Adhyaya 90
Abhiṣeka-Ādi-Kathana (Consecratory Bathing and Related Rites)
ບົດນີ້ປ່ຽນຈາກເລື່ອງການປະສິດທິພິທີກ່ອນໜ້າ ໄປສູ່ຄູ່ມືວ່າດ້ວຍອະພິເສກ (abhiṣeka) ໃນສາຍໄສວະ ເພື່ອເສີມອຳນາດທາງຈິດ ແລະຄວາມສິຣິມົງຄຸນແກ່ສາວົກ. ເລີ່ມດ້ວຍການບູຊາພຣະສິວະ ແລະຈັດວາງກຸມພະ 9 ໃບ ຕາມລຳດັບເລີ່ມຈາກທິດອີສານ (ຕາເວັນອອກເໜືອ) ໂດຍຜູກໂຍງກັບ “ມະຫາສະໝຸດ” ສັນຍາລັກ: ນ້ຳເຄັມ, ນົມ, ນົມສົ້ມ, ນ້ຳມັນເຄືອງ (ghee), ນ້ຳອ້ອຍ, kādambarī, ນ້ຳຫວານ, ແລະ whey. ຕໍ່ມາມີການຕິດຕັ້ງ Vidyeśvara 8 ອົງ ແລະຮູບຮຸດຣະ (ເຊັ່ນ Śikhaṇḍin, Śrīkaṇṭha, Tri-mūrta, ຜູ້ມີຕາດຽວ, ‘ນາມລະອຽດ’, ‘ອະນັນຕະ’) ໂດຍວາງ Śiva, samudra ແລະ Śiva-mantra ໄວ້ກາງ snāna-maṇḍapa ທີ່ສ້າງເປັນ yāgālaya. ສາວົກນັ່ງຫັນໜ້າໄປທາງຕາເວັນອອກ ຖືກຊຳລະດ້ວຍ nirmañchana ຕາມວັດຖຸທີ່ກຳນົດ ແລ້ວອາບນ້ຳດ້ວຍນ້ຳກຸມພະພ້ອມຮັກສາຂໍ້ປະພຶດ; ຈາກນັ້ນນຸ່ງຂາວ ແລະຮັບເຄື່ອງໝາຍອຳນາດ (ຜ້າໂພກຫົວ, ສາຍໂຍຄະ, ມົງກຸດ ແລະອື່ນໆ). ພິທີສິ້ນສຸດດ້ວຍການສອນຢ່າງເປັນທາງການ, ການອ້ອນວອນໃຫ້ກຳຈັດອຸປະສັກ, ບູຊາ mantra-cakra ດ້ວຍອາຫູຕິ 5 ຊຸດໆ 5, ການໝາຍພິທີ ແລະມັນຕຣາອະພິເສກປົກປ້ອງແບບພຣະຣາຊາ ສຳລັບກະສັດແລະຄົນເຮືອນ—ສະທ້ອນການປະສານວິຊາພື້ນທີ່-ພິທີກັບວິນັຍທາງຫຼຸດພົ້ນໃນອັກນິປຸຣານະ।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहपुराणे आग्नेये एकतत्त्वदीक्षाकथनं नाम ऊननवतितमो ऽध्यायः अथ नवतितमो ऽध्यायः अभिषेकादिकथनं ईश्वर उवाच शिवमभ्यर्च्याभिषेकं कुर्याच्छिष्यादिके श्रिये कुम्भानीशादिकाष्ठासु क्रमशो नव विन्यसेत्
ດັ່ງນີ້ ໃນ ອັກນິປຸຣານະ (Agni Purāṇa) ອັນຢູ່ໃນ ອາດິມະຫາປຸຣານະ ໄດ້ສິ້ນສຸດບົດທີ 89 ຊື່ “ການກ່າວເຖິງດິກຊາເອກະຕັດຕະວະ (Ekataṭṭva)”. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 90 “ການກ່າວເຖິງອະພິເສກ (abhiṣeka) ແລະພິທີທີ່ກ່ຽວເນື່ອງ”. ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ກ່າວວ່າ: “ເມື່ອບູຊາ Śiva ແລ້ວ ພຶງປະກອບອະພິເສກ (abhiṣeka) ເພື່ອສິຣິມົງຄຸນແກ່ສິດສະຍາ ແລະຜູ້ອື່ນ; ແລະພຶງຈັດວາງກຸມພະ (kumbha) 9 ໃບ ຕາມລຳດັບ ໃນທິດເລີ່ມຈາກ Īśāna (ທິດອີສານ).”
Verse 2
तेषु क्षारोदं क्षीरोदं दध्युदं घृतसागरं इक्षुकादम्बरीस्वादुमस्तूदानष्टसागरान्
ໃນບັນດານັ້ນ ມີທະເລນ້ຳເຄັມ, ທະເລນ້ຳນົມ, ທະເລນ້ຳດັດທິ (curds), ທະເລກີ/ກຣິຕະ (ghṛta), ທະເລນ້ຳອ້ອຍ, ທະເລ kādambarī (ເຄື່ອງດື່ມຫມັກ), ທະເລນ້ຳຫວານ, ແລະທະເລມັດສະຕູ/ເວ (whey)—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນທະເລຫຼາຍປະເພດ.
Verse 3
निवेशयेद् यथासङ्ख्यमष्टौ विद्येश्वरानथ एकं शिखण्डिनं रुद्रं श्रीकण्ठन्तु द्वितीयकं
ຄວນອັນເຊີນປະດິດຕັ້ງຕາມລໍາດັບຈໍານວນ ວິດເຍສະວະຣະ 8 ອົງ; ແລ້ວຈຶ່ງ (ອັນເຊີນ) ຣຸດຣະອົງໜຶ່ງນາມ “ສິຂັນດິນ” ແລະອົງທີສອງ “ສຣີກັນຖະ”.
Verse 4
त्रिमूर्तमेकरुद्राक्षमेकनेत्रं शिवोत्तमं सप्तमं सूक्ष्मनामानमनन्तं रुद्रमष्टमं
ອົງທີເຈັດແມ່ນ (ຣຸດຣະ) ຜູ້ມີສາມຮູບ; ຜູ້ມີຣຸດຣາກຊະພຽງໜຶ່ງ; ຜູ້ມີຕາດຽວ; ພຣະສິວະຜູ້ສູງສຸດ. ອົງທີແປດແມ່ນ ຣຸດຣະນາມ “ສຸກສະມະນາມັນ” (ນາມລະອຽດ) ແລະ “ອະນັນຕະ” (ອັນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ).
Verse 5
मध्ये शिवं समुद्रञ्च शिवमन्त्रं च विन्यसेत् यागालयान् दिगीशस्य रचिते स्नानमण्डपे
ໃນກາງກາງ ຄວນວາງດ້ວຍພິທີນຍາສ (vinnyāsa) ພຣະສິວະ, ສະມຸດຣະ (ມະຫາສະໝຸດ) ແລະ ມັນຕຣາຂອງພຣະສິວະ ໃນສະນານະມັນດະປະ (snāna-maṇḍapa) ທີ່ສ້າງເປັນຍາກາລະຍະ (yāgālaya) ຂອງດິກີສະ (Digīśa) ຈອມເຈົ້າແຫ່ງທິດ.
Verse 6
कुर्यात् करद्वयायामां वेदीमष्टाङ्गुलोच्छ्रितां श्रीपर्णाद्यासने तत्र विन्यस्यानन्तमानसं
ຄວນສ້າງເວທີບູຊາຍາວສອງຊ່ວງມື ແລະຍົກສູງແປດນິ້ວ; ແລ້ວໃນນັ້ນ ເທິງອາສນະທີ່ເຮັດຈາກໃບສຣີປັນນະ (śrīparṇa) ແລະໃບສັກສິດອື່ນໆ ຄວນອັນເຊີນປະດິດຕັ້ງ «ອະນັນຕະ» ດ້ວຍໃຈຈົ່ງຮັກພັກດີ.
Verse 7
शिष्यं निवेश्य पूर्वास्यं सकलीकृत्य पूजयेत् काञ्जिकौदनमृद्भस्मदूर्वागोमयगोलकैः
ເມື່ອໃຫ້ສິດສະຍານັ່ງຫັນໜ້າໄປທາງຕາເວັນອອກ ແລະຈັດຊຸດພິທີໃຫ້ຄົບຖ້ວນຕາມລໍາດັບແລ້ວ ຄວນບູຊາໂດຍໃຊ້ ຄານຈິກາ (ນ້ໍາຂ້າວສົ້ມຫມັກ), ເຂົ້າສຸກ, ດິນ, ຂີ້ເທົ່າ, ຫຍ້າດູຣວາ (dūrvā), ແລະກ້ອນກົມຈາກຂີ້ງົວ.
Verse 8
सिद्धार्थदधितोयैश् च कुर्यान्निर्मञ्छनं ततः क्षारोदानुक्रमेणाथ हृदा विद्येशशम्बरैः
ໃຊ້ການຕຽມຈາກເມັດມັດສະຕາດຂາວ (siddhārtha), ນົມສົ້ມ ແລະ ນ້ຳ ໃຫ້ເຮັດພິທີຊຳລະລ້າງ (nirmañchana) ກ່ອນ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຕາມລຳດັບ ໃຫ້ປະພອຍນ້ຳດ່າງ; ແລະເຮັດດ້ວຍມົນຕຣາຫົວໃຈ ແລະ ມົນຕຣາ Vidyeśa-Śambara.
Verse 9
कलसैः स्नापयेच्छिष्यं स्वधाधारणयान्वितं परिधाप्य सिते वस्त्रे निवेश्य शिवदक्षिणे
ໃຫ້ອາບນ້ຳແກ່ສິດດ້ວຍກະລະສະ (ຫມໍ້ນ້ຳ) ທີ່ປຸກເສກແລ້ວ ໂດຍໃຫ້ເຂົາປະກອບດ້ວຍ svadhā-dhāraṇā (ສູດ/ວິນັຍພິທີ) ອັນຖືກຕ້ອງ. ຈາກນັ້ນ ໃຫ້ນຸ່ງຜ້າຂາວ ແລະ ໃຫ້ນັ່ງຢູ່ຂ້າງຂວາອັນເປັນມົງຄຸນ (ຂອງພຣະສິວະ/ພິທີ).
Verse 10
पूर्वोदितासने शिष्यं पुनः पूर्ववदर्चयेत् उष्णीषं योगपट्टञ्च मुकुटं कर्तरीं घटीं
ໃຫ້ນັ່ງສິດເທິງອາສນະທີ່ກ່າວໄວ້ແຕ່ກ່ອນ ແລະ ໃຫ້ບູຊາອີກຄັ້ງດັ່ງເກົ່າ; ໂດຍຖວາຍ/ສວມໃຫ້: ຜ້າໂພກຫົວ (uṣṇīṣa), ສາຍຄາດໂຍຄະ (yogapaṭṭa), ມົກຸດ (mukuṭa), ກັນຕະຣີ (kartarī—ກັນຕັດ) ແລະ ຫມໍ້ນ້ຳ (ghaṭī).
Verse 11
अक्षमालां पुस्तकादि शिवकाद्यधिकारकं स्वादुगर्गोदानष्टसागरानिति क, ख, चिह्नितपुस्तकपाठः दीक्षाव्याख्याप्रतिष्ठाद्यं ज्ञात्वाद्यप्रभृति त्वया
ຂໍ້ອ່ານຕາມຕົ້ນສະບັບທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍ (ຕິດປ້າຍ ‘ka’ ແລະ ‘kha’) ແມ່ນ: “ສາຍປະຄຳ (akṣamālā), ປຶ້ມ ແລະ ອື່ນໆ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງອຳນາດ ເລີ່ມຈາກພຣະສິວະ” ແລະຍັງມີຊຸດລາຍຊື່ “Svādu, Garga, Udāna, Naṣṭa, Sāgara”. ເມື່ອເຈົ້າເຂົ້າໃຈຂັ້ນຕົ້ນ ເຊັ່ນ ພິທີດີກສາ, ການອະທິບາຍ/ສອນ, ແລະ ການປະຕິສະຖາ (pratiṣṭhā) ແລ້ວ ໃຫ້ເຈົ້າດຳເນີນຕໍ່ໄປຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້.
Verse 12
सुपरीक्ष्य विधातव्यमाज्ञां संश्रावयेदिति अभिवाद्य ततः शिष्यं प्रणिपत्य महेश्वरं
ເມື່ອກວດສອບຢ່າງລະອຽດແລ້ວ ຈຶ່ງຄວນອອກຄຳສັ່ງ (ājñā) ແລະ ໃຫ້ສິດໄດ້ຍິນ/ທ່ອງຮັບຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ຈາກນັ້ນ ຫຼັງຈາກຖວາຍຄວາມເຄົາລົບ ສິດຄວນກົ້ມກາບລົງດ້ວຍການກົ້ມກາບແບບເຕັມຕົວຕໍ່ພຣະມະເຫສະວະຣະ (ພຣະສິວະ).
Verse 13
विघ्नज्वालापनोदार्थं कुर्याद्विज्ञापनां यथा अभिषेकार्थमादिष्टस्त्वयाहं गुरुमूर्तिना
ເພື່ອຂັບໄລ່ໄຟອັນລຸກໂຊນຂອງອຸປະສັກ ຄວນກະທຳການທູນຂໍຢ່າງເປັນທາງການຕາມວິທີທີ່ກຳນົດ: «ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງຈາກທ່ານ—ຜູ້ປາກົດເປັນຮູບຄູ (ຄຸຣຸ)—ໃຫ້ປະກອບອະພິເສກ (ພິທີສະຫຼອງສະໂຫຍດ)»។
Verse 14
संहितापारगः सो ऽयमभिषिक्तो मया शिव तृप्तये मन्त्रचक्रस्य पञ्चपञ्चाहुतीर्यजेत्
«ຜູ້ນີ້ແມ່ນຜູ້ຊຳນານໃນສຳຫິຕາ (Saṃhitā); ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ອະພິເສກໃຫ້ເຂົາແລ້ວ. ເພື່ອໃຫ້ພຣະສິວະພໍໃຈ ຄວນບູຊາວົງມົນມັນຕຣາ (Mantra-cakra) ໂດຍຖວາຍອາຫຸຕິ 5 ຊຸດ ຊຸດລະ 5 ຄັ້ງ»។
Verse 15
दद्यात् पूर्णां ततः शिष्यं स्थापयेन्निजदक्षिणे शिष्यदक्षिणपाणिस्था अङ्गुष्ठाद्यङ्गुलीः क्रमात्
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຄວນຖວາຍ “ປູຣນາ” (pūrṇā) ເປັນເຄື່ອງບູຊາອັນຄົບຖ້ວນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ໃຫ້ຈັດໃຫ້ສິດຢືນ/ນັ່ງຢູ່ຂ້າງຂວາຂອງຕົນ ແລະໃຊ້ມືຂວາຂອງສິດ ຈັດວາງ/ແຕະນິ້ວມືຕາມລຳດັບ ເລີ່ມຈາກນິ້ວໂປ້ງ.
Verse 16
लाञ्छयेदुपबद्धाय दग्धदर्भाग्रशम्बरैः कुसुमानि करे दत्वा प्रणामं कारयेदमुं
ສຳລັບຜູ້ທີ່ຖືກຜູກມັດຕາມພິທີແລ້ວ ຄວນປະທັບເຄື່ອງໝາຍພິທີ ໂດຍໃຊ້ມັດທີ່ເຮັດຈາກປາຍຫຍ້າດັຣພະ (darbha) ທີ່ເຜົາແລ້ວ. ໃຫ້ດອກໄມ້ໃສ່ໃນມືຂອງເຂົາ ແລ້ວໃຫ້ເຂົາກະທຳປຣະນາມ (ການກົ້ມກາບ).
Verse 17
कुम्भे ऽनले शिवे स्वस्मिसंस्ततस्कृत्यमाविशेत् अनुग्राह्यास्त्वया शिष्याः शास्त्रेण सुपरीक्षिताः
ເມື່ອໄດ້ສະຖາປະນາພິທີທີ່ກຳນົດໄວ້ໃນກຸມພະ (kumbha) ພາຊະນະສັກສິດ, ໃນໄຟບູຊາ, ແລະໃນພຣະສິວະແລ້ວ, ຜູ້ປະກອບພິທີຄວນເຂົ້າສູ່ການກະທຳນັ້ນ ໂດຍຕັ້ງຢູ່ໃນອາຕະມັນຂອງຕົນ. ບັນດາສິດຈະພຶງໄດ້ຮັບພຣະກະລຸນາຈາກທ່ານ ຫຼັງຈາກຖືກກວດສອບຢ່າງລະອຽດຕາມສາດສະຕຣາ (śāstra) ແລ້ວ.
Verse 18
भूपवन्मानवादीनामभिषेकादभीप्सितं आं श्रां श्रौं पशुं हूं फडिति अस्त्रराजाभिषेकतः
ສໍາລັບກະສັດ ລັດຖະມົນຕີ ມະນຸດ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ຜົນທີ່ປາຖະໜາ ບັນລຸໄດ້ໂດຍພິທີອະພິເສກ. ມັນຕຣາ: «āṃ śrāṃ śrauṃ paśuṃ hūṃ phaḍ»—ດັ່ງນີ້ ໂດຍອະພິເສກຮາຊະຂອງມັນຕຣາອັສຕຣ (ອາວຸດປ້ອງກັນ).
Frequently Asked Questions
Precise ritual-architectural and spatial sequencing: nine kumbhas placed from Īśāna, a central nyāsa of Śiva/samudra/mantra in a snāna-maṇḍapa, and explicit altar metrics (two hand-spans length, eight finger-breadths height) with ordered purification and bathing steps.
It frames consecration as disciplined transformation: purification, mantra-governed installation, and authorized instruction align the disciple’s body and vows with Śiva’s mantra-order, integrating bhukti (prosperity, protection, social legitimacy) with mukti-oriented initiation and inner centering.