Adhyaya 122
Chapter 122 — Kāla-gaṇana (Computation of Time)
ອັກນິເລີ່ມອະທິບາຍວິຊາການຄຳນວນເວລາຢ່າງເປັນລະບຽບ (samāgaṇa) ອີງໃສ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງດວງອາທິດ ແລະເດືອນຈັນທຣະທີ່ເລີ່ມຈາກເດືອນ Caitra. ບົດນີ້ວາງແຜນການຄຳນວນຕາມກົດ ໂດຍໃຊ້ຄຳສັບແທນຕົວເລກ ແລະການດຳເນີນຕາມຕຳແໜ່ງ ເພື່ອຫາປັດໃຈປະຕິທິນ: vāra (ວັນອາທິດ/ວັນປະຈຳອາທິດ), tithi (ວັນຈັນ), nāḍī/ghaṭikā (ໜ່ວຍເວລາ), nakṣatra (ດາວນັກສັດຕຣະ), yoga ແລະ karaṇa. ມີຂັ້ນຕອນຄະນິດສາດເຊັ່ນ ລົບ, ຄູນ 60, ຈັດການຜົນຫານ/ເສດ (ຮວມທັງ “ໜີ້” ຫຼືຄ່າລົບ) ແລະການແກ້ໄຂຕາມເດືອນ ພ້ອມກໍລະນີພິເສດເຊັ່ນ ການນັບຖອຍຈາກ rāśi (ລາສີ) ບາງຢ່າງ ແລະເງື່ອນໄຂຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ/ຄວາມແຕກຕ່າງຂັ້ນຕອນ ທີ່ຕ້ອງຊົດເຊີຍດ້ວຍການບູຊາຕາມສັດສ່ວນຂອງຄວາມຄາດເຄື່ອນ. ທ້າຍສຸດ ກຳນົດກົດໃຫ້ yoga ຄົງທີ່ໂດຍເທົ່າກັນຄ່າວັດຂອງດວງອາທິດ-ດວງຈັນ ແລະການຫາ karaṇa (ຮວມ Kintughna ທີ່ Pratipad) ໂດຍວາງການຄຳນວນປະຕິທິນເປັນເຕັກໂນໂລຊີແຫ່ງທຳມະ ເພື່ອໃຫ້ເວລາພິທີຖືກຕ້ອງ ຮັກສາລະບຽບສັງຄົມ ແລະໃຫ້ການກະທຳສອດຄ່ອງກັບກົດແຫ່ງຈັກກະວານ.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
A procedural arithmetic for calendrical computation: operations with multipliers (notably 60), quotient/remainder placement, fixed remainders (e.g., 27 for nakṣatra/yoga), month-by-month insertions (kṣepa), and handling of ṛṇa (negative) cases and reverse-counting across specific rāśis.
By establishing kāla-śuddhi—right timing and corrected calendrical factors—so rituals and vows align with cosmic order; the chapter frames precise Jyotiṣa computation as a dharmic aid that supports efficacy of practice, ethical order, and inner discipline toward puruṣārthas.