Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 29
Bali Mahārāja Upholds Truth; Vāmana Reveals the Universal Form and Takes the Two Steps
हृद्यङ्ग धर्मं स्तनयोर्मुरारे- र्ऋतं च सत्यं च मनस्यथेन्दुम् । श्रियं च वक्षस्यरविन्दहस्तां कण्ठे च सामानि समस्तरेफान् ॥ २५ ॥ इन्द्रप्रधानानमरान्भुजेषु तत्कर्णयो: ककुभो द्यौश्च मूर्ध्नि । केशेषु मेघाञ्छ्वसनं नासिकाया- मक्ष्णोश्च सूर्यं वदने च वह्निम् ॥ २६ ॥ वाण्यां च छन्दांसि रसे जलेशं भ्रुवोर्निषेधं च विधिं च पक्ष्मसु । अहश्च रात्रिं च परस्य पुंसो मन्युं ललाटेऽधर एव लोभम् ॥ २७ ॥ स्पर्शे च कामं नृप रेतसाम्भ: पृष्ठे त्वधर्मं क्रमणेषु यज्ञम् । छायासु मृत्युं हसिते च मायां तनूरुहेष्वोषधिजातयश्च ॥ २८ ॥ नदीश्च नाडीषु शिला नखेषु बुद्धावजं देवगणानृषींश्च । प्राणेषु गात्रे स्थिरजङ्गमानि सर्वाणि भूतानि ददर्श वीर: ॥ २९ ॥
hṛdy aṅga dharmaṁ stanayor murārer ṛtaṁ ca satyaṁ ca manasy athendum śriyaṁ ca vakṣasy aravinda-hastāṁ kaṇṭhe ca sāmāni samasta-rephān
ໂອ ພຣະຣາຊາ! ບາລີມະຫາຣາຊາໄດ້ເຫັນໃນກາຍວິຣາດຂອງພຣະມຸຣາຣີ: ໃນພຣະຫົວໃຈແມ່ນທຳມະ; ທີ່ອົກແມ່ນຣິຕະແລະສັດຈະ; ໃນພຣະມະນະແມ່ນດວງຈັນ; ທີ່ອຸຣະແມ່ນພຣະສຣີລັກຊະມີຖືດອກບົວ; ທີ່ຄໍແມ່ນສຽງເວດທັງປວງ; ທີ່ແຂນແມ່ນເທວະມີອິນທຣາເປັນປະທານ; ທີ່ຫູແມ່ນທິດ; ທີ່ສີສະແມ່ນໂລກສູງ; ໃນຜົມແມ່ນເມກ; ໃນຮູຈົມກູກແມ່ນລົມ; ໃນຕາແມ່ນຕາເວັນ; ແລະໃນປາກແມ່ນໄຟ. ໃນພຣະວາຈາມີມັນຕຣາເວດ; ທີ່ລົດຊາດລີ້ນແມ່ນວະຣຸນ; ທີ່ຄິ້ວແມ່ນກົດລະບຽບ; ທີ່ໜັງຕາແມ່ນກາງວັນ-ກາງຄືນ; ທີ່ໜ້າຜາກແມ່ນໂກດ; ທີ່ຮິມຝີປາກແມ່ນໂລບ. ໃນການສຳຜັດແມ່ນກາມ; ໃນນ້ຳເຊື້ອແມ່ນນ້ຳທັງປວງ; ທີ່ຫຼັງແມ່ນອະທຳ; ໃນກ້າວຍ່າງແມ່ນໄຟຍັດຍະ. ໃນເງົາແມ່ນຄວາມຕາຍ; ໃນຮອຍຍິ້ມແມ່ນມາຍາ; ໃນຂົນກາຍແມ່ນສະຫມຸນໄພ. ໃນເສັ້ນເລືອດແມ່ນແມ່ນ້ຳ; ໃນເລັບແມ່ນຫີນ; ໃນປັນຍາແມ່ນພຣະພຣະຫມາ ເທວະ ແລະຣິສີ; ແລະທົ່ວກາຍກັບອິນທຣີຍ໌ແມ່ນສັດທັງຈົນແລະນິ່ງ—ດັ່ງນີ້ບາລີໄດ້ເຫັນທຸກສິ່ງໃນຮູບວິຣາດຂອງພຣະເຈົ້າ।
FAQs
This verse states that the universal form contains all aspects of existence—rivers, mountains, Brahmā, demigods, sages, and all moving and nonmoving beings—situated within the Lord’s life-airs and limbs.
Śukadeva Gosvāmī speaks this narration to King Parīkṣit, describing the vision of the universal form and what was perceived within it.
By practicing reverence and responsibility—seeing life as sacred and interconnected—one cultivates humility, reduces envy, and strengthens devotion through remembering the Lord as the shelter of all.