Adhyaya 248
Chapter 248: धनुर्वेदः (Dhanurveda — Science of War and Archery Discipline)
ພຣະອັກນີເປີດຫົວໜ່ວຍທະນຸເວດ ໂດຍນິຍາມວິທະຍາສາດການສົງຄາມວ່າເປັນ “ສີ່ຂາ” ຕາມກອງທັບ 4 ປະເພດ: ລົດຮົບ, ຊ້າງ, ມ້າ, ທະຫານຮາບ; ແລະຕາມແນວສອນແບບເວດະເປັນ “ຫ້າປະການ” ຕາມວິທີໃຊ້ອາວຸດ: ອາວຸດຍິງ, ອາວຸດຂວ້າງດ້ວຍມື, ອຸປະກອນຕັ້ງແລ້ວປ່ອຍ, ອາວຸດບໍ່ຍິງ, ແລະການຕໍ່ສູ້ມືຕໍ່ມື. ຈາກນັ້ນຈັດໝວດເປັນຄູ່: śastra/astra (ອາວຸດ/ລູກສອນຫຼືມິສາຍ) ແລະ ວິທີຕົງ/ຫຼອກລວງ (māyā), ພ້ອມຍົກຕົວຢ່າງ yantra-mukta (ປ່ອຍດ້ວຍກົນໄກ) ແລະ pāṇi-mukta (ປ່ອຍດ້ວຍມື). ບົດນີ້ຍ້າຍໄປສູ່ລະບຽບວິໄນ: ຄວາມພ້ອມດ້ວຍເຄື່ອງປ້ອງກັນ, ການປະລອງຕາມຂັ້ນ (ເນັ້ນທະນູ ແລະ ຫອກ), ແລະລຳດັບການສອນ—ພຣາຫມັນເປັນອາຈານໃຫ້ກະສັດຕະຣິຍ/ໄວສະຍະ; ຊູດຣະອາດເຂົ້າຮຽນໄດ້ຜ່ານການຝຶກ ແລະການຮັບໃຊ້ຊ່ວຍພຣະຣາຊາ. ສ່ວນເຕັກນິກລະອຽດກ່າວເຖິງທ່າຢືນແລະມາດຕະວັດ (samapada, vaiśākha, maṇḍala, ālīḍha, pratyālīḍha, vikaṭa, sampuṭa) ແລະຂັ້ນຕອນຍິງທະນູ: ການນົບນ້ອມ, ການຂຶ້ນສາຍທະນູຢ່າງປອດໄພ, ການວາງທີ່ສະດື/ສະໂພກ, ແນວເລັງຕາ–ຫູ, ການຈັບລູກສອນ, ການດຶງ–ປ່ອຍ, ການຕາມທ່າຫຼັງປ່ອຍ ແລະການຈັດອັນດັບຝີມື. ກຳນົດຂະໜາດມາດຕະຖານຂອງລູກສອນແລະທະນູ ແລະຂະຫຍາຍໄປສູ່ການຮົບເທິງມ້າ, ລົດ, ແລະຊ້າງ ໂດຍຊູ້ຢູ່ໃນຂອບເຂດທຳມະ.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Precise operational metrics and biomechanics: stance geometry and spacing (vitasti/aṅgula-based), bow brace/clearance set to twelve aṅgulas, standardized bow and arrow lengths (3–4 hasta bows; 10–12 muṣṭi arrows), and a procedural aiming line maintained between the eye and the ear.
It frames martial skill as dharma-sādhana: disciplined posture, restraint, correct measure, and role-based duty (service to the king and protection of order) convert warfare-knowledge into a regulated vidyā aligned with righteous conduct rather than mere violence.