Adhyaya 54

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये लिङ्गलक्षणं नाम त्रिपञ्चाशत्तमोध्यायः अथ चतुःपञ्चाशत्तमोध्यायः लिङ्गमानादिकथनं भगवानुवाच वक्ष्याम्यन्यप्रकारेण लिङ्गमानादिकं शृणु वक्ष्ये लवणजं लिङ्गं घृतजं बुद्धिवर्धनम्

ດັ່ງນີ້ ໃນອັກນິປຸຣານະ ອັນເປັນມະຫາປຸຣານະແຕ່ເດີມ ບົດທີ 53 ຊື່ «ລັກສະນະຂອງລິງຄະ» ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ ເລີ່ມບົດທີ 54 «ການກ່າວເຖິງມາດຕາແລະລາຍລະອຽດອື່ນໆຂອງລິງຄະ». ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: «ຈົ່ງຟັງ ເຮົາຈະອະທິບາຍດ້ວຍວິທີອື່ນ ເລື່ອງມາດຕາແລະຂໍ້ປະກອບຂອງລິງຄະ. ເຮົາຈະພັນລະນາລິງຄະທີ່ເຮັດຈາກເກືອ ແລະລິງຄະທີ່ເຮັດຈາກກີ (ghṛta) ອັນເພີ່ມພູນປັນຍາ».

Verse 2

भूतये वस्त्रलिङ्गन्तु लिङ्गन्तात्कालिकं विदुः पक्वापक्वं मृण्मयं स्यादपक्वात् पक्वजं वरं

ເພື່ອຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ (bhūti) ມີການກໍານົດໃຫ້ເຮັດລິງຄະຈາກຜ້າ; ນັກຮູ້ຖືວ່າ ລິງຄະທີ່ເຮັດຈາກວັດຖຸປະສົມ/ເນື້ອປັ້ນ (kālika) ດີກວ່າລິງຄະຜ້າ. ລິງຄະອາດເຮັດຈາກດິນ ທັງແບບເຜົາແລະບໍ່ເຜົາ; ໃນນັ້ນ ແບບເຜົາດີກວ່າແບບບໍ່ເຜົາ.

Verse 3

ततो दारुमयं पुण्यं दारुजात् शैलजं वरं शैलाद्वरं तु मुक्ताजं ततो लौहं सुवर्णजं

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຮູບບູຊາທີ່ເຮັດດ້ວຍໄມ້ເປັນກຸສົນ; ດີກວ່າໄມ້ແມ່ນທີ່ເຮັດດ້ວຍຫີນ; ດີກວ່າຫີນແມ່ນທີ່ເຮັດດ້ວຍໄຂ່ມຸກ; ຕໍ່ມາດີກວ່ານັ້ນແມ່ນທີ່ເຮັດດ້ວຍເຫຼັກ; ແລະສູງສຸດແມ່ນທີ່ເຮັດດ້ວຍຄໍາ।

Verse 4

राजतं कीर्तितं ताम्रं पैत्तलं भुक्तिमुक्तिदं रङ्गजं रसलिङ्गञ्च भुक्तिमुक्तिप्रदं वरं

ໄດ້ກ່າວເຖິງເງິນ; ທອງແດງ ແລະ ທອງເຫຼືອງ ຖືກກ່າວວ່າໃຫ້ທັງຄວາມສຸກໃນໂລກ ແລະ ມຸກຕິ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ). ເຊັ່ນດຽວກັນ ດີບຸກ ແລະ ຣະສະ-ລິງຄະ (ລິງຄະທາງອັນຄີມີ) ຖືກປະກາດວ່າດີເລີດ ໃຫ້ທັງພົກຄະ ແລະ ມຸກຕິ।

Verse 5

रसजं रसलोहादिरत्नगर्भन्तु वर्धयेत् मानादि नेष्टं सिद्धादि स्थापितेथ स्वयम्भुवि

ຄວນເພີ່ມພະລັງຂອງຜົນທີ່ເກີດຈາກຣະສະ (ປາຣະດາ/ປະຫຼອດ) ຄື ຣະສະ-ໂລຫະ ແລະ ແກ່ນສານແຫ່ງຮັດນະ. ປະລິມານທີ່ກໍານົດໄວ້ ແລະ ສິ່ງອື່ນໆ ບໍ່ຄວນປ່ຽນແປງ; ການປຸງທີ່ສໍາເລັດ (ສິດທະ) ແລະ ອື່ນໆ ຄວນຖືກສະຖາປະນາໃນລິງຄະສະວະຍັມພູ (ເກີດເອງ).

Verse 6

वामे च स्वेच्छया तेषां पीठप्रासादकल्पना पूजयेत् सूर्यविम्बस्थं दर्पणे प्रतिविम्बितं

ແລະທາງຊ້າຍ ຕາມທີ່ຕົນປາດຖະໜາ ຄວນຈັດໃຫ້ພວກນັ້ນມີພີຖ (ບ່ອນປະທັບພິທີ) ແລະ ສານ/ປຣາສາດ. ຄວນບູຊາພາບພຣະອາທິດທີ່ສະທ້ອນໃນກະຈົກ—ເຫັນເປັນດວງອາທິດຈໍາລອງຢູ່ໃນກະຈົກ.

Verse 7

पूज्ये हरस्तु सर्वत्र लिङ्गे पूर्णार्चनं भवेत् हस्तोत्तरविधं शैलं दारुजं तद्वदेव हि

ເມື່ອຈະບູຊາຮະຣະ (ພຣະສິວະ) ຄວນປະກອບການບູຊາຢ່າງຄົບຖ້ວນ (ປູຣະນະ-ອັຣຈະນາ) ແກ່ລິງຄະທຸກອົງໃນທຸກສະຖານ. ແລະພິທີທີ່ກໍານົດໄວ້ດຽວກັນນັ້ນ ນໍາໃຊ້ກັບຮູບຫີນ (ໄຊລະ) ແລະ ຮູບໄມ້ (ດາຣຸຈະ) ເຊັ່ນດຽວກັນ—ແທ້ໆຕາມນັ້ນເທົ່ານັ້ນ.

Verse 8

प्रवक्ष्ये ऽहं प्रकारेणेति ग चिह्नितपुस्तकपाठः रत्नजमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः हस्ते तु विविधं शैलमिति ग चिह्नितपुस्तकपाठः चलमङ्गुलमानेन द्वारगर्भकरैः स्थितम् अङ्गुलाद् गृहलिङ्गं स्याद्यावत् पञ्चशाङ्गुलं

«ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍວິທີການ» (ຕາມສຳນວນໃນຕົ້ນສະບັບທີ່ຖືກໝາຍໄວ້)। ອີກສຳນວນໜຶ່ງວ່າ «ເຮັດດ້ວຍແກ້ວມະນີ» ແລະອີກສຳນວນວ່າ «ໃນມື ມີຫີນຫຼາຍຊະນິດ»। ໂດຍໃຊ້ມາດອັງກຸລ (aṅgula) ທີ່ປັບໄດ້, ລິງຄະສຳລັບເຮືອນຄວນວາງໄວ້ທີ່ຊ່ອງໃນຂອງທາງເຂົ້າ/ຮ່ອງປະຕູ ຕາມມາດ «ຄັນທ້ອງປະຕູ»; ຂະໜາດລິງຄະເຮືອນໃຫ້ຢູ່ຈາກ 1 ອັງກຸລ ຫາ 5 ອັງກຸລ।

Verse 9

द्वारमानात् त्रिसङ्ख्याकं नवधा गर्भमानतः नवधा गर्भमानेन लिङ्गन्धाम्नि च पूजयेत्

ຈາກມາດປະຕູ ພຶງຄຳນວນຊຸດສັດສ່ວນສາມປະການ (triad)। ຈາກມາດຂອງຄູຫາສັກສິດ (garbha-gṛha) ໃຫ້ແບ່ງເປັນ 9 ສ່ວນ; ແລະໃຊ້ມາດ 9 ສ່ວນນັ້ນເອງ ພຶງບູຊາລິງຄະໃນສະຖານສັກສິດ/ສຳນັກ (dhāman)។

Verse 10

एवं लिङ्गानि षट्त्रिंशत् ज्ञेयानि ज्येष्ठमानतः मध्यमानेन षट्त्रिंशत् षट्त्रिंशदधमेन च

ດັ່ງນັ້ນ ລິງຄະທັງຫຼາຍພຶງຮູ້ວ່າມີ 36 (ປະເພດ) ຕາມມາດຊັ້ນສູງ (jyeṣṭha); 36 ຕາມມາດກາງ (madhyama); ແລະ 36 ຕາມມາດຕ່ຳ (adhama) ເຊັ່ນກັນ।

Verse 11

इत्थमैक्येन लिङ्गानां शतमष्टोत्तरं भवेत् एकाङ्गुलादिपञ्चान्तं कन्यसञ्चलमुच्यते

ດັ່ງນີ້ ເມື່ອນຳມາດເຫຼົ່ານີ້ມາຮວມເປັນແຜນດຽວ ຈຳນວນມາດລິງຄະທັງໝົດຈະເປັນ 108. ຊ່ວງຈາກ 1 ອັງກຸລ ຫາ 5 ອັງກຸລ ເອີ້ນວ່າ «kanyasañcala» ແມ່ນຊັ້ນນ້ອຍສຸດ/ເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້ນ້ອຍສຸດ।

Verse 12

षद्वादिदशपर्यन्तञ्चलं लिङ्गञ्च मध्यमं एकादशाङ्गुलादि स्यात् ज्येष्ठं पञ्चदशान्तकम्

ລິງຄະທີ່ເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້ (portable) ມີຂະໜາດຈາກ 6 ຫາ 10 ອັງກຸລ ຈັດເປັນຊັ້ນ «ກາງ». ຊັ້ນ «ໃຫຍ່ສຸດ» (jyeṣṭha) ເລີ່ມຈາກ 11 ອັງກຸລ ແລະຍາວໄປຮອດ 15 ອັງກຸລ।

Verse 13

षडङ्गुलं महारत्नै रत्नैर् अन्यैर् नवाङ्गुलम् रविभिर्हेमभारोत्थं लिङ्गं शेषैस्त्रिपञ्चभिः

ລິງຄະທີ່ເຮັດດ້ວຍອັນມະນີອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຄວນມີຂະໜາດ 6 ອັງກຸລ; ຖ້າເຮັດດ້ວຍອັນມະນີອື່ນໆ ໃຫ້ 9 ອັງກຸລ. ລິງຄະທີ່ຫຼໍ່ຈາກຄ່ານ້ຳໜັກຄຳເທົ່າ ‘ຣະວິ’ ໄດ້ຖືກກຳນົດ; ສ່ວນໂລຫະທີ່ເຫຼືອ ໃຫ້ 25 ອັງກຸລ.

Verse 14

षोडशांशे च वेदांशे युगं लुप्त्वोर्ध्वदेशतः द्वात्रिंशत्षोडशांशांश् च कोणयोस्तु विलोपयेत्

ໃນການແບ່ງເປັນ 16 ສ່ວນ ແລະອີກທັງແບ່ງເປັນ 4 ສ່ວນ ຄວນຕັດອອກເປັນຄູ່ຈາກບ່ອນສ່ວນເທິງ; ແລະທີ່ມຸມທັງຫຼາຍ ກໍຄວນຕັດອອກສ່ວນທີ່ວັດເປັນ 1/32 ແລະ 1/16 ເຊັ່ນດຽວກັນ.

Verse 15

चतुर्निवेशनात् कण्ठो विंशतिस्त्रियुगैस् तथा पार्श्वाभ्यां तु विलुप्ताभ्यां चललिङ्गं भवेद्वरं

ເມື່ອສ່ວນຄໍ (ສ່ວນເທິງ) ຖືກຈັດວາງດ້ວຍແຖບຝັງ 4 ຊັ້ນ ແລະມີຂະໜາດ 20 (ໜ່ວຍ) ເປັນ 3 ຊັ້ນຕໍ່ເນື່ອງ, ແລະເມື່ອດ້ານຂ້າງທັງສອງຖືກປ່ອຍໃຫ້ໂລ່ງບໍ່ມີປຸ່ມປົ່ງ—ເຊັ່ນນັ້ນຈຶ່ງເປັນລິງຄະເຄື່ອນໄຫວ (cala-liṅga) ອັນປະເສີດ ເໝາະສຳລັບການປະດິດຕັ້ງແລະພິທີກຳ.

Verse 16

धाम्नो युगर्तुनागांशैर् द्वारं हीनादितः क्रमात् लिङ्गद्वारोच्छ्रयादर्वाग् भवेत् पादोनतः क्रमात्

ປະຕູຄວນຖືກກຳນົດໂດຍຫຼຸດຂະໜາດລົງຕາມລຳດັບຈາກມິຕິລວມຂອງສະຖານທີ່ສັກສິດ (dhāmna) ຕາມສັດສ່ວນທີ່ກຳນົດເອີ້ນວ່າ yuga-, ṛtu-, ແລະ nāga-aṁśa. ອີກທັງ ຄວາມສູງຂອງປະຕູສະຖານລິງຄະ ຄວນເຮັດໃຫ້ຕ່ຳລົງເປັນຂັ້ນໆ ໂດຍຫຼຸດລົງ 1/4 (pāda) ຈາກຄວາມສູງປະຕູມາດຕະຖານ.

Verse 17

गर्भार्धेनाधमं लिङ्गं भूतांशैः स्यात् त्रिभिर्वरं तयोर्मध्ये च सूत्राणि सप्त सम्पातयेत् समं

ລິງຄະທີ່ເຮັດຕາມຂະໜາດເທົ່າຄື່ງໜຶ່ງຂອງ garbha ຖືວ່າຕ່ຳກວ່າ. ຂະໜາດອັນປະເສີດແມ່ນເພີ່ມຂຶ້ນອີກ 3 bhūta-aṁśa. ລະຫວ່າງສອງຄ່າອ້າງອີງນັ້ນ ຄວນຂຶ້ນເສັ້ນດ້າຍນຳ (sūtra) 7 ເສັ້ນ ໃຫ້ເທົ່າກັນ ເພື່ອແບ່ງຊ່ອງຫວ່າງໃຫ້ສະເໝີ.

Verse 18

आठः द्वात्रिंशत्षोडशार्धञ्चेति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः विंशतिस्त्रिगुणैस्तथेति घ, चिह्नितपुसुतकपाठः वनलिङ्गं भवेद्वरमिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः चललिङ्गं भवेद् ध्रुवमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः एवं स्युर्नव सूत्राणि भूतसूत्रैश् च मध्यमं द्व्यन्तरो वामवामञ्च लिङ्गानां दीर्घता नव

ດັ່ງນັ້ນ ມີເຊືອກວັດ (ສູຕຣ) 9 ເສັ້ນ. ເສັ້ນກາງເອີ້ນວ່າ «ພູຕະ-ສູຕຣ» ເປັນແນວອ້າງອີງກາງ. ມີເສັ້ນກາງຄັ່ນ 2 ເສັ້ນ ແລະ ເສັ້ນຊ້າຍ ກັບ ຊ້າຍຖັດໄປ (ແນວຂ້າງ). ໂດຍເສັ້ນເຫຼົ່ານີ້ ກຳນົດຄວາມຍາວ/ສັດສ່ວນຂອງ ລິງຄະ ໄດ້ 9 ແບບມາດຕະຖານ. (ສຳນວນຕ່າງສຳເນົາຍັງກ່າວເຖິງ 8, 32, 16½ ແລະ ວ່າ «ດີເລີດ/ໝັ້ນຄົງ» ຕາມປະເພດ)

Verse 19

हस्ताद्विवर्धते हस्तो यावत्स्युर् नव पाणयः हीनमध्योत्तमं लिङ्गं त्रिविधं त्रिविधात्मकम्

ເລີ່ມຈາກ 1 ຮັດສະຕະ (hasta) ການວັດເພີ່ມຂຶ້ນທີລະ 1 ຮັດສະຕະ ຈົນເຖິງ 9 ຝາມ. ດັ່ງນັ້ນ ລິງຄະ ມີ 3 ຊັ້ນ—ຕ່ຳ, ກາງ, ສູງ—ເປັນສາມພາກໃນສະພາບຂອງມັນ.

Verse 20

एकैकलिङ्गमध्येषु त्रीणि त्रीणि च पादशः लिङ्गानि घटयेद्धीमान् षट्सु चाष्टोत्तरेषु च

ໃນຊ່ອງຫວ່າງລະຫວ່າງ ລິງຄະ ຫຼັກ ແຕ່ລະອັນ ຜູ້ຮູ້ຄວນຈັດວາງ ລິງຄະ 3 ອັນ ໃນແຕ່ລະພາດ (pāda) ຫຼື ໄຕມາດ. ແລະການຈັດແບບສາມອັນນີ້ ຄວນເຮັດໃນການແບ່ງ 6 ສ່ວນ ແລະ 8 ບວກ 1 (9) ສ່ວນ ເຊັ່ນດຽວກັນ.

Verse 21

स्थिरदीर्घप्रमेयात्तु द्वारगर्भकरात्मिका भागेशञ्चाप्यमीशञ्च देवेज्यन्तुल्यसंज्ञितं

ຈາກມາດຕະຖານຄວາມຍາວທີ່ໝັ້ນຄົງ ໜ່ວຍນັ້ນເຂົ້າໃຈວ່າມີສະພາບເປັນ «ດວາຣ» «ຄັນພະ» ແລະ «ກະຣະ». ມັນຍັງເອີ້ນວ່າ «ພາເກຊະ» ແລະ «ອະມີຊະ» ແລະຖືກກຳນົດດ້ວຍນາມພ້ອມຄວາມ «ເທເວຊະຍັນຕຸລະຍະ» ອີກດ້ວຍ.

Verse 22

चत्वारि लिङ्गरूपाणि विष्कम्भेण तु लक्षयेत् दीर्घमायान्वितं कृत्वा लिङ्गं कुर्यात् त्रिरूपकं

ຄວນກຳນົດຮູບແບບຂອງ ລິງຄະ 4 ປະເພດ ໂດຍອາໄສເສັ້ນຜ່າສູນກາງ. ເມື່ອເຮັດໃຫ້ຍາວ ແລະ ໃຫ້ມີມາດຕາສ່ວນທີ່ຖືກຕ້ອງແລ້ວ ຄວນປັ້ນ ລິງຄະ ໃຫ້ເປັນ «ສາມຮູບ» ຄືມີສາມສ່ວນແຍກກັນ.

Verse 23

चतुरष्टाष्टवृत्तञ्च तत्त्वत्रयगुणात्मकं लिङ्गानामीप्सितं दैर्घ्यं तेन कृत्वाङ्गुलानि वै

ລິງຄະຄວນສ້າງໃຫ້ເປັນຮູບວົງມົນຕາມກົດ ແລະຕາມສັດສ່ວນ 4–8–8 ອັນປະກອບດ້ວຍຄຸນລັກສະນະຂອງຕັດຕະວະ 3. ເມື່ອກຳນົດຄວາມຍາວທີ່ປາດຖະໜາແລ້ວ ໃຫ້ຄຳນວນເປັນອັງກຸລາ (ຄວາມກວ້າງນິ້ວ).

Verse 24

ध्वजाद्यायैः सुरैर् भूतैः शिखिभिर्वा हरेत् कृतिं तान्यङ्गुलानि यच्छेषं लक्षयेच्च शुभाशुभं

ຖ້າຮູບທີ່ຈັດເຮັດໄວ້ (kṛti) ຖືກນຳໄປໂດຍທຸງຫຼືນິມິດອື່ນ, ໂດຍເທວະ, ໂດຍວິນຍານ/ພູດ, ຫຼືໂດຍນົກ, ໃຫ້ສັງເກດຈຳນວນອັງກຸລາທີ່ເຫຼືອ. ຈາກສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນ ໃຫ້ຕັດສິນວ່າເປັນມົງຄຸນຫຼືອັບມົງຄຸນ.

Verse 25

ध्वजाद्या ध्वजसिंहेभवृषाः ज्येष्ठाः परे शुभाः स्वरेषु षड्जगान्धारपञ्चमाः शुभदायकाः

ໃນຈຳພວກທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ “dhvaja” ນັ້ນ, dhvaja, siṃha ແລະ vṛṣa ເປັນພວກທີ່ສູງສຸດ; ພວກອື່ນໆກໍເປັນມົງຄຸນເຊັ່ນກັນ. ໃນບັນດາສຽງດົນຕີ (svara) ນັ້ນ ṣaḍja, gāndhāra ແລະ pañcama ເປັນຜູ້ປະທານສິຣິມົງຄຸນ.

Verse 26

भूतेषु च शुभा भूः स्यादग्निष्वाहवनीयकः उक्तायामस्य चार्धांशे नागांशैर् भाजिते क्रमात्

ໃນຈຳພວກທາດທັງຫຼາຍ ທາດດິນ (bhū) ເປັນມົງຄຸນ; ໃນບັນດາໄຟ ໄຟ Āhavanīya (ໄຟບູຊາ) ຖືກປະກາດວ່າເປັນມົງຄຸນ. ອີກທັງ ເມື່ອນຳມາດຕາທີ່ກ່າວໄວ້ກ່ອນ (āyāma) ມາແບ່ງເປັນຄື່ງ ແລ້ວແບ່ງຕໍ່ໄປຕາມສ່ວນ “nāga” ຕາມລຳດັບ ຈະໄດ້ລຳດັບທີ່ຕ້ອງການ.

Verse 27

रसभूतांशषष्ठांशत्र्यंशाधिकशरैर् भवेत् आढ्यानाढ्यसुरेज्यार्कतुल्यानाञ्चतुरस्रता

ຄວາມເປັນສີ່ຫຼ່ຽມຈັດ (caturasratā) ໄດ້ມາໂດຍນຳ “śara” (ເສັ້ນທະແຍງ/ລູກສອນ) ເພີ່ມອີກ 1/3 ພ້ອມກັບສ່ວນ 1/6 ທີ່ສອດຄ່ອງກັບ “rasa” ແລະ “bhūta”. ຄວາມເປັນສີ່ຫຼ່ຽມນີ້ກ່າວວ່າຖືກຕ້ອງເທົ່າກັນກັບຂອງຜູ້ມັ່ງຄັ່ງ (āḍhya), ຜູ້ບໍ່ມັ່ງຄັ່ງ (anāḍhya), ຈອມເທວະ (Indra/surejya) ແລະດວງອາທິດ (arka).

Verse 28

पञ्चमं वर्धमानाख्यं व्यासान्नाहप्रवृद्धितः द्विधा भेदा बहून्यत्र वक्ष्यन्ते विश्वकर्मतः

ປະເພດທີ່ຫ້າຂອງວິຫານ/ໂຄງສ້າງ ເອີ້ນວ່າ «ວັດທະມານ» ມີລັກສະນະກວ້າງແລະສູງເພີ່ມຂຶ້ນ. ທີ່ນີ້ຈະອະທິບາຍອະນຸປະເພດຫຼາຍຢ່າງ ໂດຍການແບ່ງສອງປະເພດ ຕາມຄໍາສອນຂອງ ວິສະວະກັມມະ (ຊ່າງສະຖາປັດຜູ້ເປັນອໍານາດ)។

Verse 29

आढ्यादीनां त्रिधा स्थौल्याद्यवधूतं तदष्टधा अन्तरे वामवामे चेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थौल्याद् यववृद्ध्या तदष्टधा इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः त्रिधा हस्ताज्जिनाख्यञ्च युक्तं सर्वसमेन च

ໃນບັນດາປະເພດຮ່າງກາຍທີ່ເລີ່ມຈາກ «ອາດຍະ» (ອຸດົມ/ອຸ່ນອຸດົມ) ມີການແບ່ງເປັນ 3 ຢ່າງ. ຕາມຄວາມອ້ວນແລະອື່ນໆ ປະເພດ «ອະວະດູຕະ» (ຊຸດໂຊມ/ຜອມແຫ້ງ) ຖືກແບ່ງຕໍ່ເປັນ 8—(ຕາມສຳນວນໜຶ່ງ) ເປັນ «ກາງ», «ຊ້າຍ», «ຊ້າຍສຸດ»; (ຕາມອີກສຳນວນ) ຈາກຄວາມອ້ວນ ໂດຍການເພີ່ມຂຶ້ນວັດດ້ວຍເມັດບາເລ (yava) ຈຶ່ງເປັນ 8. ອີກທັງ ມາດຕາທີ່ເອີ້ນ «ຈິນາຂະຍະ» ມີ 3 ຢ່າງຕາມມາດຕາມື (hasta) ແລະຄວນນໍາໃຊ້ດ້ວຍຄວາມສົມສ່ວນເທົ່າກັນທັງໝົດ (sarva-samatā)។

Verse 30

पञ्चविंशतिलिङ्गानि नाद्ये देवार्चिते तथा पञ्चसप्तभिरेकत्वाज्जिनैर् भक्तैर् भवन्ति हि

ລິງຄະ 25 ອັນ ຖືກນັບເປັນ «ໜຶ່ງ» ແລະເຊັ່ນດຽວກັນ ເມື່ອບູຊາເທວະທີ່ສະຖານທີ່ອາບນ້ໍາສັກສິດ (nāḍya)। ເນື່ອງຈາກຄວາມເປັນໜຶ່ງທີ່ເກີດຈາກການຈັດເປັນກຸ່ມ 5 ແລະ 7 ນັ້ນ, ມັນຈຶ່ງກາຍເປັນ «ໜຶ່ງ» ຢ່າງແທ້ຈິງ ສໍາລັບຜູ້ສັດທາຜູ້ຊະນະອິນທຣີ (jin)។

Verse 31

चतुर्दशसहस्राणि चतुर्दशशतानि च एवमष्टाङ्गुलविस्तारो नवैककरगर्भतः

ຈໍານວນ/ມາດຕາແມ່ນ 14,000 ແລະ 1,400. ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມກວ້າງແມ່ນ 8 ອັງກຸລາ (aṅgula) ໂດຍວັດຕາມມາດຕາມາດຕະຖານ (garbha) ທີ່ຍຶດ 9 (ຫຼື) 1 ກາຣະ (kara) ເປັນຖານ।

Verse 32

तेषां कोणार्धकोणस्थैश्चिन्त्यात् कोणानि सूत्रकैः विस्तारं मध्यमः कृत्वा स्थाप्यं वा मध्यतस्त्रयं

ສໍາລັບການແບ່ງ/ຮູບຮ່າງເຫຼົ່ານັ້ນ ຄວນກໍານົດມຸມໂດຍໃຊ້ເຊືອກວັດ (sūtraka) ວາງໄວ້ທີ່ຈຸດມຸມ ແລະຈຸດຄຶ່ງມຸມ. ເມື່ອເຮັດໃຫ້ຄ່າກາງເປັນຄວາມກວ້າງແລ້ວ ຈຶ່ງຕັ້ງ «ສາມ» (ເສັ້ນ/ຈຸດຫຼັກ) ຈາກສູນກາງ।

Verse 33

विभागादूर्ध्वमष्टास्रो द्व्यष्टास्रःस्याच्छिवांशकः पादाज्जान्वन्तको ब्रह्मा नाभ्यन्तो विष्णुरित्यतः

ເທິງການແບ່ງກາງ ຄວນເຮັດໃຫ້ເປັນຮູບມຸມແປດ; ສ່ວນເທິງທີ່ເປັນມຸມສິບຫົກ ກໍ່ກຳນົດເປັນສ່ວນຂອງພຣະສິວະ. ຈາກຕີນເຖິງຫົວເຂົ່າແມ່ນຂອບເຂດຂອງພຣະພຣະຫມາ; ຈາກສະດືອເຂົ້າໄປຂ້າງໃນ (ພາກກາງ) ເວົ້າວ່າເປັນຂອບເຂດຂອງພຣະວິສະນຸ.

Verse 34

मूर्ध्वान्तो भूतभागेशो व्यक्ते ऽव्यक्ते च तद्वति पञ्चलिङ्गव्यवस्थायां शिरो वर्तुलमुच्यते

ໃນການຈັດວາງລິງຄະແບບຫ້າປະເພດ ສ່ວນປາຍສູງສຸດເອີ້ນວ່າ «ພູຕະພາເກສະ» (Bhūtabhāgeśa). ແລະໃນປະເພດທີ່ປະຈັກແຈ້ງ ແລະບໍ່ປະຈັກແຈ້ງ ຫົວ (śiras) ກ່າວວ່າເປັນຮູບວົງມົນ.

Verse 35

छत्राभं कुक्कुटाभं वा बालेन्दुप्रतिमाकृतिः एकैकस्य चतुर्भेदैः काम्यभेदात् फलं वदे

ບໍ່ວ່າເຄື່ອງໝາຍ/ຮູບຮ່າງຈະຄ້າຍຮົ່ມ, ຄ້າຍໄກ່, ຫຼືຄ້າຍດວງເດືອນອ່ອນ—ແຕ່ລະຢ່າງມີການແບ່ງຍ່ອຍສີ່ປະເພດ. ຂ້ອຍຈະກ່າວຜົນຕາມຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຈຸດປະສົງກາມຍະ (kāmya).

Verse 36

लिङ्गमस्तकविस्तारं वसुभक्तन्तु कारयेत् आद्यभागं चतुर्धा तु विस्तारोच्छ्रायतो भजेत्

ຄວນສ້າງຄວາມກວ້າງຂອງຍອດລິງຄະ (mastaka) ໂດຍແບ່ງເປັນສ່ວນເທົ່າກັນແປດສ່ວນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ສ່ວນທຳອິດໃຫ້ແບ່ງເປັນສີ່ສ່ວນ ຕາມສັດສ່ວນຄວາມກວ້າງແລະຄວາມສູງຂອງລິງຄະ.

Verse 37

चत्वारि तत्र सूत्राणि भागभागानुपातनात् , चिह्नितपुस्तकपाठः बालेन्दुत्रपुषाकृतिरिति ख, ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुर्भागैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अन्त्यभागमिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः चत्वारि तत्र छत्राणि इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकचतुष्ट्यपाठः पुण्डरीकन्तु भागेन विशालाख्यं विलोपनात्

ທີ່ນີ້ມີ «ສູດຣະ/ສູຕຣະ» (sūtra) ສີ່ ກຳນົດດ້ວຍການຕົກລົງຕາມອັດຕາສ່ວນຈາກສ່ວນໄປຫາສ່ວນ. (ໃນບາງສຳນວນຕົ້ນສະບັບທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍ ອ່ານວ່າ «ຮູບຄ້າຍເດືອນອ່ອນແລະດອກບົວ»; ບາງສຳນວນອ່ານວ່າ «ໂດຍສີ່ສ່ວນ» ຫຼື «ສ່ວນສຸດທ້າຍ»; ແລະບາງສຳນວນອ່ານວ່າ «ທີ່ນີ້ມີຮົ່ມສີ່».) ແຕ່ຕາມການອ່ານຂອງຕົ້ນສະບັບທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍສີ່: «Puṇḍarīka (ແບບດອກບົວ) ໄດ້ມາດ້ວຍສ່ວນໜຶ່ງ; ແລະໂດຍການຕັດອອກ (vilopa) ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ Viśālā».

Verse 38

त्रिशातनात्तु श्रीवत्सं शत्रुकृद्वेदलोपनात् शिरः सर्वसमे श्रेष्ठं कुक्कुटाभं सुराह्वये

ຈາກເຄື່ອງໝາຍ «triśātana» (ການຕັດ/ຕີສາມຊັ້ນ) ເກີດເຄື່ອງໝາຍ «Śrīvatsa»; ຈາກເຄື່ອງໝາຍທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດສັດຕູ ແລະເຮັດໃຫ້ເສຍຄຸນ/ຄວາມຮູ້ແຫ່ງເວດ ຈຶ່ງຮູ້ໄດ້ວ່າເປັນ «ເຄື່ອງໝາຍສ່ວນຫົວ»। ໃນບັນດາເຄື່ອງໝາຍທັງປວງ ທີ່ດີທີ່ສຸດແມ່ນອັນທີ່ໃນສະພາເທວະດາ ມີຮູບຄ້າຍຫົວຫງອນໄກ່ (kukkuṭa)។

Verse 39

चतुर्भागात्मके लिङ्गेत्रपुषं द्वयलोपनात् अनाद्यस्य शिरः प्रोक्तमर्धचन्द्रं शिरः शृणु

ໃນລິງຄະທີ່ຖືວ່າປະກອບດ້ວຍສີ່ສ່ວນ ໂດຍຕັດອອກສອງສ່ວນຂອງຊ່ວງ trapuṣa (ສ່ວນເທິງ) ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວເຖິງຮູບຫົວທີ່ເອີ້ນວ່າ «Anādya». ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງເຖິງຮູບຫົວທີ່ເອີ້ນວ່າ «Ardhacandra» (ຄື່ງດວງຈັນ).

Verse 40

अंशात् प्रान्ते युगांशैश् च त्वेकाहान्यामृताक्षकं पूर्णबालेन्दुकुमुदं द्वित्रिवेदक्षयात् क्रमात्

ໃນທ້າຍຂອງອົງສາແຫ່ງດວງອາທິດ ແລະດ້ວຍສ່ວນແບ່ງຂອງຍຸກະ ພຶງຄຳນວນການເພີ່ມຂຶ້ນໜຶ່ງວັນ; ໂດຍນັ້ນໄດ້ຄ່ານັບ «ຕາແຫ່ງອະມຣິຕະ» ອັນເປັນມົງຄຸນ. ສະພາບເຕັມ, ຈັນອ່ອນ, ແລະ «ຈັນ-ກຸມຸດ» ຖືກກຳນົດຕາມລຳດັບ ໂດຍການຫຼຸດລົງຕໍ່ເນື່ອງຂອງ “ເວດ” ສອງ ແລະ ສາມ (ຄືຫຼຸດເປັນຊຸດ 4) ທີລະຂັ້ນ.

Verse 41

चतुस्त्रिरेकवदनं मुखलिङ्गमतः शृणु पूजाभागं प्रकर्तव्यं मूर्त्यग्निपदकल्पितं

ຈົ່ງຟັງຄຳສອນເລື່ອງເຄື່ອງໝາຍໃບໜ້າ (mukha-liṅga): ຮູບອັກນິຖືກກ່າວວ່າມີໃບໜ້າສີ່, ສາມ, ຫຼືແມ່ນແຕ່ໜຶ່ງໃບໜ້າ. «ສ່ວນແຫ່ງການບູຊາ» ພຶງຈັດສັນຕາມລຳດັບແລະຮູບພະອັກນິຜູ້ມີຮູບກາຍ (mūrti-Agni).

Verse 42

अर्कांशं पूर्ववत् त्यक्त्वा षट् स्थानानि विवर्तयत् शिरोन्नतिः प्रकर्तव्या ललाटं नासिका ततः

ເມື່ອລະເວັ້ນ «arkāṃśa» (ມຸມ/ສ່ວນແຫ່ງດວງອາທິດ) ຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ ພຶງປັບໝຸນ/ຈັດແນວຈຸດທັງຫົກຕາມລຳດັບ. ຄວນຍົກສ່ວນຫົວໃຫ້ສູງ; ແລ້ວຈັດແນວໜ້າຜາກ ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຈັດແນວດັ່ງຈົມູກ.

Verse 43

वदनं चिवुकं ग्रीवा युगभागैर् भुजाक्षिभिः कराभ्यां मुकुलीकृत्य प्रतिमायाः प्रमाणतः

ຕາມມາດຕະຖານການວັດຂອງຮູບບູຊາ ໃຫ້ກຳນົດສັດສ່ວນຂອງໃບໜ້າ ຄາງ ແລະ ຄໍ ດ້ວຍໜ່ວຍ «ຢຸກ»; ແຂນ ແລະ ດວງຕາກໍເຊັ່ນດຽວກັນ. ຝາມືທັງສອງໃຫ້ປັ້ນເປັນຮູບດອກບົວກຳລັງບານ (ປິດຊິດ) ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມສັດສ່ວນຂອງຮູບ.

Verse 44

मुखं प्रति समः कार्यो विस्तारादष्टमांशतः चतुर्मुखं मया प्रोक्तं त्रिमुखञ्चोच्यते शृणु

ໃນການອ້າງອີງກັບໃບໜ້າ ມາດຕະການທີ່ສອດຄ່ອງຄວນເຮັດໃຫ້ເທົ່າກັນ; ແລະຈາກຄວາມກວ້າງລວມ ໃຫ້ນັບເປັນ 1/8. ຂ້ອຍໄດ້ກ່າວເຖິງຮູບສີ່ໜ້າແລ້ວ; ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງຄຳອະທິບາຍຮູບສາມໜ້າດ້ວຍ.

Verse 45

कर्णपादाधिकास्तस्य ललाटादीनि निर्दिशेत् भुजौ चतुर्भिर्भागैस्तु कर्तव्यौ पश्चिमोर्जितं

ຄວນກຳນົດໜ້າຜາກ ແລະ ອົງປະກອບໃບໜ້າອື່ນໆຂອງຮູບນັ້ນ ໃຫ້ມີຂະໜາດເກີນຫູ ແລະ ຕີນ. ສ່ວນແຂນໃຫ້ເຮັດເປັນສັດສ່ວນ 4 ພາກ ແລະໃຫ້ສ່ວນດ້ານຫຼັງເປັນອັນແຂງແຮງ ແລະ ມີພະລັງ.

Verse 46

विस्तरादष्टमांशेन मुखानां प्रतिनिर्गमः एकवक्त्रं तथा कार्यं पूर्वस्यां सौम्यलोचनं

ການຍື່ນອອກຂ້າງໜ້າຂອງໃບໜ້າທັງຫຼາຍ ໃຫ້ເຮັດໂດຍ 1/8 ຂອງຄວາມກວ້າງ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຮູບໜ້າດຽວຄວນເຮັດໃຫ້ຫັນໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ ແລະມີດວງຕາອ່ອນໂຍນເປັນມົງຄຸນ.

Verse 47

ललाटनासिकावक्त्रग्रीवायाञ्च विवर्तयेत् तकपाठः द्वैकहान्या सुताह्वयमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ऋत्वग्निपदकल्पितमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः, मुखभागं प्रकर्तव्यं मूलाग्निपदकल्पितमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः कर्णाभ्यां कुण्डलीकृत्वेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः भुजाच्च पञ्चमांशेन भुजहीनं विवर्तयेत्

ຄວນປັ້ນແລະປັບຮູບໜ້າຜາກ ດັ່ງ ດັງ ໃບໜ້າ ແລະ ຄໍ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກ. ອີກທັງ ໂດຍຫັກ 1/5 ຈາກມາດຕະການແຂນ ຈົ່ງເຮັດສ່ວນທີ່ເອີ້ນວ່າ «ບໍ່ມີແຂນ» (ຫຼຸດລົງ 1/5 ຈາກມາດຕະການແຂນ) ຕາມຄຳສັ່ງແຫ່ງຄະນອນສັດສ່ວນ.

Verse 48

विस्तारस्य षडंशेन मुखैर् निर्गमनं हितं सर्वेषां मुखलिङ्गानां त्रपुषं वाथ कुक्कुटं

ສໍາລັບອາການບວມ/ການສະສົມທີ່ແຜ່ກວ້າງ ການຂັບອອກທາງປາກ/ຮູເປີດ ເປັນປະໂຫຍດ ໂດຍກໍານົດເທົ່າໜຶ່ງໃນຫົກຂອງຂອບເຂດທີ່ແຜ່. ສໍາລັບອາການທັງປວງທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍ “ປາກ/ຮູ” ໃຫ້ໃຊ້ trapuṣa (ໝາກແຕງ) ຫຼື kukkuṭa (ໄກ່/ໄກ່ຜູ້).