Adhyaya 330
Chapter 330 — Chandaḥ-sāra (Essence of Prosody): Chandojāti-nirūpaṇam (Determination of Metrical Jātis)
ໃນອັດທະຍາຍນີ້ ພຣະອັກນີຈັດລະບົບ Chhandas-śāstra ໂດຍກຳນົດ “jāti” ຂອງສັນທະລັກຕາມຈຳນວນ mātrā, ກົດການຕັດພະຍາງ ແລະ ເຫດຜົນຮູບແບບ gaṇa. ຕອນເປີດວາງອະນຸກົມຂອງສັນທະລັກ—Utkr̥ti ແລະຮູບທີ່ສືບຕໍ່—ພ້ອມອະທິບາຍຊື່ທີ່ເທົ່າກັນຕາມສາຍປະເພນີ (ເຊັ່ນ Atyaṣṭi ເທົ່າ Aṣṭi). ພຣະອັກນີແຍກແນວ laukika ແລະ ārṣa ເຊື່ອມການໃຊ້ແບບຄລາສສິກກັບຫຼັກການວັດແທກແບບເວດິກ, ແລ້ວເຂົ້າສູ່ແກນວິຊາ: ໂຄງສ້າງ pāda ແລະ gaṇa ເປັນອົງປະກອບພື້ນຖານ. ບົດນີ້ລົງລຶກໃນຕະກູນ Āryā ທີ່ອີງ mātrā—gaṇa ກຳນົດ, ຂໍ້ຈຳກັດ pāda ຄີກ/ຄູ່, ແລະຊະນິດ vipulā, capalā, mahācapalā ພ້ອມຄຳສຳພັນການຂັບຮ້ອງ gīti/upagīti/udgīti. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງ Vaitālīya ແລະແຜນ gopucchandas 10 ປະເພດ, ພ້ອມວິທີ “vṛtti” (prācyavṛtti/udīcyavṛtti) ແລະແບບມີຊື່ cāru-hāsinī, cāntikā, citrā, upacitrā. ທ້າຍສຸດອະທິບາຍຫຼັກຈື່ຈຳແລະລະຫັດ (ເຊັ່ນ gu ແທນ guru ໜຶ່ງ) ເພື່ອຮັກສາແລະຄຳນວນສັນທະລັກ ສະທ້ອນການປະສານຄວາມສັກສິດກັບຄວາມແມ່ນຍຳທາງເຕັກນິກຂອງປູຣານະ.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter emphasizes mātrā-based metrical computation and gaṇa-governed pāda construction, especially for the Āryā family and its variants, including named procedures (vṛtti) and mnemonic coding rules.
By formalizing correct metrical knowledge, it safeguards accurate recitation and transmission of sacred and classical texts; disciplined attention to measure (mātrā/akṣara) becomes a dharma-supporting practice that aligns aesthetic skill with sacred order.