Adhyaya 364
Chapter 364 — ब्रह्मवर्गः (Brahmavarga: Lexical Classification of Brahminical/Ritual Terms)
ສືບຕໍ່ວິທີກອຊະທີ່ອະທິບາຍແບບຫຍໍ້ ພຣະອັກນິໄດ້ລຽນລຳດັບແລະຊີ້ແຈງຄຳສັບທີ່ແມ່ນຫຼັກສຳຄັນສຳລັບຄວາມຮູ້ພິທີເວດ ແລະບົດບາດພຣາຫມະນິກ. ກ່ອນອື່ນກຳນົດເຄື່ອງໝາຍເຊື້ອສາຍ—vaṃśa (ສາຍຕະກູນ), anvavāya (ການສືບທອດບັນພະບຸລຸດ), gotra (ສາຍກຸ່ມຕະກູນ), kula/abhijana-anvaya (ເຮືອນຕະກູນ ແລະຊາດຕະກູນສູງ). ຕໍ່ມາຊີ້ບົດບາດພິທີ: ācārya ເປັນຜູ້ອະທິບາຍມັນຕຣາ, ādeṣṭā ເປັນຜູ້ກຳກັບພິທີ adhvara. ບົດນີ້ຍັງຈັດແຜນລະບົບຍັດຍະ: yajamāna/yaṣṭā, ຜູ້ຮ່ວມພິທີ ແລະບົດບາດໃນສະພາ, ພ້ອມທັງ ṛtvij ສາມຄົນ (Adhvaryu, Udgātṛ, Hotṛ) ທີ່ສອດຄ່ອງກັບ Yajus, Sāman, Ṛk. ຕໍ່ໄປອະທິບາຍເຄື່ອງໃຊ້ແລະເຄື່ອງບູຊາ (caṣāla ເທິງ yūpa, ສີ່ຫຼ່ຽມແທ່ນບູຊາ, āmikṣā, pṛṣadājya, paramānna, ສັດ upākṛta) ແລະໃຫ້ຊຸດຄຳພ້ອມຄວາມໝາຍສຳລັບການສະຫວັດ/ພອຍນ້ຳ ແລະການນະມັດສະການ. ທ້າຍສຸດແຍກ niyama ກັບ vrata, kalpa ກັບ anukalpa, ການພິຈາລະນາຂັ້ນຕອນ, ກ່າວເຖິງ upākaraṇa ສຳລັບການຮຽນ śruti, ປະເພດນັກບຳເນັດ, ແລະປິດດ້ວຍການທຽບ yama (ການສຳລວມຄົງທີ່ ດ້ວຍວິໄນກາຍ) ກັບ niyama (ການປະພຶດເປັນຄັ້ງຄາວ ອາໄສຕົວຊ່ວຍພາຍນອກ) ຈົນເຖິງ brahma-bhūya/brahmatva/brahma-sāyujya.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे नृवर्गो नाम त्रिषष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ चतुःषष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः ब्रह्मवर्गः अग्निर् उवाच वंशो ऽन्ववायो गोत्रं स्यात् कुलान्यभिजनान्वयौ मन्त्रव्याख्याकृदाचार्य आदेष्टा त्वध्वरे व्रती
ດັ່ງນັ້ນ ໃນອັກນິມະຫາປຸຣານະ ບົດທີ 363 ຊື່ “ນຶຣະວັກຄະ” (ການຈໍາແນກມະນຸດ) ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ ເລີ່ມບົດທີ 364 “ພຣະຫມະວັກຄະ” (ການຈໍາແນກພຣາຫມັນ). ອັກນິ ກ່າວວ່າ: “vaṃśa ແມ່ນສາຍສືບບັນພະບຸຣຸດ (anvavāya); gotra ແມ່ນສາຍຕະກູນ. ‘kula’ ແລະ ‘abhijana-anvaya’ ໝາຍເຖິງຊາດຕະກູນສູງ ແລະ ສາຍເຊື້ອ. ācārya ແມ່ນຜູ້ອະທິບາຍມັນຕຣະ; ādeṣṭā ແມ່ນຜູ້ຊີ້ນໍາພິທີ; ແລະໃນພິທີບູຊາ (adhvara) ທ່ານເປັນຜູ້ຖືວຣະຕະ (vratī).”
Verse 2
यष्टा च यजमानः स्यात् ज्ञात्वारम्भ उपक्रमः सतीर्थ्याश् चैकगुरवः सभ्याः सामाजिकास् तथा
ຜູ້ປະກອບຍັດ (yaṣṭā) ຄວນເປັນຍະຈະມານະ (ເຈົ້າພິທີ) ໂດຍໄດ້ເຂົ້າໃຈການເລີ່ມຕົ້ນແລະຂັ້ນຕອນທີ່ຖືກຕ້ອງຂອງການປະຕິບັດ. ແລະຄວນມີເພື່ອນຮ່ວມພິທີ/ຮ່ວມສຳນັກ, ຜູ້ມີອາຈານອົງດຽວ, ພ້ອມທັງສະມາຊິກສະພາຜູ້ຮູ້ ແລະຜູ້ຮ່ວມປະກອບພິທີດ້ວຍ.
Verse 3
सभासदः सभास्तारा ऋत्विजो याजकाश् च ते अध्वर्यूद्गातृहोतारो यजुःसामर्ग्विदः क्रमात्
ພວກເຂົາແມ່ນສະມາຊິກແຫ່ງສະພາ ແລະເປັນດາວນຳ/ຜູ້ໂດດເດັ່ນໃນສະພາ; ອີກທັງເປັນພຣະສະຫມຸດຜູ້ປະກອບພິທີ ແລະຜູ້ປະກອບຍັດ. ຕາມລຳດັບແມ່ນ ອັດວະຣະຍູ (Adhvaryu), ອຸດຄາຕຣິ (Udgātṛ), ແລະ ໂຫຕຣິ (Hotṛ) ຜູ້ຊຳນານໃນ ຍະຈຸສ (Yajus), ສາມັນ (Sāman), ແລະ ຣຶກ (Ṛk) ວິທະຍາວິເທດ ຕາມລຳດັບ.
Verse 4
चषालो यूपकटकः समे स्थण्डिलचत्वरे आमिक्षा सा शृतोष्णे या क्षीरे स्याद्दधियोगतः
ຄຳວ່າ caṣāla ໝາຍເຖິງວົງ/ກຳໄລ (kaṭaka) ຂອງເສົາຍູປະ (yūpa) ໃນພິທີບູຊາ. ພື້ນທີ່ບູຊາຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ (catuḥsra) ທີ່ຖືກຕ້ອງ ຄວນຢູ່ເທິງດິນຮາບພຽງ ໃນບ່ອນສະຖານທີ່ສະທັນດິລະ (sthaṇḍila) ທີ່ຈັດເຕັມ. āmikṣā ແມ່ນສິ່ງປຸງທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນນົມທີ່ຕົ້ມໃຫ້ຮ້ອນແລະຍັງອຸ່ນ ໂດຍການເພີ່ມນົມສົ້ມ (dadhi).
Verse 5
पृषदाज्यं सदध्याज्ये परमान्नन्तु पायसम् उपाकृतः पशुरसौ यो ऽभिमन्त्र्य क्रतौ हतः
pṛṣadājya ແມ່ນອາຈະ (ghee) ທີ່ປຸງປົນກັບນົມສົ້ມ (dadhi). paramānna ແມ່ນເຂົ້າຫຸງໃນນົມ (pāyasa). ສັດທີ່ເອີ້ນວ່າ upākṛta ແມ່ນສັດທີ່ໄດ້ຮັບການປະພອມດ້ວຍມັນຕຣາ ແລ້ວຖືກຂ້າໃນພິທີຍັດ (kratu).
Verse 6
परम्पराकं समनं प्रोक्षणञ्च बधार्थकम् पूजा नमस्यापिचितिः सपर्यार्चार्हणाः समाः
paramparāka, samana ແລະ prokṣaṇa ແມ່ນຄຳທີ່ໃຊ້ເອີ້ນການພອມພິທີດ້ວຍການພົດນ້ຳສັກສິດ ເພື່ອກົດຂີ່ ຫຼືຜູກມັດພະລັງອັນບໍ່ດີ. ສ່ວນ pūjā, namasyā, apaciti, saparyā, arcā ແລະ arhaṇā ແມ່ນຄຳພ້ອມຄວາມ ສຳລັບການນະມັດສະການ ແລະການຖວາຍກຽດດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ.
Verse 7
वरिवस्या तु शुश्रूषा परिचर्याप्युपासनम् नियमो ब्रतमस्त्री तच्चोपवासादि पुण्यकम्
«ວຣິວັສຍາ» ແມ່ນການຮັບໃຊ້ດ້ວຍຄວາມໃສ່ໃຈ; «ຊຸຊຣູຩາ» ແມ່ນການເຂົ້າຮ່ວມຮັບໃຊ້ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ; ແລະ «ປຣິຈຣະຍາ» ກໍແມ່ນການປະຕິບັດຮັບໃຊ້ໃນລັກສະນະການບູຊາ. «ນິຍະມະ» ແມ່ນການຄວບຄຸມທາງທຳ; «ວຣະຕະ» ແມ່ນການຖືສັດຕະປະຕິຍານ; ແລະວຣະຕະນັ້ນປະກອບດ້ວຍກຸສົນເຊັ່ນ ການອົດອາຫານ ແລະອື່ນໆ.
Verse 8
मुख्यः स्यात् प्रथमः कल्पो ऽनुकल्पस्तु ततो ऽधमः कल्पे विधिक्रमौ ज्ञेयौ विवेकः पृथगात्मता
ກັນລະປະ (kalpa) ທີ່ເປັນ «ມຸກຍະ» ຄວນຖືວ່າເປັນອັນດັບທຳອິດ; ສ່ວນ «ອະນຸກັນລະປະ» (anukalpa) ແມ່ນຮອງ ແລະຕ່ຳກວ່ານັ້ນ. ໃນກັນລະປະ ຄວນເຂົ້າໃຈລຳດັບພິທີການສອງປະການ (vidhi-krama) ຄື «ວິເວກະ» ການຈຳແນກຮູ້ຊັດ ແລະ «ປຣຶຖັກ-ອາດມະຕາ» ຄວາມແຍກຕ່າງຂອງຕົນເອງ.
Verse 9
संस्कारपूर्वं ग्रहणं स्यादुपाकरणं श्रुतेः भिक्षुः परिव्राट् कर्मन्दी पाराशर्यपि मस्करी
ການເລີ່ມຮຽນ/ສວດ «ສຣຸຕິ» (Śruti) ຄວນມີພິທີຊຳລະສິ່ງມົນທິນ (saṃskāra) ຕາມທີ່ກຳນົດໄວ້ເປັນກ່ອນ; ນີ້ເອີ້ນວ່າ «ອຸປາກະຣະນະ» (upākaraṇa) ພິທີເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງເວດ. ພິທີນີ້ຄວນຖືປະຕິບັດໂດຍ «ພິກຂຸ» (bhikṣu), «ປຣິວຣາດ» (parivrāṭ), «ກັມມັນດີ» (karmandī), «ປາຣາຊະຣະຍະ» (pārāśarya) ແລະ «ມັສກະຣີ» (Maskarī) ດ້ວຍ.
Verse 10
ऋषयः सत्यवचसःस्नातकश्चाप्लुतव्रती ये निर्जितेन्द्रियग्रामा यतिनो यतयश् च ते
ບັນດາຣິສີຜູ້ເວົ້າຄວາມຈິງ—ຜູ້ເປັນ snātaka ຜ່ານການຝຶກວິໄນສັກສິດຢ່າງຖືກຕ້ອງ—ຜູ້ຖືວຣະຕະບໍ່ຂາດຕອນ—ຜູ້ຊະນະຫມູ່ອິນທຣີຍະ (ປະສາດຮູ້ສຶກ) ທັງຫມົດ—ພວກນັ້ນແທ້ໆແມ່ນ «ຍະຕິນ» (yatins) ຜູ້ບຳເນັດພາວະນາ ແລະຜູ້ພາກພຽນໃນການອອກບວດ.
Verse 11
शरीरसाधनापेक्षं नित्यं यत् कर्म तद्यमः नियमस्तु स यत् कर्मानित्यमागन्तुसाधनम् स्याद् ब्रह्मभूयं ब्रह्मत्वं ब्रह्मसायुज्यमित्यपि
ກຳທີ່ເຮັດເປັນປະຈຳ ແລະອາໄສການຝຶກຝົນຮ່າງກາຍ ເອີ້ນວ່າ «ຍະມະ» (yama) ຄວາມສຳລວມ. ສ່ວນ «ນິຍະມະ» (niyama) ແມ່ນກຳທີ່ບໍ່ເຮັດຕະຫຼອດ ແຕ່ສຳເລັດໄດ້ດ້ວຍວິທີການເປັນຄັ້ງຄາວ ຫຼືດ້ວຍປັດໃຈພາຍນອກ. (ພາວະຜົນ) ນັ້ນຍັງເອີ້ນວ່າ «ພຣະຫມະ-ພູຍະ» (brahma-bhūya) ການເປັນພຣະຫມະ, «ພຣະຫມະຕະວະ» (brahmatva) ພຣະຫມະພາວະ, ຫຼື «ພຣະຫມະ-ສາຍຸຊະຍະ» (brahma-sāyujya) ການຮ່ວມປະສານກັບພຣະຫມະ.
Frequently Asked Questions
A ritual-lexical map: precise definitions for lineage identifiers (vaṃśa, gotra, kula), priestly roles (ācārya, ādeṣṭā; Adhvaryu/Udgātṛ/Hotṛ), and yajña technicalities (caṣāla, altar-space terms, āmikṣā, pṛṣadājya, paramānna, upākṛta), including synonym clusters for consecration and worship.
By standardizing terms for restraint, vows, worship, and disciplined study (upākaraṇa), it protects correct practice and right understanding; the culminative framing—yama/niyama leading toward brahma-bhūya/brahma-sāyujya—connects technical observance to liberation-oriented transformation.