Adhyaya 257

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सीमाविवादादिनिर्णयो नाम षट्पञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः वाक्पारुष्यादिप्रकरणम् अग्निर् उवाच सत्यासत्यान्यथा स्तोत्रैर् न्यूनाङ्गेन्द्रियरोगिणां क्षेपं करोति चेद्दण्ड्यः पणानर्धत्रयोदश

ດັ່ງນີ້ໃນອັກນິມະຫາປຸຣານະ ບົດທີ 256 ຊື່ວ່າ “ການຕັດສິນຂໍ້ພິພາດເຂດແດນ ແລະອື່ນໆ” ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 257: “ຫົວຂໍ້ວ່າດ້ວຍການດ່າທໍາດ້ວຍຄໍາເວົ້າ ແລະຄວາມຜິດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ”. ພຣະອັກນິກ່າວວ່າ: ຖ້າຜູ້ໃດ ຈະເວົ້າຄວາມຈິງຫຼືບໍ່ຈິງກໍຕາມ ໃຊ້ຄໍາສັນລະເສີນແບບຫຍັບຫຍາມ ຫຼືຄໍາຢົ້ວຢານ ເພື່ອເຢາະເຍີ້ຍຜູ້ຂາດອະວະຍະວະ, ບົກພ່ອງອິນທຣີ, ຫຼືເຈັບໄຂ້ ຜູ້ນັ້ນພຶງຖືກປັບໄໝ 12 ແລະ ເຄິ່ງ ປະນະ.

Verse 2

अभिगन्तास्मि भगिनीम्मातरं वा तवेति च शपन्तं दापयेद्राजा पञ्चविंशतिकं दमं

ຖ້າຜູ້ໃດ ໃນເວລາສາບານ ເວົ້າວ່າ “ຂ້ອຍຈະລ່ວງລະເມີດນ້ອງສາວຂອງເຈົ້າ ຫຼືແມ່ຂອງເຈົ້າ” ກະສັດພຶງໃຫ້ຜູ້ສາບານນັ້ນ ຈ່າຍຄ່າປັບ 25 ປະນະ.

Verse 3

अर्धो ऽधमेषु द्विगुणः परस्त्रीषूत्तमेषु च दण्डप्रणयनं कार्यं वर्णजात्युत्तराधरैः

ສໍາລັບຜູ້ກະທໍາຜິດທີ່ມີຖານະຕໍ່ໍາ ໂທດຄວນຫຼຸດເຫຼືອຄື່ງໜຶ່ງ; ຖ້າເປັນການລ່ວງລະເມີດພັນລະຍາຂອງຜູ້ອື່ນ ຫຼືກ່ຽວກັບຜູ້ມີຖານະສູງ ໂທດຄວນເພີ່ມເປັນສອງເທົ່າ. ການກໍານົດໂທດໃຫ້ອີງຕາມລໍາດັບວັນນະ (varṇa) ຂອງຜູ້ກະທໍາຜິດແລະຜູ້ເສຍຫາຍ ໂດຍພິຈາລະນາຊັ້ນສູງ–ຕໍ່ໍາ.

Verse 4

प्रातिलोम्यापवादेषु द्विगुणत्रिगुणा दमाः वर्णानामानुलोम्येन तस्मादेवार्धहानितः

ໃນກໍລະນີທີ່ເກີດຈາກ pratiloma (ການສຳພັນກັບລໍາດັບກັບຄືນ) ແລະການກ່າວຫາປະຈານ ຄ່າປັບຈະຖືກເພີ່ມເປັນສອງເທົ່າ ຫຼືສາມເທົ່າ ສໍາລັບວັນນະຊັ້ນສູງ. ແຕ່ໃນ anuloma (ຕາມລໍາດັບຖືກຕ້ອງ) ໂທດຈຶ່ງຫຼຸດລົງເຫຼືອຄື່ງໜຶ່ງ.

Verse 5

वाहुग्रीवानेत्रसक्थिविनाशे वाचिके दमः शत्यस्ततो ऽर्धिकः पादनासाकर्णिकरादिषु

ຖ້າເຮັດໃຫ້ແຂນ, ຄໍ, ຕາ, ຫຼືຂາທ່ອນ (ສະກະທິ) ສູນເສຍການໃຊ້ງານ ຄ່າປັບເງິນແມ່ນ 100 (ໜ່ວຍ). ສໍາລັບບາດເຈັບທີ່ຕີນ, ດັງ, ຫູ, ຂົງຂ້າງສີສະ (temple) ແລະອື່ນໆ ຄ່າປັບເປັນຄື່ງໜຶ່ງຂອງນັ້ນ.

Verse 6

अशक्तस्तु वदन्नेवन्दण्डनीयः पणान् दश तथा शक्तः प्रतिभुवं दद्यात् क्षेमाय तस्य तु

ແຕ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ສາມາດ (ຈັດຫາຜູ້ຄໍ້າປະກັນ/ຈ່າຍເງິນຕາມກໍານົດ) ແລະຍັງເວົ້າໃນທໍານອງນັ້ນ ຕ້ອງຖືກປັບ 10 paṇa. ສ່ວນຜູ້ທີ່ມີຄວາມສາມາດ ຄວນຈັດຫາ pratibhu (ຜູ້ຄໍ້າປະກັນ) ເພື່ອຄວາມປອດໄພ ແລະການຮັບປະກັນການປະຕິບັດ/ການປາກົດຕົວຂອງຜູ້ນັ້ນ.

Verse 7

पतनीयकृते क्षेपे दण्डी मध्यमसाहसः उपपातकयुक्ते तु दाप्यः प्रथमसाहसं

ຖ້າການຂວ້າງ/ທໍາຮ້າຍ ເກີດຂຶ້ນໃນກໍລະນີທີ່ກ່ຽວກັບ patanīya (ບາບຫນັກທີ່ນໍາໄປສູ່ການຕົກຕໍ່ໍາທາງສັງຄົມ-ສາສະໜາ) ຜູ້ກະທໍາຜິດຕ້ອງຖືກລົງໂທດດ້ວຍຄ່າປັບ sāhasa ຂັ້ນກາງ. ແຕ່ຖ້າກ່ຽວກັບ upapātaka (ບາບຮອງ) ຈະຕ້ອງຈ່າຍຄ່າປັບ sāhasa ຂັ້ນທໍາອິດ.

Verse 8

त्रैविद्यनृपदेवानां क्षेप उत्तमसाहसः दद्यादित्यत्र दाप्य इति पाठो भवितुं युक्तः मध्यमो ज्ञातिपूगानां प्रथमो ग्रामदेशयोः

ການດ່າທໍາລາຍ (kṣepa) ຕໍ່ນັກຮຽນວິທະຍາສາດວິເທດສາມ (traividya), ກະສັດ, ຫຼື ເທວະດາ ເປັນ sāhasa ຂັ້ນສູງສຸດ. ໃນວະລີ «ຄວນໃຫ້ (dadyāt)» ການອ່ານທີ່ເໝາະກວ່າແມ່ນ «ຄວນໃຫ້ຖືກບັງຄັບໃຫ້ຈ່າຍ (dāpya)». ດ່າຕໍ່ຍາດພີ່ນ້ອງ ຫຼື ສະມາຄົມ ແມ່ນຂັ້ນກາງ; ດ່າຕໍ່ບ້ານ ຫຼື ແຂວງ/ເຂດ ແມ່ນຂັ້ນຕໍ່າສຸດ.

Verse 9

असाक्षिकहते चिह्नैर् युक्तिभिन्नागमेन च द्रष्टव्यो व्यवहारस्तु कूटचिह्नकृताद्भयात्

ເມື່ອຄະດີໜຶ່ງຖືກຂັດຂວາງໂດຍການບໍ່ມີພະຍານ ການພິພາກສາຂໍ້ພິພາດຄວນຖືກກວດສອບໂດຍອາໄສເຄື່ອງໝາຍພາຍນອກ ແລະ ເຫດຜົນທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງປະເພນີອັນມີອໍານາດ (āgama) ເພາະຢ້ານຜູ້ທີ່ປອມແປງເຄື່ອງໝາຍປອມ.

Verse 10

भस्मपङ्करजःस्पर्शे दण्डो दशपणः स्मृतः अमेध्यपार्ष्णिनिष्ठ्यूतस्पर्शने द्विगुणः स्मृतः

ການແຕະຂີ້ເຖົ່າ, ຂີ້ຕົມ, ຫຼື ຝຸ່ນ ມີຄ່າປັບສິບ paṇa. ການແຕະສິ່ງບໍ່ບໍລິສຸດ—ເຊັ່ນ ສົ້ນຕີນທີ່ເປື້ອນ ຫຼື ນ້ໍາລາຍ—ມີຄ່າປັບເປັນສອງເທົ່າ.

Verse 11

समेष्वेवं परस्त्रीषु द्विगुणस्तूत्तमेषु च हीनेष्वर्धं दमो मोहमदादिभिरदण्डनम्

ໃນກໍລະນີມີສຳພັນກັບເມຍຂອງຜູ້ອື່ນ ການຄວບຄຸມຕົນ/ການຊົດໃຊ້ບາບ ຄວນປະຕິບັດດັ່ງນີ້: ກັບຜູ້ຍິງສະຖານະເທົ່າກັນ ໃຫ້ເປັນຕາມທີ່ກ່າວ; ກັບຜູ້ຍິງສູງກວ່າ ໃຫ້ເພີ່ມເປັນສອງເທົ່າ; ກັບຜູ້ຍິງຕໍ່າກວ່າ ໃຫ້ຫຼຸດເຫຼືອເຄິ່ງ. ແຕ່ຖ້າເກີດຈາກຄວາມຫຼົງ, ຄວາມເມົາ ແລະອື່ນໆ ບໍ່ຄວນລົງໂທດທາງອາຍາ.

Verse 12

विप्रपीडाकरं च्छेद्यमङ्गमब्राह्मणस्य तु उद्गूर्णे प्रथमो दण्डः संस्पर्शे तु तदर्धिकः

ສໍາລັບຜູ້ທີ່ບໍ່ແມ່ນພຣາຫມັນ ແຕ່ເຮັດອັນຕະລາຍແກ່ພຣາຫມັນ ອະວະທີ່ເປັນເຄື່ອງກໍ່ການຜິດຄວນຖືກຕັດອອກ. ຖ້າພຽງແຕ່ຍົກມື/ອາວຸດ ໃຫ້ໃຊ້ໂທດຂັ້ນທໍາອິດ; ແຕ່ຖ້າມີການສຳຜັດຮ່າງກາຍ ໂທດຄວນເພີ່ມອີກເຄິ່ງໜຶ່ງ.

Verse 13

उद्गूर्णे हस्तपादे तु दशविंशतिकौ दमौ परस्परन्तु सर्वेषां शास्त्रे मध्यमसाहसः

ຖ້າຜູ້ໃດຍົກມື ຫຼື ຕີນຂຶ້ນເພື່ອຈະຕີ ຄ່າປັບແມ່ນ 10 ຫຼື 20 ດາມະ (dāma); ແຕ່ຖ້າເກີດຂຶ້ນແບບຕໍ່ສູ້ກັນລະຫວ່າງທຸກຝ່າຍ ຄຳພີຊາສະຕຣະຈັດເປັນ «ການຮຸນແຮງຂັ້ນກາງ» (madhyama-sāhasa)។

Verse 14

पादकेशांशुककरोल्लुञ्चनेषु पणान् दश पीडाकर्षां शुकावेष्टपादाध्यासे शतन्दमः

ການດຶງຫຼືກະຊາກຕີນ, ຜົມ, ເສື້ອຜ້າ, ຫຼື ມື ປັບ 10 ປະນະ (paṇa). ການເຮັດໃຫ້ເຈັບໂດຍການລາກຖູ ແລະ ການຫໍ່ດ້ວຍຜ້າແລ້ວຢ່າງຢຽບ ປັບ 100 (ປະນະ) ເປັນຄ່າໂທດ।

Verse 15

शोणितेन विना दुःस्वङ्कुर्वन् काष्ठादिभिर्नरः द्वात्रिंशतं पणान् दाप्यो द्विगुणं दर्शने ऽसृजः

ຖ້າຊາຍຄົນໜຶ່ງຕີຜູ້ອື່ນດ້ວຍໄມ້ ຫຼື ສິ່ງຄ້າຍກັນ ໃຫ້ເຈັບແຕ່ບໍ່ມີເລືອດ ຕ້ອງຈ່າຍຄ່າປັບ 32 ປະນະ (paṇa). ຖ້າເຫັນເລືອດ ຄ່າປັບເປັນສອງເທົ່າ।

Verse 16

करपाददतो भङ्गे च्छेदने कर्णनासयोः मध्यो दण्डो व्रणोद्भेदे मृतकल्पहते तथा

ກຳນົດໂທດຂັ້ນກາງ ສຳລັບການຫັກມື, ຫັກຕີນ, ຫຼື ຫັກແຂ້ວ; ການຕັດຫູ ຫຼື ຕັດດັງ; ແລະດັ່ງດຽວກັນ ສຳລັບການເປີດແຜໃຫ້ແຕກອອກ ແລະ ການທຳຮ້າຍຈົນຜູ້ຖືກກະທຳເຫມືອນຄົນຕາຍ।

Verse 17

चेष्टाभोजनवाग्रोधे नेत्रादिप्रतिभेदने कन्धराबाहुसक्थ्याञ्च भङ्गे मध्यमसाहसः

ການຂັດຂວາງການເຄື່ອນໄຫວ, ອາຫານ, ຫຼື ການເວົ້າ; ການເຮັດຮ້າຍຕາ ແລະ ອະວະອື່ນໆ; ແລະການຫັກຄໍ, ແຂນ, ແລະ ຂາອ່ອນ (ຕົ້ນຂາ)—ທັງໝົດນີ້ເປັນ «ຄວາມຮຸນແຮງຂັ້ນກາງ» (madhyama-sāhasa)។

Verse 18

एकं घ्नतां बहूनाञ्च यथोक्ताद्द्विगुणा दमाः कलहापहृतं देयं दण्डस्तु द्विगुणः स्मृतः

ຜູ້ທີ່ຕີຄົນຜູ້ດຽວ ຫຼືຕີຄົນຫຼາຍ ຈະຖືກປັບເງິນເປັນສອງເທົ່າຈາກທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ. ສິ່ງໃດທີ່ຖືກຍຶດໄປໃນການທະເລາະ ຕ້ອງຄືນໃຫ້, ແລະດັ່ງກ່າວດັນດາປັບຖືກກໍານົດເປັນສອງເທົ່າ.

Verse 19

दुःखमुत्पादयेद्यस्तु स समुत्थानजं व्ययम् द्वाविंशतिपणामिति ख दाप्यो दण्डञ्च यो यस्मिन् कलहे समुदाहृतः

ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອື່ນເກີດຄວາມທຸກ ຕ້ອງຈ່າຍຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທີ່ເກີດຈາກເຫດນັ້ນ. ຄ່າປັບກ່າວໄວ້ວ່າ 22 ປະນະ, ແລະໂທດນັ້ນໃຫ້ນໍາໃຊ້ໃນຄະດີທະເລາະທີ່ກໍານົດໄວ້.

Verse 20

तरिकः स्थलजं शुल्कं गृह्नन् दण्ड्यः पणान्दश ब्राह्मणप्रातिवेश्यानामेतदेवानिमन्त्रणे

ຖ້າຄົນຂັບເຮືອ (ຫຼືຜູ້ເກັບຄ່າທາງ) ໄປເກັບຄ່າພາສີທາງບົກ ຈະຖືກປັບ 10 ປະນະ. ສໍາລັບພຣາຫມະນະ ແລະ ປຣາຕິເວສຍະ (ຜູ້ຢູ່ອາໄສ/ແຂກທີ່ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງ) ກໍໃຊ້ກົດນີ້ເຊັ່ນກັນໃນກໍລະນີບໍ່ໄດ້ເຊີນຫຼືບໍ່ໄດ້ເອີ້ນຕາມຄວນ.

Verse 21

अभिघाते तथा भेदे च्छेदे बुद्ध्यावपातने पणान्दाप्यः पञ्चदशविंशतिं तत्त्रयन्तथा

ສໍາລັບການທໍາຮ້າຍ, ການເຮັດໃຫ້ເສຍຫາຍ (ແຕກຫັກ), ການຕັດຂາດ (ພິການ), ແລະການເຮັດໃຫ້ເສຍສະຕິຫຼືປັນຍາ ຈະຖືກປັບ 15 ຫາ 20 ປະນະ; ແລະເຊັ່ນດຽວກັນ ໃຫ້ເພີ່ມເປັນສາມເທົ່າ (ເປັນຂັ້ນໂທດສູງກວ່າ).

Verse 22

दुःस्वोत्पादिगृहे द्रव्यं क्षिपन् प्राणहरं तथा षाडशाद्यं पणात् दाप्यो द्वितीयो मध्यमन्दमम्

ຜູ້ທີ່ໂຍນຊັບສິນເຂົ້າໃນເຮືອນທີ່ປະສົບອັບມົງຄຸນ ແລະຜູ້ທີ່ໃຫ້ສານທີ່ທໍາລາຍຊີວິດ (ພິດ) ກໍເຊັ່ນດຽວກັນ; ຜູ້ກະທໍາຜິດຂັ້ນທີສອງນີ້ ຕ້ອງຈ່າຍຄ່າປັບເລີ່ມຈາກ 16 ປະນະ ເປັນໂທດຂັ້ນກາງທີ່ຜ່ອນຜັນ.

Verse 23

दुःखे च शोणितोत्पादे शाखाङ्गच्छेदने तथा दण्डः क्षुद्रपशूनां स्याद्द्विपणप्रभृतिः क्रमात्

ສໍາລັບການເຮັດໃຫ້ເຈັບປວດ, ການເຮັດໃຫ້ເລືອດໄຫຼ, ແລະການຕັດຂາດອະວະຍະວະ ຫຼືສ່ວນຂອງຮ່າງກາຍ, ສໍາລັບສັດນ້ອຍໆ ໃຫ້ປັບເງິນເລີ່ມຈາກ 2 ປະນະ ແລະເພີ່ມຂຶ້ນຕາມລໍາດັບຕາມຄວາມຫນັກເບົາຂອງບາດເຈັບ।

Verse 24

लिङ्गस्य च्छेदने मृत्तौ मध्यमो मूल्यमेव च महापशूनामेतेषु स्थानेषु द्विगुणा दमाः

ສໍາລັບການຕັດຂາດອະໄວຍະວະເພດ ແລະໃນກໍລະນີຕາຍ, ໂທດແມ່ນຄ່າປັບຂັ້ນກາງ ແລະຕ້ອງຊົດໃຊ້ມູນຄ່າເຕັມດ້ວຍ. ໃນສະຖານະເຫຼົ່ານີ້, ສໍາລັບສັດໃຫຍ່ (ສັດລ້ຽງຫຼັກ) ຄ່າປັບໃຫ້ເພີ່ມເປັນສອງເທົ່າ।

Verse 25

प्ररोहिशाखिनां शाखास्कन्धसर्वविदारणे उपजीव्यद्रुमाणान्तु विंशतेर्द्विगुणा दमाः

ສໍາລັບຕົ້ນໄມ້ທີ່ແຕກຍອດ ແລະມີກິ່ງກ້ານ, ຖ້າຜູ້ໃດແຍກຜ່າ ຫຼືສີກຂາດກິ່ງ ຫຼືລໍາຕົ້ນໃນທຸກຮູບແບບ, ຄ່າປັບແມ່ນ 20 ປະນະ. ສໍາລັບຕົ້ນໄມ້ທີ່ເປັນຫຼັກຫາກິນ (ຫຼ້ຽງຊີວິດ) ຄ່າປັບເປັນສອງເທົ່າ ຄື 40 ປະນະ।

Verse 26

यः साहसङ्कारयति स दाप्यो द्विगुणन्दमम् यस्त्वेवमुक्त्वाहं दाता कारयेत् स चतुर्गुणम्

ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ເຮັດໃຫ້ການຮຸນແຮງ/ການທໍາຮ້າຍເກີດຂຶ້ນໂດຍໃຫ້ຜູ້ອື່ນກະທໍາ ຜູ້ນັ້ນຕ້ອງຈ່າຍຄ່າປັບສອງເທົ່າ. ແຕ່ຜູ້ໃດທີ່ກ່າວວ່າ “ຂ້ອຍຈະຈ່າຍ” ແລ້ວໃຫ້ກະທໍາຕາມນັ້ນ ຕ້ອງຈ່າຍຄ່າປັບສີ່ເທົ່າ।

Verse 27

आर्याक्रोशातिक्रमकृद्भ्रातृजायाप्रहारदः सन्दिष्टस्याप्रदाता च समुद्रगृहभेदकः

ຜູ້ທີ່ດ່າທໍາຜູ້ມີກຽດ, ຜູ້ທີ່ກະທໍາລ່ວງເກີນ, ຜູ້ທີ່ຕີເມຍຂອງອ້າຍ/ນ້ອງຊາຍ, ຜູ້ທີ່ບໍ່ມອບສິ່ງທີ່ໄດ້ຮັບຝາກ ຫຼືຖືກສັ່ງໃຫ້ສົ່ງມອບ, ແລະຜູ້ທີ່ພັງເຂົ້າເຮືອນດ້ວຍກໍາລັງ—ທັງໝົດນີ້ນັບເປັນຜູ້ກະທໍາຜິດ ທີ່ຕ້ອງຮັບໂທດ।

Verse 28

सामन्तकुलिकादीनामपकारस्य कारकः पञ्चाशत्पणिको दण्ड एषामिति विनिश् चयः

ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ກໍ່ອະປະການ/ທໍາຜິດຕໍ່ສາມັນຕະ (sāmanta) ແລະ ກຸລິກະ (kulika) ເປັນຕົ້ນ ມີໂທດປັບຄົງທີ່ 50 ປະນະ (paṇa) ນີ້ແມ່ນກົດກໍານົດສໍາລັບພວກເຂົາ।

Verse 29

स्वच्छन्दविधवागामी विक्रुष्टे नाभिधावकः अकारणे च विक्रोष्टा चण्डालश्चोत्तमान् स्पृशन्

ຜູ້ທີ່ມີສຳພັນທາງເພດກັບແມ່ຫມ້າຍຕາມໃຈ; ຜູ້ທີ່ເມື່ອມີຄົນຮ້ອງໄຫ້ແລ້ວບໍ່ວິ່ງໄປຊ່ວຍ; ຜູ້ຮ້ອງໂຮງໂຮດໂດຍບໍ່ມີເຫດ; ແລະ ຈັນດາລະ (Caṇḍāla) ທີ່ແຕະຕ້ອງຜູ້ມີສະຖານະສູງ—ທັງໝົດນີ້ເປັນຜູ້ຄວນຕໍານິ।

Verse 30

शूद्रः प्रव्रजितानाञ्च दैवे पैत्र्ये च भोजकः प्ररोहिशाखिनामित्यादिर्विंशतेर्द्विगुणा दमा इत्य् अन्तः पाठः ख पुस्तके नास्ति अयुक्तं शपथं कुर्वन्नयोग्यो योग्यकर्मकृत्

ຊູດຣະ (Śūdra) ແມ່ນຜູ້ຈັດອາຫານໃຫ້ແກ່ຜູ້ອອກບວດ/ຜູ້ສະຫຼະໂລກ (renunciants) ແລະເປັນຜູ້ປ້ອນອາຫານໃນພິທີບູຊາເທວະ ແລະ ພິທີແກ່ບັນພະບຸລຸດດ້ວຍ. ຂໍ້ຄວາມພາຍໃນທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ “prarohiśākhinām …” ແລະສິ້ນສຸດດ້ວຍ “ຄ່າປັບເປັນສອງເທົ່າຂອງຊາວ (dama)” ບໍ່ພົບໃນຕົ້ນສະບັບ ‘kha’. ຜູ້ທີ່ກະທໍາຄໍາສາບານທີ່ບໍ່ຖືກຄວນ ແມ່ນແມ່ນບໍ່ເໝາະສົມກໍຕາມ ຖືກນັບວ່າເໝາະສົມຕໍ່ການກະທໍານັ້ນ ແລະຕ້ອງຮັບຜົນຂອງຄໍາສາບານນັ້ນ।

Verse 31

वृषक्षुद्रपशूनाञ्च पूंस्त्वस्य प्रतिघातकृत् साधारणस्यापलोपी दासीगर्भविनाशकृत्

ຜູ້ທີ່ຂ້າງົວຜູ້ ຫຼື ສັດລ້ຽງນ້ອຍອື່ນໆ; ຜູ້ທີ່ທໍາໃຫ້ຄວາມເປັນຊາຍ/ພະລັງກໍາເນີດຂອງຊາຍຖືກທໍາລາຍ; ຜູ້ທີ່ຍັກຍອກຂອງຮ່ວມ; ແລະ ຜູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ແທ້ງລູກຂອງທາສີ (ທໍາລາຍທາຣົດ)—ທັງໝົດນີ້ນັບເປັນຜູ້ກໍ່ຜິດຫນັກ।

Verse 32

पितापुत्रस्वसृभ्रातृदम्पत्याचार्यशिष्यकाः एषामपतितान्योन्यत्यागी च शतदण्डभाक्

ພໍ່ແລະລູກ, ເອື້ອຍແລະນ້ອງຊາຍ/ພີ່ຊາຍແລະນ້ອງສາວ, ຜົວແລະເມຍ, ອາຈານແລະສິດ—ໃນຄູ່ເຫຼົ່ານີ້ ຖ້າບໍ່ມີໃຜຕົກຈາກທຳມະ ແລ້ວຜູ້ໃດລະທິ້ງອີກຝ່າຍ ຜູ້ນັ້ນຕ້ອງຮັບໂທດປັບ 100 (paṇa)។

Verse 33

वसानस्त्रीन् पणान् दण्ड्यो नेजकस्तु परांशुकम् विक्रयावक्रयाधानयाचितेषु पणान् दश

ຜູ້ໃດນຸ່ງ ຫຼື ໃຊ້ຊັບສິນຂອງຜູ້ອື່ນ ຕ້ອງຖືກປັບ 3 ປະນະ; ແຕ່ໃນກໍລະນີຊ່າງຊັກຜ້າ (nejaka) ທີ່ກ່ຽວກັບເຄື່ອງນຸ່ງຊັ້ນດີ. ໃນເລື່ອງການຂາຍ, ການຂາຍຄືນບໍ່ຖືກ, ການຈໍານໍາ/ຝາກ, ແລະການຢືມຕາມຄໍາຮ້ອງ ປັບ 10 ປະນະ.

Verse 34

तुलाशासनमानानां कूटकृन्नाणकस्य च एभिश् च व्यवहर्ता यः स दाप्यो दण्डमुत्तमम्

ຜູ້ໃດດໍາເນີນການຊື້ຂາຍໂດຍໃຊ້ຕາຊັ່ງ, ນ້ໍາໜັກ, ແລະມາດຕະວັດທີ່ປອມ ຫຼື ໃຊ້ເງິນຕາປອມ—ຜູ້ນັ້ນຕ້ອງຈ່າຍໂທດສູງສຸດ.

Verse 35

अकूटं कूटकं ब्रूते कूटं यश्चाप्यकूटकम् स नाणकपरीक्षी तु दाप्यः प्रथमसाहसम्

ຜູ້ໃດເວົ້າວ່າເງິນຕາທີ່ແທ້ເປັນຂອງປອມ, ຫຼືເວົ້າວ່າຂອງປອມເປັນຂອງແທ້—ຜູ້ນັ້ນໃນຖານະຜູ້ກວດເງິນຕາ ຕ້ອງຈ່າຍຄ່າປັບຕາມສາຫະສະ (sāhasa) ຂັ້ນທຳອິດ.

Verse 36

भिषङ्मिथ्याचरन् दाप्यस्तिर्यक्षु प्रथमं दमम् मानुषे मध्यमं राजमानुषेषूत्तमन्तथा

ແພດຜູ້ໃດປະພຶດຫຼອກລວງ ຫຼື ຮັກສາຢ່າງທຸຈຣິດ ຕ້ອງຖືກປັບ: ໃນກໍລະນີສັດ ໃຫ້ປັບຂັ້ນຕ່ໍາສຸດ; ໃນກໍລະນີມະນຸດ ໃຫ້ປັບຂັ້ນກາງ; ແລະໃນກໍລະນີຄົນຂອງພະຣາຊາ (ພະຣາຊບຸລຸດ) ໃຫ້ປັບຂັ້ນສູງສຸດເຊັ່ນດຽວກັນ.

Verse 37

अबध्यं यश् च बध्नाति बध्यं यश् च प्रमुञ्चति अप्राप्तव्यवहारञ्च स दाप्यो दममुत्तमम्

ຜູ້ໃດຈັບຂັງຜູ້ທີ່ບໍ່ຄວນຈັບຂັງ, ແລະຜູ້ໃດປ່ອຍຜູ້ທີ່ຄວນຈັບຂັງ, ພ້ອມທັງຜູ້ໃດເລີ່ມການດໍາເນີນຄະດີທີ່ບໍ່ອາດຮັບໄດ້—ຜູ້ນັ້ນຕ້ອງຈ່າຍຄ່າປັບສູງສຸດ.

Verse 38

मानेन तुलया वापि यो ऽंशमष्टमकं हरेत् द्वाविंशतिपणान् दाप्यो वृद्धौ हानौ च कल्पितम्

ຜູ້ໃດໃຊ້ການວັດ ຫຼື ຕາຊັ່ງ ໂກງເອົາໄປໜຶ່ງສ່ວນແປດ ຕ້ອງຖືກປັບ 22 ປະນະ; ບົດລົງໂທດດຽວກັນໃຊ້ທັງເມື່ອສິນຄ້າເກີນ ຫຼື ຂາດ.

Verse 39

भेषजस्नेहलवणगन्धान्यगुडादिषु पण्येषु प्रक्षिपन् हीनं पणान्दाप्यस्तु षोडश

ຖ້າຜູ້ໃດປົນປະສົມຂອງຕໍ່າຄຸນນະພາບໃສ່ສິນຄ້າຂາຍ ເຊັ່ນ ຢາ, ນ້ຳມັນ/ກີ, ເກືອ, ຂອງຫອມ, ແລະນ້ຳຕານອ້ອຍກ້ອນ ເປັນຕົ້ນ ຕ້ອງຖືກປັບ 16 ປະນະ.

Verse 40

सम्भूय कुर्वतामर्घं सबाधं कारुशिल्पिनां अर्थस्य ह्रासः वृद्धिं वा सहस्रो दण्ड उच्यते

ຖ້າຊ່າງຝີມື ແລະ ຊ່າງຫັດຖະກຳ ຮ່ວມກັນກຳນົດລາຄາແບບບີບບັງຄັບ/ກີດຂວາງ ຈົນເຮັດໃຫ້ມູນຄ່າສິນຄ້າຫຼຸດລົງ ຫຼື ຂຶ້ນເກີນຄວນ ບົດລົງໂທດຄື ປັບ 1,000 ປະນະ.

Verse 41

राजानि स्थाप्यते यो ऽर्थः प्रत्यहं तेन विक्रयः क्रयो वा निस्रवस्तस्माद्बणिजां लाभकृत् स्मृतः

ທຶນທີ່ນຳໄປຝາກໄວ້ກັບພະຣາຊາ ໂດຍທຶນນັ້ນ ການຂາຍ ຫຼື ການຊື້ ດຳເນີນໄປທຸກມື້ ແລະ ຜົນງອກເງີນເກີດຈາກນັ້ນ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງນັບວ່າເປັນທຶນກໍ່ກຳໄລຂອງພໍ່ຄ້າ.

Verse 42

स्वदेशपण्ये तु शतं बणिज् गृह्णीत पञ्चकं दशकं पारदेश्ये तु यः सद्यः क्रयविक्रयौ

ໃນການຄ້າສິນຄ້າພາຍໃນປະເທດ ພໍ່ຄ້າຄວນເອົາກຳໄລ 5 ຫຼື 10 ຕໍ່ 100; ແຕ່ສຳລັບສິນຄ້າຕ່າງປະເທດ ຜູ້ທີ່ຊື້ແລ້ວຂາຍທັນທີ ອາດເອົາກຳໄລໄດ້.

Verse 43

पण्यस्योपरि संस्थाप्य व्ययं पण्यसमुद्भवं अर्थो ऽनुग्रहकृत् कार्यः क्रेतुर्विक्रेतुरेव च

ເມື່ອເພີ່ມເຂົ້າໃນລາຄາສິນຄ້າຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທີ່ເກີດຈາກສິນຄ້ານັ້ນ (ເຊັ່ນ ຄ່າຈັດການ, ຄ່າຂົນສົ່ງ ແລະອື່ນໆ) ແລ້ວ ຈຶ່ງກໍານົດຈໍານວນສຸດທ້າຍໃຫ້ຍຸດຕິທໍາ ແລະເປັນປະໂຫຍດແກ່ທັງຜູ້ຊື້ແລະຜູ້ຂາຍ।

Verse 44

गृहीतमूल्यं यः पण्यं क्रेतुर्नैव प्रयच्छति सोदयन्तस्य दाप्यो ऽसौ दिग्लाभं वा दिगागते

ຜູ້ໃດຮັບເງິນຄ່າແລ້ວ ແຕ່ບໍ່ມອບສິນຄ້າໃຫ້ຜູ້ຊື້ ຜູ້ນັ້ນຕ້ອງຖືກບັງຄັບໃຫ້ມອບໃຫ້ແກ່ຜູ້ຮ້ອງຂໍ; ຫາກສິນຄ້າຖືກນໍາໄປບ່ອນອື່ນ ກໍໃຫ້ຈ່າຍຄ່າຕາມມູນຄ່າທີ່ໄດ້ໃນບ່ອນນັ້ນ।

Verse 45

विक्रीतमपि विक्रेयं पूर्वे क्रेतर्यगृह्णति हानिश्चेत् क्रेतृदोषेण क्रेतुरेव हि सा भवेत्

ແມ່ນແຕ່ຂາຍແລ້ວກໍຕາມ ຖ້າຜູ້ຊື້ຄົນກ່ອນບໍ່ຮັບເອົາ ສິນຄ້ານັ້ນຄວນຖືກຂາຍກັບ (ຄື ສົ່ງຄືນ) ໃຫ້ຜູ້ຂາຍ. ແລະຖ້າມີຄວາມເສຍຫາຍເກີດຈາກຄວາມຜິດຂອງຜູ້ຊື້ ຄວາມເສຍຫາຍນັ້ນເປັນຂອງຜູ້ຊື້ແຕ່ຜູ້ດຽວ।

Verse 46

राजदैवोपघातेन पण्ये दोषमुपागते हानिर्विक्रेतुरेवासौ याचितस्याप्रयच्छतः

ເມື່ອສິນຄ້າເກີດຄວາມບົກພ່ອງເນື່ອງຈາກການຍຶດຂອງພະຣາຊາ ຫຼືຈາກອໍານາດແຫ່ງຊະຕາ (ໄພພິບັດ) ຄວາມເສຍຫາຍນັ້ນຕົກແກ່ຜູ້ຂາຍແທ້; ໂດຍສະເພາະເມື່ອຖືກຮ້ອງຂໍແລ້ວບໍ່ຍອມຮັບຄືນ ຫຼືບໍ່ຊົດເຊີຍ।

Verse 47

अन्यहस्ते च विक्रीतं दुष्टं वा दुष्टवद्यदि विक्रीनीते दमस्तत्र तन्मूल्यादद्विगुणो भवेत्

ຖ້າຜູ້ໃດຂາຍຂອງທີ່ເປັນຂອງຄົນອື່ນ ຫຼືຂາຍຂອງທີ່ຊໍາຮຸດ—ຫຼືຂາຍໂດຍເຮັດເປັນວ່າຊໍາຮຸດ—ໃນກໍລະນີນັ້ນ ຄ່າປັບຈະເປັນສອງເທົ່າຂອງມູນຄ່າຂອງສິ່ງນັ້ນ।

Verse 48

क्षयं वृद्धिञ्च बणिजा पण्यानामविजानता क्रीत्वा नानुशयः कार्यः कुर्वन् षड् भागदण्डभाक्

ຖ້າພໍ່ຄ້າບໍ່ຮູ້ການຕົກລົງ ຫຼື ການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງມູນຄ່າສິນຄ້າ ແລ້ວຊື້ໄປ ບໍ່ຄວນຍົກຄໍາຮ້ອງທຸກພາຍຫຼັງ; ຖ້າຍັງເຮັດ ຈະຖືກປັບເທົ່າ 1/6 ຂອງມູນຄ່າ।

Verse 49

समवायेन बणिजां लाभार्थं कर्म कुर्वतां लभालाभौ यथा द्रव्यं यथा वा संविदा कृतौ

ສໍາລັບພໍ່ຄ້າທີ່ຮ່ວມກັນເຮັດການຄ້າເພື່ອກໍາໄລ ກໍາໄລແລະຂາດທຶນ ພຶງແບ່ງຕາມສັດສ່ວນທຶນທີ່ນໍາມາຮ່ວມ ຫຼືຕາມຂໍ້ຕົກລົງທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້।

Verse 50

प्रतिषिद्धमनादिष्टं प्रमादाद्यच्च नाशितं स तद्दयाद्विप्रवाच्च रक्षिताद्दशमांशभाक्

ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ຖືກທໍາລາຍເນື່ອງຈາກຄວາມປະມາດ—ຈະເປັນຂອງທີ່ຖືກຫ້າມ ຫຼືຂອງທີ່ບໍ່ໄດ້ມອບໝາຍໃຫ້ຮັກສາ—ຜູ້ນັ້ນພຶງຊົດໃຊ້ຄືນ; ແລະຕາມຄໍາຂອງພຣາຫມັນ ຍ່ອມໄດ້ສ່ວນສິບສ່ວນໜຶ່ງຈາກຂອງທີ່ຮັກສາໄວ້ໄດ້।

Verse 51

अर्थप्रेक्षपणाद्विंशं भागं शुल्कं नृपा हरेत् व्यासिद्धं राजयोग्यञ्च विक्रीतं राजगामि तत्

ຈາກສິນຄ້າທີ່ນໍາມາໃຫ້ກວດເບິ່ງແລະກໍານົດມູນຄ່າ ພຣະຣາຊາພຶງເກັບຄ່າພາສີເທົ່າ 1/20. ແລະສິ່ງໃດທີ່ເໝາະສົມສໍາລັບການໃຊ້ຂອງພຣະຣາຊາ ຫຼືທີ່ໄດ້ຂາຍຫຼັງຈາກການປະເມີນຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຍ່ອມເປັນສ່ວນຂອງພຣະຣາຊາ (ເຂົ້າຄັງຫຼວງ)។

Verse 52

मिथ्या वदन् परीमाणं शुल्कस्थानादपक्रमन् दाप्यस्त्वष्टगुणं यश् च सव्याजक्रयविक्रयौ

ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ກ່າວບອກປະລິມານການວັດແທກຢ່າງບໍ່ຈິງ ຫຼືຫຼົບໜີຈາກດ່ານພາສີ ຈະຖືກບັງຄັບໃຫ້ຈ່າຍໂທດປັບເທົ່າ 8 ເທົ່າ; ເຊັ່ນດຽວກັນ ການຊື້ຂາຍດ້ວຍການຫລອກລວງ ຫຼືອ້າງເຫດບັງໜ້າ ກໍມີໂທດ।

Verse 53

देशन्तरगते प्रेते द्रव्यं दायादबान्धवाः ज्ञातयो वा हरेयुस्तदागतास्तैर् विना नृपः

ຖ້າບຸກຄົນໜຶ່ງເສຍຊີວິດໃນຂະນະໄປຢູ່ຕ່າງປະເທດ ຊັບສິນຂອງເຂົາຄວນໃຫ້ທາຍາດ ຫຼື ຍາດພີ່ນ້ອງ ຫຼື ວົງຍາດເອົາໄປເມື່ອພວກເຂົາມາຮອດ; ຖ້າບໍ່ມີພວກເຂົາ ກະສັດ (ອາດເອົາໄດ້)។

Verse 54

जिह्मं त्यजेयुर्निर्लोभमशक्तो ऽन्येन कारयेत् अनेन विधिराख्यात ऋत्विक्कर्षकर्मिणां

ພວກເຂົາຄວນລະທິ້ງຄວາມຄົດຄຽວ (ບໍ່ຊື່ສັດ) ແລະຢູ່ໃນຄວາມບໍ່ໂລບ. ຜູ້ທີ່ບໍ່ສາມາດ ຄວນໃຫ້ຜູ້ອື່ນເຮັດແທນ. ໂດຍນີ້ ໄດ້ກ່າວແຈ້ງລະບຽບວິທີອັນຖືກຕ້ອງ ສໍາລັບປະໂລຫິດຜູ້ປະກອບພິທີ ແລະຜູ້ຮັບໃຊ້ພິທີກຳ.

Verse 55

ग्राहकैर् गृह्यते चौरो लोप्त्रेणाथ पदेन वा पूर्वकर्मापराधी वा तथैवाशुद्धवासकः

ຂໂຈນຖືກຈັບໂດຍຜູ້ຈັບກຸມ (ເຈົ້າໜ້າທີ່) ຫຼືໂດຍໝາຕິດຕາມກິ່ນ ຫຼືໂດຍຕາມຮອຍຕີນ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຜູ້ທີ່ເຄີຍກໍ່ຜິດມາກ່ອນແລ້ວກັບມາຜິດຊ້ຳ ແລະຜູ້ທີ່ຢູ່ອາໄສຫຼືຄວາມປະພຶດບໍ່ບໍລິສຸດ (ນ່າສົງໄສ) ກໍຄວນຖືກຈັບເຊັ່ນກັນ.

Verse 56

अन्ये ऽपि शङ्कया ग्राह्या जातिनामादिनिह्नवैः द्यूतस्त्रीपानशक्ताश् च शुष्कभिन्नमुखस्वराः

ຄົນອື່ນໆກໍຄວນຖືກກັກໄວ້ດ້ວຍຄວາມສົງໄສ—ຜູ້ທີ່ປິດບັງຊາດິ, ຊື່, ແລະຂໍ້ມູນຈໍາແນກອື່ນໆ; ຜູ້ທີ່ຕິດການພະນັນ, ຜູ້ຍິງ, ແລະການດື່ມເຫຼົ້າ; ແລະຜູ້ທີ່ປາກແຫ້ງແຕກ ພ້ອມສຽງທີ່ຜັນຜວນ (ບໍ່ໝັ້ນຄົງ).

Verse 57

परद्रव्यगृहाणाञ्च पृच्छका गूढचारिणः निराया व्ययवन्तश् च विनष्ट द्रव्यविक्रयाः

ຜູ້ທີ່ເອົາຊັບຂອງຄົນອື່ນໄປຄອບຄອງ; ຜູ້ທີ່ຖາມຄໍາຖາມເພື່ອສືບສວນ; ຜູ້ທີ່ເຄື່ອນໄຫວຢ່າງລັບໆ; ຜູ້ທີ່ບໍ່ມີລາຍຮັບໃຫ້ເຫັນແຕ່ກັບໃຊ້ຈ່າຍຫຼາຍ; ແລະຜູ້ທີ່ຂາຍສິນຄ້າທີ່ບໍ່ຮູ້ທີ່ມາ (ນ່າສົງໄສວ່າເປັນຂອງລັກ) — ເຫຼົ່ານີ້ຄວນຮູ້ຈັກວ່າເປັນຂໂຈນ.

Verse 58

गृहीतः शङ्कया चौर्येनात्मानञ्चेद्विशोधयेत् दापयित्वा हृतं द्रव्यं चौरदण्डेन दण्डयेत्

ຖ້າຜູ້ໃດຖືກຈັບກຸມເນື່ອງຈາກສົງໄສວ່າລັກຂະໂມຍ ແລ້ວພິສູດໄດ້ວ່າຕົນບໍ່ຜິດ ຊັບທີ່ຖືກລັກຕ້ອງຄືນໃຫ້ເຈົ້າຂອງເດີມ ແລະຜູ້ລັກຕ້ອງຖືກລົງໂທດຕາມທັນດາສໍາລັບການລັກຂະໂມຍ।

Verse 59

चौरं प्रदाप्यापहृतं घातयेद्विविधैर् बुधैः सचिह्नं ब्राह्मणं कृत्वा स्वराष्ट्राद्विप्रवासयेत्

ເມື່ອບັງຄັບໃຫ້ຜູ້ລັກຄືນຊັບທີ່ຖືກລັກແລ້ວ ບັນດາຜູ້ຮູ້ຄວນປະຫານຊີວິດເຂົາດ້ວຍວິທີສອງປະການທີ່ກໍານົດໄວ້। ແຕ່ຖ້າຜູ້ກະທໍາເປັນພຣາຫມະນ ຈົ່ງປະທັບເຄື່ອງໝາຍແລ້ວເນລະເທດອອກຈາກອານາເຂດຂອງກະສັດ।

Verse 60

घातिते ऽपहृते दोषो ग्रामभर्तुरनिर्गते स्वसीम्नि दद्याद्ग्रामस्तु पदं वा यत्र गच्छति

ເມື່ອມີຄົນຖືກຂ້າ ຫຼືຊັບຖືກຂົນໄປ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕົກແກ່ຫົວໜ້າບ້ານ ຖ້າເຂົາບໍ່ໄດ້ອອກໄປຕິດຕາມ/ຕອບໂຕ. ແຕ່ຖ້າເກີດພາຍໃນເຂດແດນຂອງບ້ານຕົນ ບ້ານຕ້ອງຈ່າຍຄ່າຊົດເຊີຍ; ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ຈ່າຍຕາມຮອຍຕີນ—ຮອຍນໍາໄປຮອດໃສ ກໍຕາມນັ້ນ।

Verse 61

पञ्चग्रामी वहिः क्रोशाद्दशग्राम्यअथ वा पुनः वन्दिग्राहांस् तथा वाजिकुञ्जराणाञ्च हारिणः

ນອກເຂດຖິ່ນຖານ ພາຍໃນລະຍະໜຶ່ງ ກໂຣຊະ (krośa) ຈົ່ງແຕ່ງຕັ້ງ ‘ປັນຈະກຣາມີ’ (ເຈົ້າໜ້າທີ່ຄຸ້ມຄອງ 5 ບ້ານ) ຫຼື ‘ດະສະກຣາມຍະ’ (ຄຸ້ມຄອງ 10 ບ້ານ) ເພື່ອຈັບຜູ້ລັກພາ/ລັກຕົວ ແລະຜູ້ລັກມ້າ ກັບຊ້າງດ້ວຍ।

Verse 62

प्रसह्य घातिनश् चैव शूलमारोपयेन्नरान् उत्क्षेपकग्रन्थिभेदौ करसन्दंशहीनकौ

ຜູ້ທີ່ກໍ່ການທໍາຮ້າຍດ້ວຍກໍາລັງ ເມື່ອຈັບໄດ້ໂດຍບັງຄັບ ຄວນນໍາໄປສຽບໃສ່ຫຼັກ (ຊູລ) ໃຫ້ເປັນໂທດ. ອີກທັງ ໂທດທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ອຸດກເຩປະກະ’ ແລະ ‘ກຣັນຖິ-ເພດະ’ ພ້ອມທັງໂທດຖືກຖອນມືດ້ວຍຄີມ/ຄັນສັນດາດ ກໍຖືກກໍານົດໄວ້।

Verse 63

कार्यौ द्वितीयापराधे करपादैकहीनकौ भक्तावकाशाग्न्युदकमन्त्रापकरणव्ययान्

For a second offence, the two penalties are to be imposed: (i) deprivation of one hand or one foot, and (ii) payment of the expenses for food, lodging, fire, water, mantras, and the requisite ritual implements.

Verse 64

दत्त्वा चौरस्य हन्तुर्वा जानतो दम उत्तमः शस्त्रावपाते गर्भस्य पातने चोत्तमो दमः

For one who knowingly provides (aid or support) to a thief or to a murderer, the highest monetary penalty is prescribed. The highest penalty is likewise prescribed for striking with a weapon and for causing the fall of a fetus (abortion/miscarriage).

Verse 65

उत्तमो वाधमो वापि पुरुषस्त्रीप्रमापणे शिलां बद्ध्वा क्षिपेदप्सु नरघ्नीं विषदां स्त्रियं

Whether he is of the highest or the lowest (status), in the case of a man’s death caused by a woman, the woman who kills men or administers poison should be tied to a stone and thrown into the water.

Verse 66

विषाग्निदां निजगुरुनिजापत्यप्रमापणीं विकर्णकरनासौष्ठीं कृत्वा गोभिः प्रमापयेत्

As for one who administers poison or fire, or who causes the death of one’s own teacher or one’s own child—having made him deformed in ear, hand, nose, and lip, he should then be put to death by means of cattle (i.e., trampled by cows/bulls).

Verse 67

क्षेत्रवेश्मवनग्रामविवीतखलदाहकाः राजपत्न्य् अभिगामी च दग्धव्यास्तु कटाग्निना

Those who set fire to a field, a dwelling, a forest, a village, an enclosed pasture (vivīta), or a threshing-floor (khala), and also one who violates the king’s wife—these are to be burned with a fierce fire (kaṭāgni) as punishment.

Verse 68

पुमान् संग्रहणे ग्राह्यः केशाकेशिपरस्त्रियाः स्वजातावुत्तमो दण्ड आनुलोम्ये तु मध्यमः

In cases of abduction (or unlawful taking), the man is to be arrested; and in the case of another man’s wife being seized by the hair (i.e., dragged or assaulted), [the offender is punishable]. If the offence concerns a woman of one’s own caste, the highest penalty is prescribed; but in an anuloma union (a sanctioned hypergamous pairing), the penalty is of the middle grade.

Verse 69

प्रातिलोम्ये बधः पुंसां नार्याः कर्णावकर्तनम् नीवीस्तनप्रावरणनाभिकेशावमर्दनम्

In cases of prātilomya (a socially prohibited union in the reverse order), the punishment for men is execution; for women, the cutting off of the ears—along with the humiliating penalties of stripping the waist-cloth, uncovering the breasts, and defiling (or disfiguring) the navel and the hair.

Verse 70

अदेशकालसम्भाषं सहावस्थानमेव च स्त्री निषेधे शतं दद्याद् द्विशतन्तु दमं पुमान्

For conversing at an improper place or time, and likewise for remaining together (inappropriately), in matters where a woman is under prohibition/restriction, she shall pay a fine of one hundred (paṇas), while the man shall pay a fine of two hundred.

Verse 71

प्रतिषेधे तयोर्दण्डो यथा संग्रहणे तथा पशून् गच्छंश्छतं दाप्यो हीनां स्त्रीं गाश् च मध्यमम्

If the pair act in defiance of a prohibition, their punishment is the same as in the case of illicit cohabitation. One who drives away (or abducts) cattle shall be made to pay a fine of one hundred (paṇas); for taking a low-status woman and for (taking) cows, the fine is of the middle grade.

Verse 72

अवरुद्धासु दासीषु भुजिष्यासु तथैव च गम्यास्वपि पुमान्दाप्यः पञ्चाशत् पणिकन्दमम्

For intercourse with a kept/guarded female slave, and likewise with a bhujiṣyā (bondwoman/servile dependent), even where she is otherwise ‘permissible to approach’, a man shall be made to pay a fine of fifty paṇas as the lowest grade (minimum) penalty.

Verse 73

प्रसह्य दास्यभिगमे दण्डो दशपणः स्मृतः कुबन्धेनाङ्क्य गमयेदन्त्याप्रव्रजितागमे

For one who, by force, has sexual intercourse with a female slave, the penalty is declared to be ten paṇas. Having marked him with a disgraceful brand and bound him, he should be sent away—in the case of intercourse with an Antya woman or with a woman who is not a renunciant.

Verse 74

न्यूनं वाप्यधिकं वापि लिखेद्यो राजशासनम् पारदारिकचौरं वा मुञ्चतो दण्ड उत्तमः

Whoever writes a royal edict with any omission or addition, or whoever releases an adulterer or a thief—(for such acts) the highest punishment is prescribed.

Verse 75

अभक्षैर् दूषयन् विप्रं दण्ड उत्तमसाहसम् कूटस्वर्णव्यवहारी विमांसस्य च विक्रयी

One who defiles a Brahmin by means of forbidden foods incurs the penalty called the ‘highest sāhasa’; likewise, one who deals in counterfeit gold, and one who sells meat (unlawfully).

Verse 76

अङ्गहीनश् च कर्तव्यो दाप्यश्चोत्तमसाहसं शक्तो ह्य् अमोक्षयन् स्वामी दंष्ट्रिणः शृङ्गिणस् तथा

He should be made ‘limb-deficient’ (i.e., subjected to a corporal penalty), and he must also be made to pay the highest fine for violent assault; for the owner who, though able, does not restrain (his animal) is liable—likewise in the case of creatures with tusks and with horns.

Verse 77

प्रथमं साहसं दद्याद्विक्रुष्टे द्विगुणं तथा अचौरञ्चौरे ऽभिवदन् दाप्यः पञ्चशतं दमं

For a first act of violence (sāhasa), one should pay the prescribed fine; if it is accompanied by loud outcry (vikruṣṭa), the fine is doubled. And one who calls a non-thief a thief must pay a fine of five hundred (pañcaśata) panas (dama).

Verse 78

राज्ञो ऽनिष्टप्रवक्तारं तस्यैवाक्रोशकं तथा मृताङ्गलग्नविक्रेतुर्गुरोस्ताडयितुस् तथा

ຜູ້ໃດເວົ້າຄໍາທີ່ບໍ່ນ່າພໍໃຈ (ຫຼື ເປັນໂທດ) ຕໍ່ພະຣາຊາ; ຜູ້ທີ່ດ່າປະມາດພະອົງ; ຜູ້ຂາຍຄົນທີ່ຕິດກັບສົບ; ແລະຜູ້ຕີກູຣູ—ທັງໝົດນີ້ເປັນຜູ້ຄວນຖືກລົງໂທດ।

Verse 79

तन्मन्त्रस्य च भेत्तारं छित्त्वा जिह्वां प्रवासयेत् राजयानासनारोढुर्दण्डो मध्यमसाहसः

ຜູ້ເປີດເຜີຍມັນຕຣານັ້ນ—ໃຫ້ຕັດລີ້ນແລ້ວເນລະເທດ. ສໍາລັບຜູ້ຂຶ້ນນັ່ງເທິງພາຫະນະ-ອາສນະຂອງພະຣາຊາໂດຍບໍ່ໄດ້ອະນຸຍາດ ໂທດແມ່ນຄ່າປັບປະເພດ ‘sāhasa ຂັ້ນກາງ’.

Verse 80

द्विनेत्रभेदिनो राजद्विष्टादेशकृतस् तथा विप्रत्वेन च शूद्रस्य जीवतो ऽष्टशतो दमः

ສໍາລັບຜູ້ທໍາລາຍຕາທັງສອງ, ຜູ້ທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຕົວແທນໃນດິນແດນທີ່ເປັນສັດຕູຕໍ່ພະຣາຊາ, ແລະຊູດຣະ (Śūdra) ທີ່ດໍາລົງຊີວິດໂດຍອ້າງຕົນເປັນພຣາຫມະນ—ຄ່າປັບແມ່ນ 800 ປະນະ (paṇa).

Verse 81

यो मन्येताजितो ऽस्मीति न्यायेनाभिपराजितः तमायान्तं पुनर्जित्वा दण्डयेद्द्विगुणं दमं

ຖ້າຜູ້ໃດ ແມ່ນຖືກພິພາກສາໃຫ້ແພ້ຕາມຍຸດຕິທໍາ ແຕ່ຍັງຄິດວ່າ “ຂ້ອຍບໍ່ແພ້” ເມື່ອລາວກັບມາໂຕ້ຖຽງອີກ ພະຣາຊາຄວນຊະນະລາວອີກຄັ້ງ ແລ້ວລົງໂທດດ້ວຍຄ່າປັບສອງເທົ່າ.

Verse 82

राज्ञान्यायेन यो दण्डो गृहीतो वरुणायतं विवेद्य दद्याद्विप्रेभ्यः स्वयं त्रिंशद्गुणीकृतं

ຄ່າປັບ (daṇḍa) ໃດໆ ທີ່ເກັບຕາມຂັ້ນຕອນຕັດສິນຂອງພະຣາຊາ—ເມື່ອໄດ້ແຈ້ງກ່ອນຢ່າງຖືກຕ້ອງແກ່ອໍານາດ/ສະຖານຂອງວະຣຸນະ (Varuṇa)—ຄວນມອບໃຫ້ແກ່ພຣາຫມະນ. ແລ້ວພະຣາຊາເອງຈຶ່ງຈ່າຍຄືນເປັນ 30 ເທົ່າ.

Verse 83

धर्मश्चार्थश् च कीर्तिञ्च लोकपङ्क्तिरुपग्रहः प्रजाभ्यो बहुमानञ्च स्वर्गस्थानञ्च शाश्वतम्

ທັມມະ ແລະ ຄວາມຮັ່ງມີທາງໂລກ, ຊື່ສຽງ, ການອຸປະຖຳຈາກລຳດັບຊັ້ນຂອງສັງຄົມ, ກຽດຕິຍົດໃນຫມູ່ປະຊາ, ແລະ ສະຖານທີ່ໃນສະຫວັນອັນຖາວອນ (ຍ່ອມໄດ້ຮັບ)។

Verse 84

पश्यतो व्यवहारांश् च गुणाः स्युः सप्त भूपतेः

ໂອ ພະຣາຊາ, ກ່າວກັນວ່າ ຜູ້ປົກຄອງພຶງມີຄຸນລັກສະນະ 7 ປະການ—ໂດຍສະເພາະເມື່ອພຣະອົງສັງເກດ ແລະ ກຳກັບດ້ວຍຕົນເອງ ການພິພາກສາ ແລະ ທຸລະກຳການປົກຄອງ.