Adhyaya 295
Pañcāṅga-Rudra-vidhāna (The Fivefold Rudra Rite)
ຫຼັງຈາກຫົວຂໍ້ການແພດເກືອບກັບການຮັກສາການກັດ ແລະ ການຕໍ່ຍ, ພຣະອັກນິໄດ້ນໍາເສີນພິທີ «ຣຸທຣະ-ປັນຈາງກະ» ທີ່ໃຫ້ຜົນທົ່ວໄປ ແຕ່ເນັ້ນການປົກປ້ອງຈາກພິດ ແລະ ໂລກໄພ. ບົດນີ້ກໍານົດ «ອົງປະກອບ 5» ຂອງຣຸທຣະໃນແນວພິທີກໍາ: hṛdaya, śiva-saṅkalpa, śiva-mantra, sūkta, pauruṣa ແລະວາງການປະຕິບັດໄວ້ທີ່ nyāsa ກັບ japa ຕາມລໍາດັບ. ຕໍ່ມາອະທິບາຍການແບ່ງສ່ວນຂອງມັນຕຣາ: ṛṣi, chandas (Triṣṭubh, Anuṣṭubh, Gāyatrī, Jagatī, Paṅkti, Vṛhatī) ແລະ devatā ພ້ອມການເລືອກ devatā ຕາມເພດ (liṅga) ແລະປະເພດຣຸທຣະຕາມ anuvāka (Eka-Rudra, Rudra/Rudras). ທ້າຍສຸດຊີ້ການນໍາໃຊ້ເພື່ອການຮັກສາ: trailokya-mohana ເພື່ອກົດຂີ່ສັດຕູ/ພິດ/ໂລກ, ແລະມັນຕຣາ ວິສນຸ–ນຣະສິງຫະ 12 ແລະ 8 ພະຍາງ ເປັນຜູ້ທໍາລາຍ visha-vyādhi. ຍັງມີ Kubjikā, Tripurā, Gaurī, Candrikā, Viṣahāriṇī ແລະ «Prasāda-mantra» ເພື່ອເພີ່ມອາຍຸ ແລະ ສຸຂະພາບ ໃນຊັ້ນອາຍຸຣເວທຜ່ານການປ້ອງກັນດ້ວຍມັນຕຣາ.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे दष्टचिकित्सा नाम चतुर्णवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः पञ्चाङ्गरुद्रविधानं अग्निर् उवाच वक्ष्ये रुद्रविधानन्तु पञ्चाङ्गं सर्वदं परं हृदयं शिवसङ्कल्पः शिवः सूक्तन्तु पौरुषम्
ດັ່ງນີ້ໃນ ອັກນິ-ມະຫາປຸຣານະ ບົດທີ 294 ຊື່ “ການຮັກສາອາການຖືກກັດ/ຕໍາ” ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 295: “ພິທີຣຸດຣະແບບປັນຈາງຄະ (ຫ້າສ່ວນ)”. ອັກນິກ່າວວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້າຈະສອນ Rudra-vidhāna ອັນສູງສຸດແບບຫ້າສ່ວນ ຜູ້ປະທານທຸກຜົນ: ຄື Hṛdaya, Śiva-saṅkalpa, Śiva (ມັນຕຣາ), Sūkta ແລະ Pauruṣa.”
Verse 2
शिखाभ्यः सम्भृतं सूक्तमाशुः कवचमेव च शतरुद्रियमस्त्रञ्च रुद्रस्याङ्गानि पञ्च हि
ຈາກສິຂາ (ປົກຜົມມັດຢູ່ຍອດ) ໄດ້ຮວບຮວມເປັນສຸກຕະທີ່ເອີ້ນວ່າ «ອາຊຸ»; ອີກທັງມີ «ກະວະຈະ» ແລະ «ສະຕະຣຸທຣີຍະ» ເປັນ «ອັດສະຕຣະ»—ນີ້ແມ່ນອັງຄະ 5 ຂອງຣຸທຣະ.
Verse 3
पञ्चाङ्गान्न्यस्य तं ध्यात्वा जपेद्रुद्रांस्तः क्रमात् यज्जाग्रत इति सूक्तं यदृचं मानसं विदुः
ເມື່ອໄດ້ປະກອບນະຍາສະຫ້າອັງຄະ (pañcāṅga-nyāsa) ແລະພິຈາລະນາພຣະອົງແລ້ວ ຈຶ່ງຄວນສວດມັນຕຣາຂອງຣຸທຣະຕາມລໍາດັບ. ສຸກຕະທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ «yaj jāgrata …» ແລະຣຶຈນັ້ນ ຖືກເຂົ້າໃຈວ່າເປັນການຈະປະໃນໃຈ (mānasa-japa).
Verse 4
ऋषिः स्याच्छिवमङ्कल्पश्छन्दस्त्रिष्टुवुदाहृतं शिवः सहस्रशीर्षेति तस्य नारायणो ऽप्यृषिः
ຣຶສິ (ṛṣi) ຖືກກ່າວວ່າແມ່ນ «ສິວະມັງກັນລະປະ»; ສັນທະ (chandas) ຖືກປະກາດວ່າເປັນ Triṣṭubh. ເທວະຕາແມ່ນ ພຣະສິວະ ຜູ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າ «ຜູ້ມີພັນສີສະ»; ແລະສໍາລັບສຸກຕະນັ້ນ Nārāyaṇa ກໍຖືກນັບເປັນຣຶສິດ້ວຍ.
Verse 5
देवता पुरुषो ऽनुष्टुप्छन्दो ज्ञेयञ्च त्रैष्टुभम् अभ्यश्रसम्भृतं सूक्तमृषिरुत्तरगोनरः
ເທວະຕາ (ອະທິເທວະຕາ) ຄວນຮູ້ວ່າແມ່ນ Puruṣa; ສັນທະແມ່ນ Anuṣṭubh ແລະກໍຄວນເຂົ້າໃຈວ່າມີ Triṣṭubh ດ້ວຍ. ຣຶສິຂອງສຸກຕະທີ່ເອີ້ນວ່າ «Abhyaśra-sambhṛta» ແມ່ນ Uttarago-nara.
Verse 6
आद्यानान्तिमृणां त्रिष्टुप्छन्दो ऽनुष्ठुव्द्वयोरपि उत्तरगोनस इति ज , ट च छन्दस्त्रिष्टुभमन्त्यायाः पुरुषो ऽस्यापि देषता
ສໍາລັບກຸ່ມພະຍາງ/ຄະນະ (gaṇa) ທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ ā ແລະສິ້ນສຸດດ້ວຍ mṛ ນັ້ນ ສັນທະແມ່ນ Triṣṭubh; ສໍາລັບສອງແບບໃນ Anuṣṭubh ດ້ວຍ ກ່າວວ່າເປັນ «uttara-gaṇa». ຄະນະຖືກກໍານົດໂດຍອັກສອນ ja ແລະ ṭa; ສັນທະຂອງກໍລະນີສຸດທ້າຍແມ່ນ Triṣṭubh ແລະເທວະຕາປະຈໍາຂອງມັນກໍແມ່ນ Puruṣa ເຊັ່ນກັນ.
Verse 7
आशुरिन्त्रो द्वादशानां छन्दस्त्रिष्टुवुदाहृतं ऋषिः प्रोक्तः प्रतिरथः सूक्ते सप्तदशार्चके
ສໍາລັບ 12 ບົດ ພຣະເທວະຕາປະທານໄດ້ກ່າວວ່າແມ່ນ ອິນດຣະ; ສັນທະ (ມາດຕາ) ຖືກປະກາດວ່າ ຕຣິສຕຸບ (Triṣṭubh); ຣິສິ ຖືກກ່າວວ່າ ປຣະຕິຣະຖະ—ໃນສູກຕະທີ່ມີ 17 ບົດ.
Verse 8
पृथक् पृथक् देवताः स्युः पुरुविदङ्गदेवता अवशिष्टदैवतेषु छन्दो ऽनुष्टुवुदाहृतं
ພຣະເທວະຕາປະທານຂອງແຕ່ລະພາກ ພຶງກໍານົດແຍກກັນ ທີລະອັນ. ໃນພາກ ‘Puruvid-aṅga’ ໄດ້ລະບຸພຣະເທວະຕາໄວ້; ແລະສໍາລັບການກໍານົດທີ່ເຫຼືອ ສັນທະ (ມາດຕາ) ທີ່ປະກາດແມ່ນ ອະນຸສຕຸບ (Anuṣṭubh).
Verse 9
असौ यमो भवित्रीन्द्रः पुरुलिङ्गोक्तदेवताः पङ्क्तिच्छन्दो ऽथ मर्माणि त्वपलिङ्गोक्तदेवताः
ສໍາລັບມັນຕຣະທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ “asau” ພຣະເທວະຕາປະທານແມ່ນ ຍະມະ (Yama); ສໍາລັບ “bhavitrī” ແມ່ນ ອິນດຣະ (Indra). ບ່ອນທີ່ລະບຸພຣະເທວະຕາໃນລິງຄະບຸລຸດ (puru-liṅga) ສັນທະແມ່ນ ປັງກຕິ (Paṅkti). ຕໍ່ມາ ສໍາລັບຈຸດສໍາຄັນ (marmāṇi) ແລະ ຜິວ (tvac) ພຣະເທວະຕາປະທານແມ່ນຜູ້ທີ່ຖືກກ່າວໃນລິງຄະກາງ (napuṃsaka-liṅga).
Verse 10
रौद्राध्याये च सर्वस्मिन्नार्षं स्यात् परमेष्वपि प्रजापतिर्वा देवानां कुत्सस्य तिसृणाम् पुनः
ແລະຕະຫຼອດທັງບົດ Raudra ທັງໝົດ ຄໍາສອນ/ມັນຕຣະ ພຶງຖືວ່າເປັນ “Ārṣa” (ເປີດເຜີຍໂດຍຣິສິ) ແມ່ນແມ່ນແຕ່ໃນກໍລະນີຂອງພຣະອົງສູງສຸດ. ຣິສິແມ່ນ ປຣະຊາປະຕິ (Prajāpati); ແລະສໍາລັບພຣະເທວະທັງຫຼາຍ ອີກຄັ້ງ ຣິສິແມ່ນ ກຸດສະ (Kutsa)—ໃນສາມສູດ/ສາມບົດ.
Verse 11
मनोद्वयोरुमैका स्याद्रुद्रो रुद्राश् च देवताः आद्योनुवाको ऽथ पूर्व एकरुद्राख्यदैवतः
ສໍາລັບກຸ່ມມັນຕຣະທີ່ເອີ້ນວ່າ “ມະນະສອງ” ພຶງຖືເອົາ ອຸມາ (Umā) ແຕ່ພຣະອົງດຽວເປັນພຣະເທວະຕາປະທານ; (ສໍາລັບພາກຕໍ່ໄປ) ຣຸດຣະ (Rudra) ແລະ ຣຸດຣະທັງຫຼາຍ ເປັນພຣະເທວະຕາ. ແຕ່ອະນຸວາກະທໍາອິດ ມີພຣະເທວະຕາປະທານແມ່ນ “ເອກະ-ຣຸດຣະ” (Eka-Rudra) ຄື ຣຸດຣະອົງດຽວ.
Verse 12
छन्दो गायत्र्यमाद्याया अनुष्टुप् तिसृणामृचाम् तिसृणाञ्च तथा पङ्क्तिरनुष्टुवथ संस्मृतम्
ສັນທະ (chandas) ຂອງຊຸດທຳອິດແມ່ນ «ກາຍະຕຣີ»; ສຳລັບຣິຈ (ṛc) ສາມບົດ ແມ່ນ «ອະນຸສຕຸບ». ອີກສາມບົດກໍເປັນ «ປັງກຕິ» ແລະຕໍ່ມາອີກເປັນ «ອະນຸສຕຸບ»—ດັ່ງທີ່ປະເພນີຈື່ຈຳໄວ້.
Verse 13
द्वयोश् च जगतीछन्दो रुद्राणामप्यशीतयः हिरण्यवाहवस्तिस्रो नमो वः किरिकाय च
ສຳລັບຄູ່ບົດ ມີສັນທະເປັນ «ຈະກະຕີ» (Jagatī); ແລະສຳລັບພຣະຣຸດຣະກໍມີ 80 (ຮູບ/ສຳນວນ) ດ້ວຍ. «ຫິຣັນຍະວາຫະ» ມີສາມ—ຂໍນົບນ້ອມແດ່ທ່ານທັງຫຼາຍ ແລະແດ່ «ກິຣິກາ» ດ້ວຍ.
Verse 14
पञ्चर्चो रुद्रदेवाः स्युर्मन्त्रे रुद्रानुवाककः विंशके रुद्रदेवास्ताः प्रथमा वृहती स्मृता
ໃນມັນຕຣາ «ຣຸດຣານຸວາກ» ພຣະເທວະດາຣຸດຣະຖືກຈັດເປັນກຸ່ມລະຫ້າຣິຈ (pañc-ṛc). ໃນຊຸດ 20 ບົດ ພຣະຣຸດຣະເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນຖືກນັບລຽງໄວ້ດັ່ງນີ້ ແລະມີການຈື່ຈຳວ່າສັນທະທຳອິດແມ່ນ «ວຶຫະຕີ» (Vṛhatī).
Verse 15
ऋग्द्वितीया त्रिजगती त्रिष्टुवेव च अनुष्टुभो यजुस्तिस्र आर्यादिज्ञः सुसिद्धिभाक्
ສັນທະທີສອງແມ່ນ «ຣິກ» (Ṛk); ທີສາມແມ່ນ «ຈະກະຕີ» (Jagatī); ແລະທຳນອງດຽວກັນ (ຕໍ່ໄປ) ແມ່ນ «ຕຣິສຕຸບ» (Triṣṭubh) ແລະ «ອະນຸສຕຸບ» (Anuṣṭubh). ສັນທະສາມຢ່າງນີ້ເປັນຂອງ «ຢະຊຸສ» (Yajus). ຜູ້ໃດຮູ້ «ອາຣະຍາ» (Āryā) ແລະອື່ນໆ ຈະເປັນຜູ້ຮັບຜົນສຳເລັດອັນສົມບູນ.
Verse 16
त्रैलोक्यमोहनेनापि विषव्याध्यरिमर्दनं भवित्रीति त्रिष्टुब् लिङ्गोक्तदेवतेति ख रुद्रात्मवाचक इति ज , ट च विषव्याधिविमर्दनमिति ज इं श्रीं ह्रीं ह्रौं हूं त्रैलोक्यमोहनाय विष्णवे नमः अगुष्टुभं नृसिंहेन विषव्याधिविनाशनं
ແມ່ນແຕ່ໂດຍມັນຕຣາ «ໄຕໂລກະໂມຫະນ» (trailokya-mohana: ເຮັດໃຫ້ສາມໂລກຫຼົງ) ກໍຈະເກີດການບົດຂີ້ສັດຕູ ແລະການກົດຂີ້ພິດກັບໂຣຄາ—ນີ້ຢູ່ໃນສັນທະ «ຕຣິສຕຸບ» (Triṣṭubh). ເທວະດາຖືກຮູ້ຕາມລິງກະ (liṅga) ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້, ແລະ (ຕາມບາງສຳນວນ) ມັນຕຣານີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນຄຳບອກທາງໃນຂອງຣຸດຣະ. (ອີກສຳນວນກ່າວວ່າ) «ການກົດຂີ້ພິດແລະໂຣຄາ». ແລ້ວຕາມດ້ວຍມັນຕຣາ: «iṃ śrīṃ hrīṃ hrauṃ hūṃ—ນົບນ້ອມແດ່ ພຣະວິສນຸ ຜູ້ເຮັດໃຫ້ສາມໂລກຫຼົງ»। ນີ້ຢູ່ໃນສັນທະ «ອະນຸສຕຸບ» (Anuṣṭubh); ແລະໂດຍຮູບ «ນຣະສິງຫະ» (Narasiṃha) ມັນທຳລາຍພິດແລະໂຣຄາ.
Verse 17
ॐ इं इं उग्रवीरं मंहाविष्णुं ज्वलन्तंसर्वतोमुखं नृसिंहं भीषणं मृत्युमृत्युम्नमाम्यहं
ໂອມ. ອິໍມ ອິໍມ. ຂ້າພະເຈົ້ານົບນ້ອມຕໍ່ ນຣະສິງຫະ—ວິລະບຸລຸດດຸຮ້າຍ, ມະຫາວິສນຸ—ສ່ອງໄສ, ຫັນໜ້າທຸກທິດ, ນ່າຢ້ານ, ເປັນ “ຄວາມຕາຍຂອງຄວາມຕາຍ” ເອງ.
Verse 18
अयमेव तु पञ्चाङ्गो मन्त्रः सर्वार्थसाधकः द्वादशाष्टाक्षरौ मन्त्रौ विषव्याधिविमर्दनौ
ນີ້ແທ້ໆແມ່ນມັນຕຣາ “ຫ້າອົງປະກອບ” ທີ່ສາມາດບັນລຸເປົ້າໝາຍທຸກປະການ. ມັນຕຣາ 12 ພະຍາງ ແລະ 8 ພະຍາງ ກໍເປັນຜູ້ທຳລາຍພິດ ແລະ ໂລກໄພເຊັ່ນກັນ.
Verse 19
कुब्जिका त्रिपुरा गौरी चन्द्रिका विषहारिणी प्रसादमन्त्रो विषहृदायुरारोग्यवर्धनः सौरो विनायकस्तद्वद्रुद्रमन्त्राः सदाखिलाः
‘ກຸບຊິກາ’, ‘ຕຣິປຸຣາ’, ‘ເກົາຣີ’, ‘ຈັນດຣິກາ’, ແລະ ‘ວິສະຫາຣິນີ’—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຊື່ມັນຕຣາ. “ປຣະສາດະ-ມັນຕຣາ” ກຳຈັດພິດ ແລະເພີ່ມພະລັງຫົວໃຈ, ອາຍຸ, ແລະສຸຂະພາບ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ມັນຕຣາສໍາລັບ ສູຣະ (ພຣະອາທິດ) ແລະ ວິນາຍະກະ (ຄະເນຊະ) ພ້ອມທັງ ມັນຕຣາຣຸດຣະ ລ້ວນໃຊ້ໄດ້ຜົນໃນທຸກກໍລະນີເສມອ.
Frequently Asked Questions
Precise mantra-ritual architecture: pañcāṅga nyāsa, sequential japa, and viniyoga metadata (ṛṣi, chandas, devatā), including meter-sets (Gāyatrī/Anuṣṭubh/Paṅkti/Jagatī/Triṣṭubh/Vṛhatī) and section-wise deity assignment (including liṅga-based indications).
It frames healing and protection (bhukti) as dharmic sādhana: disciplined mantra, nyāsa, and devotion to Rudra/Viṣṇu–Narasiṃha cultivate inner alignment (śiva-saṅkalpa) while addressing concrete afflictions like poison and disease, thus integrating practical welfare with spiritual refinement.
The chapter highlights Viṣṇu–Narasiṃha formulae (including the “iṃ śrīṃ hrīṃ hrauṃ hūṃ… trailokya-mohana… viṣṇave namaḥ” line and the Narasiṃha salutation “oṃ iṃ iṃ ugravīraṃ…”) and states that 12-syllabled and 8-syllabled mantras function as visha-vyādhi destroyers.