Adhyaya 252
Chapter 252 — व्यवहारकथनं (Vyavahāra-kathana: On Legal Procedure)
ອັກນິເລີ່ມຄູ່ມືນິຕິສາດໃນສາຍທະນູຣະເວດ ໂດຍກຳນົດ «ວະຍະວະຫາຣະ» ເປັນການຈຳແນກນະຍະ ແລະ ອະນະຍະ ແລະອະທິບາຍດ້ວຍການຈັດໝວດຊັ້ນໆ: ມີສີ່ສ່ວນ, ສີ່ຖານ, ແລະສຳເລັດດ້ວຍວິທີນະໂຍບາຍສີ່ປະການ. ການພິພາກສາຕັ້ງຢູ່ເທິງທຳມະ, ຂັ້ນຕອນສານ, ຈະຣິຕຣະ/ປະເພນີ (caritra) ແລະ ພຣະຣາຊະບັນຍັດ (raja-sasana) ໂດຍເນັ້ນການຟ້ອງຮ້ອງ–ການໂຕ້ຕອບ ແລະບົດບາດສຳຄັນຂອງພະຍານ. ບົດນີ້ລຽງ 18 ຫົວຂໍ້ຄະດີ: ຫນີ້ສິນ, ຝາກຮັກສາ, ຫຸ້ນສ່ວນ, ຖອນຄືນການໃຫ້, ຮັບໃຊ້–ຄ່າແຮງງານ, ຂາຍໂດຍບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງ, ບໍ່ສົ່ງມອບ, ການຊື້ຂາຍບໍ່ຍຸດຕິທຳ, ຜິດຂໍ້ຕົກລົງ, ຄະດີທີ່ດິນ, ການແຕ່ງງານ, ມໍຣະດົກ, ຄວາມຮຸນແຮງ, ດ່າທໍ–ທຳຮ້າຍກາຍ, ພະນັນ, ແລະຄະດີອື່ນໆ; ແລະກ່າວວ່າແຕກອອກເປັນຮ້ອຍປະເພດຕາມການກະທຳຂອງມະນຸດ. ຕໍ່ມາອັກນິວາງຈັນຍາບັນສານ (ສະພະຍະທີ່ບໍ່ເລືອກຂ້າງ, ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້), ລະບຽບເອກະສານ, ກົດເກນການຟ້ອງກັບ ແລະຜູ້ຄ້ຳປະກັນ, ໂທດຕໍ່ການກ່າວຫາເທັດ, ແລະລຳດັບພິສູດ (ເອກະສານ, ການຄອບຄອງ, ພະຍານ; ບໍ່ມີຈຶ່ງໃຊ້ການທົດສອບ/ordeal). ທ້າຍສຸດກ່າວເຖິງອາຍຸຄວາມ, ສິດຕາມໃບກຳກັບກັບການໃຊ້ປະໂຫຍດ, ການເຮັດໃຫ້ໂມຄະດ້ວຍການຫລອກລວງ/ບັງຄັບ, ເງື່ອນໄຂຜ່ອນໂທດ, ການຊົດໃຊ້ການລັກ, ແລະມາດຕະຖານດອກເບ້ຍ; ວາງພຣະຣາຊາເປັນຜູ້ຮັບປະກັນຄວາມສະຫງົບດ້ວຍຂັ້ນຕອນທີ່ມີວິໄນ។
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Dharma (truth-based righteousness), vyavahāra (formal procedure), caritra (customary practice), and rājaśāsana (royal ordinance).
Written documentation (likhita), possession/enjoyment (bhukti), and witnesses (sākṣi). If these are unavailable, an ordeal (divya) may be prescribed.
Vyavahāra is organized into eighteen principal titles of dispute with a hundred sub-branches, reflecting the diversity of human transactions and conflicts.
Impartiality toward friend and enemy, freedom from greed and anger, disciplined assembly conduct, and competence grounded in Śruti/Veda learning.