Adhyaya 296
Chapter 296 — Viṣa-cikitsā: Mantras and Antidotes for Poison, Stings, and Snake-bite
ອັດທະຍາຍນີ້ໃນຫົວຂໍ້ອາຍຸເວດ ພຣະອັກນີຖ່າຍທອດໃຫ້ວະສິດຖະ ວິທີຮັກສາພິດ (viṣa-cikitsā) ຢ່າງກະທັດຮັດ ທີ່ປະສົມການໃຊ້ມັນຕຣາກັບການປິ່ນປົວດ່ວນ ແລະຕໍາຮັບຢາສົມຸນໄພ. ຕອນຕົ້ນມີມັນຕຣາລົບພິດສໍາລັບພິດປອມ/ພິດທີ່ຖືກໃຫ້, ພິດຫຼາກຊະນິດ ແລະພິດຈາກງູ ໂດຍພາບພົບວ່າດຶງ “ຄວາມມືດດັ່ງເມກ” ອອກ ແລະກັກ/ປິດກັ້ນໃນທ້າຍມັນຕຣາ. ສູດທີສອງເອີ້ນ sarvārtha-sādhaka ຮວມບີຊະມັນຕຣາ ກັບເຄື່ອງໝາຍໄວສະນະວະ ແລະການອະທິຖານເຖິງພຣະກຣິສນະ. ມັນຕຣາ “Pātāla-kṣobha” ຖວາຍແດ່ຣຸດຣະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຫມູ່ເປຣຕະ ໃຊ້ເພື່ອລົບພິດຢ່າງວ່ອງໄວໃນການຕໍາ/ຕໍາຕອດ ແລະງູກັດ ແມ່ນແຕ່ພິດຈາກການແຕະຕ້ອງກະທັນຫັນ. ຕໍ່ມາເວົ້າເຖິງການຮັກສາປະຕິບັດ: ຕັດ/ຈີ່ຮອຍກັດ ແລະຢາແກ້ພິດທີ່ມີ śirīṣa, ນ້ໍາຢາງ arka, ເຄື່ອງເທດເຜັດ ພ້ອມການໃຊ້ຫຼາຍທາງ: ດື່ມ, ທາ, ຢາປ້າຍຕາ (collyrium), ແລະ nasya ຫຍອດດັງ.
Shlokas
Verse 1
माकृत्रिमविषमुपविषं नाशय नानाविषं दष्टकविषं नाशय धम दम वम मेघान्धकारधाराकर्षनिर्विषयीभव संहर गच्छ आवेशय विषोत्थापनरूपं मन्त्रान्ताद्विषधारणं ॐ क्षिप ॐ क्षिप स्वाहा ॐ ह्रीं खीं सः ठन्द्रौं ह्रीं ठः जपादिना साधितस्तु सर्पान् बध्नाति नित्यशः
“ຈົ່ງທຳລາຍພິດທີ່ປຸງແຕ່ງ ແລະພິດຮອງ; ຈົ່ງທຳລາຍພິດນານາ; ຈົ່ງທຳລາຍພິດຈາກການກັດ. ‘ທະມ ດະມ ວະມ’—ຈົ່ງດຶງອອກຄວາມມືດຄືເມກທີ່ໄຫຼຫຼາກ (ຄືພິດທີ່ແຜ່); ຈົ່ງເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ພິດເປັນກາງ; ຈົ່ງທຳລາຍ, ຈົ່ງໄປ, ຈົ່ງເຂົ້າໄປສິງ (ແລະຈັບມັນ) ໂດຍຮູບທີ່ຍົກຂຶ້ນແລະຂັບພິດອອກ. ທ້າຍມັນຕຣາ ໃຫ້ກັກ/ຄຸ້ມພິດ: ‘ໂອມ ກຩິປ ໂອມ ກຩິປ ສະວາຫາ; ໂອມ ຮຣີໍມ ຂີໍມ ສະຫ ຖັນດຣົາໍມ ຮຣີໍມ ຖະຫ.’ ເມື່ອສຳເລັດດ້ວຍການສວດຊ້ຳ (japa) ແລະອື່ນໆ ມັນຕຣານີ້ຈະຜູກມັດ/ປາບງູໄດ້ເປັນນິດ.”
Verse 2
एकद्वित्रिचतुर्वीजः कृष्णचक्राङ्गपञ्चकः गोपीजनवल्लभाय स्वाहा सर्वार्थसाधकः
ສູດມັນຕຣາທີ່ປະກອບດ້ວຍ ວີຊະ (seed) ແບບ 1, 2, 3, ແລະ 4 ພະຍາງ, ພ້ອມກັບການເອີ້ນຫາ ກຣິສນະ, ຈັກຣະ (ຈັກຣະສຸດັຣຊະນະ) ແລະເຄື່ອງໝາຍ 5 ປະການ (ຂອງວິສນຸ), ລົງທ້າຍດ້ວຍ “ສະວາຫາ” ແດ່ “ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງສາວລ້ຽງງົວ” — ນີ້ແມ່ນຜູ້ບັນລຸເປົ້າໝາຍທຸກປະການ.
Verse 3
ॐ नमो भगवते रुद्राय प्रेताधिपतये गुत्त्व गर्ज भ्रामय मुञ्च मुह्य कट आविश सुवर्णपतङ्ग रुद्रो ज्ञापयति ठ पातालक्षोभमन्त्रोयं मन्त्रणाद्विषनाशनः दंशकाहिदंशे सद्यो दष्टः काष्ठशिलादिना
«ໂອມ. ຂໍນະໂມຕໍ່ພຣະຣຸດຣະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຝູງເປຣຕະ. ‘ມັດໃຫ້ແນ່ນ! ຮ້ອງກັງວານ! ໝຸນວຽນ! ປ່ອຍ! ໃຫ້ຫຼົງງົງ! ຟັນ/ຕີ! ເຂົ້າໄປ!’ ໂອ ຜູ້ມີປີກຄໍາ!»—ດັ່ງນີ້ພຣະຣຸດຣະຊົງສັ່ງ. ນີ້ແມ່ນມົນຕຣາ ‘ປາຕາລະ-ກະໂຊບ’ (Pātāla-kṣobha); ດ້ວຍການສະດຸດສະຫຼອງມັນ ພິດຖືກທໍາລາຍ. ໃນກໍລະນີຖືກຕໍາ/ຖືກງູກັດ—ຖືກກັດກະທັນຫັນ ແມ່ນແຕ່ໂດຍໄມ້ ຫີນ ແລະອື່ນໆ—ໃຫ້ໃຊ້ເພື່ອລົບພິດທັນທີ.
Verse 4
विषशान्त्यै देहाद्दंशं ज्वालकोकनदादिना शिरीषवीजपुष्पार्कक्षीरवीजकटुत्रयं
ເພື່ອສະງົບພິດ ໃຫ້ຕັດເອົາຮອຍກັດອອກຈາກຮ່າງກາຍ ໂດຍໃຊ້ເຄື່ອງມືຮ້ອນ (ເຊັ່ນ ມີດຈີ້ໄຟ ແລະອື່ນໆ). ແລ້ວຈຶ່ງທາຢາປະສົມ: ເມັດແລະດອກ śirīṣa, ນ້ໍາຢາງນົມຂອງ arka, ເມັດ arka, ແລະ “ກະຕຸ-ຕຣະຍະ” (ເຄື່ອງເຜັດສາມຢ່າງ).
Verse 5
विषं विनाशयेत् पानलेपनेनाञ्जनादिना शिरीषपुश्पस्य रसभावितं मरिचं सितं
ພິດອາດຖືກທໍາລາຍໄດ້ໂດຍໃຫ້ກິນເປັນຢາດື່ມ, ທາເປັນຂີ້ເຜິ້ງ/ພາສະຕ໌, ຫຼືໃຊ້ເປັນອັນຈະນະ (collyrium) ແລະວິທີອື່ນໆ—ໂດຍໃຊ້ພິກໄທຂາວທີ່ຊຸບຊື່ມດ້ວຍນ້ໍາຄັ້ນຈາກດອກ śirīṣa.
Verse 6
पाननस्याञ्जनाद्यैश् च विषं हन्यान्न संशयः कोषातकीवचाहिङ्गुशिरीशार्कपयोयुतं
ໂດຍໃຫ້ກິນເປັນຢາດື່ມ, ໃຊ້ເປັນອັນຈະນະ (collyrium) ແລະວິທີອື່ນໆ ພິດຖືກກໍາຈັດ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ—ໂດຍຕໍາຮັບທີ່ປະສົມ koṣātakī, vacā, hiṅgu, śirīṣa ແລະນ້ໍາຢາງນົມຂອງ arka.
Verse 7
गुलु इति ञ ज्वालको कलदालिनेति ख कुटुत्रयं समेषाम्भो हरेन्नस्यादिना विषं रामठेक्ष्वाकुसर्वाङ्गचूर्णं नस्याद्विषापहं
‘ກຸລຸ’ (Gulu), ‘ຊວາລະກະ’ (Jvālaka) ແລະ ‘ກະລະດາລິນ’ (Kaladālin)—ສາມຢ່າງນີ້ໃຫ້ຕໍາຮ່ວມກັນກັບນ້ໍາປະລິມານເທົ່າກັນ ແລ້ວໃຫ້ຫຍອດເຂົ້າດັງເປັນນັສຍະ (nasya); ດ້ວຍນີ້ພິດຖືກຂັບອອກ. ອີກທັງ ຜົງທີ່ເຮັດຈາກພືດ Ikṣvāku ທັງຕົ້ນ ປະສົມກັບ Rāmaṭha ເມື່ອໃຊ້ເປັນນັສຍະ ກໍກໍາຈັດພິດໄດ້.
Verse 8
इन्द्रबलाग्निकन्द्रोणं तुलसी देविका सहा तद्रसाक्तं त्रिकटुकं चूर्णम्भक्ष्ययिषापहं पञ्चाङ्गं कृष्णपञ्चभ्यां शिरीषस्य विषापहं
Indrabala, Agni-kanda ແລະ Drona ພ້ອມກັບ Tulasi, Devika, Saha ນໍານ້ໍາຄັ້ນຂອງພືດເຫຼົ່ານັ້ນມາປົນ ແລ້ວເພີ່ມ Trikaṭuka ບົດເປັນຜົງໃຫ້ກິນ ເປັນຢາແກ້ພິດ. ອີກທັງ pañcāṅga (ຫ້າສ່ວນ) ຂອງຕົ້ນ Śirīṣa ປົນກັບ ‘Kṛṣṇā’ ຫ້າຢ່າງ ກໍເປັນຜູ້ທໍາລາຍພິດເຊັ່ນກັນ.
Frequently Asked Questions
It focuses on viṣa-cikitsā (Ayurvedic toxicology): mantric neutralization, emergency bite management, and antidotal formulations administered via pāna, lepa, añjana, and nasya.
It presents mantra-prayoga alongside procedural and pharmacological remedies, treating both as dharmic techniques revealed by Agni for preserving life and restoring order.