Adhyaya 226

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सामाद्युपायो नाम पञ्चविंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ षड्विंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः राजधर्माः पुष्कर उवाच दण्डप्रणयनं वक्ष्ये येन राज्ञः परा गतिः त्रियवं कृष्णलं विद्धि पापस्तत्पञ्चकं भवेत्

ດັ່ງນີ້ ໃນອັກນິມະຫາປຸຣານະ ບົດທີ 225 ຊື່ «ອຸປາຍະເລີ່ມດ້ວຍສາມະ (ການປະນີປະນອມ)» ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 226 ວ່າດ້ວຍ «ຣາຊະທັມມະ» (ໜ້າທີ່ຂອງກະສັດ). ປຸສກະຣະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍການວາງລະບຽບໂທດ (ແລະຄ່າປັບ) ທີ່ເຮັດໃຫ້ກະສັດໄດ້ເຖິງທາງອັນສູງສຸດ. ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ‘ຕຣິຍະວະ’ ເທົ່າກັບ ‘ກຣິສນະລະ’; ສຳລັບຄວາມຜິດບາບ ໂທດຈະເປັນຫ້າເທົ່າຂອງມາດຕານັ້ນ»។

Verse 2

कृष्णलानां तथा षष्ट्या कर्षार्धं रामकीर्तितं सुवर्णश् च विनिर्दिष्टो राम षोडशमापकः

ຣາມະໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າ ກຣິສນະລາ 60 (ເມັດກຸນຊາສີດຳ) ເປັນຄ່າເທົ່າກັບ ຄາຣສະ ເຄິ່ງໜຶ່ງ. ແລະ “ສຸວັນນະ” ກໍຖືກກຳນົດໄວ້ດ້ວຍ: ເປັນມາດຕາ 16 ໜ່ວຍ.

Verse 3

निष्कः सुवर्णाश् चत्वारो धरणं दशभिस्तु तैः ताम्ररूप्यसुवर्णानां मनमेतत् प्रकीर्तितं

ນິສກະ (niṣka) ເທົ່າກັບ ສຸວັນນະ (suvarṇa) 4; ແລະ ທະຣະນະ (dharaṇa) ນັບໂດຍ ສຸວັນນະ 10 ນັ້ນ. ດັ່ງນີ້ແມ່ນມາດຕະຖານນ້ຳໜັກສຳລັບ ທອງແດງ, ເງິນ, ແລະ ຄຳ ທີ່ຖືກປະກາດໄວ້.

Verse 4

ताम्रकैः कार्षिको राम प्रोक्तः कार्षापणो बुधैः पणानां द्वे शते सार्धं प्रथमः साहसः स्मृतः

ໂອ ຣາມະ (Rāma), ຄາຣສິກະ (kārṣika) ທີ່ນັກຮູ້ເອີ້ນວ່າ ຄາຣສາປະນະ (kārṣāpaṇa) ນັ້ນ ກຳນົດໂດຍເຫຼຽນທອງແດງ. ແລະ ປະນະ (paṇa) 250 ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນ ສາຫະສະ (sāhasa) ຂັ້ນທຳອິດ (ຄ່າປັບ).

Verse 5

मध्यमः पञ्च विज्ञेयः सहस्रमपि चोत्तमः चौरैर् अमूषितो यस्तु मूषितो ऽस्मीति भाषते

ຄ່າປັບຂັ້ນກາງ ພຶງຮູ້ວ່າ 500 ແລະ ຂັ້ນສູງສຸດ 1000. ແຕ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ໄດ້ຖືກໂຈນປົ່ນ ແຕ່ກ່າວວ່າ “ຂ້ອຍຖືກປົ່ນ” ນັ້ນ (ຕ້ອງຮັບໂທດຕາມຄວນ).

Verse 6

तत्प्रदातरि भापाले स दण्ड्यस्तावदेव तु यो यावद्विपरीतार्थं मिथ्या वा यो वदेत्तु तं

ຕໍ່ໜ້າຜູ້ພິພາກສາ/ຜູ້ປົກປ້ອງແຫ່ງລາຊາ, ຜູ້ໃດໃຫ້ຄຳກ່າວທີ່ບິດຄວາມໝາຍຕໍ່ຄວາມຈິງ ຫຼື ເວົ້າມຸສາ, ຜູ້ນັ້ນພຶງຖືກລົງໂທດເທົ່ານັ້ນ (ຕາມສັດສ່ວນແຫ່ງຄວາມເສຍຫາຍ).

Verse 7

तौ नृपेण ह्य् अधर्मज्ञौ दाप्यौ तद्द्विगुणं दमं कूटसाक्ष्यन्तु कुर्वाणांस्त्रीन् वर्णांश् च प्रदापयेत्

ຄົນທັງສອງນັ້ນ ຜູ້ຮູ້ອະທັມ, ພຶງໃຫ້ພະຣາຊາບັງຄັບໃຫ້ຈ່າຍຄ່າປັບເປັນສອງເທົ່າຂອງຈຳນວນນັ້ນ. ແຕ່ຜູ້ກະທຳພະຍານປອມ (ຫຼັກຖານປອມ) ໃນວັນນະ (varṇa) ທັງສາມ ພຶງຖືກລົງໂທດຕາມຊັ້ນຂອງຕົນ.

Verse 8

विवासयेद्ब्राह्मणन्तु भोज्यो विधिर् न हीरतः निक्षेपस्य समं मूल्यं दण्ड्यो निक्षेपभुक् तथा

ແຕ່ໃນກໍລະນີຂອງພຣາຫມັນ ການລົງໂທດຄວນເປັນການເນລະເທດ; ບໍ່ມີການລົງໂທດທາງຮ່າງກາຍສໍາລັບທ່ານ. ຜູ້ໃດກິນໃຊ້ ຫຼືຍັກຍອກຂອງຝາກ (ນິກເຂປ) ຕ້ອງຖືກປັບເງິນເທົ່າກັບມູນຄ່າຂອງຝາກນັ້ນດ້ວຍ.

Verse 9

तथाचाष्टौ इति छ , ज च ताम्रिकैः कार्षिक इत्य् आदिः, साहसः स्मृत इत्य् अन्तः पाठः झ पुस्तके नास्ति यो यावदित्यादिः, तद्द्विगुणं दममित्यन्तः पाठः झ पुस्तके नास्ति वस्त्रादिकस्य धर्मज्ञ तथा धर्मो न हीयते यो निक्षेपं घातयति यश्चानिक्षिप्य याचते

ດັ່ງນັ້ນ ໃນສຳນວນບາງສາຍ (cha ແລະ ja) ຂໍ້ຄວາມເລີ່ມດ້ວຍ “ແປດ…; ຈາກເງິນທອງແດງເຖິງ kārṣika” ແຕ່ວະລີປິດ “ຖືກປະກາດວ່າເປັນ sāhasa (ການຜິດຮຸນແຮງ)” ບໍ່ມີໃນສຳນວນ jha. ອີກທັງ ຕອນທີ່ເລີ່ມ “ຜູ້ໃດຕາມຂອບເຂດ…” ແລະຈົບ “ຄ່າປັບເປັນສອງເທົ່າ” ກໍບໍ່ມີໃນ jha. ໃນກໍລະນີເສື້ອຜ້າ ແລະຂອງຄ້າຍຄື ຜູ້ຮູ້ທຳມະຄວນວິນິດໃຫ້ທຳມະບໍ່ຖອຍຖອນ: ຜູ້ທຳລາຍ ຫຼືປົກປ່ອງຂອງຝາກ (nikṣepa) ແລະຜູ້ຮ້ອງຂໍມັນໂດຍບໍ່ໄດ້ຝາກ ເປັນຜູ້ຄວນຖືກລົງໂທດ.

Verse 10

तावुभौ चौरवच्छास्यौ दण्ड्यौ वा द्विगुणं दम अज्ञानाद्यः पुमान् कुर्यात् परद्रव्यस्य विक्रयं

ທັງສອງຄົນນັ້ນຄວນຖືກລົງໂທດເຫມືອນໂຈນ ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນກໍໃຫ້ປັບເງິນເປັນສອງເທົ່າ (ຕາມມູນຄ່າທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ). ຊາຍຜູ້ໃດດ້ວຍຄວາມບໍ່ຮູ້ ຂາຍຊັບສິນຂອງຄົນອື່ນ ກໍຕ້ອງຮັບຜິດຕາມໂທດນີ້.

Verse 11

निर्दोषो ज्ञानपूर्वकन्तु चौरवद्दण्डमर्हति मूल्यमादाय यः शिल्पं न दद्याद् दण्ड्य एव सः

ແມ່ນແຕ່ຈະອ້າງວ່າບໍ່ຜິດກໍຕາມ ຜູ້ທີ່ກະທໍາໂດຍຮູ້ຢູ່ແລ້ວ ຄວນຮັບໂທດເຫມືອນໂຈນ. ຜູ້ໃດຮັບຄ່າຈ້າງແລ້ວບໍ່ສົ່ງມອບຜົນງານ/ການບໍລິການ ຜູ້ນັ້ນຕ້ອງຖືກລົງໂທດແນ່ນອນ.

Verse 12

प्रतिश्रुत्याप्रदातारं सुवर्णं दण्डयेन्नृपः भृतिं गृह्य न कुर्याद्यः कर्माष्टौ कृष्णला दमः

ກະສັດຄວນລົງໂທດຜູ້ທີ່ຮັບປາກແລ້ວບໍ່ສົ່ງມອບຄໍາ. ແລະຜູ້ໃດຮັບຄ່າຈ້າງແຕ່ບໍ່ເຮັດວຽກ ຄ່າປັບຂອງຜູ້ນັ້ນແມ່ນ 8 kṛṣṇalā.

Verse 13

अकाले तु त्यजन् भृत्यं दण्ड्यः स्यात्तावदेव तु क्रीत्वा विक्रीय वा किञ्चिद्यस्येहानुशयो भवेत्

ຖ້າໄລ່ຄົນຮັບໃຊ້ໃນເວລາບໍ່ສົມຄວນ ຜູ້ນັ້ນຕ້ອງຖືກປັບໃໝເທົ່າຈໍານວນນັ້ນ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຫາກຊື້ຫຼືຂາຍສິ່ງໃດແລ້ວພາຍຫຼັງເກີດຄວາມເສຍໃຈຈະຖອນຄືນ ກໍໃຫ້ໃຊ້ກົດດຽວກັນ.

Verse 14

सो ऽन्तर्दशाहात्तत्स्वामी दद्याच्चैवाददीत च परेण तु दशाहस्य नादद्यान्नैव दापयेत्

ຖ້າຢູ່ໃນກໍານົດສິບມື້ ເຈົ້າຂອງແທ້ຄວນສົ່ງຄືນ ແລະຄວນຮັບເອົາເມື່ອຖືກສົ່ງຄືນ. ແຕ່ເມື່ອພົ້ນສິບມື້ແລ້ວ ບໍ່ຄວນຮັບ ແລະບໍ່ຄວນບັງຄັບໃຫ້ສົ່ງມອບ.

Verse 15

आददद्धि ददच्चैव राज्ञा दण्ड्यः शतानि षट् वरे दोषानविख्याप्य यः कन्यां वरयेदिह

ຜູ້ໃດທີ່ບໍ່ແຈ້ງເຜີຍຂໍ້ບົກພ່ອງຂອງເຈົ້າບ່າວ ແລ້ວມາຂໍມືສາວນ້ອຍໃນນີ້—ຈະເອົາຊັບຫຼືໃຫ້ຊັບກໍຕາມ—ພຶງຖືກກະສັດປັບໃໝ 600 ປະນະ.

Verse 16

दत्ताप्यदत्ता सा तस्य राज्ञा दण्ड्यः शतद्वयं प्रदाय कन्यां यो ऽन्यस्मै पुनस्तां सम्प्रयच्छति

ແມ່ນແຕ່ໄດ້ມອບແລ້ວກໍໃຫ້ນັບເປັນຍັງບໍ່ໄດ້ມອບ: ຜູ້ໃດທີ່ຫຼັງຈາກມອບສາວນ້ອຍໃຫ້ແຕ່ງງານແລ້ວ ຍັງນໍານາງຄົນເດີມໄປມອບໃຫ້ຄົນອື່ນອີກ ພຶງຖືກກະສັດລົງໂທດ ແລະປັບໃໝ 200 ປະນະ.

Verse 17

दण्डः कार्यो नरेन्द्रेण तस्याप्युत्तमसाहसः सत्यङ्कारेण वाचा च युक्तं पुण्यमसंशयं

ກະສັດຄວນປະຕິບັດການລົງໂທດ (daṇḍa) ແຕ່ແມ່ນກໍຄວນເຮັດດ້ວຍຄວາມຮອບຄອບ ແລະຄວາມສະຫງົບຍັບຍັ້ງຢ່າງສູງສຸດ. ເມື່ອມັນປະກອບກັບຄໍາສັດຈະ ແລະວາຈາສັດຈະ ຍ່ອມເປັນກຸສົນແນ່ນອນ ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.

Verse 18

लुब्धो ऽन्यत्र च विक्रेता षट्शतं दण्डमर्हति दद्याद्धेनुं न यः पालो गृहीत्वा भक्तवेतनं

ຜູ້ໂລບທີ່ນໍາຊັບສິນທີ່ຖືກຝາກໄວ້ໄປຂາຍຢູ່ບ່ອນອື່ນ ຄວນຖືກປັບໄໝ 600 (ປານະ)។ ແລະຄົນເລີ້ຍງງົວທີ່ໄດ້ຮັບຄ່າອາຫານລ້ຽງຊີວິດແລະຄ່າແຮງງານແລ້ວ ແຕ່ບໍ່ສົ່ງມອບງົວໃຫ້ເຈົ້າຂອງ ກໍຄວນຖືກລົງໂທດເຊັ່ນກັນ।

Verse 19

स तु दण्ड्यः शतं राज्ञा सुवर्णं वाप्यरक्षिता चौरवद्वधमर्हतोति घ , ञ च वरयेद्यदि इति घ , ञ च धनुःशतं परीणाहो ग्रामस्य तु समन्ततः

ຜູ້ຄຸ້ມຄອງ/ຍາມທີ່ປະມາດເລີນເລີຍ ກະສັດພຶງລົງໂທດປັບໄໝ 100 ສຸວັນນະ (suvarṇa)؛ ແລະຖ້າຍັງປ່ອຍໃຫ້ບໍ່ມີການຄຸ້ມກັນ ກໍຄວນຮັບໂທດປະຫານເຊັ່ນຂໂຈນ. ຖ້າລາວສາມາດປ້ອງກັນໄດ້ ຕາມຄໍາອ້າງໃນບົດກົດໝາຍ ຂອບເຂດບ້ານພຶງຂະຫຍາຍອ້ອມຮອບໃຫ້ເຖິງວົງຮອບ 100 ຄວາມຍາວຄັນທະນູ.

Verse 20

द्विगुणं त्रिगुणं वापि नगरस्य च कल्पयेत् वृतिं तत्र प्रकुर्वीत यामुष्ट्रो नावलोकयेत्

ຄວນກໍານົດແນວກໍາແພງ/ຄູຄອງລ້ອມເມືອງໃຫ້ເປັນສອງເທົ່າ ຫຼືກະທັ້ງສາມເທົ່າ (ຕາມມາດຕາ). ແລະຄວນສ້າງເຄື່ອງປ້ອງກັນໃຫ້ສູງແລະໜາແນ່ນ ຈົນແມ່ນກະທັ້ງອູດກໍບໍ່ອາດເບິ່ງຂ້າມໄດ້.

Verse 21

तत्रापरिवृते धान्ये हिंसिते नैव दण्डनं गृहन्तडागमारामं क्षेत्रं वा भीषया हरन्

ໃນກໍລະນີທີ່ເຂົ້າເກັບກ່ຽວ/ທັນຍາຫານບໍ່ໄດ້ຖືກລ້ອມປ້ອງກັນໃຫ້ດີ ແມ່ນຖືກເສຍຫາຍກໍບໍ່ມີໂທດ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຜູ້ທີ່ພາຍໃຕ້ຄວາມຢ້ານກົວ ຫຼືການບັງຄັບ ໄດ້ນໍາເອົາເຮືອນ, ໜອງນໍ້າ, ສວນ, ຫຼືນາ/ແປງດິນໄປ ກໍບໍ່ຄວນຖືກລົງໂທດ.

Verse 22

शतानि पञ्च दण्ड्याः स्यादज्ञानाद् द्विशतो दमः मर्यादाभेदकाः सर्वे दण्ड्याः प्रथमसाहसं

ຖ້າເຮັດຜິດໂດຍຄວາມບໍ່ຮູ້ ຄວນຖືກປັບໄໝ 500; ຖ້າເຮັດຜິດໂດຍຮູ້ເທົ່າທັນ ຄ່າໂທດເພີ່ມອີກ 200. ຜູ້ທີ່ລະເມີດເຂດແດນ/ໝາຍແດນທີ່ກໍານົດໄວ້ທັງໝົດ ຄວນຖືກລົງໂທດຕາມ sāhasa ຂັ້ນທໍາອິດ (ຂັ້ນຕໍ່າສຸດ).

Verse 23

शतं ब्राह्मणमाक्रुश्य क्षत्रियो दण्डमर्हति वैश्यश् च द्विशतं राम शूद्रश् च बधमर्हति

ຜູ້ໃດດ່າທໍາລາຍພຣາຫມັນ ກະສັດຕຣິຍະຄວນຖືກປັບ 100 ປະນະ; ວະຍະສະ 200—ໂອ ຣາມາ; ແລະ ຊູດຣະຄວນຮັບໂທດປະຫານຊີວິດ។

Verse 24

पञ्चाशद्ब्राह्मणो दण्ड्यः क्षत्रियस्याभिशंसने वैश्ये वाप्यर्धपञ्चाशच्छूद्रे द्वादशको दमः

ພຣາຫມັນທີ່ດ່າກະສັດຕຣິຍະ ຄວນຖືກປັບ 50 ປະນະ; ດ່າວະຍະສະ ປັບເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງ 50; ດ່າຊູດຣະ ປັບ 12 ປະນະ.

Verse 25

क्षत्रियस्याप्नुयाद्वैश्यः साहसं पूर्वमेव तु शूद्रः क्षत्रियमाक्रुश्य जिह्वाच्छेदनमाप्नुयात्

ວະຍະສະເມື່ອກະທໍາຜິດຕໍ່ກະສັດຕຣິຍະ ຄວນຖືກລົງໂທດສາຫະສະ (sāhasa) ຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ. ແຕ່ຖ້າຊູດຣະດ່າກະສັດຕຣິຍະ ຈະຕ້ອງຖືກຕັດລີ້ນ.

Verse 26

धर्मोपदेशं विप्राणां शूद्रः कुर्वंश् च दण्डभाक् श्रुतदेशादिवितथी दाप्यो द्विगुणसाहसं

ຊູດຣະຜູ້ໃຫ້ຄໍາສອນທາງທຳມະແກ່ພຣາຫມັນ ຍ່ອມຕ້ອງຮັບໂທດ. ແລະຜູ້ໃດອ້າງວ່າມີຄວາມຮູ້ອັນເປັນອໍານາດ, ສະຖານທີ່ຮຽນ ແລະອື່ນໆ ຢ່າງເທັດ ຈະຕ້ອງຈ່າຍຄ່າປັບເປັນສອງເທົ່າຂອງໂທດສາຫະສະ.

Verse 27

उत्तमः साहसस्तस्य यः पापैर् उत्तमान् क्षिपेत् प्रमादाद्यैर् मया प्रोक्तं प्रीत्या दण्डार्धमर्हति

ລະດັບສູງສຸດຂອງສາຫະສະ ໃຊ້ກັບຜູ້ທີ່ໂດຍອາໄສຄົນຊົ່ວ ໂຍນຫຼືໃຫ້ໂຍນຜູ້ຄວນເຄົາລົບໃຫ້ຕົກຕໍ່າ. ແຕ່ຖ້າເກີດຈາກຄວາມປະມາດ ແລະອື່ນໆ ດັ່ງທີ່ຂ້ອຍໄດ້ກ່າວໄວ້ ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ຄວນຮັບໂທດພຽງເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງທີ່ກໍານົດ.

Verse 28

मातरं पितरं ज्येष्ठं भ्रातरं श्वशुरं गुरुं आक्षारयञ्च्छतं दण्ड्यः पन्थानं चाददद्गुरोः

ຜູ້ໃດດ່າທໍາລາຍ ຫຼືເວົ້າຄໍາຫຍາບຄາຍຕໍ່ແມ່ ພໍ່ ຜູ້ເຖົ້າກວ່າ ອ້າຍນ້ອງ ພໍ່ເຂົ້າເຂີຍ ຫຼືຄູອາຈານ ຕ້ອງຖືກປັບ 100 ປະນະ; ແລະຜູ້ໃດຂັດຂວາງ ຫຼືຍຶດທາງຜ່ານຂອງຄູ ກໍຕ້ອງຮັບໂທດເຊັ່ນກັນ।

Verse 29

अन्त्यजातिर्द्विजातिन्तु येनाङ्गेनापराध्नुयात् तदेव च्छेदयेत्तस्य क्षिप्रमेवाविचारयन्

ຖ້າຜູ້ຢູ່ໃນອັນຕະຍະຊາຕິ (ຊົນຊັ້ນຕໍ່າສຸດ) ກໍ່ອາຊະຍາຕໍ່ດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ໂດຍໃຊ້ອະວະໃດໜຶ່ງ ກໍໃຫ້ຕັດອະວະນັ້ນອອກໃນທັນທີ ໂດຍບໍ່ຊັກຊ້າໃນການພິຈາລະນາ।

Verse 30

अवनिष्ठीवतो दर्पाद् द्वावोष्ठौ छेदयेन्नृपः अपमूत्रयतो मेढ्रमपशब्दयतो गुदं

ຜູ້ໃດດ້ວຍຄວາມຈອງຫອງຖົ່ມນ້ໍາລາຍລົງພື້ນ ກະສັດພຶງຕັດຮິມຝີປາກສອງຂ້າງ; ຜູ້ໃດປັດສະວະບໍ່ຖືກການ (ໃນບ່ອນຫ້າມ/ສາທາລະນະ) ພຶງຕັດອະວະເພດ; ແລະຜູ້ໃດເວົ້າຄໍາຫຍາບລາມົກ ພຶງຕັດຮູທະວານ।

Verse 31

उत्कृष्टासनसंस्थस्य नीचस्याधोनिकृन्तनं यो यदङ्गं च रुजयेत्तदङ्गन्तस्य कर्तयेत्

ສໍາລັບຜູ້ຕໍ່າຊັ້ນທີ່ໄປນັ່ງເທິງບ່ອນນັ່ງອັນສູງສົ່ງ ໂທດຄືການຕັດສ່ວນລຸ່ມ (ຂ້າງລຸ່ມ) ອອກ. ແລະຜູ້ໃດເຮັດໃຫ້ອະວະໃດໜຶ່ງເຈັບຊໍ້າ ກໍໃຫ້ຕັດອະວະນັ້ນຂອງຜູ້ນັ້ນເສຍ.

Verse 32

अर्धपादकराः कार्या गोगजाश्वोष्ट्रघातकाः वृक्षन्तु विफलं कृत्त्वा सुवर्णं दण्डमर्हति

ຜູ້ທີ່ຂ້າງົວ ຊ້າງ ມ້າ ຫຼືອູດ ພຶງໃຫ້ຈ່າຍຄ່າປັບເຄິ່ງໜຶ່ງປາດາ. ແຕ່ຜູ້ໃດເຮັດໃຫ້ຕົ້ນໄມ້ອອກຜົນກາຍເປັນບໍ່ມີຜົນ ຄວນຮັບໂທດໜຶ່ງສຸວັນນະ।

Verse 33

द्विगुणं दापयेच्छिन्ने पथि सीम्नि जलाशये द्रव्याणि यो हरेद्यस्य ज्ञानतो ऽज्ञानतो ऽपिवा

ຖ້າຜູ້ໃດເອົາຊັບຂອງຜູ້ອື່ນໃນທາງທີ່ຂາດຂັດ, ທີ່ເສັ້ນແດນ, ຫຼືທີ່ອ່າງນ້ຳ ບໍ່ວ່າຈະຮູ້ຫຼືບໍ່ຮູ້ ຕ້ອງໃຫ້ຊົດໃຊ້ສອງເທົ່າຂອງມູນຄ່າ।

Verse 34

स तस्योत्पाद्य तुष्टिन्तु राज्ञे दद्यात्ततो दमं यस्तु रज्जुं घटं कूपाद्धरेच्छिन्द्याच्च तां प्रपां

ເມື່ອໄດ້ຊົດໃຊ້ໃຫ້ເຈົ້າຂອງຊັບພໍໃຈ ໂດຍຄືນສິ່ງທີ່ຄວນຄືນແລ້ວ ຈຶ່ງໃຫ້ຈ່າຍຄ່າປັບແກ່ພະຣາຊາ. ແຕ່ຜູ້ໃດຖອນເອົາເຊືອກແລະໝໍ້ຕັກນ້ຳຈາກບໍ່ນ້ຳ ຫຼືຕັດ/ເຮັດໃຫ້ເສຍຫາຍສະຖານນ້ຳສາທາລະນະ (prapā) ຈະຕ້ອງຮັບໂທດປັບ।

Verse 35

स दण्डं प्राप्नुयान् मासं दण्ड्यः स्यात् प्राणितारने धान्यं दशभ्यः कुम्भेभ्यो हरतो ऽभ्यधिकं बधः

ຜູ້ນັ້ນຈະຕ້ອງຮັບໂທດເປັນເວລາໜຶ່ງເດືອນ; ແລະໃນກໍລະນີທີ່ເຮັດເພື່ອຊ່ວຍຊີວິດສັດມີຊີວິດ ຈະຖືກລົງໂທດແຕ່ພຽງໂທດປັບ/ໂທດທົ່ວໄປ. ແຕ່ຜູ້ໃດລັກເຂົ້າເກີນສິບກຸມພະ (kumbha) ໂທດແມ່ນປະຫານຊີວິດ।

Verse 36

शेषे ऽप्येकादशगुणं तस्य दण्डं प्रकल्पयेत् सुवर्णरजतादीनां नृस्त्रीणां हरणे बधः

ໃນກໍລະນີທີ່ເຫຼືອອື່ນໆດ້ວຍ ຄວນກຳນົດໂທດໃຫ້ເຂົາເປັນສິບເອັດເທົ່າ. ການລັກຄຳ, ເງິນ ແລະສິ່ງອື່ນໆທຳນອງນັ້ນ, ພ້ອມທັງການລັກພາຊາຍຫຼືຍິງ, ໂທດແມ່ນປະຫານຊີວິດ।

Verse 37

येन येन यथाङ्गेन स्तेनो नृषु विचेष्टते तत्तदेव हरेदस्य् प्रत्यादेशाय पार्थिवः

ດ້ວຍອະວະຍະວະໃດ ແລະດ້ວຍວິທີໃດທີ່ຂໂຈນກະທຳການລັກໃນຫມູ່ຊົນ, ພະຣາຊາພຶງເອົາອະວະຍະວະນັ້ນເອງຈາກເຂົາ ເພື່ອເປັນໂທດຕອບແທນຕາມກຳ.

Verse 38

ब्राह्मणः शाकधान्यादि अल्पं गृह्णन्न दोषभाक् गोदेवार्थं हरंश्चापि हन्याद्दुष्टं बधीद्यतं

A brāhmaṇa who takes a small quantity of vegetables, grain, and the like incurs no fault. And even when taking (resources) for the sake of cows and the gods, he may strike down a wicked person and may restrain (bind) one who is intent on wrongdoing.

Verse 39

गृहक्षेत्रापहर्तारं तथा पत्न्यभिगामिनं अग्निदं गरदं हन्यात्तथा चाभ्युद्यतायुधं

One should slay the robber of house or land, likewise the violator who approaches another’s wife; also the arsonist and the poisoner, and likewise one who has raised a weapon to strike.

Verse 40

राजा गवाभिचाराद्यं हन्याच्चैवाततायिनः परस्त्रियं न भाषेत प्रतिषिद्धो विशेन्न हि

The king should punish offences beginning with cattle-sorcery and the like, and he should also slay (or execute) the ātatāyin (violent aggressor). He should not converse with another man’s wife; and one who has been forbidden (entry) should certainly not enter.

Verse 41

अदण्ड्या स्त्री भवेद्राज्ञा वरयन्तो पतिं स्वयं उत्तमां सेवमानः स्त्री जघन्यो बधमर्हति

A woman is not to be punished by the king when she herself chooses her husband. But a man of the lowest sort who approaches a woman of high status is deserving of execution.

Verse 42

भर्तारं लङ्घयेद्या तां श्वभिः सङ्घातयेत् स्त्रियं सवर्णदूषितां कुर्यात् पिण्डमात्रोपजीविनीं

Verse 43

ज्यायसा दूषिता नारी मुण्डनं समवाप्नुयात् वैश्यागमे तु विप्रस्य क्षत्रियस्यान्त्यजागमे

ແມ່ຍິງທີ່ຖືກເປື້ອນເປັນມົນທິນໂດຍການຮ່ວມເພດກັບຊາຍທີ່ມີຊັ້ນວັນນະສູງກວ່າ ຄວນຮັບພິທີໂກນຜົມຫົວເພື່ອຊຳລະບາບ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຖ້າພຣາຫມະນະຮ່ວມເພດກັບຍິງໄວຊະຍາ ແລະຖ້າກະສັດຕະຣິຍະຮ່ວມເພດກັບຍິງອັນຕະຍະຈາ (ຄົນນອກວັນນະ) ກໍກຳນົດໃຫ້ໂກນຜົມຫົວເຊັ່ນກັນ.

Verse 44

क्षत्रियः प्रथमं वैश्यो दण्ड्यः शूद्रागमे भवेत् गृहीत्वा वेतनं वेश्या लोभादन्यत्र गच्छति

ກະສັດຕະຣິຍະ ຫຼື ໄວຊະຍະ ຜູ້ເຂົ້າໄປຫາຍິງຊູດຣະເປັນຄັ້ງທຳອິດ ຄວນຖືກລົງໂທດ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ນາງຄະນິກາ (ໂສເພນີ) ທີ່ຮັບຄ່າຈ້າງແລ້ວ ແຕ່ໄປບ່ອນອື່ນເນື່ອງຈາກຄວາມໂລບ ກໍຄວນຖືກລົງໂທດ.

Verse 45

वेतनन्द्विगुणं दद्याद्दण्दञ्च द्विगुणं तथा भार्या पुत्राश् च दासाश् च शिष्यो भ्राता च सोदरः

ເຂົາຄວນຈ່າຍຄ່າຈ້າງເປັນສອງເທົ່າ ແລະຄ່າປັບກໍເປັນສອງເທົ່າເຊັ່ນກັນ. ກົດນີ້ (ຕາມຄວາມເໝາະສົມ) ຄອບຄຸມເຖິງ ພັນລະຍາ, ລູກຊາຍ, ຂ້າຮັບໃຊ້, ສິດ, ແລະພີ່ນ້ອງຊາຍຜູ້ເກີດຈາກຄັນດຽວກັນ.

Verse 46

कृटापराधास्ताड्याः सूरज्वा वेणुदलेन वा पृष्ठे न मस्तके हन्याच्चौरस्याप्नोति किल्विषं

ຜູ້ກະທຳຜິດເລັກນ້ອຍ ຄວນຖືກຕີດ້ວຍສາຍໜັງ/ແສ້ ຫຼື ດ້ວຍໄມ້ໄຜ່ທີ່ຜ່າອອກ. ຄວນຕີທີ່ຫຼັງ ບໍ່ໃຫ້ຕີທີ່ຫົວ. ຜູ້ໃດຕີຂໂຈນຜິດຈາກກົດນີ້ ຍ່ອມໄດ້ຮັບບາບ.

Verse 47

रक्षास्वधिकृतैयस्तु प्रजात्यर्थं विलुप्यते तेषां सर्वस्वमादाय राजा कुर्यात् प्रवासनं

ແຕ່ຖ້າຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ມີອຳນາດເພື່ອປົກປ້ອງ (ຍາມ ຫຼື ເຈົ້າໜ້າທີ່) ກັບປົ້ນຊິງປະຊາຊົນເພື່ອປະໂຫຍດຕົນ ພຣະຣາຊາຄວນຍຶດຊັບທັງໝົດຂອງເຂົາ ແລະລົງໂທດເນລະເທດ.

Verse 48

ये नियुक्ताः स्वकार्येषु हन्युः कार्याणि कर्मिणां निर्घृणाः क्रूरमनसस्तान्निःस्वान् कारयेन्नृपः

ເຈົ້າໜ້າທີ່ທີ່ຖືກແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເຮັດໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ແຕ່ມີໃຈໂຫດຮ້າຍ ບໍ່ມີເມດຕາ ໄປຂັດຂວາງກິດຈະການຂອງຜູ້ຫາກິນ—ພະຣາຊາຄວນຖອນຊັບແລະຕຳແໜ່ງ ໃຫ້ເຂົາເຈົ້າກາຍເປັນຜູ້ຂັດສົນທຸກຍາກ।

Verse 49

अमात्यः प्राड्विवाको वा यः कुर्यात् कार्यमन्यथा तस्य सर्वस्वमादाय तं राजा विप्रवासयेत्

ຖ້າອຳມາດ ຫຼື ຜູ້ພິພາກສາໃຫຍ່ ຈັດການຄະດີໃດໜຶ່ງຢ່າງບິດເບືອນ ບໍ່ຖືກທຳ—ພະຣາຊາຄວນຍຶດຊັບທັງໝົດ ແລ້ວເນລະເທດອອກຈາກແຜ່ນດິນ।

Verse 50

गुरुतल्पे भयः कार्यः सुरापाणे सुराध्वजः स्तेयेषु श्वपदं विद्याद् ब्रह्महत्याशिरः पुमान्

ໃນການລ່ວງລະເມີດຕຽງຂອງຄູ (gurutaḷpa) ໃຫ້ຮູ້ເຄື່ອງໝາຍເປັນ «ຄວາມຢ້ານ». ໃນການດື່ມເຫຼົ້າ ເຄື່ອງໝາຍແມ່ນ «ທຸງເຫຼົ້າ». ໃນການລັກຂໂມຍ ໃຫ້ຮູ້ເປັນ «ສັດຮ້າຍຜູ້ລ່າ». ແລະຜູ້ຂ້າພຣາຫມະນະ ແມ່ນຊາຍຜູ້ຖື «ຫົວແຫ່ງພຣະຫມະຫັດຍາ» ເປັນຕາຣາສັນຍາ।

Verse 51

शूद्रादीन् घातयेद्राजा पापान् विप्रान् प्रवासयेत् महापातकिनां वित्तं वरुणायोपपादयेत्

ພະຣາຊາຄວນປະຫານຊີວິດຊູດຣະ ແລະຊົນຊັ້ນອື່ນໆ (ທີ່ບໍ່ແມ່ນພຣາຫມະນະ) ຜູ້ມີຄວາມຜິດຮ້າຍແຮງ; ພຣາຫມະນະຜູ້ມີບາບ ຄວນເນລະເທດ. ຊັບສິນຂອງຜູ້ກະທຳມະຫາປາຕະກະ (mahāpātaka) ຄວນອຸທິດເປັນເຄື່ອງບູຊາແດ່ວຣຸນະ (Varuṇa).

Verse 52

ग्रामेष्वपि च ये केचिच्चौराणां भक्तदायकाः भाण्डारकोषदाश् चैव सर्वांस्तानपि घातयेत्

ໃນບ້ານເມືອງທັງຫຼາຍ ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ໃຫ້ອາຫານຫຼືການອຸປະຖຳແກ່ພວກໂຈນ ແລະຜູ້ໃດທີ່ປຸ້ນສະດົມຄັງສິນຄ້າແລະຄັງຫຼວງ—ພະຣາຊາຄວນປະຫານຊີວິດພວກນັ້ນທັງໝົດດ້ວຍ।

Verse 53

राष्ट्रेषु राष्ट्राधिकृतान् सामन्तान् पापिनो हरेत् सन्धिं कृत्वा तु ये चौर्यं रात्रौ कुर्वन्ति तस्कराः

In the kingdoms, the king should seize and remove the wicked feudatories and provincial officers. And those robbers who, after making a pact (with others), commit theft at night—(they too) should be apprehended.

Verse 54

तेषां च्छित्वा नृपो हस्तौ तीक्ष्णे शूले निवेशयेत् तडागदेवतागारभेदकान् घातयेन्नृपः

Having cut off their hands, the king should impale them on a sharp stake; the king should put to death those who break into (or damage) tanks/reservoirs and the houses/temples of deities.

Verse 55

समुत्सृजेद्राजमार्गे यस्त्वमेध्यमनापदि स हि कार्षापणन्दण्ड्यस्तममेध्यञ्च शोधयेत्

Whoever, without emergency, discharges filth on the king’s highway—he is to be fined one kārṣāpaṇa, and he must also have that filth cleaned away.

Verse 56

प्रतिमासङ्क्रमभिदो दद्युः पञ्चशतानि ते समैश् च विषमं यो वा चरते मूल्यतो ऽपि वा

Those who violate the monthly transfer/rotation regulations shall pay a fine of five hundred (pañcaśatāni). Likewise, whoever conducts dealings in an irregular (unfair) manner with equals—or even by manipulating the stated price/value—shall (also) be penalized.

Verse 57

समाप्नुयान्नरः पूर्वं दमं मध्यममेव वा द्रव्यमादाय वणिजामनर्घेणावरुन्धतां

A man should first obtain the earlier (agreed) price, or else the middle (fair) price; having taken the goods, he should not bind (i.e., hold up or coerce) the merchants by demanding an excessive (unfair) price.

Verse 58

राजा पृथक् पृथक् कुर्याद्दण्डमुत्तमसाहसं द्रव्याणां दूषको यश् च प्रतिच्छन्दकविक्रयी

The king shall, in each case separately, impose the penalty of the highest grade of sāhasa on one who adulterates goods, and also on one who sells counterfeit (goods).

Verse 59

मध्यमं प्राप्नुयाद्दण्डं कूटकर्ता तथोत्तमं कलहापकृतं देयं दण्डश् च द्विगुणस्ततः

A forger (one who fabricates a false document/evidence) should receive the middle-grade punishment; likewise, the instigator of a quarrel should receive the highest punishment. For the harm done by provoking a quarrel, compensation must be paid, and thereafter the fine is to be doubled.

Verse 60

अभक्ष्यभक्ष्ये विप्रे वा शूद्रे वा कृष्णलो दमः तुलाशासनकर्ता च कूटकृन्नाशकस्य च

For a brāhmaṇa or a śūdra who eats what is forbidden as food, the fine is one kṛṣṇala. Likewise, for one who makes (or manipulates) a weighing-scale or a measuring-rod, and for one who destroys (the evidence against) a forger, the penalty is the same.

Verse 61

एभिश् च व्यवहर्ता यः स दाप्यो दममुत्तमं विषाग्निदां पतिगुरुविप्रापत्यप्रमापिणीं

And whoever engages in dealings (or litigation) connected with these persons—such a man shall be made to pay the highest fine: namely, one who administers poison or fire, and one who kills a husband, a teacher, a Brāhmaṇa, or a child.

Verse 62

विकर्णकरनासौष्ठी कृत्वा गोभिः प्रवासयेत् क्षेत्रवेश्मग्रामवनविदारकास् तथा नराः

Having inflicted the mutilations of a split ear, a cut ear, and (the cutting of) the nose and lip, he should banish—along with their cattle—those men who devastate fields, houses, villages, and forests.

Verse 63

राजपत्न्यभिगामी च दग्धव्यास्तु कटाग्निना ऊनं वाप्यधिकं वापि लिखेद्यो राजशासनं

One who has intercourse with the king’s wife should be burned with a fierce fire; likewise, whoever writes (issues/records) a royal decree with anything omitted or added (i.e., altered from the king’s intent) is culpable.

Verse 64

पारजायिकचौरौ च मुञ्चतो दण्ड उत्तमः राजयानासनारोढुर्दण्ड उत्तमसाहसः

For one who releases (sets free) an adulterer and a thief, the highest penalty is prescribed. For one who mounts the royal conveyance or seat, the penalty is the highest sāhasa-fine (i.e., the gravest class of punitive fine).

Verse 65

यो मन्येताजितो ऽस्मीति न्यायेनापि पराजितः तमायान्तं पराजित्य दण्डयेद् द्विगुणं दमं

If someone, though defeated even by due process of law, imagines, “I am not defeated,” then when he returns (to renew the dispute), having subdued him again, one should punish him with a fine twice as great.

Verse 66

आह्वानकारी बध्यः स्यादनाहूतमथाह्वयन् दाण्डिकस्य च यो हस्तादभिमुक्तः पलायते

One who issues a summons (without authority) should be confined; and likewise, one who summons a person who has not been summoned (i.e., improperly calls another). Also, whoever, having been released from the hand/custody of the officer of punishment (the constable/executioner), runs away—[is liable to punishment].

Verse 67

हीनः पुरुषकारेण तद् दद्याद्दाण्डिको धनं

If a person is deficient in personal effort (i.e., lacks the means or capacity to make restitution through his own labor), then the one liable to punishment shall pay that amount in money as a fine/compensation.