Adhyaya 70
Chapter 70 — वृक्षादिप्रतिष्ठाकथनम् (Consecration of Trees and Related Objects)
ໃນບົດນີ້ ພະພະຄະວານສອນພິທີ pratiṣṭhā-vidhi ຢ່າງເປັນລະບຽບສໍາລັບຕົ້ນໄມ້ (vṛkṣa/vanaspati) ແລະພື້ນທີ່ສວນ ໂດຍປະກາດວ່າການທໍາໃຫ້ພືດມີຊີວິດເປັນສິ່ງສັກສິດ ຈະໃຫ້ທັງ bhukti ແລະ mukti. ພິທີເລີ່ມດ້ວຍການຊະໂລມນ້ໍາຜະສົມຢາ ແລະປະດັບດ້ວຍພວງມາລາ ແລະຜ້າພັນ; ຕໍ່ມາເຮັດ “kārṇavedha” ເປັນນິມິດ ໂດຍໃຊ້ເຂັມຄໍາ ແລະທາ añjana ດ້ວຍອຸປະກອນຄໍາ. ລໍາດັບແທ່ນບູຊາມີ adhivāsa ໝາກໄມ້ 7 ຢ່າງ ແລະ bali ສໍາລັບ ghaṭa ແຕ່ລະໃບ; ຈາກນັ້ນ adhivāsa ສໍາລັບພະອິນທຣາ ແລະເທວະອື່ນໆ ພ້ອມ homa ຖວາຍແດ່ Vanaspati. ການກະທໍາພິເສດແມ່ນປ່ອຍງົວອອກຈາກກາງຕົ້ນໄມ້ ກ່ອນຈະເຮັດ abhiṣeka ດ້ວຍມັນຕຣາທີ່ກໍານົດ. Snāpana ເຮັດດ້ວຍມັນຕຣາ Ṛg/Yajur/Sāma, ມັນຕຣາ Varuṇa, ສຽງມົງຄຸນ ແລະຈັດ kumbha ເທິງ vedikā ໄມ້. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດການອຸປະຖໍາຂອງ yajamāna, dakṣiṇā ເປັນງົວ ດິນ ເຄື່ອງປະດັບ ແລະເສື້ອຜ້າ, ການລ້ຽງດ້ວຍອາຫານຈາກນົມ 4 ມື້, homa ດ້ວຍງາ ແລະໄມ້ palāśa, ຈ່າຍຄ່າບູຊາໃຫ້ ācārya ເປັນສອງເທົ່າ; ແລະສຸດທ້າຍຍົກຍ້ອງວ່າການປະຕິສະຖາປ່າໄມ້/ສວນ ທໍາລາຍບາບ ແລະນໍາໄປສູ່ຄວາມສົມບູນທາງຈິດວິນຍານ ກ່ອນຈະກ້າວໄປສູ່ພິທີປະຕິສະຖາຂອງບໍລິວານພະຮຣິ.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये यज्ञावभृतस्नानं नाम ऊनसप्ततितमो ऽध्यायः अथ सप्ततितमो ऽध्यायः वृक्षादिप्रतिष्ठाकथनं भगवानुवाच प्रतिष्ठां पादपानाञ्च वक्ष्ये ऽहं भुक्तिमुक्तिदां सर्वौषध्युदकैर् लिप्तान् पिष्टातकविभूषितान्
ດັ່ງນັ້ນ ໃນ ອັກນິປຸຣານະ ແຫ່ງ ມະຫາປຸຣານະດັ້ງເດີມ ບົດທີ 69 ຊື່ «ອະວະພຣຶຖະສະນານແຫ່ງຍັດຍະ» ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 70 «ການກ່າວເຖິງພິທີປະຕິສະຖານຕົ້ນໄມ້ ແລະ ສິ່ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ». ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: «ເຮົາຈະກ່າວພິທີປະຕິສະຖານຕົ້ນໄມ້ ອັນໃຫ້ທັງຄວາມສຸກໂລກີ ແລະ ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ—ໂດຍຊະໂລມນ້ຳທີ່ປະສົມສົມຸນໄພທັງປວງ ແລະ ປະດັບດ້ວຍການຈັດເຮັດ piṣṭātaka».
Verse 2
वृक्षान्माल्यैर् अलङ्कृत्य वासोभिरभिवेष्टयेत् सूच्या सौवर्णया कार्यं सर्वेषां कर्णवेधनम्
ເມື່ອປະດັບຕົ້ນໄມ້ດ້ວຍພວງມາລາ ແລະ ຫໍ່ດ້ວຍຜ້າແລ້ວ, ຈົ່ງປະກອບພິທີເຈາະຫູ (karnavedhana) ໃຫ້ແກ່ທຸກຕົ້ນ ໂດຍໃຊ້ເຂັມຄຳ।
Verse 3
हेमशलाकयाञ्जनञ्च वेद्यान्तु फलसप्तकम् अधिवासयेच्च प्रत्येकं घटान् बलिनिवेदनं
ໃຊ້ໄມ້ປ້າຍຄຳ ທາອັນຊະນະ (añjana) ເປັນຄອລລີຣຽມ. ບນວິທີການບູຊາ (ແທ່ນ) ຈົ່ງເຮັດອະທິວາສ (adhivāsa) ໃຫ້ແກ່ຜົນໄມ້ 7 ຢ່າງ; ແລະ ສໍາລັບຄຸມພະ/ຫມໍ້ພິທີ (ghaṭa) ແຕ່ລະໃບ ຈົ່ງຖວາຍບະລິ (bali) ເປັນເຄື່ອງບູຊາອາຫານ।
Verse 4
इन्द्रादेरधिवासो ऽथ होमः कार्यो वनस्पतेः वृक्षमध्यादुत्सृजेद्गां ततो ऽभिषेकमन्त्रतः
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຈົ່ງເຮັດອະທິວາສ (adhivāsa) ແດ່ພຣະອິນທຣະ ແລະ ເທວະອື່ນໆ; ແລະ ຈົ່ງປະກອບໂຮມະ (homa) ຖວາຍແດ່ ວະນະສະປະຕິ (Vanaspati) ຈອມແຫ່ງພືດພັນ. ຈາກກາງຕົ້ນໄມ້ ຈົ່ງປ່ອຍງົວໜຶ່ງຕົວ ແລ້ວຈຶ່ງເຮັດອະພິເສກ (abhiṣeka) ຕາມມັນຕຣາອະພິເສກ।
Verse 5
ऋग्यजुःसाममन्त्रैश् च वारुणैर् मङ्गलै रवैः वृक्षवेदिककुम्भकैश् च स्नपनं द्विजपुङ्गवाः
ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ), ພິທີສະນາປະນະ (snāpana) ອັນເປັນການອາບນ້ຳປະພອມພຣະພອນ ຈົ່ງເຮັດດ້ວຍມັນຕຣາຈາກ ຣຶກ-ຍະຊຸ-ສາມະເວດ, ດ້ວຍມັນຕຣາຂອງວະຣຸນະ, ດ້ວຍສຽງມົງຄຸນ, ແລະ ດ້ວຍຄຸມພະນ້ຳ (kumbha) ທີ່ວາງເທິງເວທິກາໄມ້।
Verse 6
तरूणां यजमानस्य कुर्युश् च यजमानकः भूषितो दक्षिणां दद्याद्गोभूभूषणवस्त्रकं
ສໍາລັບຍະຊະມານະຜູ້ໜຸ່ມ ພຣະສະຫຼຸບພິທີຜູ້ຊ່ວຍຄວນປະກອບພິທີໃຫ້; ແລະຍະຊະມານະຜູ້ແຕ່ງກາຍສົມຄວນ ຄວນຖວາຍດັກຊິນາ ເປັນງົວ ທີ່ດິນ ເຄື່ອງປະດັບ ແລະເສື້ອຜ້າ។
Verse 7
वारुणमनुमिर्वररिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वृक्षवेदीशकुम्भैस्तु इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः क्षीरेण भोजनं दद्याद्यावद्दिनचतुष्टयं होमस्तिलाद्यैः कार्यस्तु पलाशसमिधैस् तथा
«ວາຣຸນະ»—ເປັນຂໍ້ອ່ານຕາມສຳນວນໃນຄັດລອກທີ່ຖືກໝາຍໄວ້; ແລະ «ດ້ວຍສິ່ງເຊັ່ນ ເວທີໄມ້ ແລະ ກຸມພະ (ໝໍ້ພິທີ)»—ກໍເປັນຂໍ້ອ່ານຕາມຄັດລອກທີ່ໝາຍໄວ້ເຊັ່ນກັນ. ຄວນຖວາຍອາຫານປຸງດ້ວຍນົມໃຫ້ຄົບສີ່ມື້; ແລະຄວນປະກອບໂຮມະດ້ວຍງາ ແລະຂອງຖວາຍອື່ນໆ ໂດຍໃຊ້ໄມ້ພະລາສະ (palāśa) ເປັນຟືນສະມິດ.
Verse 8
आचार्ये द्विगुणं दद्यात् पूर्ववन् मण्डपादिकम् पापनाशः परा सिद्धिर्वृक्षारामप्रतिष्ठया
ຄວນຖວາຍຄ່າບູຊາແກ່ອາຈານ (ācārya) ເປັນສອງເທົ່າ ແລະຈັດຕຽມມັນດະປະ ແລະໂຄງສ້າງພິທີອື່ນໆ ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້ແຕ່ກ່ອນ. ໂດຍການປະຕິສະຖາປະນາສວນໄມ້ແລະປ່າໄມ້ ບາບຖືກທໍາລາຍ ແລະຄວາມສໍາເລັດສູງສຸດຖືກບັນລຸ.
Verse 9
स्कन्दायेशो यथा प्राह प्रतिष्ठाद्यं तथा शृणु सूर्येशगणशक्त्यादेः परिवारस्य वै हरेः
ຈົ່ງຟັງພິທີທີ່ເລີ່ມດ້ວຍການປະຕິສະຖາປະນາ ດັ່ງທີ່ພຣະອີສະ (Īśa) ໄດ້ກ່າວແກ່ສະກັນດະ (Skanda); ຄືກ່ຽວກັບບໍລິວານຂອງພຣະຫະຣິ (Hari/Viṣṇu) ເຊັ່ນ ສູຣະເຢສະ (Sūryeśa), ຄະນະ (Gaṇa), ສັກຕິ (Śakti) ແລະອື່ນໆ.
Frequently Asked Questions
The chapter details a full vṛkṣa-pratiṣṭhā sequence: medicinal-water anointment, ornamentation, symbolic kārṇavedha with a golden needle, añjana application with a golden stick, adhivāsa of seven fruits, bali per ghaṭa, Indrādi adhivāsa, Vanaspati-homa, cow-release, and abhiṣeka/snāpana using Ṛg–Yajus–Sāman and Vāruṇa mantras with kumbha-vedikā arrangements.
By presenting grove and tree consecration as a dharmic act that destroys sin (pāpa-nāśa) and yields supreme attainment (parā siddhi), it turns environmental and civic cultivation into sādhana—uniting prosperity-oriented ritual efficacy (bhukti) with liberation-oriented merit (mukti).