स्वधाम सव्रीडहासविकसन्नयनेन याता ॥ २४ ॥
ຕໍ່ມາ ພຣະນາງສຣີ (ລັກສະມີ) ໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນບຸກຄົນສູງສຸດ ແລະວາງພວງມາລາດອກບົວທີ່ພຶ່ງບານໃໝ່ໄວ້ເທິງບ່າຂອງພຣະອົງ ມີຝູງເຜິ້ງຄົ້ນຫານ້ຳເຜິ້ງຮ້ອມຮອບຮ້ອງຫຶ່ງ. ຈາກນັ້ນ ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະໄດ້ຢູ່ທີ່ອົກຂອງພຣະອົງ ນາງຈຶ່ງຢືນຂ້າງໆ ດ້ວຍຮອຍຍິ້ມອາຍໆ ແລະດວງຕາເບີກບານ.
Verse 25
तस्या: श्रियस्त्रिजगतो जनको जनन्या वक्षोनिवासमकरोत् परमं विभूते: । श्री: स्वा: प्रजा: सकरुणेन निरीक्षणेन यत्र स्थितैधयत साधिपतींस्त्रिलोकान् ॥ २५ ॥
ພຣະພະຄະວານເປັນພໍ່ແຫ່ງສາມໂລກ ແລະພຣະອົກຂອງພຣະອົງເປັນທີ່ພຳນັກອັນສູງສຸດຂອງແມ່ພຣະລັກສະມີ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໄອສະວັນທັງປວງ. ດ້ວຍສາຍຕາອັນເກື້ອກູນແລະເມດຕາ ພຣະນາງລັກສະມີເພີ່ມພູນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງໃຫ້ສາມໂລກ ພ້ອມທັງປະຊາ ປຣະຊາປະຕິ ແລະເທວະຜູ້ກຳກັບດູແລ.
Verse 26
शङ्खतूर्यमृदङ्गानां वादित्राणां पृथु: स्वन: । देवानुगानां सस्त्रीणां नृत्यतां गायतामभूत् ॥ २६ ॥
ຕໍ່ມາ ສຽງກວ້າງໃຫຍ່ຂອງເຄື່ອງດົນຕີ ເຊັ່ນ ສັງຂ໌ ແຕຣ ແລະ ມຣິດັງຄະ ກໍດັງຂຶ້ນ. ຊາວກັນທັຣວະໂລກ ແລະ ຈາຣະນະໂລກ ໄດ້ເຕັ້ນລຳ ແລະຮ້ອງເພງພ້ອມກັບພັນລະຍາຂອງຕົນ.
Verse 27
ब्रह्मरुद्राङ्गिरोमुख्या: सर्वे विश्वसृजो विभुम् । ईडिरेऽवितथैर्मन्त्रैस्तल्लिङ्गै: पुष्पवर्षिण: ॥ २७ ॥
ຕໍ່ມາ ພຣະພຣົມ ພຣະຣຸທຣ (ພຣະສິວະ) ລິສີອັງຄິຣະ ແລະຜູ້ຄຸ້ມຄອງການຈັດການຈັກກະວານທັງຫຼາຍ ໄດ້ໂປຍດອກໄມ້ເປັນຝົນ ແລະສັນລະເສີນພຣະວິພູ. ພວກເຂົາສວດມົນຕຣາອັນແທ້ ທີ່ຊີ້ເຖິງພຣະສິຣິອັນເຫນືອໂລກຂອງພຣະພະຄະວານ.
Verse 28
श्रियावलोकिता देवा: सप्रजापतय: प्रजा: । शीलादिगुणसम्पन्ना लेभिरे निर्वृतिं पराम् ॥ २८ ॥
ເມື່ອໄດ້ຮັບສາຍຕາອັນເປັນພອນຂອງພຣະນາງສຣີ (ລັກສະມີ) ເທວະທັງຫຼາຍ ພ້ອມດ້ວຍປຣະຊາປະຕິ ແລະປະຊາຂອງພວກເຂົາ ກໍພົບຄວາມສົມບູນໃນຄວາມປະພຶດດີ ແລະຄຸນທຳອັນສູງສົ່ງ. ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາຈຶ່ງໄດ້ຮັບຄວາມອິ່ມເອີມອັນຍິ່ງໃຫຍ່.
Verse 29
नि:सत्त्वा लोलुपा राजन् निरुद्योगा गतत्रपा: । यदा चोपेक्षिता लक्ष्म्या बभूवुर्दैत्यदानवा: ॥ २९ ॥
ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ ເມື່ອຖືກນາງລັກສະມີເມີນເຉີຍ ພວກໄທຕະຍະແລະດານະວະກໍອ່ອນແຮງ ໂລບ ບໍ່ພາກພຽນ ແລະບໍ່ຮູ້ອາຍ; ຈຶ່ງເສົ້າໝອງ ສັບສົນ ແລະສິ້ນຫວັງ.
Verse 30
अथासीद् वारुणी देवी कन्या कमललोचना । असुरा जगृहुस्तां वै हरेरनुमतेन ते ॥ ३० ॥
ຕໍ່ມາ ນາງວາຣຸນີ ເທວີຜູ້ມີດວງຕາດຸດດອກບົວ ປາກົດເປັນສາວນ້ອຍ; ໂດຍພຣະອະນຸຍາດຂອງພຣະຫຣິ (ກຣິດສະນະ) ພວກອະສຸຣາກໍຮັບນາງໄວ້.
Verse 31
अथोदधेर्मथ्यमानात् काश्यपैरमृतार्थिभि: । उदतिष्ठन्महाराज पुरुष: परमाद्भुत: ॥ ३१ ॥
ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາຊາ ຕໍ່ມາເມື່ອບຸດຂອງກັດຊະຍະປະ ທັງເທວະແລະໄທຕະຍະ ກຳລັງມັດທະຍະມະຫາສະໝຸດນ້ຳນົມເພື່ອອະມຣິຕະ ກໍມີບຸຣຸດຜູ້ອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງປາກົດຂຶ້ນ.
Verse 32
दीर्घपीवरदोर्दण्ड: कम्बुग्रीवोऽरुणेक्षण: । श्यामलस्तरुण: स्रग्वी सर्वाभरणभूषित: ॥ ३२ ॥
ແຂນຂອງລາວຍາວ ໜາ ແລະແຂງແຮງ; ຄໍມີຮອຍສາມເສັ້ນດຸດສັງຂ໌; ດວງຕາແດງເຮືອງ ແລະຜິວອອກຄ່ຳ. ລາວເປັນໜຸ່ມ ສວມພວງມາລາດອກໄມ້ ແລະປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງອາພອນທົ່ວກາຍ.
Verse 33
पीतवासा महोरस्क: सुमृष्टमणिकुण्डल: । स्निग्धकुञ्चितकेशान्तसुभग: सिंहविक्रम: । अमृतापूर्णकलसं बिभ्रद् वलयभूषित: ॥ ३३ ॥
ລາວນຸ່ງຜ້າສີເຫຼືອງ ອົກກວ້າງໃຫຍ່ ແລະສວມຕຸ້ມຫູອັນມະນີຂັດມັນ. ປາຍຜົມມ້ວນງໍ້ ເງາມັນດ້ວຍນ້ຳມັນ; ງາມສົງ່າ ແລະກ້າຫານດຸດສິງ. ສວມກຳໄລ ແລະຖືຫມໍ້ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍອະມຣິຕະໃນມື.
Verse 34
स वै भगवत: साक्षाद्विष्णोरंशांशसम्भव: । धन्वन्तरिरिति ख्यात आयुर्वेददृगिज्यभाक् ॥ ३४ ॥
ທ່ານນັ້ນແມ່ນ ທັນວັນຕະຣິ ຜູ້ເກີດຈາກສ່ວນແຫ່ງສ່ວນຂອງພຣະວິດສະນຸໂດຍກົງ. ທ່ານຊໍານານອາຍຸຣເວດ ແລະເປັນເທວະຈຶ່ງໄດ້ຮັບສ່ວນໃນພິທີຍັດຍະ.
Verse 35
तमालोक्यासुरा: सर्वे कलसं चामृताभृतम् । लिप्सन्त: सर्ववस्तूनि कलसं तरसाहरन् ॥ ३५ ॥
ເມື່ອອະສຸຣາທັງຫມົດເຫັນທັນວັນຕະຣິຖືຫມໍ້ອະມຣິຕະ ພວກເຂົາໂລບຢາກໄດ້ທັງຫມໍ້ແລະຂ້າງໃນ ຈຶ່ງຊິງໄປດ້ວຍກໍາລັງທັນທີ.
Verse 36
नीयमानेऽसुरैस्तस्मिन्कलसेऽमृतभाजने । विषण्णमनसो देवा हरिं शरणमाययु: ॥ ३६ ॥
ເມື່ອຫມໍ້ອະມຣິຕະນັ້ນຖືກອະສຸຣານໍາໄປ ເທວະທັງຫມົດກໍເສົ້າໝອງ. ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາໄດ້ໄປພຶ່ງພາພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະຫຣິ.
Verse 37
इति तद्दैन्यमालोक्य भगवान्भृत्यकामकृत् । मा खिद्यत मिथोऽर्थं व: साधयिष्ये स्वमायया ॥ ३७ ॥
ເມື່ອພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ປະທານຜົນຕາມຄວາມປາຖະໜາແກ່ຜູ້ພັກດີ ເຫັນຄວາມເສົ້າຂອງເທວະ ພຣະອົງຈຶ່ງກ່າວວ່າ “ຢ່າເສົ້າໃຈ. ດ້ວຍມາຍາຂອງເຮົາ ເຮົາຈະເຮັດໃຫ້ອະສຸຣາຫຼົງດ້ວຍການກໍ່ໃຫ້ເກີດການວິວາດກັນເອງ ແລະຈະສໍາເລັດຄວາມປາຖະໜາໄດ້ອະມຣິຕະຂອງພວກເຈົ້າ”
Verse 38
मिथ: कलिरभूत्तेषां तदर्थे तर्षचेतसाम् । अहं पूर्वमहं पूर्वं न त्वं न त्वमिति प्रभो ॥ ३८ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ ໃນຫມູ່ອະສຸຣາຜູ້ກະຫາຍອະມຣິຕະ ໄດ້ເກີດການວິວາດກັນວ່າໃຜຈະໄດ້ດື່ມກ່ອນ. ແຕ່ລະຄົນຮ້ອງວ່າ “ຂ້ອຍກ່ອນ! ຂ້ອຍກ່ອນ! ບໍ່ແມ່ນເຈົ້າ, ບໍ່ແມ່ນເຈົ້າ!”
Verse 39
देवा: स्वं भागमर्हन्ति ये तुल्यायासहेतव: । सत्रयाग इवैतस्मिन्नेष धर्म: सनातन: ॥ ३९ ॥ इति स्वान्प्रत्यषेधन्वै दैतेया जातमत्सरा: । दुर्बला: प्रबलान् राजन्गृहीतकलसान् मुहु: ॥ ४० ॥
ອະສຸຣບາງພວກກ່າວວ່າ “ເທວະທັງຫຼາຍກໍໄດ້ຮ່ວມກວນທະເລນ້ຳນົມດ້ວຍຄວາມພາກພຽນເທົ່າກັນ; ດັ່ງນັ້ນ ເຫມືອນສັດຣະຍາກ (satra-yajña) ຕາມທຳອັນນິລັນດອນ ພວກເຂົາຄວນໄດ້ສ່ວນຂອງອະມຣິຕະ” ໂອ້ ພຣະຣາຊາ, ດັ່ງນີ້ອະສຸຣທີ່ອ່ອນແອໄດ້ຫ້າມອະສຸຣທີ່ແຂງແຮງຜູ້ຖືໝໍ້ອະມຣິຕະນັ້ນຊ້ຳໆ.
Verse 40
देवा: स्वं भागमर्हन्ति ये तुल्यायासहेतव: । सत्रयाग इवैतस्मिन्नेष धर्म: सनातन: ॥ ३९ ॥ इति स्वान्प्रत्यषेधन्वै दैतेया जातमत्सरा: । दुर्बला: प्रबलान् राजन्गृहीतकलसान् मुहु: ॥ ४० ॥
ອະສຸຣບາງພວກກ່າວວ່າ “ເທວະເປັນຜູ້ຮ່ວມແຮງເທົ່າກັນໃນການກວນທະເລນ້ຳນົມ; ດັ່ງນັ້ນ ເຫມືອນສັດຣະຍາກ ຕາມທຳອັນນິລັນດອນ ພວກເຂົາມີສິດໃນສ່ວນອະມຣິຕະ” ໂອ້ ພຣະຣາຊາ, ດັ່ງນີ້ອະສຸຣທີ່ອ່ອນແອແລະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມອິດສາ ໄດ້ຫ້າມອະສຸຣທີ່ແຂງແຮງຜູ້ຖືໝໍ້ນັ້ນຊ້ຳໆ.
Verse 41
एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्लमल्लिकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥
ໃນຂະນະນັ້ນ ພຣະວິສນຸ ຜູ້ເປັນອີສະວອນ ແລະຮູ້ອຸບາຍທຸກຢ່າງ ໄດ້ຮັບຮູບເປັນຍິງອັນນ່າອັດສະຈັນ ແລະຍາກຈະພັນລະນາ. ນາງໂມຫິນີນັ້ນນ່າເບິ່ງ ຜິວດັ່ງດອກບົວດຳອ່ອນທີ່ພຶ່ງງອກ ງາມທຸກສ່ວນ; ຫູປະດັບຕຸ້ມຫູຄູ່ກັນ ແກ້ມງາມ ດັ່ງຈົມູກໂດ່ງ ແລະໃບໜ້າສະຫວ່າງດ້ວຍວັຍໜຸ່ມ.
Verse 42
एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्लमल्लिकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥
ດ້ວຍອົງອົບອຸ່ນແຫ່ງວັຍໜຸ່ມ ນົມອັນເຕັມອິ່ມຂອງນາງເຮັດໃຫ້ແອວດູບາງຫຼາຍ. ກິ່ນຫອມຈາກໃບໜ້າແລະກາຍດຶງດູດຝູງເຜິ້ງໃຫ້ບິນວົນຮ້ອມດ້ວຍສຽງຫຶ່ງໆ ຈົນດວງຕາຂອງນາງກໍກະສັບກະສ່າຍ.
Verse 43
एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्लमल्लिकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥
ນາງສວມພວງມາລາດອກມະລິກາ (mallikā) ທີ່ບານສະພັ່ງໃນມວຍຜົມອັນງາມ; ຄໍທີ່ຮູບງາມປະດັບດ້ວຍສາຍຄໍແລະເຄື່ອງປະດັບ, ແຂນງາມສວມອັງກະດ (armlets). ນຸ່ງຜ້າສະອາດ ສະໂພກຂອງນາງດັ່ງເກາະໃນທະເລແຫ່ງຄວາມງາມ; ສາຍຄາດແອວແລະນູພຸຣທີ່ຂະບື້ນດັງກິ່ງໆ ເຮັດໃຫ້ນາງຍິ່ງເຈີດຈ້າ. ດ້ວຍຮອຍຍິ້ມອາຍໆ ການຫຼິ້ນຄິ້ວ ແລະສາຍຕາສຽງໆ ນາງປຸກໄຟກາມໃນໃຈຫົວໜ້າອະສຸຣຊ້ຳໆ.
Verse 44
एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्लमल्लिकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥
ຜົມທີ່ສວຍງາມຂອງນາງໄດ້ປະດັບດ້ວຍພວງມາໄລດອກມະລິ. ຄໍທີ່ສວຍງາມຂອງນາງປະດັບດ້ວຍສາຍຄໍ ແລະ ແຂນຂອງນາງປະດັບດ້ວຍກຳໄລແຂນ.
Verse 45
एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्लमल्लिकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥
ຮ່າງກາຍຂອງນາງຫຸ້ມດ້ວຍຜ້າສາລີທີ່ສະອາດ, ແລະ ສະໂພກຂອງນາງປຽບເໝືອນເກາະໃນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມງາມ. ຂາຂອງນາງປະດັບດ້ວຍກະດິ່ງຂໍ້ຕີນ.
Verse 46
एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्लमल्लिकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥
ຍ້ອນການເຄື່ອນໄຫວຂອງຄິ້ວ ໃນຂະນະທີ່ນາງຍິ້ມດ້ວຍຄວາມອາຍ ແລະ ຫລຽວເບິ່ງພວກຍັກ, ພວກຍັກທັງໝົດຈຶ່ງເຕັມໄປດ້ວຍຕັກຫາ.
Frequently Asked Questions
Lakṣmī’s deliberation highlights a Bhāgavata criterion: conditioned greatness is mixed with faults under the guṇas. Austerity may coexist with anger, knowledge with desire, power with subjection to kāla, and even longevity with inauspicious conduct. Since none are fully independent or completely pure, she chooses Mukunda, who is svatantra (independent), nirguṇa (transcendent to material modes), and the reservoir of all auspicious qualities.
The chapter depicts a universal consecration: sacred rivers bring waters, earth brings herbs, cows provide pañca-gavya, seasons provide auspicious produce, sages conduct rites, and celestial musicians chant Vedic mantras. Theologically it signifies that śrī (prosperity and auspicious order) is not random wealth but a sanctified, dharma-aligned potency that naturally rests on Viṣṇu’s chest and blesses administrators (devas) who serve cosmic order.
Dhanvantari is a plenary expansion (aṁśa) connected to Viṣṇu who appears carrying the amṛta-kumbha and is expert in bhaiṣajya-vidyā (medicine/Ayurveda). His emergence teaches that healing and longevity are ultimately divine endowments within yajña and cosmic administration; it also becomes the narrative pivot for the conflict over nectar.
Their quarrel arises from possessiveness and entitlement: after seizing the nectar by force, they cannot establish a stable principle of distribution. This internal fracture is precisely what Hari anticipates; it sets the stage for Mohinī-mūrti, through whom Viṣṇu uses yogamāyā to protect the devas and restore dharmic allocation.
Vāruṇī is a goddess associated with intoxicants and the governance of drunkards. The demons’ taking her, with the Lord’s permission, reflects their attraction to sense-enjoyment and diversion, contrasting with the devas’ focus on sacrificial order and foreshadowing how asuric impulses make them vulnerable to delusion when Mohinī appears.