Adhyaya 91
Chapter 91 — विविधमन्त्रादिकथनम् (Teaching of Various Mantras and Related Matters)
ຫຼັງຈາກສິ້ນສຸດຄໍາສອນເກືອບກັບ abhiṣeka ແລ້ວ ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍການເຊື່ອມພິທີປະດິດສະຖາປະນາກັບການບູຊາປະຈໍາ: ຜູ້ປະຕິບັດທ່າມກາງສຽງດົນຕີມົງຄຸນ ອາບພຣະອົງດ້ວຍ pañcagavya ແລະເຮັດ pūjā ແດ່ Śiva, Viṣṇu, Sūrya ແລະເທວະອື່ນໆ. ຕໍ່ມາຫັນຈາກພິທີໄປສູ່ vidyā: ສັນຍາບຸນກຸສົນສໍາລັບການອ່ານ/ສຶກສາຄໍາພີທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍກໍາກັບ ແລະກ່າວເຖິງ ghee ກັບຈັນທະນ໌ເປັນເຄື່ອງບູຊາຊໍາລະມົນທິນ ແລະຍົກສະຖານະ. ສ່ວນແກນທາງເຕັກນິກສະແດງການວິເຄາະທໍານາຍດ້ວຍມັນຕຣາ: triad ແລະ tetrad ເຂົ້າລະຫັດ jīva, mūladhātu ແລະປະເພດຄວາມຮູ້; ອ່ານຜົນດີ/ຮ້າຍຈາກຈຸດປາຍແລະກາງ; ກໍານົດກຸ່ມຕົວເລກ ແລະການຂຽນໃສ່ເປືອກໄມ້ birch-bark ດ້ວຍມັນຕຣາຂອງເທວະ. ຍັງມີລໍາດັບການຂີດເສັ້ນ, ແຜນ 64 ປະເພດກ່ຽວກັບ marut/vyoma ແລະການແບ່ງຈັງຫວະ (samā, hīnā, viṣamā). ທ້າຍສຸດເຂົ້າສູ່ mantra-śāstra: ມັນຕຣານາມ Tripurā ຈາກສະຫຼະແລະອັກສອນຊຸດ ka, bīja ສໍາລັບເທວະໃຫຍ່ ແລະວິໄນ japa/maṇḍala 360 ຄັ້ງຕໍ່ຮອບ ສໍາລັບ Ravi, Īśa, Devī, Viṣṇu ພ້ອມການພິຈາລະນາສະມາທິ ແລະ dīkṣā ນໍາໂດຍຄູອາຈານ ເພື່ອຮວມ Vāstu-pratiṣṭhā ກັບ īśāna-kalpa ໃຫ້ເປັນອັນດຽວ.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अभिषेकादिकथनं नाम नवतितमो ऽध्यायः अथैकनवतितमो ऽध्यायः विविधमन्त्रादिकथनं ईश्वर उवाच अभिषिक्तः शिवं विष्णुं पूजयेद्भास्करादिकान् शङ्खभेर्यादिनिर्घोषैः स्नापयेत् पञ्चगव्यकैः
ດັ່ງນີ້ ໃນອັກນິປຸຣານະ ບົດທີ 90 ຊື່ «ການພັນລະນາພິທີອະພິເສກ ແລະພິທີທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ» ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 91 «ການສອນມັນຕຣາຫຼາກຫຼາຍ ແລະເລື່ອງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ». ພຣະເຈົ້າຕັດວ່າ: «ເມື່ອໄດ້ກະທໍາອະພິເສກແລ້ວ ພຶງບູຊາພຣະສິວະ ແລະພຣະວິສນຸ ພ້ອມທັງພຣະສູຣຍະ ແລະເທວະອື່ນໆ; ທ່າມກາງສຽງສັງຂ໌ ກອງເບຣີ ແລະເຄື່ອງດົນຕີອື່ນໆ ພຶງສະນາປະ (ອາບພຣະອົງ) ດ້ວຍປັນຈະຄະວຍະ (ຜະລິດຕະພັນ 5 ຢ່າງຈາກງົວ)»
Verse 2
स्वयं वीक्ष्येति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः यो देवान्देवलोकं स याति स्वकुलमुद्धरन् वर्षकोटिसहस्रेषु यत् पापं स्मुपार्जितं
ຜູ້ໃດທີ່ໄດ້ເຫັນດ້ວຍຕົນເອງ (ຄໍາພີສັກສິດ) ແລະອ່ານຈາກປຶ້ມທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍ/ຄໍາອະທິບາຍ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄປສູ່ໂລກເທວະ; ແລະໂດຍຍົກຊູກຸນຂອງຕົນ ຍ່ອມທໍາລາຍບາບທີ່ສະສົມໃນຫຼາຍສິບພັນໂກຕິປີ.
Verse 3
घृताभ्यङ्गेन देवानां भस्मीभवति पावके आढकेन घृताद्यैश् च देवान् स्नाप्य सुरो भवेत्
ໂດຍການທາເທວະດ້ວຍນ້ໍາມັນເນີຍ (ghee) ການບູຊານັ້ນຍ່ອມກາຍເປັນຂີ້ເຖົ່າໃນໄຟອັນສັກສິດ. ແລະໂດຍການອາບເທວະດ້ວຍ ghee ແລະສິ່ງຄ້າຍກັນ ຈໍານວນໜຶ່ງ āḍhaka ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເປັນເທວະ (ບັນລຸສະຖານະທິພາບ).
Verse 4
चन्दनेनानुलिप्याथ गन्धाद्यैः पूजयेत्तथा अल्पायासनं स्तुतिभिस्तुता देवास्तु सर्वदा
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ທາພຣະອົງດ້ວຍຈັນທະນະ (sandalpaste) ແລະບູຊາດ້ວຍຂອງຫອມ ແລະເຄື່ອງບູຊາອື່ນໆ ດັ່ງກັນ. ດ້ວຍອາສະນະທີ່ງ່າຍໆ ແລະດ້ວຍບົດສັນລະເສີນ ຂໍໃຫ້ເທວະທັງຫຼາຍ—ຜູ້ຖືກສັນລະເສີນ—ສະຖິດຢູ່ເປັນນິດ (ເປັນມົງຄຸນ).
Verse 5
अतीतानागतज्ञानमन्त्रधीभुक्तिमुक्तिदाः गृहीत्वा प्रश्नसूक्ष्मार्णे हृते द्वाभ्यां शुभाशुभं
ເມື່ອໄດ້ຮັບເອົາ (ຄໍາສອນເຫຼົ່ານີ້) ໃນ “ມະຫາສະມຸດອັນລະອຽດ” ແຫ່ງການຖາມເພື່ອທໍານາຍ ຜູ້ປະຕິບັດຈັບໄດ້ດ້ວຍສອງວິທີ ວ່າສິ່ງໃດເປັນມົງຄຸນ ແລະອະມົງຄຸນ—ຄໍາສອນທີ່ໃຫ້ຄວາມຮູ້ອະດີດ-ອະນາຄົດ ປັນຍາດ້ວຍພະລັງມັນຕຣາ ຄວາມສຸກໂລກີ ແລະມຸກຕິ.
Verse 6
त्रिभिर्जीवो मूलधातुश् चतुर्भिर्ब्राह्मणादिधीः यञ्चादौ भूततत्त्वादि शेषे चैवं जपादिकं
ດ້ວຍສາມ (ໜ່ວຍພະຍາງ) ຈຶ່ງຊີ້ເຖິງ “ຊີວະ” (ຕົນມີຊີວິດ); ດ້ວຍສີ່ ຊີ້ເຖິງ “ມູລະທາດຸ” (ຖານະດັ້ງເດີມ/ທາດຸປະຖົມ). ດ້ວຍສີ່ (ອີກ) ຊີ້ເຖິງຄວາມຮູ້ເລີ່ມຈາກ “ພຣາຫມະນະ” ຄືຄວາມຮູ້ວິທະຍາຄໍາພີ. ຕອນຕົ້ນສອນ “ພູຕະ-ຕັດຕະວະ” ແລະຫຼັກການທີ່ກ່ຽວ; ສ່ວນທີ່ເຫຼືອສອນເລື່ອງຈະປະ (japa) ແລະການປະຕິບັດອື່ນໆ.
Verse 7
एकत्रिकातित्रिकान्ते पदे द्विपमकान्तके अशुभं मध्यमं मध्येष्विन्द्रस्त्रिषु नृपः शुभः
ທີ່ປາຍສຸດຂອງຕຣິອາດດຽວ ຫຼືປາຍສຸດຂອງຕຣິອາດສາມຊຸດ ແລະທີ່ປາຍສຸດຂອງຄູ່ທີສອງໃນລໍາດັບຂັ້ນ (pada) ຜົນເປັນອະມົງຄຸນ. ຕໍາແໜ່ງກາງໆ ຜົນເປັນປານກາງ; ຕໍາແໜ່ງກາງສຸດ ແມ່ນ “ອິນທຣະ” (ດີເລີດ). ໃນຊຸດລະສາມ “ນຣຸປະ” (ກະສັດ) ເປັນມົງຄຸນ.
Verse 8
सङ्ख्यावृन्दे जीविताब्दं यमो ऽब्ददशहा ध्रुवं सूर्येभास्येशदुर्गाश्रीविष्णुमन्त्रैर् लिखेत् कजे
ໃນກຸ່ມ (ອາເຣ) ຂອງຕົວເລກ ຄວນຂຽນຄໍາວ່າ “jīvitābda” (ປີແຫ່ງຊີວິດ), “yama” (ຄວາມຕາຍ), “abdadaśahā” (ຜູ້ທໍາລາຍສິບປີ), ແລະ “dhruva” (ຜູ້ຄົງທີ່/ດາວເໜືອ). ແລ້ວໃຫ້ຈາລຶກລົງໃນເປືອກໄມ້ເບີດ (birch-bark) ໂດຍໃຊ້ມັນຕຣາຂອງ ສູຣະຍະ, ພາສະກະຣະ, ອີສະ (ສິວະ), ດຸຣຄາ, ສຣີ, ແລະ ວິສນຸ.
Verse 9
कठिन्या जप्तया स्पृष्टे गोमूत्राकृतिरेखया आरभ्यैकं त्रिकं यावत्त्रिचतुष्कावसानकं
ເມື່ອ (ພິທີ/ວັດຖຸ) ຖືກແຕະຕ້ອງດ້ວຍມັນຕຣາ “Kaṭhinī” ທີ່ສະດຸດສະດອງຈະປະແລ້ວ ຄວນເລີ່ມຂີດເສັ້ນໃນຮູບໂຄ້ງຄ້າຍ “ນ້ໍາປັດສະວະງົວ”. ເລີ່ມຈາກໜຶ່ງ (ຂີດ/ໝາຍ) ແລ້ວເປັນກຸ່ມລະສາມ ດໍາເນີນໄປຈົນສິ້ນສຸດດ້ວຍກຸ່ມລະສາມ ແລະສີ່.
Verse 10
मरुद् व्योम मरुद्वीजैश् चतुःषष्टिपदे तथा अक्षाणां पतनात् स्पर्शाद्विषमादौ शुभादिकं
ໃນແຜນຈັດໝວດ 64 ປະເພດ ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ມາຣຸດ» (ລົມ), «ວະໂຍມ» (ຟ້າ), ແລະ «ມາຣຸດ-ບີຈະ» (ເມັດພັນແຫ່ງລົມ) ດ້ວຍ ຈຶ່ງກຳນົດຄວາມເປັນມງຄົນ ແລະອື່ນໆ ຈາກການຕົກ ແລະການແຕະຕ້ອງຂອງລູກເຕົ໋າ (ອັກສາ) ໂດຍເລີ່ມຈາກຜົນວິສະມະ (ບໍ່ດີ) ກ່ອນ.
Verse 11
एकत्रिकादिमारभ्य अन्ते चाष्टत्रिकं तथा ध्वजाद्यायाः समा हीना विषमाः शोभनादिदाः
ເລີ່ມຈາກກຸ່ມ «ເອກະ-ຕຣິກະ» ແລະສິ້ນສຸດທີ່ກຸ່ມ «ອັດຖະ-ຕຣິກະ» ເຊັ່ນດຽວກັນ; ສັນທະລັກ (metres) ທີ່ເລີ່ມຈາກ «ທະວະຈະ» (Dhvaja) ມີ 3 ປະເພດ: ສະມາ (ເທົ່າກັນ), ຮີນາ (ຂາດ), ແລະ ວິສະມາ (ບໍ່ເທົ່າ) ໂດຍເລີ່ມຈາກຊັ້ນ «ໂສພະນາ» ແລະອື່ນໆ.
Verse 12
आइपल्लवितैः काद्यैः षोडशस्वरपूर्वगैः आद्यैस्तैः सस्वरैः काद्यैस्त्रिपुरानाममन्त्रकाः
ມັນຕຣະຮູບທີ່ເປັນນາມຂອງ ຕຣິປຸຣາ ຖືກປະກອບຈາກພະຍັນຊະນະຊຸດ «ກ» (ka-series) ທີ່ຂະຫຍາຍດ້ວຍສະຫຼະ «ai» ແລະມີສະຫຼະ 16 ນຳໜ້າ—ຄືພະຍາງ «ກ» ຕົ້ນໆ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສະຫຼະຂອງຕົນ.
Verse 13
ह्रीं वीजाः प्रणवाद्याःस्पुर् नमो ऽन्ता यत्र पूजने मन्त्रा विंशतिसाहस्राः शतं षष्ठ्यधिकं ततः
ພະຍາງເມັດ (bīja) ມີ «ປຣະນະວະ» (Oṃ) ເປັນຫົວໜ້າ; ມັນສ່ອງປະກາຍ ແລະໃນພິທີບູຊາຈະລົງທ້າຍດ້ວຍຄຳຄຳນົບ «namaḥ». ມັນຕຣະທີ່ໃຊ້ຢູ່ນັ້ນມີ 20,000 ແລະຍັງເພີ່ມອີກ 160.
Verse 14
शोभनादिकाः इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः आं ह्रीं मन्त्राः सरस्वत्याश् चण्डिकायास्तथैव च तथा गौर्याश् च दुर्गाया आं श्रीं मन्त्राः श्रियस् तथा
«ໂສພະນາດິກາḥ»—ເຊັ່ນນີ້ແມ່ນຂໍ້ອ່ານໃນຕົ້ນສະບັບທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍ. ບີຈະ-ມັນຕຣະ «āṃ» ແລະ «hrīṃ» ເປັນຂອງ ສະຣັສວະຕີ ແລະເຊັ່ນດຽວກັນຂອງ ຈັນດິກາ; ສ່ວນ ເກົາຣີ ແລະ ດຸຣຄາ ມີ «āṃ» ແລະ «śrīṃ»; ແລະເຊັ່ນດຽວກັນນີ້ສຳລັບ ສຣີ (ລັກສະມີ) ດ້ວຍ.
Verse 15
तथाक्षौं क्रौं मन्त्राः सूर्यस्य आं हौं मन्त्राःशिवस्य च आं गं मन्त्रा गणेशस्य आं मन्त्राश् च तथा हरेः
ດັ່ງນັ້ນ ມັນຕຣາຂອງພຣະສູຣະຍະ (Sūrya) ແມ່ນ «kṣauṃ» ແລະ «krauṃ»; ຂອງພຣະສິວະ (Śiva) ແມ່ນ «āṃ» ແລະ «hauṃ»; ມັນຕຣາຂອງພຣະຄະເນສະ (Gaṇeśa) ແມ່ນ «āṃ gaṃ»; ແລະດັ່ງນັ້ນ ຂອງພຣະຫຣິ (Hari/Viṣṇu) ແມ່ນ «āṃ»។
Verse 16
शतार्धैकाधिकैः काद्यैस् तथा षोडशभिः खरैः काद्यैस्तैः सस्वरैसाद्यैः कान्तैर् मन्त्रास् तथाखिलाः
ມັນຕຣາທັງປວງໂດຍຄົບຖ້ວນ ຖືກປະກອບຈາກພະຍັນຊະນະຊຸດ «ka» ແລະພະຍັນຊະນະອື່ນໆ—ເມື່ອນັບແບບເປັນຄຶ່ງໄດ້ 101 ຕົວ—ພ້ອມກັບສະຫຼະ 16 ຕົວ; ຄືພະຍັນຊະນະທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ «ka» ອັນປະກອບດ້ວຍສະຫຼະ ແລະເລີ່ມດ້ວຍ «a».
Verse 17
रवीशदेवीविष्णूनां स्वाब्धिदेवेन्द्रवर्तनात् शतत्रयं षष्ट्यधिकं प्रत्येकं मण्डलं क्रमात् अभिषिक्तो जपेद् ध्यायेच्छिष्यादीन् दीक्षयेद्गुरुः
ສໍາລັບ ຣະວິ (Ravi/ພຣະອາທິດ), ອີສະ (Īśa/Śiva), ເທວີ (Devī) ແລະ ວິສນຸ (Viṣṇu)—ໂດຍດໍາເນີນຕາມວົງຈອນຂອງ «svābdhi» ຂອງຕົນ, ຂອງເທວະດາ ແລະຂອງອິນທຣະ—ແຕ່ລະມັນດະລະ (maṇḍala) ຕາມລໍາດັບ ຄວນສໍາເລັດດ້ວຍການສວດ 360 ຄັ້ງ. ເມື່ອໄດ້ຮັບອະພິເສກ (abhiṣeka) ແລ້ວ ຄວນເຮັດຈະປະ (japa) ແລະພິຈາລະນາສະມາທິ; ແລະຄູບາ (Guru) ຄວນປະທານດີກສາ (dīkṣā) ແກ່ສິດ ແລະຜູ້ອື່ນໆ.
Frequently Asked Questions
Post-abhiṣeka worship: pūjā of Śiva and Viṣṇu (with Sūrya and others), accompanied by conch and drum sounds, and a pañcagavya bath for the deity as a purification and consecratory continuation.
It treats consecration as the gateway to mantra-technology: after ritual bathing and upacāras, it systematizes bīja-mantras, phonemic construction rules, divinatory number schemes, and fixed japa/maṇḍala counts under guru-led dīkṣā—binding temple-rite authority to Īśāna-oriented mantra discipline.
Sarasvatī and Caṇḍikā (āṃ, hrīṃ), Gaurī and Durgā (āṃ, śrīṃ), Śrī/Lakṣmī (āṃ, śrīṃ), Sūrya (kṣauṃ, krauṃ), Śiva (āṃ, hauṃ), Gaṇeśa (āṃ gaṃ), and Hari/Viṣṇu (āṃ).
It prescribes 360 recitations per maṇḍala, in due order, for Ravi (Sun), Īśa (Śiva), Devī, and Viṣṇu, integrated with meditation and the guru’s initiation of disciples.