Adhyaya 34
ບົດ 2.34 ເຮັດໃຫ້ “ການເຄື່ອນໄຫວ” ເປັນປ້ອມປະການໃນຕົວມັນເອງ: ກວດສອບ ສະໜັບສະໜູນ ແລະ ສອດສ່ອງການໄຫຼວຽນເພື່ອໃຫ້ການຄ້າເຈິດຈ້າ ແຕ່ໃຫ້ການແຊກຊຶມລົ້ມເຫຼວ. ນິຍາມຄວາມປອດໄພຊາຍແດນເປັນການຄວບຄຸມການເຂົ້າ/ອອກ ແລະ ການກຳກັບເສັ້ນທາງ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ກຳແພງ. ຈັບຄູ່ການອຳນວຍຄວາມສະດວກ (ໃບຜ່ານທາງ, ເສັ້ນທາງທີ່ບຳລຸງຮັກສາ, ບໍ່ນ້ຳ/ຄັນຄູ-ຄັນດິນ) ກັບການຂູ່ຂວັນ (ໂທດສຳລັບຕາປະທັບ/ເອກະສານປອມ). ເນັ້ນພື້ນທີ່ຊາຍຂອບ—ປ່າ, ທົ່ງຕ່ຳ, ຂອບບ້ານ, ແນວທາງການຄ້າ—ເປັນເຂດສຳຄັນຂອງໂຈນ ແລະ ສາຍລັບສັດຕູ. ສ້າງການສື່ສານເຕືອນໄພລ່ວງໜ້າແບບຫຼາຍຊັ້ນ: ສັນຍານສຽງ, ຜູ້ຂີ່ມ້າໄວ, ນົກພິຈອນ, ສົ່ງຕໍ່ຄວັນ/ໄຟ. ຜົນທາງຍຸດທະສາດ: ການໄຫຼຂອງພາສີ/ເສບຽງມີຄວາມສະໝ່ຳເສມ ແລະ ປະຕິເສດການເຂົ້າເຖິງແບບລັບໆຂອງອະມິຕຣະ ເພື່ອປ້ອງກັນ matsya-nyāya ໃນເຂດຫຼັງບ້ານ.
Sutras
Sutra 1
मुद्राध्यक्षो मुद्रां माषकेण दद्यात् ॥ कZ_०२.३४.०१ ॥
ເຈົ້າໜ້າທີ່ກຳກັບຕາປະທັບ ຄວນອອກຕາ/ໃບຜ່ານ ໂດຍຮັບຄ່າ 1 ມາສະກະ।
Sutra 2
समुद्रो जनपदं प्रवेष्टुं निष्क्रमितुं वा लभेत ॥ कZ_०२.३४.०२ ॥
ພໍ່ຄ້າທາງທະເລ/ຜູ້ເດີນທາງຂ້າມທະເລ ຄວນໄດ້ຮັບອະນຸຍາດເພື່ອເຂົ້າ ຫຼື ອອກຈາກອານາຈັກ।
Sutra 3
द्वादशपणममुद्रो जानपदो दद्यात् ॥ कZ_०२.३४.०३ ॥
ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນແຜ່ນດິນ (ບໍ່ແມ່ນຜູ້ເດີນທາງທາງທະເລ) ຄວນຈ່າຍ 12 ປະນະ ສຳລັບໃບຜ່ານ (ເມື່ອອອກໃຫ້ໂດຍບໍ່ຈັດເປັນປະເພດ ‘samudra’)។
Sutra 4
कूटमुद्रायां पूर्वः साहसदण्डः तिरोजनपदस्योत्तमः ॥ कZ_०२.३४.०४ ॥
ສໍາລັບການປອມຕາປະທັບ (ຂອງຫຼວງ) ໃຫ້ລົງໂທດຄ່າປັບ sāhasa ຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ; ແຕ່ສໍາລັບຜູ້ທີ່ປອມຕາປະທັບເພື່ອເຂົ້າ ຫຼື ຜ່ານໄປອີກປະເທດໜຶ່ງ (ໂດຍອ້າງອໍານາດປອມ) ໃຫ້ລົງໂທດສູງສຸດ.
Sutra 5
विवीताध्यक्षो मुद्रां पश्येत् ॥ कZ_०२.३४.०५ ॥
ຫົວໜ້າຄຸ້ມຄອງວີວີຕາ ຕ້ອງກວດເບິ່ງ/ຢືນຢັນຕາປະທັບ.
Sutra 6
ग्रामान्तरेषु च विवीतं स्थापयेत् ॥ कZ_०२.३४.०६ ॥
ລາວຕ້ອງຈັດຕັ້ງຈຸດ/ຖິ່ນຖານ vīvīta ໃນຊ່ອງຫວ່າງລະຫວ່າງບ້ານຕ່າງໆ ດ້ວຍ.
Sutra 7
चोरव्यालभयान्निम्नारण्यानि शोधयेत् ॥ कZ_०२.३४.०७ ॥
ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວຂອງໂຈນ ແລະ ສັດປ່າ ລາວຕ້ອງຖາງ/ກວດກາປ່າຕ່ຳໆ.
Sutra 8
अनुदके कूपसेतुबन्धोत्सान् स्थापयेत्पुष्पफलवाटांश्च ॥ कZ_०२.३४.०८ ॥
ໃນເຂດທີ່ນ້ຳຂາດແຄນ ລາວຕ້ອງຈັດຕັ້ງບໍ່ນ້ຳ, ຄັນຄູ/ຂົວ ແລະ ຄັນດິນກັ້ນນ້ຳ, ພ້ອມທັງສວນໝາກໄມ້ ແລະ ສວນດອກໄມ້/ໝາກໄມ້ ດ້ວຍ.
Sutra 9
लुब्धकश्वगणिनः परिव्रजेयुररण्यानि ॥ कZ_०२.३४.०९ ॥
ກຸ່ມນາຍພານ ແລະ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງໝາ ຕ້ອງຕະເວນໄປມາໃນປ່າ.
Sutra 10
तस्करामित्राभ्यागमे शङ्खदुन्दुभिशब्दमग्राह्याः कुर्युः शैलवृक्षाधिरूढा वा शीघ्रवाहना वा ॥ कZ_०२.३४.१० ॥
ເມື່ອພວກໂຈນ ຫຼື ສັດຕູເຂົ້າໃກ້ ພວກເຂົາຕ້ອງຍົກສັນຍາເຕືອນໂດຍສຽງຫອຍສັງ ແລະ ກອງ; ອາດເຮັດຈາກເນີນພູ ຫຼື ຢູ່ເທິງຕົ້ນໄມ້ ຫຼື ໂດຍຜູ້ສົ່ງຂ່າວທີ່ຂີ່ພາຫະນະໄວ.
Sutra 11
अमित्राटवीसंचारं च राज्ञो गृहकपोतैर्मुद्रायुक्तैर्हारयेत्धूमाग्निपरम्परया वा ॥ कZ_०२.३४.११ ॥
ລາວຕ້ອງສົ່ງຂໍ້ມູນໃຫ້ກະສັດກ່ຽວກັບການເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດຕູໃນປ່າ ໂດຍໃຊ້ນົກພິຈອນລ້ຽງທີ່ຖືສັນຍາລັກປະທັບຕາ ຫຼື ບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ໂດຍລະບົບສັນຍາຄວັນ-ໄຟຕໍ່ເນື່ອງ.
Sutra 12
सार्थातिवाह्यं गोरक्ष्यं व्यवहारं च कारयेत् ॥ कZ_०२.३४.१२च्द् ॥
ລາວຕ້ອງຈັດໃຫ້ມີການຂົນສົ່ງຂອງຂະບວນຄາລາວານ, ການປົກປ້ອງງົວ, ແລະ ການດຳເນີນ/ການຕັດສິນທຸລະກຳ ແລະ ຂໍ້ພິພາດ.
Frequently Asked Questions
Safe, predictable movement of people and goods; reduced banditry; quicker response to threats; sustained trade and provisioning—thereby stabilizing rural life and increasing reliable revenue without allowing enemy infiltration.
For counterfeit seals (kūṭamudrā), the prescribed sāhasa fine applies—earlier/standard rate within the realm and the highest rate for outsiders/those beyond the janapada (tirojanapada). Unauthorized or unverified movement is deterred through fees, inspection, and escalated punishment when linked to theft or hostile entry.