Adhyaya 48
Chapter 48 — Account of the Hymn to the Twenty-Four Forms (Caturviṁśati-mūrti-stotra-kathana)
ໃນບັນບົດ ວາສຕຸ-ປຣະຕິດຖາ ແລະ ອີສານະ-ກັລປະ ພຣະອັກນິ (ໃນກອບການຖ່າຍທອດເປັນພຣະພະຄະວານ) ໄດ້ລຽງນາມຮູບວິສນຸ 24 ປາງ ເລີ່ມຈາກ ເກສະວະ ແລະ ນາຣາຍະນະ ໂດຍກຳນົດແຕ່ລະປາງຕາມລຳດັບເຄື່ອງໝາຍທິບ—ປັດມະ(ດອກບົວ), ສັງຂະ(ຫອຍສັງ), ຈັກຣະ(ຈັກຣາ), ແລະ ຄະດາ(ຄອນ), ພ້ອມກ່າວເຖິງ ສາຣັງຄະ ແລະ ກໍມໍດະກີ ບາງຄັ້ງ. ບົດນີ້ເປັນກະແຈຮູບປັ້ນ (pratimā-lakṣaṇa) ແລະເປັນຫົວໜ່ວຍສຳລັບການສວດ: ແຕ່ລະນາມຜູກກັບລຳດັບເຄື່ອງໝາຍທີ່ຈື່ຈຳໄດ້ ເໝາະສຳລັບບູຊາ ການເດີນວຽນ ແລະການອະທິຖານປົກປ້ອງ. ຕໍ່ມາຈຶ່ງວາງທິດສະດີວິຍູຫະ (ວາສຸເທວະ → ສັງກະຣະສະນະ → ປຣະດຍຸມນະ → ອະນິຣຸດທະ) ໃຫ້ການສວດມັນຕຣາສອດຄ່ອງກັບການແຜ່ອອກຂອງຈັກກະວານ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າສະໂຕຕຣະນີ້ຜູກກັບ ດວາດະສາກສະຣະ ແລະຮວບຮວມ 24 ປາງ; ການສວດ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ຟັງ ກໍໄດ້ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະຄວາມສຳເລັດຄົບຖ້ວນ—ຊີ້ວ່າຄວາມແມ່ນຍຳດ້ານຮູບປັ້ນເປັນສາທະນາ ໃຫ້ທັງ ພຸກຕິ ແລະ ມຸກຕິ.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये शालग्रामादिपूजाकथनं नाम सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः अथाष्टाचत्वारिंशो ऽध्यायः चतुर्विंशतिमूर्तिस्तोत्रकथनं भगवानुवाच ओंरूपः केशवः पद्मशङ्खचक्रगदाधरः नारायणः शङ्खपद्मगदाचक्री प्रदक्षिणं
ດັ່ງນັ້ນ ໃນອັກນິປູຣານະ ບົດທີ 47 ຊື່ «ການກ່າວເຖິງການບູຊາສາລະກຣາມ ແລະ ຮູບອັນສັກສິດອື່ນໆ» ໄດ້ສິ້ນສຸດ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 48 «ການກ່າວເຖິງສະໂຕຕຣະແຫ່ງຮູບ 24 (ຂອງວິດສະນຸ)». ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: «ເກສະວະເປັນຮູບແຫ່ງ ‘ໂອມ’ ຖືດອກບົວ ສັງຂ໌ ຈັກຣະ ແລະ ຄະທາ. ນາຣາຍະນະຖືສັງຂ໌ ດອກບົວ ຄະທາ ແລະ ຈັກຣະ ໃຫ້ບູຊາດ້ວຍການເດີນວຽນ (ປຣະທັກຊິນາ)»។
Verse 2
ततो गदो माधवोरिशङ्खपद्मी नमामि तं चक्रकौमोदकीपद्मशङ्खी गोविन्द ऊर्जितः
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ (ຂ້າພະເຈົ້າສັນລະເສີນ) ມາທະວະ—ຜູ້ຖືຄະທາ ສັງຂ໌ ແລະ ດອກບົວ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມແດ່ ໂກວິນດະຜູ້ມີພະລັງ ຜູ້ຖືຈັກຣະ ຄະທາກໍາໂມທະກີ ດອກບົວ ແລະ ສັງຂ໌।
Verse 3
भोक्षदः श्रीगदी पद्मी शङ्खी विष्णुश् च चक्रधृक् शङ्खचक्राब्जगदिनं मधुसूदनमानमे
ຂ້າພະເຈົ້ານົບນ້ອມແດ່ ມະທຸສູດະນະ—ວິດສະນຸ ຜູ້ປະທານຄວາມອິ່ມເອີມ ແລະ ການຫຼ້ຽງຊີວິດ—ຜູ້ຖືຄະທາອັນມົງຄຸນ ດອກບົວ ສັງຂ໌ ແລະ ຈັກຣະ; ຜູ້ມີເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງສັງຂ໌ ຈັກຣະ ດອກບົວ ແລະ ຄະທາ।
Verse 4
भक्त्या त्रिविक्रमः पद्मगदी चक्री च शङ्ख्यपि शङ्खचक्रगदापद्मी वामनः पातु मां सदा
ຂໍໃຫ້ ຕຣິວິກຣະມະ ປົກປ້ອງຂ້າພະເຈົ້າສະເໝີ ດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ—ຜູ້ຖືດອກບົວ ຄະທາ ຈັກຣະ ແລະ ຖືສັງຂ໌ດ້ວຍ; ພຣະວາມະນະຜູ້ປະດັບດ້ວຍສັງຂ໌ ຈັກຣະ ຄະທາ ແລະ ດອກບົວ ເປັນເຄື່ອງໝາຍ।
Verse 5
गदितः श्रीधरः पद्मी चक्रशार्ङ्गी च शङ्ख्यपि हृषीकेशो गदाचक्री पद्मी चक्रशङ्खी च पातु नः
ຂໍໃຫ້ພຣະເຈົ້າປົກປ້ອງພວກເຮົາ—ພຣະອົງທີ່ເອີ້ນວ່າ ສຣີທະຣະ ຜູ້ຖືດອກບົວ ຜູ້ຖືຈັກຣະ ແລະ ຄັນທະນູ ຊາຣັງກະ ແລະ ຜູ້ຖືສັງຂ໌ດ້ວຍ; ຮຣິສີເກຊະ ຜູ້ຖືຄະທາ ແລະ ຈັກຣະ ຜູ້ຖືດອກບົວ ແລະ ຜູ້ຖືຈັກຣະ-ສັງຂ໌ ຂໍໃຫ້ປົກປ້ອງພວກເຮົາເຖີດ।
Verse 6
वरदः पद्मनाभस्तु शङ्खाब्जारिगदाधरः दामोदरः पद्मशङ्खगदाचक्री नमामि तं
ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະອົງ—ວະຣະດະ ຜູ້ປະທານພອນ; ປັດມະນາພະ ຜູ້ມີດອກບົວຢູ່ສະດື; ຜູ້ຖືສັງຂ໌ ດອກບົວ ຈັກຣະ ແລະ ຄະດາ; ດາໂມດະຣະ ຜູ້ປະດັບດ້ວຍດອກບົວ ສັງຂ໌ ຄະດາ ແລະ ຈັກຣະ ເປັນເຄື່ອງໝາຍທິບພະ.
Verse 7
तेने गदी शङ्खचक्री वासुदेवोब्जभृज्जगत् सङ्कर्षणो गदी शङ्खी पद्मी चक्री च पातु वः
ຂໍໃຫ້ວາສຸເທວະ—ຜູ້ຖືຄະດາ ສັງຂ໌ ແລະ ຈັກຣະ ພ້ອມທັງຖືດອກບົວ—ປົກປ້ອງໂລກ; ແລະຂໍໃຫ້ສັງກັຣສະນະ—ຜູ້ຖືຄະດາ ແລະ ສັງຂ໌ ພ້ອມທັງຖືດອກບົວ ແລະ ຈັກຣະ—ປົກປ້ອງພວກເຈົ້າ.
Verse 8
जितं तत इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः चक्री गद्यथ शङ्ख्यपि इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः गदी चक्री शङ्खगदी प्रद्युम्नः पद्मभृत् प्रभुः अनिरुद्धश् चक्रगदी शङ्खी पद्मी च पातु नः
ຂໍໃຫ້ພຣະປຣັດຍຸມນະ—ພຣະເຈົ້າຜູ້ມີິດເດດ ຜູ້ຖືດອກບົວ ແລະ ມີອາວຸດເປັນຄະດາກັບຈັກຣະ ພ້ອມທັງຖືສັງຂ໌—ປົກປ້ອງພວກເຮົາ; ແລະຂໍໃຫ້ອະນິຣຸດທະກໍປົກປ້ອງພວກເຮົາ ໂດຍຖືຈັກຣະແລະຄະດາ ຖືສັງຂ໌ ແລະ ດອກບົວ.
Verse 9
सुरेशोर्यब्जशङ्खाढ्यः श्रीगदी पुरुषोत्तमः अधोक्षजः पद्मगदी शङ्खी चक्री च पातु वः
ຂໍໃຫ້ພຣະບຸຣຸສົດຕະມະ—ອະໂທກຊະ ບຸກຄົນສູງສຸດ—ຜູ້ປະດັບດ້ວຍດອກບົວແລະສັງຂ໌ ຜູ້ຖືຄະດາອັນເປັນມົງຄຸນ ພ້ອມທັງຖືດອກບົວ-ຄະດາ ສັງຂ໌ ແລະ ຈັກຣະ—ປົກປ້ອງພວກເຈົ້າ.
Verse 10
देवो नृसिंहश् चक्राब्जगदाशङ्खी नमामि तम् अच्युतः श्रीगदी पद्मी चक्री शङ्खी च पातु वः
ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະນຣະສິງຫະອັນເປັນເທວະ ຜູ້ຖືຈັກຣະ ດອກບົວ ຄະດາ ແລະ ສັງຂ໌. ຂໍໃຫ້ອະຈຸຕະ (ວິສນຸ)—ຜູ້ຖືຄະດາອັນເປັນມົງຄຸນ ດອກບົວ ຈັກຣະ ແລະ ສັງຂ໌—ປົກປ້ອງພວກເຈົ້າ.
Verse 11
बालरूपी शङ्खगदी उपेन्द्रश् चक्रपद्म्यपि जनार्दनः पद्मचक्री शङ्खधारी गदाधरः
ພຣະອົງມີຮູບດັ່ງເດັກນ້ອຍ; ຖືສັງຂ໌ ແລະ ຄະດາ; ເປັນອຸເປນດຣ; ຍັງຖືຈັກຣ ແລະ ດອກບົວ. ພຣະອົງແມ່ນຈະນາຣດນ—ຜູ້ຖືດອກບົວແລະຈັກຣ, ຜູ້ຖືສັງຂ໌, ຜູ້ຖືຄະດາ.
Verse 12
शङ्खी पद्मी च चक्री च हरिः कौमोदकीधरः कृष्णः शङ्खी गदी पद्मी चक्री मे भुक्तिमुक्तिदः
ຂໍໃຫ້ພຣະຫຣິ—ພຣະກຣິດສະນະ—ຜູ້ຖືສັງຂ໌, ດອກບົວ, ແລະ ຈັກຣ; ແລະຜູ້ຖືຄະດາ «ເກົາໂມດະກີ»—ພຣະເຈົ້າຜູ້ຖືສັງຂ໌, ຄະດາ, ດອກບົວ, ແລະ ຈັກຣ—ປະທານໃຫ້ຂ້ອຍທັງ ພຸກຕິ (ຄວາມສຸກໂລກ) ແລະ ມຸກຕິ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ).
Verse 13
आदिमूत्तिर्वासुदेवस्तस्मात् सङ्कर्षणोभवत् सङ्कर्षणाच्च प्रद्युम्नः प्रद्युम्नादनिरुद्धकः
ການປະກົດອັນເກົ່າແກ່ດັ່ງເດີມແມ່ນ ວາສຸເທວ; ຈາກພຣະອົງນັ້ນເກີດ ສັງກັຣສະນະ. ຈາກສັງກັຣສະນະເກີດ ປຣະດຍຸມນ; ແລະຈາກປຣະດຍຸມນເກີດ ອະນິຣຸດທະ.
Verse 14
केशवादिप्रभेदेन ऐकैकस्य त्रिधा क्रमात् द्वादशाक्षरकं स्तोत्रं चतुर्विंशतिमूर्तिमत् यः पठेच्छृणुयाद्वापि निर्मलः सर्वमाप्नुयात्
ໂດຍການແຍກປະເພດເລີ່ມຈາກ «ເກສະວະ»—ແຕ່ລະນາມ/ຮູບ ຈັດເປັນລຳດັບສາມປະການ—ນີ້ແມ່ນສະໂຕຕຣະ «ດວາດະສາກສະຣະ» ອັນມີຮູບ 24 ປະການ (ຂອງພຣະວິສະນຸ). ຜູ້ໃດອ່ານ ຫຼື ຟັງກໍຕາມ ຈະບໍລິສຸດ ແລະ ບັນລຸຜົນທັງປວງ.
Frequently Asked Questions
The chapter specifies each Vaiṣṇava form by the ordered arrangement of emblems (śaṅkha, cakra, gadā, padma), enabling precise pratimā-lakṣaṇa for worship, recognition, and ritual deployment in Vāstu-pratiṣṭhā contexts.
It turns iconographic precision into sādhanā: recitation/hearing purifies (śuddhi), invokes protection (rakṣā), and aligns devotion with the vyūha cosmology—explicitly promising both bhukti (worldly welfare) and mukti (liberative purity).
They function as canonical identifiers (cihna) for distinct forms and as contemplative anchors in worship, ensuring the deity’s form (rūpa) and function (protection, sustenance, boon-giving) are invoked without ambiguity.