Adhyaya 162

Verse 1

आग्रत्स्वप्नसुसुप्त्यान्तमुक्तमिति ङ , छ , ञ च इत्य् आग्नेये अशौचनिर्णय इत्य् आदिः, सत्यमानन्दमद्वयमित्यन्तः पाठो ग पुस्तके नास्ति अथ द्विषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः धर्मशास्त्रकथनं पुष्कर उवाच मनुर्विष्णुर्याज्ञवल्को हारीतो ऽत्रिर्यमो ऽङिगिराः वसिष्ठदक्षसंवर्तशातातपपराशराः

«…ສິ້ນສຸດດ້ວຍຄຳວ່າ: ຕື່ນ, ຝັນ, ແລະ ຫຼັບລຶກ—ດັ່ງນີ້ໄດ້ປະກາດ»—ເຊັ່ນນີ້ແມ່ນການອ່ານຕາມສາຍສຳນວນ (ṅ, cha, ña). ໃນອາກເນຍ (ອັກນິປຸຣານະ) ເລີ່ມດ້ວຍ «ການວິນິດໄສຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ (aśauca)»; ແລະບົດສິ້ນສຸດ «(ພຣະອົງແມ່ນ) ຄວາມຈິງ, ຄວາມປິຕິ, ບໍ່ມີຄູ່» ບໍ່ພົບໃນຕົ້ນສະບັບ ‘ga’. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 162 «ການອະທິບາຍທຳມະສາດສະຕຣະ». ພຸສກະຣະກ່າວວ່າ: ມະນຸ, ວິສນຸ, ຍາຊະຍະວັນກະຍະ, ຮາຣີຕະ, ອະຕຣິ, ຍະມະ, ອັງຄິຣະສ, ວະສິດຖະ, ດັກສະ, ສຳວັຣຕະ, ຊາຕາຕະປະ, ແລະ ປະຣາຊະຣະ ແມ່ນອຳນາດອ້າງອີງ।

Verse 2

आपस्तम्बोशनोव्यासाः कात्ययनबृहस्पती गोतमः शङ्खलिखितौ धर्ममेते यथाब्रुवन्

ອາປັສຕັມບະ, ອຸສະນະສ, ວຽາສະ, ກາຕະຍາຍະນະ, ບຣິຫັສປະຕິ, ໂຄຕະມະ, ແລະ ຊັງຄະ-ລິຂິຕະ—ບັນດາອຳນາດອ້າງອີງເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ປະກາດທຳມະ ຕາມທີ່ພວກເຂົາໄດ້ອະທິບາຍໄວ້।

Verse 3

तथा वक्ष्ये समासेन भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु प्रवृत्तञ्च निवृत्तञ्च द्विविधङ्कर्म वैदिकं

ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍໂດຍຫຍໍ້—ຈົ່ງຟັງ—ສິ່ງທີ່ປະທານທັງຄວາມສຸກໃນໂລກ ແລະ ການຫຼຸດພົ້ນ. ກຳວິດິກ (karma) ມີສອງປະເພດ: ທາງປະພຶດ (pravṛtti) ແລະ ທາງຖອນຕົວ (nivṛtti)។

Verse 4

काम्यं कर्म प्रवृत्तं स्यान्निवृत्तं ज्ञानपूर्वकं वेदाभ्यासस्तपो ज्ञानमिन्दियाणाञ्च संयमः

ກຳທີ່ເຮັດເພາະຄວາມປາຖະໜາ ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າເປັນທາງປະພຶດ (pravṛtti)؛ ສ່ວນກຳແຫ່ງນິວັດ (nivṛtti) ອາໄສປັນຍາເປັນພື້ນ. ການຝຶກວິດະ, ຕະປະ, ຄວາມຮູ້ແທ້, ແລະການສຳລວມອິນຊີ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນວິທີຂອງມັນ।

Verse 5

अहिंसा गुरुसेवा च निःश्रेयसकरं परं सर्वेषामपि चैतेषामत्मज्ञानं परं स्मृतं

ອະຫິງສາ (ບໍ່ເຮັດຮ້າຍ) ແລະ ການຮັບໃຊ້ຄູອາຈານ (guru-sevā) ແມ່ນວິທີອັນສູງສຸດ ທີ່ນຳໄປສູ່ນິຫ໌ເສຣຍະສະ (niḥśreyasa) ຄວາມດີສູງສຸດ. ແຕ່ໃນບັນດາທັງໝົດນີ້ ຄວາມຮູ້ແຫ່ງອາດຕະມາ (Self-knowledge) ຖືກຈື່ຈຳວ່າສູງສຸດ.

Verse 6

तच्चग्र्यं सर्वविद्यानां प्राप्यते ह्य् अमृतं ततः सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि

ຄວາມຮູ້ນັ້ນແມ່ນສູງສຸດໃນບັນດາວິຊາທັງປວງ; ເມື່ອບັນລຸແລ້ວ ຄວາມອະມະຕະ (ອະມິຕະ) ຍ່ອມໄດ້ຮັບແທ້. ແລ້ວຈຶ່ງເຫັນອາດຕະມາໃນສັດທັງປວງ ແລະເຫັນສັດທັງປວງໃນອາດຕະມາ.

Verse 7

समम्पश्यन्नात्मयाजी स्वाराज्यमधिगच्छति आत्मज्ञाने समे च स्याद्वेदाभ्यासे च यत्नवान्

ຜູ້ໃດເຫັນທຸກສິ່ງດ້ວຍສາຍຕາເທົ່າທຽມ ແລະບູຊາອາດຕະມາເປັນຍັດຍະພາຍໃນ (ātma-yajña) ຍ່ອມບັນລຸສະວາຣາຊະ (ອຳນາດເຫນືອຕົນ). ຄວນດຳລົງຢູ່ໃນຄວາມຮູ້ແຫ່ງອາດຕະມາ ແລະຄວາມເທົ່າທຽມ ພ້ອມທັງພາກພຽນໃນການຝຶກສຶກສາວິດະຢ່າງມີວິໄນ.

Verse 8

एतद्द्विजन्मसामर्थ्यं ब्राह्मणस्य विशेषतः एतद्द्विजन्मसाग्र्यमिति ख , ङ , झ , ञ , ट च एतद्द्विजन्मसामग्रीति घ वेदशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो यत्र तत्राश्रमे वसन्

ນີ້ແມ່ນພະລັງອັນໂດດເດັ່ນຂອງຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ ໂດຍສະເພາະຂອງພຣະພຣາຫມັນ. (ບາງສຳນວນອ່ານວ່າ «ຄວາມເປັນອັນສູງສຸດຂອງຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ» ແລະອີກສຳນວນອ່ານວ່າ «ຄວາມຄົບຖ້ວນ/ອຸປະກອນຄົບຖ້ວນຂອງຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ».) ຜູ້ຮູ້ແທ້ເນື້ອຫາແລະຫຼັກການຂອງເວດ ແລະ ສາດສະຕຣ ຢູ່ໃນອາສຣະມໃດກໍຕາມ ຍ່ອມມີຄວາມສາມາດນັ້ນ.

Verse 9

इहैव लोके तिष्ठन् हि ब्रह्मभूयाय कल्प्यते स्वाध्यायानामुपाकर्म श्रावण्यां श्रावणेन तु

ໃນໂລກນີ້ເທົ່ານັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ຍັງດຳລົງຢູ່ ບຸກຄົນຍ່ອມເໝາະສົມສຳລັບການບັນລຸສະພາວະແຫ່ງພຣະພຣະຫມັນ (Brahman). ພິທີ upākarma ອັນເປັນການເລີ່ມສະວາດຍາຍ (ການທ່ອງວິດ) ໃໝ່ ພຶງກະທຳໃນວັນເຕັມດວງ Śrāvaṇī ໃນເດືອນ Śrāvaṇa.

Verse 10

हस्ते चौषधिवारे च पञ्चम्यां श्रावणस्य वा पौषमासस्य रोहिण्यामष्टकायामथापि वा

ອີກທັງ ເມື່ອນັກສັດ (lunar mansion) ເປັນ Hasta, ໃນວັນ Auṣadhivāra («ວັນຢາ»), ໃນວັນທີ 5 ຂອງເດືອນ Śrāvaṇa, ໃນວັນທີ່ Rohiṇī ຕົກໃນເດືອນ Pauṣa, ຫຼືໃນວັນ Aṣṭakā ເຊັ່ນກັນ—ທັງໝົດນີ້ແມ່ນເວລາມົງຄຸນທີ່ກຳນົດໄວ້.

Verse 11

जलान्ते छन्दसाङ्कुर्यादुत्सर्गं विधिवद्वहिः त्र्यहं प्रेतेष्वनध्यायः शिष्यर्त्विग्गुरुबन्धुषु

ທີ່ຂອບນ້ຳ ພຶງກະທຳພິທີ utsarga (ການປ່ອຍ/ຢຸດການທ່ອງເວດ) ຕາມພິທີກຳນົດໃຫ້ຖືກຕ້ອງ. ເມື່ອມີການເສຍຊີວິດ ການຮຽນວິດຈະຖືກຫ້າມ (anadhyāya) ສາມມື້ ໃນກໍລະນີຂອງສິດ, ພຣະຣິດວິກ (ປະໂລຫິດຜູ້ປະກອບພິທີ), ຄູອາຈານ, ແລະຍາດພີ່ນ້ອງ.

Verse 12

उपाकर्मणि चोत्सर्गं स्वशाखाश्रोत्रिये तथा सन्ध्यागर्जितनिर्घाते भूकम्पोल्कानिपातने

ໃນພິທີ Upākarman ແລະໃນ (ເວດ-)Utsarga ດ້ວຍ; ອີກທັງເມື່ອຈະສອນ śrotriya (ຜູ້ຊຳນານເວດ) ຜູ້ຢູ່ໃນສາຂາເວດດຽວກັນ; ແລະໃນຍາມສັນທະຍາເມື່ອມີສຽງຟ້າຮ້ອງຟ້າຜ່າອັນກັງວານ, ເມື່ອແຜ່ນດິນໄຫວ, ຫຼືເມື່ອອຸລະກາ/ດາວຕົກ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນໂອກາດທີ່ຢູ່ໃຕ້ກົດການຫ້າມ/ຍົກເວັ້ນການຮຽນແລະການທ່ອງ.

Verse 13

समाप्य वेदं ह्य् अनिशमारण्यकमधीत्य च पञ्चदश्यां चतुर्दश्यामष्टम्यां राहुसूतके

ເມື່ອສຳເລັດການຮຽນວິດາແລ້ວ ຄວນຮຽນ «ອາຣັນຍະກະ» ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ; ແຕ່ໃນວັນຈັນທຣະ 15, 14, 8 ແລະໃນເວລາຄຣາສ (ເອີ້ນວ່າ ເວລາເກີດຂອງຣາຫຸ) ຄວນຫ້າມຮຽນວິດາ।

Verse 14

ऋतुसन्धिषु भुक्त्वा वा श्राद्विकं प्रतिगृह्य च पशुमण्डूकनकुलश्वाहिमार्जारशूकरैः

ການກິນໃນເວລາຕໍ່ກັນຂອງລະດູການ ຫຼືການຮັບຂອງຖວາຍທີ່ເກືອບກັບພິທີ «ສຣາດທະ»; ແລະເນື່ອງຈາກການປົ່ນເປື້ອນຈາກງົວ, ກົບ, ພັງພອນ (mongoose), ໝາ, ງູ, ແມວ, ແລະໝູ—ຍ່ອມເປັນອະສຸຈິ ແລະຖືກຈຳກັດ।

Verse 15

कृतेन्तरे त्वहोरात्रं शक्रपाते तथोच्छ्रिये श्वक्रोष्टुगर्धभोलूकमासवाणर्तुनिस्वने

ໃນຊ່ວງທີ່ຄວາມຕາຍກຳລັງໃກ້ເຂົ້າມາ ຕະຫຼອດກາງວັນແລະກາງຄືນ—ເມື່ອມີຝົນຂອງອິນທຣະ ແລະການຜັນຜວນຜິດປົກກະຕິ—ຖ້າເກີດສຽງອັບມົງຄຸນ ເຊັ່ນ ໝາຫອນ, ໝາປ່າຮ້ອງ, ລາຮ້ອງ, ນົກຮູກຮ້ອງ, ແລະສຽງບໍ່ຖືກເວລາຂອງເດືອນ ລົມ ແລະລະດູ—ນັ້ນແມ່ນນິມິດອັບມົງຄຸນ।

Verse 16

अमेध्यशवशूद्रान्त्यश्मशानपतितान्तिके अशुभासु च तारासु विद्युत्स्तनितसम्प्लवे

ໃກ້ສິ່ງບໍ່ສະອາດ, ໃກ້ສົບ, ໃກ້ຊູດຣະ, ໃກ້ຄົນນອກວັນນະ, ໃກ້ປ່າຊ້າ/ສະຖານທີ່ເຜົາສົບ, ຫຼືໃກ້ຄົນຕົກຈາກທຳ; ແລະເມື່ອດາວເປັນອັບມົງຄຸນ, ໃນເວລາຟ້າຜ່າແລະຟ້າຮ້ອງ, ແລະທ່າມກາງຝົນຕົກຮຸນແຮງວຸ່ນວາຍ—ຄວນຫຼີກລ້ຽງການປະກອບພິທີ।

Verse 17

भुत्क्वार्द्रपाणिरम्भोन्तरर्धरात्रे ऽतिमारुते पांशुवर्षे दिशान्दाहे सन्ध्यानीहारभीतिषु

ຫຼັງຈາກກິນແລ້ວ ໃນຂະນະທີ່ມືຍັງຊຸ່ມ—ເມື່ອຢູ່ໃນນ້ຳ; ໃນເວລາທ່ຽງຄືນ; ເມື່ອລົມແຮງຫຼາຍ; ເມື່ອມີຝົນຝຸ່ນ; ເມື່ອທິດທັງຫຼາຍເຫັນຄືກຳລັງໄໝ້; ແລະໃນຄວາມມືດຄ່ຳຍາມແລງທີ່ມີໝອກ ແລະເວລາຫວາດກົວ—ຄວນຫຼີກລ້ຽງ/ລະວັງການກະທຳທີ່ບໍ່ຄວນ।

Verse 18

धावतः प्राणिबाधे च विशिष्टे गृहमागते ब्रह्मचर्याय कल्प्यते इति ङ स्वशाखाश्रोत्रिये मृते इति घ , झ , ञ , ट च शशमार्जारशूकरैर् इति ङ खरोष्ट्रयानहस्त्यश्वनौकावृक्षादिरोहणे

ເມື່ອກຳລັງແລ່ນຢ່າງຮີບຮ້ອນ, ເມື່ອມີການບາດເຈັບຕໍ່ສັດມີຊີວິດ, ແລະເມື່ອແຂກຜູ້ມີກຽດມາຮອດເຮືອນ—ໃນການນີ້ ຖືກກຳນົດໃຫ້ຮັກສາ «ພຣະຫມະຈັຣຍາ» (ຄວາມສຳລວມ/ຄວາມບໍລິສຸດ). ເຊັ່ນດຽວກັນ ເມື່ອສໂຣຕຣິຍະ (śrotriya) ຜູ້ຮູ້ເວດະໃນສາຂາຂອງຕົນເສຍຊີວິດ. ອີກທັງໃນກໍລະນີກ່ຽວກັບກະຕ່າຍ, ແມວ, ແລະໝູປ່າ; ແລະໃນການຂຶ້ນຫມາກລາ ຫຼືອູດ, ຂີ່ພາຫະນະ, ຂຶ້ນຊ້າງ ຫຼືມ້າ, ລົງເຮືອ, ຫຼືປີນຕົ້ນໄມ້ ແລະອື່ນໆ ກໍຢູ່ໃນຂອບເຂດນີ້.

Verse 19

सप्तत्रिंशदनध्यायानेतांस्तात्कालिकान्विदुः

ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ຖືກຮູ້ຈັກວ່າເປັນ 37 ວັນ «ອະນັດຍາຍ» ເຊິ່ງເປັນໄລຍະທີ່ຄວນຢຸດການສຶກສາເວດະຊົ່ວຄາວ।