Adhyaya 86
Vidyā-viśodhana-vidhāna (Procedure for Purifying Mantra-Vidyā)
ພຣະອັກນີ (ອີສະວະຣະ) ເລີ່ມບົດນີ້ໂດຍຍ້າຍຈາກການຊໍາລະກະລະສະໃນພິທີປະຕິສະຖາ ໄປສູ່ການຊໍາລະ mantra-vidyā ໃນກອບ Nirvāṇa-dīkṣā. ພຣະອົງອະທິບາຍ sandhāna (ການເຊື່ອມຕໍ່ພິທີ) ດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍ bīja ແລະລຽງ tattva 7 ປະການ (rāga, śuddhavidyā, niyati ພ້ອມ kalā, kāla, māyā, avidyā) ເພື່ອວາງພິທີໃນແຜນທີ່ອະທິປັດສະຫຼຸບ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ເທັກນິກ. ຕໍ່ມາມີຊຸດອັກສອນ ແລະຈໍານວນ padāni ອັນສັກສິດ ເລີ່ມຈາກ praṇava ພ້ອມການອ່ານຕ່າງສໍານວນຕາມຕົ້ນສະບັບ ທີ່ຮັກສາສາຍການສວດຫຼາຍແນວ. ພຣະອັກນີຍັງກ່າວເຖິງຈັກກະວານ Rudra: Vāmadeva ເປັນ Rudra ອົງທໍາອິດ ແລະລໍາດັບນາມຈົນຄົບ 25. ເທັກໂນໂລຊີພິທີເຂັ້ມຂຶ້ນ: ລະບຸ bīja 2, nāḍī, vāyu ແລະແຜນທີ່ວັດຖຸຮັບຮູ້/guṇa ກັບການຮັບຮູ້. ຜູ້ປະຕິບັດເຮັດ tāḍana, chedana, praveśa, yojana, ākarṣaṇa-grahaṇa ຈາກບ່ອນຫົວໃຈ ແລ້ວຝາກ kalā ໃນ kuṇḍa, ເຊີນ Rudra ເປັນ kāraṇa ແລະຕິດຕັ້ງພຣະສະຖິດໃນຜູ້ຮັບດິກສາ (ເດັກ). ທ້າຍບົດມີ homa ຊໍາລະບາບ 100 ອາຫຸຕິ, ບູຊາ Rudrāṇī, ຕິດຕັ້ງຈິດສໍານຶກໃນ pāśa-sūtra, pūrṇāhuti ແລະກົດວ່າການຊໍາລະ vidyā ຕ້ອງໃຊ້ bīja ຂອງຕົນ ເພື່ອສໍາເລັດ vidyā-śodhana.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये निर्वाणदीक्षायां प्रतिष्ठाकलाशोधनं नाम पञ्चाशीतितमो ऽध्यायः अथ षडशीतितमो ऽध्यायः विद्याविशोधनविधानं ईश्वर उवाच सन्धानमथ विद्यायाः प्राचीनकलया सह कुर्वीत पूर्ववत् कृत्वा तत्त्वं वर्णय तद्यथा
ດັ່ງນີ້ ໃນອັກນິປຸຣານະ ໃນພາກນິຣວານ-ດີກສາ ບົດທີ 85 ຊື່ “ການຊຳລະກະລະສະ (kalaśa) ເພື່ອພິທີປະຕິສະຖາ” ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 86: “ວິທີຊຳລະວິດຍາ (ມັນຕຣະ-ວິດຍາ)”. ພຣະເຈົ້າຕັດວ່າ: “ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຄວນເຮັດສັນທານ (sandhāna) ຂອງວິດຍາ ຮ່ວມກັບກະລາເກົ່າ ດັ່ງເກົ່າ. ເມື່ອເຮັດແລ້ວ ຈົ່ງອະທິບາຍຕັດຕະວະ (tattva) ອັນແທ້ຂອງມັນ ດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້.”
Verse 2
ॐ हों क्षीमिति सन्धानं राग्श् च शुद्धविद्या च नियतिः कलया सह कालो मया तथाविद्या तत्त्वानामिति सप्तकं
“ໂອມ ໂຮມ ກສີມ” ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນນາມມັນຕຣະຂອງຫຼັກການສັນທານ (sandhāna). ອີກທັງມີ ຣາກະ (Rāga) ແລະ ຊຸດທະວິດຍາ (Śuddhavidyā); ນິຍະຕິ (Niyati) ພ້ອມກັບ ກະລາ (Kalā); ກາລະ (Kāla); ມາຍາ (Māyā); ແລະ ອະວິດຍາ (Avidyā) ເຊັ່ນດຽວກັນ—ນີ້ແມ່ນກຸ່ມຕັດຕະວະ 7 ປະການ।
Verse 3
रलवाः शषसाः वर्णाः षड् विद्यायां प्रकीर्तिताः पदानि प्रणवादीनि एकविंशतिसङ्ख्यया
ໃນລະບົບວິດຍາ 6 (ṣaḍ-vidyā) ໄດ້ປະກາດອັກສອນທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ ra, la, va ແລະກຸ່ມ śa–ṣa–sa. ສ່ວນຄຳສັກສິດ (padāni) ທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ ປຣະນະວະ (Oṃ) ກ່າວວ່າມີ 21 ຄຳ।
Verse 4
पूर्ववत् धृत्वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः इं शिवाय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः वचोगुह्याय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सद्योजाताय मूर्तये इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ निधाय सर्वाधिपतय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ रुद्राणां भुवनानाञ्च स्वरूपमथ कश्यपे प्रथमो वामदेवः स्यात्ततः सर्वभवोद्भवः
«ດັ່ງເກົ່າ ໄດ້ວາງໄວ້»—ຕາມທີ່ຕົ້ນສະບັບທີ່ໝາຍໄວ້ອ່ານ; «(ໃຫ້ກ່າວ) iṃ śivāya»—ຕາມຕົ້ນສະບັບ; «(ໃຫ້ກ່າວ) vaco-guhyāya»—ຕາມຕົ້ນສະບັບ; «(ໃຫ້ກ່າວ) sadyojātāya mūrtaye»—ຕາມຕົ້ນສະບັບ; ແລະ «ຕໍ່ມາ ໄດ້ຝາກວາງໄວ້ (ໃຫ້ກ່າວ) sarvādhipataye»—ຕາມຕົ້ນສະບັບ. ບັດນີ້ ໂອ ກັດຊະປະ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວຮູບທີ່ແທ້ຂອງຣຸດຣະ ແລະໂລກທັງຫຼາຍ: ອົງທຳອິດແມ່ນ ວາມະເທວ; ຈາກພຣະອົງນັ້ນ ເກີດຂຶ້ນມາເປັນຕົ້ນກຳເນີດຂອງສັບພະສິ່ງທັງປວງ.
Verse 5
वज्रदेहः प्रभुर्धाता क्रविक्रमसुप्रभाः वटुः प्रशान्तनामा च परमाक्षरसञ्ज्ञकः
ພຣະອົງມີກາຍດັ່ງວັດຊະຣະ (ແຂງກ້າບໍ່ອາດທຳລາຍ); ເປັນພຣະເຈົ້າ; ເປັນ ທາຕຣິ (ຜູ້ຄ້ຳຈຸນ/ຜູ້ສ້າງ); ຜູ້ມີກ້າວຍ່າງດຸດັນ ແລະຮັດສະມີສະຫງ່າງາມ; ເປັນ ວະຕຸ (ເທວະຍຸວະ); ຜູ້ມີນາມ «ປຣະຊານຕະ» (ສະຫງົບສົມບູນ); ແລະຜູ້ທີ່ຖືກກຳນົດໂດຍ «ປຣະມາກສະຣະ» ອັກສອນອະມະຕະສູງສຸດ.
Verse 6
शिवश् च सशिवो बभ्रुरक्षयः शम्भुरेव च अदृष्टरूपनामानौ तथान्यो रूपवर्धनः
ແລະພຣະອົງແມ່ນ «ຊິວະ»; «ສະຊິວະ»; «ບັບຣຸ»; «ອັກສະຍະ» (ບໍ່ເສື່ອມສູນ); ແລະແທ້ຈິງ «ຊັມພຸ» ດ້ວຍ. (ພຣະອົງ) ແມ່ນຜູ້ທີ່ຮູບແລະນາມບໍ່ອາດເຫັນ («Adṛṣṭarūpa-nāmā»); ແລະຍັງມີນາມອື່ນ «Rūpavardhana» ແມ່ນ “ຜູ້ເພີ່ມພູນຮູບສົມບັດ/ສະຫງ່າງາມ”.
Verse 7
मनोन्मनो महावीर्यश्चित्राङ्गस्तदनन्तरं कल्याण इति विज्ञेयाः पञ्चविंशतिसङ्ख्यया
«Manonmana», «Mahāvīrya», «Citrāṅga», ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນ «Kalyāṇa»—ເຫຼົ່ານີ້ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນນາມຕໍ່ໄປ ໃຫ້ຄົບຈຳນວນເປັນອົງທີ 25.
Verse 8
मन्त्रो घोरामरौ वीजे नाड्यौ द्वे तत्र ते यथा पूषा च हस्तिजिह्वा च व्याननागौ प्रभञ्जनौ
ໃນລະບົບນັ້ນ ມັນຕຣະມີພະຍາງຄ໌ເມັດພັນ (bīja) ສອງຄຳ ຄື «ghora» ແລະ «amara»; ແລະມີນາດີສອງເສັ້ນຢູ່ນັ້ນ ຄື «Pūṣā» ແລະ «Hastijihvā»; ທຳນອງດຽວກັນ (ມີວາຍຸ) «Vyāna», «Nāga», ແລະ «Prabhañjana».
Verse 9
विषयो रूपमेवैकमिन्द्रिये पादचक्षुषी शब्दः स्पर्शश् च रूपञ्च त्रय एते गुणाः स्मृताः
ຮູບພຽງຢ່າງດຽວເປັນວິສັຍຂອງອິນທຣີຍະສອງຢ່າງ—ຕີນ ແລະ ຕາ. ສຽງ, ການສຳຜັດ, ແລະ ຮູບ—ສາມຢ່າງນີ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນຄຸນະທີ່ອິນທຣີຍະຮັບຮູ້.
Verse 10
अवस्थात्र षुप्तिश् च रुद्रो देवस्तु कारणं विद्यामध्यगतं सर्वं भावयेद्भवनादिकं
ໃນສະພາວະທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຫຼັບ” ດ້ວຍ ຣຸດຣະ (Rudra) ພຣະເທວະ ແມ່ນຫຼັກການເຫດປັດໃຈ. ຄວນພິຈາລະນາວ່າ ທຸກສິ່ງທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນວິທະຍາ (vidyā) ພຶງຮູ້ເປັນໂລກທີ່ປາກົດ—ເລີ່ມຈາກຮ່າງກາຍ ແລະ ອື່ນໆ.
Verse 11
ताडनं छेदनं तत्र प्रवेशञ्चापि योजनं आकृष्य ग्रहणं कुर्याद्विद्यया हृत्प्रदेशतः
ໃນນັ້ນ ຄວນໃຊ້ວິທະຍາ (Vidyā) ກະທຳການຕີ ແລະ ການຕັດ; ທັງການສອດເຂົ້າ ແລະ ການຍຶດໃຫ້ໝັ້ນ. ແລ້ວດຶງເປົ້າໝາຍເຂົ້າຫາຕົນ ແລະ ຈັບຍຶດໄວ້—ໂດຍຊີ້ນຳການປະຕິບັດຈາກບ່ອນຫົວໃຈ.
Verse 12
आत्मन्यारोप्य सङ्गृह्य कलां कुण्डे निवेशयेत् रुद्रं कारणमावाह्य विज्ञाप्य च शिशुं प्रति
ກ່ອນອື່ນ ຍົກຂຶ້ນວາງໄວ້ໃນຕົນເອງ ແລະ ຮວບຮວມກະລາ (kalā) ທາງພິທີ; ແລ້ວນຳໄປວາງໃນຄຸນດະ (kuṇḍa) ຄືຫຼຸມໄຟ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ອາວາຫນະເຊີນຣຸດຣະເປັນຫຼັກເຫດ (kāraṇa) ແລະ ແຈ້ງຖະແຫຼງ/ສອນຢ່າງເປັນພິທີແກ່ເດັກ (śiśu).
Verse 13
पित्रोरावहनं कृत्वा हृदये ताडयेच्छिशुं प्रविश्य पूर्वमन्त्रेण तदात्मनि नियोजयेत्
ເມື່ອໄດ້ເຮັດອາວາຫນະເຊີນບິດາ-ມານດາ (ບັນພະບຸລຸດສອງ) ແລ້ວ ຄວນແຕະ/ຕີເດັກທີ່ບ່ອນຫົວໃຈ. ຈາກນັ້ນ ໂດຍມົນຕຣາກ່ອນໜ້າ ເຂົ້າໄປ (ຄືການລວມຕົນກັບພຣະພະລັງທີ່ເຊີນ) ແລະ ຕິດຕັ້ງສິ່ງນັ້ນໃນອັດຕາຂອງເດັກ.
Verse 14
आकृष्यादाय पूर्वोक्तविधिनाअत्मनि योजयेत् वामया योजयेत् योनौ गृहीत्वा द्वादशान्ततः
ເມື່ອດຶງອອກແລ້ວຖືຂຶ້ນ ພຶງນໍາໄປປະສານ (ວາງ) ໃນຕົນເອງຕາມວິທີທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ. ດ້ວຍຂ້າງຊ້າຍ (ມື/ນາດີ) ພຶງນໍາໄປວາງທີ່ໂຢນີ (ແຫຼ່ງ/ທີ່ນັ່ງ) ໂດຍຈັບກະແສຈາກດວາດະສານຕະ (ຈຸດສິ້ນສຸດ ‘12 ນິ້ວ’ ເທິງກະຫຼອດຫົວ).
Verse 15
बुद्ध इति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः आवाहनं कुर्यादिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः कुर्वीत देहसम्पत्तिं जन्माधिकारमेव च भोगं लयन्तथा श्रोतःशुद्धितत्त्वविशोधनं
ບົດອ່ານໃນຄັດລອກທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍແຕກຕ່າງກັນ: ບາງສຳນວນອ່ານວ່າ “buddha” ແຕ່ອີກບາງສຳນວນອ່ານວ່າ “ພຶງເຮັດອາວາຫນະ (āvāhana)”. ໃນພິທີນີ້ ພຶງເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມສົມບູນແຫ່ງກາຍ, ຢືນຢັນສິດທິຕາມກຳເນີດ, ບັນລຸການເສບສຸກ (bhoga) ແລະການລະລາຍ (laya), ພ້ອມທັງຊໍາລະ śrotas ແລະຊໍາລະຕັດຕະວະ (tattva).
Verse 16
निःशेषमलकर्मादिपाशबन्धनिवृत्तये निष्कृत्यैव विधानेन यजेत शतमाहुतीः
ເພື່ອໃຫ້ພົ້ນຈາກພັນທະທັງປວງ ອັນເປັນເຊືອກມັດຈາກກຳອັນມົນທິນແລະອື່ນໆ ພຶງປະກອບພິທີແກ້ບາບ (niṣkṛti) ຕາມວິທີທີ່ກໍານົດ ແລະຖວາຍອາຫຸຕິ 100 ຄັ້ງໃນໄຟ.
Verse 17
अस्त्रेण पाशशैथिल्यं मलशक्तिं तिरोहितां छेदनं मर्दनं तेषां वर्तुलीकरणं तथा
ດ້ວຍອັດສະຕຣະ (astra) ພຶງເຮັດໃຫ້ພັນທະຫຼວມຄາຍ; ເຮັດໃຫ້ອໍານາດມົນທິນຂອງສັດຕູເປັນອັມພະລັງ ແລະຖືກປິດບັງ; ພ້ອມທັງເຮັດການຕັດ, ບີບຂະຍີ້, ແລະໝຸນເປັນວົງ (ໃຫ້ຫຼົງທາງ) ແກ່ພວກນັ້ນດ້ວຍ.
Verse 18
दाहं तदक्षराभावं प्रायश्चित्तमथोदितं रुद्राण्यावाहनं पूजा रूपगन्धसमर्पणं
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ມີການກໍານົດພິທີແກ້ບາບ: ພຶງເຮັດດາຫະ (ການເຜົາ/ໂຮມະ) ເປັນການຊົດໃຊ້ສໍາລັບການຂາດອັກສອນນັ້ນ; ແລ້ວຈຶ່ງເຮັດອາວາຫນະເຊີນຣຸດຣານີ (Rudrāṇī), ບູຊານາງ, ແລະຖວາຍຮູບ (ຮູບປະກົດ/ອົງປະກອບ) ກັບກິ່ນຫອມ.
Verse 19
ॐ ह्रीं रूपगन्धौ शुल्कं रुद्र गृहाण स्वाहा संश्राव्य शाम्भवीमाज्ञां रुद्रं विसृज्य कारणं विधायात्मनि चैतन्यं पाशसूत्रे निवेशयेत्
«ໂອມ, ຮຣີມ—ຂ້າພະເຈົ້າຖວາຍຮູບແລະກິ່ນເປັນຄ່າບູຊາ; ໂອ ຣຸດຣະ ຈົ່ງຮັບ; ສວາຫາ»។ ເມື່ອປະກາດຄໍາສັ່ງ Śāmbhavī ແລ້ວ ຄວນປ່ອຍສົ່ງຣຸດຣະ ສ້າງຫຼັກການເຫດ (kāraṇa) ໃນຕົນ ແລະນໍາຈິດຮູ້ (caitanya) ໄປສະຖາປະນາໃນ pāśa-sūtra (ເຊືອກພິທີ/ເຊືອກບ່ວງ)។
Verse 20
विन्दुं शिरसि विन्यस्य विसृजेत् पितरौ ततः दद्यात् पूर्णां विधानेन समस्तविधिपूरणीं
ນໍາບິນດຸ (ຈຸດພິທີ) ໄປວາງໄວ້ເທິງສີສະ ແລ້ວຈຶ່ງປ່ອຍສົ່ງ «ພໍ່ທັງສອງ» (ວິນຍານບັນພະບຸລຸດ) ອອກໄປ; ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຕາມພິທີກໍານົດ ຄວນຖວາຍ pūrṇā (ເຄື່ອງບູຊາສຸດທ້າຍອັນສົມບູນ) ທີ່ເຮັດໃຫ້ພິທີທັງປວງສໍາເລັດ.
Verse 21
पूर्वोक्तविधिना कार्यं विद्यायां ताडनादिकं स्ववीजन्तु विशेषः स्यादिति विद्या विशोधिता
ຕາມວິທີທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ ຄວນປະຕິບັດຕໍ່ vidyā (ມັນຕຣາ) ດ້ວຍການຕີ/ກະແທກ (tāḍana) ແລະອື່ນໆ; ແຕ່ຈຸດເດັ່ນຄື ກະທໍາພ້ອມກັບ bīja (ພະຍາງເມັດ) ຂອງຕົນ. ດັ່ງນັ້ນ vidyā ຈຶ່ງຖືກຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ.
Frequently Asked Questions
The chapter emphasizes vidyā-śodhana as a precise ritual-technology: sandhāna with bīja-markers, tattva-enumeration, heart-centered operations (tāḍana/chedana/praveśa/yojana/ākarṣaṇa/grahaṇa), kuṇḍa deposition, and a structured expiation (100 oblations) culminating in pūrṇāhuti and caitanya installation into the pāśa-sūtra.
By treating mantra as a living vidyā requiring purification, the chapter links ritual correctness to inner transformation: loosening pāśa-bonds, cleansing mala-based impediments, aligning tattvas, and establishing consciousness (caitanya) in a controlled rite—so technical mastery becomes a vehicle for dharmic eligibility (adhikāra) and movement toward liberation-oriented discipline.