Adhyaya 14

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये आदिपर्वादिवर्णनं नाम त्रयोदशो ऽध्यायः अथ चतुर्दशो ऽध्यायः कुरुपाण्डवसङ्ग्रामवर्णनम् अग्निर् उवाच यौधिष्ठिरी दौर्योधनी कुरुक्षेत्रं ययौ चमूः भीष्मद्रोणादिकान् दृष्ट्वा नायुध्यत गुरूनिति

ດັ່ງນັ້ນ ໃນອັກນິປຸຣານະ ມະຫາປຸຣານະແຫ່ງບູຮານ ບົດທີ 13 ຊື່ «ການພັນລະນາອາດິປະຣະວະ ແລະ ເລື່ອງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ» ໄດ້ສິ້ນສຸດ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 14 «ການພັນລະນາສົງຄາມລະຫວ່າງກູຣຸ ແລະ ປານະດະວະ». ອັກນິກ່າວວ່າ: ກອງທັບຂອງຢຸທິສຖິຣະ ແລະ ກອງທັບຂອງດຸຣະໂຢທະນະ ໄປຍັງກູຣຸກເສດຣະ; ແຕ່ເມື່ອເຫັນພີສະມະ, ໂດຣນະ ແລະ ອື່ນໆ ລາວບໍ່ຮົບ ເນື່ອງຈາກເປັນຄູອາຈານ ແລະ ຜູ້ເຖົ້າແກ່ຂອງລາວ.

Verse 2

पार्थं ह्य् उवाच भगवान्नशोच्या भीष्ममुख्यकाः शरीराणि विनाशीनि न शरीरी विनश्यति

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດກັບປາຣຖະວ່າ: «ບີສະມະ ແລະ ຜູ້ອື່ນໆ ບໍ່ຄວນໃຫ້ເສົ້າໂສກ. ຮ່າງກາຍເປັນຂອງເສື່ອມສະລາຍ; ອາດຕະມາຜູ້ສະຖິດໃນຮ່າງ ບໍ່ສູນສິ້ນ»។

Verse 3

विदुरान्वित इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अयमात्मा परं ब्रह्म अहं ब्रह्मस्मि विद्धि तम् सिद्ध्यसिद्ध्योः समो योगी राजधर्मं प्रपालय

«ອາດຕະມານີ້ແມ່ນພຣະພຣະຫມະອັນສູງສຸດ; ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ‘ຂ້ອຍແມ່ນພຣະຫມະ’. ໂຍຄີຜູ້ເທົ່າທຽມໃນຄວາມສຳເລັດ ແລະ ຄວາມບໍ່ສຳເລັດ ຄວນປົກປ້ອງ ແລະ ບໍລິຫານຣາຊະທັມມະໃຫ້ຖືກຕ້ອງ»។

Verse 4

कृष्णोक्तोथार्जुनो ऽयुध्यद्रथस्थो वाद्यशब्दवान् भीष्मः सेनापतिरभूदादौ दौर्योधने बले

ຕໍ່ມາ ອາຣຊຸນະ ຜູ້ໄດ້ຮັບຄຳສອນຈາກກຣິສນະ ໄດ້ຮົບຢູ່ເທິງລົດສົງຄາມ ທ່າມກາງສຽງດົນຕີແລະກອງກັບ. ແລະໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນ ໃນກອງທັບຂອງດຸຣະໂຢທະນະ ພີສະມະໄດ້ເປັນແມ່ທັບໃຫຍ່.

Verse 5

पाण्डवानां शिखण्डी च तयोर्युद्धं बभूव ह धार्तराष्ट्राः पाण्डवांश् च जघ्नुर्युद्धे सभीष्मकाः

ແລະ ຊິຄັນດີ ຢູ່ຝ່າຍປານະດະວະ ໄດ້ເຂົ້າຮົບກັບລາວຢ່າງແທ້ຈິງ. ໃນການຮົບນັ້ນ ບຸດຂອງທຣິຕະຣາສຕຣະ ພ້ອມກັບກອງທັບຂອງພີສະມະ ໄດ້ຟັນຟາດປານະດະວະດ້ວຍ.

Verse 6

धार्तराष्ट्रान् शिखण्ड्याद्याः पाण्डवा जघ्नुराहवे देवासुरसं युद्धं कुरुपाण्दवसेनयोः

ໃນສະໜາມຮົບ ພານດະວະ ເລີ່ມຈາກ ສິຂັນດີ ໄດ້ສັງຫານພວກ ທາຣຕະຣາສະຕຣະ; ແລະສົງຄາມລະຫວ່າງກອງທັບ ກຸຣຸ ແລະ ພານດະວະ ເປັນດັ່ງສົງຄາມຂອງ ເທວະ ກັບ ອະສຸຣະ.

Verse 7

बभूव स्वस्थदेवानां पश्यतां प्रीतिवर्धनं भीष्मोस्त्रैः पाण्डवं सैन्यं दशाहोभिर्न्यपातयत्

ໃນຂະນະທີ່ເທວະທັງຫຼາຍເບິ່ງຢູ່ຢ່າງປອດໄພ ກໍເປັນເຫດໃຫ້ຄວາມປິຕິຂອງພວກເຂົາເພີ່ມພູນ; ດ້ວຍອາວຸດຂອງ ພີສະມະ ກອງທັບພານດະວະ ຖືກທຳລາຍລົງໃນສິບມື້.

Verse 8

दशमे ह्य् अर्जुनो वाणैर् भीष्मं वीरं ववर्ष ह शिखण्डी द्रुपदोक्तो ऽस्त्रैर् ववर्ष जलदो यथा

ແທ້ຈິງໃນວັນທີສິບ ອັຣຈຸນ ໄດ້ພອຍລູກສອນລົງໃສ່ວີຣະບຸລຸດ ພີສະມະ ດັ່ງຝົນ; ແລະ ສິຂັນດີ ຜູ້ປະຕິບັດຕາມຄຳສັ່ງຂອງ ດຣຸປະດະ ກໍພອຍອາວຸດດັ່ງເມກຝົນພັດພາຝົນລົງມາ.

Verse 9

हस्त्यश्वरथपादातमन्योन्यास्त्रनिपातितम् भीष्मः स्वच्छन्दमृत्युश् च युद्धमार्गं प्रदर्श्य च

ຊ້າງ ມ້າ ລົດຮົບ ແລະ ທະຫານຍ່າງ ຖືກອາວຸດຂອງກັນແລະກັນຟັນຟາດລົງ. ແລະ ພີສະມະ ຜູ້ມີພອນເລືອກເວລາຕາຍໄດ້ຕາມໃຈ ກໍໄດ້ສະແດງເສັ້ນທາງ ແລະ ຈັນຍາບັນອັນຖືກຕ້ອງຂອງການຮົບ.

Verse 10

वसूक्तो वसुलोकाय शरशय्यागतः स्थितः उत्तरायणमीक्षंश् च ध्यायन् विष्णुं स्तवन् स्थितः

ຖືກສັນລະເສີນດ້ວຍບົດສັນລະເສີນ ທ່ານໄດ້ນອນຢູ່ເທິງຕຽງລູກສອນ ໂດຍຖືກກຳນົດໃຫ້ໄປສູ່ໂລກຂອງ ວະສຸ. ແລະເມື່ອເບິ່ງໄປທາງ ອຸດຕະຣາຍະນະ (ທາງເດີນເໜືອຂອງດວງອາທິດ) ທ່ານຍືນຢັນຢ່າງໝັ້ນຄົງ ພ້ອມທັງພິຈາລະນາວິສະນຸ ແລະສັນລະເສີນພຣະອົງ.

Verse 11

दुर्योधने तु शोकार्ते द्रोणः सेनापतिस्त्वभुत् पाण्दवे हर्षिते सैन्ये ढृष्टद्युम्नश् चमूपतिः

ແຕ່ເມື່ອດຸຣຍໂອທະນະຖືກຄວາມໂສກເສົ້າຄອບງຳ ດໂຣນະໄດ້ເປັນແມ່ທັບໃຫຍ່; ແລະເມື່ອກອງທັບປານດະວະກຳລັງຍິນດີ ທຣິສຕະດຸມນະໄດ້ເປັນຜູ້ນຳກອງທັບ।

Verse 12

तयोर्युद्धं बभूवोग्रं यमराष्ट्रविवर्धनम् विराटद्रुपदाद्याश् च निमग्ना द्रोणसागरे

ລະຫວ່າງທັງສອງນັ້ນ ການຮົບອັນດຸເດືອດໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ອັນເຮັດໃຫ້ອານາຈັກຂອງຍະມະເພີ່ມພູນ (ຜູ້ຕາຍເພີ່ມຂຶ້ນ)। ວິຣາຕະ, ດຣຸປະດະ ແລະອື່ນໆ ຈົມຫາຍໃນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງດໂຣນະ।

Verse 13

दौर्योधनी महासेना हस्त्यश्वरथपत्तिनी धृष्टद्युम्नाधिपतिता द्रोणः काल इवाबभौ

ກອງທັບໃຫຍ່ຂອງດຸຣຍໂອທະນະ ປະກອບດ້ວຍຊ້າງ ມ້າ ລົດຮົບ ແລະທະຫານຍ່າງ; ແມ່ນແມ່ນວ່າມີທຣິສຕະດຸມນະເປັນຜູ້ນຳ ແຕ່ເມື່ອປະຈັນໜ້າດໂຣນະ ກໍປານດັ່ງເວລາ (ຄວາມຕາຍ) ເອງ।

Verse 14

हतोश्वत्थामा चेत्युक्ते द्रोणः शस्त्राणि चात्यजत् धृष्टद्युम्नशराक्रान्तः पतितः स महीतले

ເມື່ອມີຄຳກ່າວວ່າ «ອັສວັດຖາມາ ຖືກສັງຫານແລ້ວ» ດໂຣນະກໍປ່ອຍວາງອາວຸດທັງປວງ; ຖືກລູກສອນຂອງທຣິສຕະດຸມນະກົດຂີ່ ແລະລົ້ມລົງສູ່ພື້ນດິນ।

Verse 15

अन्योन्यास्त्रनिपीडितमिति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः पञ्चमेहनि दुर्धर्षः सर्वक्षत्रं प्रमथ्य च दुर्योधने तु शोकार्ते कर्णः सेनापतिस्त्वभूत्

ຄຳອ່ານ «anyonyāstra-nipīḍitam» ພົບໃນຕົ້ນສະບັບ kha ແລະ gha ດັ່ງທີ່ສຳເນົາທີ່ໝາຍໄວ້ສອງສະບັບໄດ້ຊີ້ບອກ. ໃນວັນທີຫ້າ ນັກຮົບຜູ້ບໍ່ອາດຕ້ານທານໄດ້ ໄດ້ບົດບັງຄັບແລະທຳລາຍຫມູ່ກະສັດຕຣິຍະທັງປວງ; ແລະເມື່ອດຸຣຍໂອທະນະຖືກຄວາມໂສກເສົ້າຄອບງຳ ກັນນະໄດ້ເປັນແມ່ທັບໃຫຍ່ແທ້ໆ।

Verse 16

अर्जुनः पाण्डवानाञ्च तयोर्युद्धं बभूव ह शस्त्राशस्त्रि महारौद्रं देवासुररणोपमम्

ແລ້ວກໍເກີດການຮົບລະຫວ່າງ ອາຣຊຸນ ແລະ ພານດະວະ ທັງຫຼາຍ ທັງດ້ວຍອາວຸດ ແລະ ບໍ່ມີອາວຸດ ດຸຮ້າຍຢ່າງຍິ່ງ ດັ່ງສົງຄາມລະຫວ່າງເທວະ ແລະ ອະສຸຣະ।

Verse 17

कर्णार्जुनाख्ये सङ्ग्रामे कर्णोरीनबधीच्छरैः द्वितीयाहनि कर्णस्तु अर्जुनेन निपातितः

ໃນສົງຄາມທີ່ເອີ້ນວ່າ ການປະລະກັນ ກັນນະ–ອາຣຊຸນ, ກັນນະໄດ້ຍິງລູກສອນສັງຫານ ໂອຣີນາ; ແຕ່ໃນວັນທີສອງ ກັນນະເອງຖືກອາຣຊຸນທຳໃຫ້ລົ້ມຕາຍ।

Verse 18

शल्यो दिनार्धं युयुधे ह्य् अबधीत्तं युधिष्ठिरः युयुधे भीमसेनेन हतसैन्यः सुयोधनः

ຊັລຍະສູ້ຮົບໄດ້ພຽງຄຶ່ງວັນ; ແລ້ວຢຸທິສຖິຣະກໍສັງຫານເຂົາແທ້ໆ. ສຸຍໂອທະນະ (ດຸຣະໂຢທະນະ) ຜູ້ກອງທັບຖືກທຳລາຍ ໄດ້ສູ້ກັບ ພີມະເສນະ।

Verse 19

बहून् हत्वा नरादींश् च भीमसेनमथाब्रवीत् गदया प्रहरन्तं तु भीमस्तन्तु व्यपातयत्

ຫຼັງຈາກສັງຫານມະນຸດຫຼາຍຄົນ ແລະ ອື່ນໆ ແລ້ວ, ເຂົາໄດ້ເວົ້າກັບ ພີມະເສນະ. ແຕ່ເມື່ອຜູ້ນັ້ນຟາດດ້ວຍຄະທາ, ພີມະກໍຟັນໃຫ້ລົ້ມລົງ।

Verse 20

गदयान्यानुजांस्तस्य तस्मिन्नष्टादेशेहनि रात्रौ सुषुप्तञ्च बलं पाण्डवानां न्यपातयत्

ດ້ວຍຄະທາ ເຂົາໄດ້ຟາດລົ້ມນ້ອງຊາຍນ້ອຍໆຂອງກະສັດນັ້ນ; ແລະໃນວັນທີສິບແປດ ຕອນກາງຄືນ ເມື່ອກອງທັບຂອງພານດະວະນອນຫຼັບ ເຂົາໄດ້ທຳໃຫ້ກຳລັງຂອງເຂົາເຈົ້າລົ້ມລົງ।

Verse 21

अक्षौहिणीप्रमाणन्तु अश्वत्थामा महाबलः द्रौपदेयान् सपाञ्चालान् धृष्टद्युम्नञ्च सो ऽबधीत्

ແຕ່ອັສວັດຖາມາ ຜູ້ມີກໍາລັງຍິ່ງໃຫຍ່ ໄດ້ຂ້າບຸດຂອງ ດຣາວະປະດີ ພ້ອມທັງຊາວປານຈາລາ ແລະ ທຣິດສະຕະດຸມນະ ໃຫ້ເກີດການສັງຫານຂະໜາດ ອັກສາວະຫິນີ।

Verse 22

पुत्रहीनां द्रौपदीं तां रुदन्तीमर्जुनस्ततः शिरोमणिं तु जग्राह ऐषिकास्त्रेण तस्य च

ຕໍ່ມາ ອາຣຈຸນ ເຫັນ ດຣາວະປະດີ ປາດສະຈາກບຸດ ແລະຮ້ອງໄຫ້ ຈຶ່ງຍຶດເອົາເພັດມົງກຸດທີ່ຫົວຂອງຜູ້ນັ້ນ ໂດຍອາວຸດ ໄອສິກາ (Aiṣika).

Verse 23

अश्वत्थामास्त्रनिर्दग्धं जीवयामास वै हरिः उत्तरायास्ततो गर्भं स परीक्षिदभून्नृपः

ຮະຣິ (ວິສນຸ/ກຣິດສະນະ) ໄດ້ຊຸກຊີວິດຄືນໃຫ້ແກ່ຕົວອ່ອນໃນຄັນຂອງ ອຸຕຕະຣາ ທີ່ຖືກອາວຸດຂອງ ອັສວັດຖາມາ ເຜົາໄໝ້; ແລະເດັກນັ້ນໄດ້ເປັນພະຣາຊາ ປະຣີກຊິດ (Parīkṣit).

Verse 24

कृतवर्मा कृपो द्रौणिस्त्रयो मुक्तास्ततो रणात् पाण्डवाः सात्यकिः कृष्णः सप्त मुक्ता न चापरे

ກຣິຕະວັຣມາ, ກຣິປະ, ແລະ ດຣໍນິ (ອັສວັດຖາມາ) ທັງສາມ ໄດ້ຫຼົບພົ້ນຈາກສະໜາມຮົບ. ຝ່າຍປານດະວະ, ສາຕະຍະກິ, ແລະ ກຣິດສະນະ—ລວມເຈັດຄົນ—ໄດ້ຮັບການຮັກສາໄວ້; ບໍ່ມີຜູ້ອື່ນອີກທີ່ຖືກປະຫຍັດ.

Verse 25

स्त्रियश्चार्ताः समाश्वास्य भीमाद्यैः स युधिष्ठिरः संस्कृत्य प्रहतान् वीरान् दत्तोदकधनादिकः

ພະຍຸທິສຖິຣະ ພ້ອມດ້ວຍ ພີມະ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ໄດ້ປອບໃຈບັນດາສະຕຣີຜູ້ເສົ້າໂສກ; ແລະໄດ້ປະກອບພິທີສົບໃຫ້ແກ່ວີຣະຊົນທີ່ຖືກສັງຫານຕາມທຳນຽມ, ພ້ອມທັງຖວາຍນ້ຳອຸທິດ ແລະໃຫ້ທານເງິນທອງ ແລະທານອື່ນໆ.

Verse 26

भीष्माच्छान्तनवाच्छ्रुत्वा धर्मान् सर्वांश् च शान्तिदाम् राजधर्मान्मोक्षधर्मान्दानधर्मान् नृपो ऽभवत्

ເມື່ອພະຣາຊາໄດ້ຟັງຈາກ ພີສະມະ ບຸດແຫ່ງ ຊານຕະນຸ ຖຶງທັມມະທັງປວງທີ່ໃຫ້ຄວາມສະງົບ—ຄື ຣາຊະທັມມະ, ທັມມະເພື່ອມົກຂະ, ແລະ ທັມມະແຫ່ງທານ—ພະອົງຈຶ່ງຕັ້ງມັ່ນໃນທັມມະຢ່າງຮູ້ແຈ້ງ។

Verse 27

अश्वमेधे ददौ दानं ब्राह्मणेभ्योरिमर्दनः श्रुत्वार्जुनान्मौषलेयं यादवानाञ्च सङ्क्षयम् राज्ये परीक्षितं स्थाप्य सानुजः स्वर्गमाप्तवान्

ຫຼັງຈາກປະກອບພິທີ ອັດສະວະເມດະ ແລ້ວ ຜູ້ປະຫານສັດຕູໄດ້ໃຫ້ທານແກ່ພຣາຫມັນ. ເມື່ອໄດ້ຟັງຈາກ ອາຣຊຸນ ເຖິງຄວາມພິນາດທີ່ ເມົາສະລະ ແລະການສູນສິ້ນຂອງຍາດະວະ ພະອົງໄດ້ສະຖາປະນາ ປະຣີກຊິດ ໃຫ້ຄອງຣາຊະ ແລະພ້ອມນ້ອງຊາຍໄດ້ບັນລຸສະຫວັນ.