Sutra 7

Devanagari script

ईप्सितः पणेत धर्मार्थानुयोगमविशिष्टेषु बलवत्संयुक्तेषु दण्डधारणं मत्संयोगे तदात्वे च दण्डधारणमिति न कुर्याः पक्षं वृत्तिं गुह्यं च मे नोपहन्याः संज्ञया च त्वां कामक्रोधदण्डनेषु वारयेयमिति ॥ कZ_०५.४.०७ ॥

Transliteration

īpsitaḥ paṇeta dharmārthānuyogam aviśiṣṭeṣu balavatsaṃyukteṣu daṇḍadhāraṇaṃ matsaṃyoge tadātve ca daṇḍadhāraṇam iti na kuryāḥ pakṣaṃ vṛttiṃ guhyaṃ ca me nopahanyāḥ saṃjñayā ca tvāṃ kāmakrodhadaṇḍaneṣu vārayeyam iti

Translation

ຖ້າລາວປາດຖະນາຈະໄດ້ຮັບຄວາມໂປດປານ ລາວຄວນສະເໜີວ່າ: «ໃຫ້ສອບສວນໂດຍມີທຳມະແລະອັດຖະເປັນແນວນຳ; ສະຫງວນການລົງໂທດໄວ້ສຳລັບກໍລະນີທີ່ຂໍ້ເທັດຈິງຊັດແຈ້ງ ແລະມີຫຼັກຖານຫນັກແນ່ນ; ຢ່າຮີບລົງໂທດພຽງແຕ່ເນື່ອງຈາກການຄົບຄືນກັບຂ້ອຍ ຫຼືໃນຄວາມຮ້ອນຮົນຂອງຂະນະນັ້ນ. ຢ່າເຮັດຮ້າຍຝ່າຍຂອງຂ້ອຍ, ການດຳລົງຊີວິດ, ຫຼືຄວາມລັບ; ແລະຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈລ່ວງໜ້າ ຂ້ອຍຈະຫ້າມເຈົ້າຈາກການລົງໂທດທີ່ເກີດຈາກຄວາມຢາກ ຫຼືຄວາມໂກດ»

Word by Word

• ईप्सितः: desired; sought-for
• Type: Participle (Verbal adjective)
• Root: ईप्स् (इष्)
• Form: प्र.पुं. एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• पणेत: he should bargain / propose terms
• Type: Verb
• Root: पण्
• Form: विधिलिङ्/आज्ञार्थे; परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्

• धर्मार्थानुयोगम्: questioning/examination regarding dharma and artha
• Type: Noun
• Root: अनु-युज्
• Form: पुं. एकवचनम्; द्वितीया विभक्तिः; धर्मार्थयोः अनुयोगः (questioning/examination on dharma and artha)

• अविशिष्टेषु: among those not distinguished (i.e., not singled out)
• Type: Adjective
• Root: विशिष्
• Form: पुं/नपुं. बहुवचनम्; सप्तमी विभक्तिः; न-उपसर्गेण ‘अविशिष्ट’

• बलवत्संयुक्तेषु: among those joined with (i.e., supported by) strength; strongly allied
• Type: Adjective (PPP used adjectivally)
• Root: सम्-युज्
• Form: पुं/नपुं. बहुवचनम्; सप्तमी विभक्तिः; बलवत् + संयुक्त (joined with/possessed of strength)

• दण्डधारणम्: the holding/maintenance of punishment (coercive power)
• Type: Noun (action noun)
• Root: धृ
• Form: नपुं. एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया (contextually object of ‘पणेत’/topic); दण्डस्य धारणम्

• मत्संयोगे: in association/alliance with me
• Type: Noun
• Root: सम्-युज्
• Form: पुं. एकवचनम्; सप्तमी विभक्तिः; मत् (मम) + संयोग

• तदात्वे: at that very time; then
• Type: Noun (temporal)
• Root: तदात्व (तद्+आत्व)
• Form: नपुं. एकवचनम्; सप्तमी विभक्तिः; ‘at that time/then’

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• दण्डधारणम्: holding of punishment/force
• Type: Noun (action noun)
• Root: धृ
• Form: नपुं. एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया; पुनरुक्तिः (emphatic repetition)

• इति: thus
• Type: Quotative particle
• Root: इति
• Form: उक्त्यन्त-निदर्शक अव्यय

• न: not
• Type: Negation
• Root: न
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• कुर्याः: you should do / you should make
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: विधिलिङ्; परस्मैपदम्; मध्यमपुरुषः एकवचनम्

• पक्षम्: a side; a faction; a party
• Type: Noun
• Root: पक्ष
• Form: पुं. एकवचनम्; द्वितीया विभक्तिः

• वृत्तिम्: livelihood/maintenance; conduct
• Type: Noun
• Root: वृत्ति
• Form: स्त्री. एकवचनम्; द्वितीया विभक्तिः

• गुह्यम्: a secret; confidential matter
• Type: Adjective/Noun
• Root: गुह्य
• Form: नपुं. एकवचनम्; द्वितीया विभक्तिः

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• मे: of me / to me
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: षष्ठी/चतुर्थी एकवचनम् (enclitic)

• न: not
• Type: Negation
• Root: न
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• उपहन्याः: you should not injure/undermine
• Type: Verb
• Root: उप-हन्
• Form: विधिलिङ्; परस्मैपदम्; मध्यमपुरुषः एकवचनम्

• संज्ञया: by a sign / by an agreed signal
• Type: Noun
• Root: संज्ञा
• Form: स्त्री. एकवचनम्; तृतीया विभक्तिः

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• त्वाम्: you
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: द्वितीया एकवचनम्

• कामक्रोधदण्डनेषु: in punishments/discipline regarding lust and anger
• Type: Noun
• Root: दण्डन
• Form: नपुं. बहुवचनम्; सप्तमी विभक्तिः; काम-क्रोधयोः दण्डनानि (punishments for lust and anger)

• वारयेयम्: I should restrain/forbid (you)
• Type: Verb
• Root: वृ (वारयति)
• Form: विधिलिङ्; परस्मैपदम्; उत्तमपुरुषः एकवचनम्

• इति: thus
• Type: Quotative particle
• Root: इति
• Form: उक्त्यन्त-निदर्शक अव्यय

Entities Mentioned

• punishment (daṇḍa)
• faction (pakṣa)
• secrets (guhya)

More Details

FAQs

What governance principle is implied by delaying punishment until 'balavat-saṃyukta' grounds exist?

A proto–due-process norm: sanctions should follow strong corroboration, not suspicion, personal association, or momentary emotion.