Adhyaya 62
Chapter 62 — Lakṣmīpratiṣṭhāvidhiḥ (The Procedure for Installing Lakṣmī)
ພຣະອັກນິສອນພຣະວະສິດຖະເຖິງລໍາດັບພິທີຕິດຕັ້ງເທວະຮູບແບບຮວມ (samudāyena) ເລີ່ມຈາກພຣະລັກສະມີ ແລະຂະຫຍາຍໄປຫາກຸ່ມເທວີທັງປວງ. ຫຼັງຈາກການຈັດມະນຑົບ ແລະພິທີອາບນ້ໍາເບື້ອງຕົ້ນ ຈຶ່ງອັນເຊີນ Śrī ປະທັບເທິງບັດຣາອາສນະ ແລະຕັ້ງ kalaśa 8 ໃບ. ການປະພອມສິດທິເຮັດດ້ວຍການຊະໂລມອະພິເສກ, ອາບ pañcagavya, netronmīlana (ເປີດພຣະເນດ) ແລະຖວາຍ madhuratraya ພ້ອມກ່າວເຖິງຂໍ້ອ່ານຕ່າງສໍາລັບວາຈາພິທີແລະຕໍາແໜ່ງ. ມີການພອຍນ້ໍາຕາມທິດດ້ວຍມັນຕຣາແຕກຕ່າງ ແລະສິ້ນສຸດດ້ວຍອາບຫົວແນ່ນອນທີ່ Īśāna ຈໍານວນ 81 ໝໍ້ ປ່ອຍນ້ໍາລົງສູ່ດິນ. ພິທີເຂັ້ມຂຶ້ນດ້ວຍການປະພອມກິ່ນຫອມແລະດອກໄມ້, ການຫຼວມຕົວຕາມ tanmayāvaha ແລະສະດຸດ ‘Ānanda’ ṛk. ການປັກຫຼັກການປະທັບຢູ່ເຮັດດ້ວຍ Śāyantīya nyāsa ເທິງຕຽງ, ສະດຸດ Śrī-sūkta ເພື່ອ sānnidhya, ແລະ Lakṣmī-bīja ເພື່ອປຸກ cicchakti; ຕໍ່ມາເຮັດ homa ດ້ວຍດອກບົວ ຫຼື karavīra ຕາມຈໍານວນກໍານົດ. ທ້າຍບົດ ປະພອມເຄື່ອງພິທີແລະວິຫານ, ປັ້ນ piṇḍikā, ສະດຸດ Śrī-sūkta ແບບວັກຕໍ່ວັກ, ໃຫ້ທານແກ່ຄູ/ພຣາຫມັນ, ແລະພິຈາລະນາຜົນເຊັ່ນສະຫວັນ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມແມ່ນຍໍາຂອງພິທີເປັນເຕັກໂນໂລຊີແຫ່ງມົງຄຸນແລະທຳມະ।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये ध्वजारोहणं नाम एकषष्टितमो ऽध्यायः अथ द्विषष्टितमो ऽध्यायः लक्ष्मीप्रतिष्ठाविधिः भगवानुवाच समुदायेन देवादेः प्रतिष्ठां प्रवदामि ते लक्ष्म्याः प्रतिष्ठा प्रथमं तथा देवीगणस्य च
ດັ່ງນັ້ນ ໃນອັກນິປຸຣານະ ບົດທີ 61 ມີຊື່ວ່າ «ການຊູທຸງ (Dhvajārohaṇa)». ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 62 «ວິທີປະຕິສະຖາ (ສະຖາປະນາ/ອຸທິດ) ພຣະລັກສະມີ». ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: «ເຮົາຈະອະທິບາຍໃຫ້ເຈົ້າໂດຍລໍາດັບຮວມກັນ ພິທີປະຕິສະຖາຂອງເທວະທັງຫຼາຍ ແລະອື່ນໆ; ກ່ອນອື່ນ ປະຕິສະຖາພຣະລັກສະມີ ແລະດັ່ງນັ້ນດ້ວຍ ປະຕິສະຖາຫມູ່ເທວີ»។
Verse 2
पूर्ववत् सकलं कुर्यान्मण्डपस्नपनादिकं भद्रपीठे श्रियं न्यस्य स्थापयेदष्ट वै घटान्
ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້ແຕ່ກ່ອນ ຄວນປະກອບພິທີທັງໝົດ—ເລີ່ມຈາກພິທີມັນດະປະ (maṇḍapa) ພິທີສະນາປະນະ (snāpana) ແລະກິດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. ເມື່ອອັນເຊີນ ສຣີ (Śrī) ໄວ້ເທິງບັດຣະປີຖະ (bhadrapīṭha) ແລ້ວ ຈຶ່ງຕັ້ງກະລະສະ (kalaśa) ໝໍ້ນ້ໍາພິທີ 8 ໃບ.
Verse 3
घृतेनाभ्यज्य मूलेन स्नपयेत् पञ्चगव्यकैः हिरण्यवर्णा हरिणी नेत्रे चोन्मीलयेच्छ्रियाः
ໃຫ້ທາສ່ວນຖານ (ຮາກ) ດ້ວຍນ້ຳມັນເນີຍ (ghee) ແລ້ວອາບດ້ວຍຜະລິດຕະພັນ 5 ຢ່າງຈາກງົວ (pañcagavya)។ ຕໍ່ມາ ເພື່ອຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ (Śrī) ໃຫ້ເຮັດພິທີ «ເປີດດວງຕາ» (netronmīlana) ໂດຍເຊີນ/ພິຈາລະນາ ນາງກວາງສີທອງ (hariṇī)។
Verse 4
मण्डलस्नपनादिकमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थापयेद्वरुणे घटानिति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तन्म आवह इत्य् एवं प्रदद्यान्मधुरत्रयम् अश्वपूर्वेति पूर्वेण तां कुम्भेनाभिषेचयेत्
«ໃຫ້ເຮັດການອາບມັນດະລະ (maṇḍala) ແລະພິທີທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ»—ດັ່ງທີ່ປຶ້ມທີ່ມີໝາຍກຳກັບອ່ານໄວ້. «ໃຫ້ຕັ້ງໝໍ້ນ້ຳສຳລັບວະຣຸນະ»—ດັ່ງທີ່ສຳນວນ gha ແລະ ṅa ກ່າວ. ຈາກນັ້ນ ສວດ «tan ma āvaha» ຕາມນີ້ ແລະຖວາຍ “ຂອງຫວານສາມຢ່າງ” (madhuratraya)។ ຕໍ່ມາ ໂດຍມົນຕຣາກ່ອນທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ «aśvapūrva…» ໃຫ້ປະກອບອະພິເສກ ໂດຍອາບດ້ວຍຄຸມພະ (kumbha) ຄືໝໍ້ພິທີ.
Verse 5
कामोस्मितेति याम्येन पश्चिमेनाभिषेचयेत् चन्द्रं प्रभासामुच्चार्यादित्यवर्णेति चोत्तरात्
ເມື່ອສວດມົນຕຣາ «kāmosmi» ແລ້ວ ໃຫ້ພອຍນ້ຳອະພິເສກຈາກທິດໃຕ້ ແລະທິດຕາເວັນຕົກ. ເມື່ອອອກສຽງ «candraṃ prabhāsām» ແລະ «ādityavarṇa» ໃຫ້ພອຍຈາກທິດເໜືອ.
Verse 6
उपैतु मेति चाग्नेयात् क्षुत्पिपासेति नैरृतात् गन्धद्वारेति वायव्यां मनसः काममाकृतिम्
ຈາກທິດອາກເນຍ (ຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້) ໃຫ້ສວດ «upaitu me»; ຈາກທິດໄນຣຶຕ (ຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້) «kṣutpipāse»; ຈາກທິດວາຍະວະ (ຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອ) «gandhadvāre»; ແລະໂດຍນັ້ນ ໃຫ້ເກີດຮູບຮ່າງຕາມຄວາມປາຖະໜາຂອງໃຈ.
Verse 7
ईशानकलशेनैव शिरः सौवर्णकर्दमात् एकाशीतिघटैः स्नानं मन्त्रेणापः सृजन् क्षितिम्
ໃຊ້ໝໍ້ນ້ຳອີສານະ (Īśāna) ແຕ່ພຽງໃບດຽວ ໃຫ້ອາບສ່ວນສີສະດ້ວຍນ້ຳທີ່ວັດໄດ້ເທົ່າ 81 ໝໍ້ ດຶງມາຈາກອ່າງທອງ. ແລະໃນຂະນະສວດມົນຕຣາ ໃຫ້ປ່ອຍນ້ຳລົງສູ່ພື້ນດິນ.
Verse 8
आर्द्रां पुष्करिणीं गन्धैर् आर्द्रामित्यादिपुष्पकैः तन्मयावह मन्त्रेण य आनन्द ऋचाखिलं
ຄວນເຮັດໃຫ້ສະລອງດອກບົວຊຸ່ມແລະຫອມດ້ວຍນ້ຳຫອມ ແລະນຳດອກໄມ້ທີ່ຖືກປະພອມດ້ວຍມັນຕຣາທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ «ārdrām…». ດ້ວຍມັນຕຣາ «tanmayāvaha» ໃຫ້ເກີດການກົມກືນເປັນອັນດຽວກັບເທວະ; ແລະຄວນສວດໃຊ້ທັງໝົດຂອງຣຶກ «Ānanda».
Verse 9
शायन्तीयेन शय्यायां श्रीसूक्तेन च सन्निधिम् लक्ष्मीवीजेन चिच्छक्तिं विन्यस्याभ्यर्चयेत् पुनः
ດ້ວຍມັນຕຣາ «Śāyantīya» ຄວນເຮັດນຍາສາ (nyāsa) ລົງເທິງຕຽງ. ດ້ວຍ «Śrī-sūkta» ໃຫ້ສະຖາປະນາສານນິທິ (ການປະທັບຢູ່) ຂອງເທວີ; ແລະດ້ວຍບີຈະມັນຕຣາຂອງລັກສະມີ ໃຫ້ວາງ «cicchakti» ພະລັງແຫ່ງຈິດຮູ້. ເມື່ອວາງແລ້ວ ຄວນບູຊາອີກຄັ້ງ.
Verse 10
श्रीसूक्तेन मण्डपेथ कुण्डेष्वब्जानि होमयेत् करवीराणि वा हुत्वा सहस्रं शतमेव वा
ເມື່ອສວດ «Śrī-sūkta» ແລ້ວ ຄວນເຮັດໂຮມ (homa) ໃນມັນດະປະ ໂດຍຖວາຍດອກບົວລົງໃນຫຼຸມໄຟ (kuṇḍa). ຫຼືຈະຖວາຍດອກກະຣະວີຣະ (oleander) ເປັນການຫຸດ 1,000 ຄັ້ງ ຫຼືຢ່າງນ້ອຍ 100 ຄັ້ງກໍໄດ້.
Verse 11
गृहोपकरणान्तादि श्रीसूक्तेनैव चार्पयेत् ततः प्रासादसंस्कारं सर्वं कृत्वा तु पूर्ववत्
ຄວນຖວາຍທຸກສິ່ງ ເລີ່ມແຕ່ເຄື່ອງໃຊ້ໃນເຮືອນ/ໃນວັດ ແລະອື່ນໆ ໂດຍໃຊ້ «Śrī-sūkta» ແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ໃຫ້ເຮັດພິທີສັງສະການປຣາສາດ (prāsāda) ທັງໝົດ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ກ່ອນ.
Verse 12
मन्त्रेण पिण्डिकां कृत्वा प्रतिष्ठानं ततः श्रियः श्रीसूक्तेन च सान्निध्यं पूर्ववत् प्रत्यृचं जपेत्
ເມື່ອເຮັດປິນດິກາ (piṇḍikā) ເປັນກ້ອນພິທີນ້ອຍໆ ດ້ວຍມັນຕຣາທີ່ກຳນົດແລ້ວ ຈຶ່ງເຮັດພິທີປະຕິສະຖາ (pratiṣṭhā) ຕິດຕັ້ງ «Śrī» (ລັກສະມີ). ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເພື່ອເຊີນສານນິທິ ຄວນສວດ «Śrī-sūkta» ໂດຍຈະປະ (japa) ທຸກໆ ຣຶຈ (ṛc) ຕາມທີ່ໄດ້ສອນໄວ້ກ່ອນ.
Verse 13
चिच्छक्तिं बोधयित्वा तु मालात् सान्निध्यकं चरेत् तकपाठः मन्त्रेण चासृजत् क्षितिमिति ख, चिह्नतपुस्तकपाठः य आनन्देति वाससमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः मन्त्रेण पिण्डिकां कृत्वा प्रतिमां स्थापयन् श्रिय इति ङ, चिह्न्तपुस्तकपाठः प्रत्यृचं यजेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः भूस्वर्णवस्त्रगोन्नादि गुरवे ब्रह्मणेर्पयेत् एवं देव्यो ऽखिलाः स्थाप्यावाह्य स्वर्गादि भावयेत्
ເມື່ອໄດ້ປຸກພະລັງແຫ່ງຈິດຮູ້ (cicchakti) ກ່ອນແລ້ວ ພຶງປະກອບພິທີ sānnidhyaka (ການສ້າງຄວາມຢູ່ໃກ້/ການປະທັບຢູ່) ໂດຍອາໄສ mālā (ພວງດອກໄມ້)។ ດ້ວຍມັນຕຣະ—(ບາງສຳນວນເພີ່ມ) «ແລະພຣະອົງໄດ້ສ້າງແຜ່ນດິນ» ແລະ (ບາງສຳນວນທີ່ຖືກໝາຍ) «ya ānanda…» ສຳລັບເຄື່ອງນຸ່ງ, ແລະ (ອື່ນໆ) «śriyaḥ…» ໃນຂະນະເຮັດ piṇḍikā ແລະຕັ້ງ pratimā, ແລະ (ອື່ນໆ) «ບູຊາທຸກ ṛc ທີ່ລະບົດ (pratyṛcam)»—ພຶງຖວາຍດິນ ຄຳ ຜ້າ ງົວ ເຂົ້າ ແລະອື່ນໆ ແກ່ຄູອາຈານ ແລະພຣາຫມະນະ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ຕັ້ງແລະເຊີນເທວີທັງປວງແລ້ວ ພຶງພິຈາລະນາຜົນເຊັ່ນ ສະຫວັນ ແລະຜົນອື່ນໆ।
Frequently Asked Questions
A stepwise Lakṣmī-pratiṣṭhā protocol: maṇḍapa/snāpana preliminaries, bhadrapīṭha placement, kalaśa arrangement, pañcagavya purification, netronmīlana, quarter-wise abhiṣeka mantras, Īśāna-kalaśa head-bath (81 pitchers), Śrī-sūkta-based sānnidhya, and homa with specified floral offerings.
It treats consecration as a dhārmic technology of presence: precise materials, directions, mantra-nyāsa, and homa cultivate auspicious order (bhukti) while aligning mind and intention toward sacrality and higher fruits (mukti-oriented discipline).
Śrī-sūkta for sānnidhya and worship/homa, Lakṣmī-bīja for cicchakti installation, Śāyantīya for bed-nyāsa, and additional abhiṣeka/directional mantras including tanmayāvaha and the ‘Ānanda’ ṛk.
The chapter records marked readings that adjust specific ritual instructions (e.g., phrasing of snāpana lines, attribution of pots to Varuṇa, and placement of ‘ya ānanda…’ for garments), indicating a living ritual tradition with localized recensional differences.