Adhyaya 1
Granthaprasthāvanā (Preface): Sāra of Knowledge, Twofold Brahman, and the Purpose of Avatāras
ອັດທະຍາຍ 1 ເປີດດ້ວຍມັງຄະລະບົດ ແລະວາງກອບໃຫ້ «ອັກນິປຸຣານະ» ເປັນຄຳພີອັນມີອຳນາດ ແລະເປັນສາລະແຫ່ງການພົ້ນທຸກ. ທີ່ໄນມິສະ ຊາວນະກະ ແລະລະສີຜູ້ບູຊາພຣະຫຣິ ຕ້ອນຮັບສູຕະ ແລະຂໍ «ສາລະຂອງສາລະ» ຄວາມຮູ້ທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມຮູ້ຮອບດ້ານ. ສູຕະຕອບວ່າ ພຣະວິສນຸ—ຜູ້ສ້າງ ແລະຜູ້ຄຸ້ມຄອງຈັກກະວານ—ແມ່ນສາລະນັ້ນ; ການຮູ້ພຣະອົງນຳໄປສູ່ການຮູ້ແຈ້ງ «ຂ້ອຍແມ່ນພຣະພຣະຫມັນ». ຈາກນັ້ນກຳນົດແຜນທີ່ປັນຍາ: ພຣະຫມັນສອງຢ່າງ (śabda-brahman ແລະ para-brahman) ແລະວິທະຍາສອງຢ່າງ (aparā ແລະ parā). ສາຍການຖ່າຍທອດຖືກວາງໄວ້: ສູຕະຮຽນຈາກວຽາສະ; ວຽາສະຮຽນຈາກວະສິດຖະ; ແລະວະສິດຖະກ່າວຊ້ຳຄຳສອນຂອງອັກນິໃນສະພາຂອງລະສີແລະເທວະ. ອັກນິປະກາດຕົນເອງເປັນອົງດຽວກັບພຣະວິສນຸ ແລະກາລາອັກນິ-ຣຸດຣະ ແລະນິຍາມປຸຣານະເປັນ vidyā-sāra ທີ່ໃຫ້ທັງຄວາມສຸກໂລກີ ແລະການຫຼຸດພົ້ນແກ່ຜູ້ອ່ານຜູ້ຟັງ. ອັດທະຍາຍນີ້ລຽນລຳດັບ aparā vidyā: ເວດ, ເວດາງຄະ ແລະສາດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ໄວຍາກອນ, ມີມາງສາ, ທຳມະສາດ, ຕັກກະ, ແພດສາດ, ດົນຕີ, ທະນູຣເວດ, ແລະອັດຖະສາດ; ແຕ່ parā vidyā ແມ່ນຄວາມຮູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ແຈ້ງພຣະຫມັນ. ທ້າຍສຸດ ແນະນຳ avatāra-līlā (ມັດສະຍະ, ກູຣມະ ແລະອື່ນໆ) ເປັນພາຫະນະອະທິບາຍວົງຈອນການສ້າງ, ວົງສານຸກົມ, ມັນວັນຕະຣະ, ແລະປະຫວັດລາຊະວົງ—ຮູບທີ່ອົງອະຮູບຮັບເພື່ອສອນເຫດ, ເປົ້າໝາຍ ແລະທຳມະ।
Shlokas
Verse 1
ञानं समाधिः ब्रह्मज्ञानं अद्वैतब्रह्मज्ञानं गीतासारः यमगीता आग्नेयपुराणमाहात्म्यं ॐ नमो भगवते वासुदेवाय अग्निपुराणम् अथ प्रथमो ऽध्यायः ग्रन्थप्रस्तावना श्रियं सरस्वतीं गौरीं गणेशं स्कन्दमीश्वरम् ब्रह्माणं वह्निमिन्द्रादीन् वासुदेवं नमाम्यहम्
ປັນຍາ; ສະມາທິ; ຄວາມຮູ້ແຫ່ງພຣະພຣະຫມັນ; ຄວາມຮູ້ພຣະຫມັນແບບອັດວັຍ; ສາລະຂອງຄີຕາ; ຄີຕາຂອງຍະມະ; ມະຫາຕະມະຍະຂອງອັກເນຍະປຸຣານະ—«ໂອມ ນະໂມ ພະຄະວະເຕ ວາສຸເທວາຍ»। ອັກນິປຸຣານະ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 1 ຄືຄໍານໍາຂອງຄຳພີ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມຕໍ່ ສຣີ(ລັກສະມີ) ສະຣັສວະຕີ ເກົາຣີ ຄະເນສະ ສະກັນດະ ອີສະວະຣະ ພຣະພຣະຫມາ ວະຫນິ(ອັກນິ) ອິນດຣະ ແລະເທວະອື່ນໆ ພ້ອມທັງ ວາສຸເທວະ।
Verse 2
नैमिषे हरिमीजाना ऋषयः शौनकादयः तीर्थयात्राप्रसङ्गेन स्वागतं सूतमब्रुवन्
ໃນນາຍມິສະ ບັນດາລຶສີ—ເຊົານະກະ ແລະອື່ນໆ—ຜູ້ເປັນພະຄະຕິຕໍ່ຮະຣິ ໃນວາລະທີ່ກ່າວເຖິງການເດີນທາງໄປຕີຣຖະ (ສະຖານທີ່ສັກສິດ) ໄດ້ຕ້ອນຮັບສູຕະ ແລະເວົ້າກັບທ່ານ।
Verse 3
ऋषय ऊचुः सूत त्वं पूजितो ऽस्माभिः सारात्सारं वदस्व नः येन विज्ञानमात्रेण सर्वज्ञत्वं प्रजायते
ລຶສີທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: “ໂອ ສູຕະ, ພວກເຮົາໄດ້ບູຊາທ່ານແລ້ວ; ຂໍໃຫ້ທ່ານກ່າວແກ່ພວກເຮົາເຖິງ ‘ສາລະແຫ່ງສາລະ’ ອັນສູງສຸດ—ໂດຍການມີພຽງວິຊານັ້ນ ຄວາມເປັນຜູ້ຮູ້ທັງປວງຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ.”
Verse 4
सूत उवाच सारात्सारो हि भगवान् विष्णुः सर्गादिकृद्विभुः ब्रह्माहमस्मि तं ज्ञात्वा सर्वज्ञत्वं प्रजायते
ສູຕະກ່າວວ່າ: “ແທ້ຈິງແລ້ວ ພຣະພະຄະວານ ວິສນຸ ແມ່ນ ‘ສາລະແຫ່ງສາລະ’ ເປັນຜູ້ສະຖິດທົ່ວທຸກແຫ່ງ ຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດການສ້າງ ແລະກິດອື່ນໆ ຂອງຈັກກະວານ. ເມື່ອຮູ້ຈັກພຣະອົງ ຄວາມຮູ້ວ່າ ‘ຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນພຣະຫມັນ’ ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ ແລະຄວາມເປັນຜູ້ຮູ້ທັງປວງກໍເກີດຕາມ.”
Verse 5
द्वे ब्रह्मणी वेदितव्ये शब्दब्रह्म परं च यत् द्वे विद्ये वेदितव्ये हि इति चाथर्वणी श्रुतिः
ພຣະຫມັນທີ່ຄວນຮູ້ມີສອງຢ່າງ: ພຣະຫມັນໃນຮູບສຽງສັກສິດ (śabda-brahman) ແລະ ພຣະຫມັນອັນສູງສຸດ (para-brahman). ວິຊາທີ່ຄວນຮູ້ກໍມີສອງຢ່າງເຊັ່ນກັນ—ດັ່ງທີ່ອະຖັຣວະ-ສຣຸຕິ (Atharva-śruti) ໄດ້ປະກາດໄວ້।
Verse 6
अहं शुकश् च पैलाद्या गत्वा वदरिकाश्रमम् व्यासं नत्वा पृष्टवन्तः सो ऽस्मान् सारमथाब्रवीत्
ຂ້ອຍພ້ອມກັບ ສູກະ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ເຊັ່ນ ໄປລະ ໄດ້ໄປຍັງອາສຣົມບະດາຣີ; ໄດ້ນົບນ້ອມຕໍ່ ວະຍາສະ ແລະຖາມໄຖ່, ທ່ານຈຶ່ງອະທິບາຍໃຫ້ພວກເຮົາຟັງເຖິງສານະສຳຄັນອັນຫຍໍ້ຂອງຄຳສອນ।
Verse 7
व्यास उवाच शुकाद्यैः शृणु सूत त्वं वशिष्ठो मां यथाब्रवीत् ब्रह्मसारं हि पृच्छन्तं मुनिभिश् च परात्परम्
ວະຍາສະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ສູຕະ, ຈົ່ງຟັງ—ຂ້ອຍຈະເລົ່າຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ວະສິດຖະ ໄດ້ກ່າວກັບຂ້ອຍແນວໃດ, ເມື່ອຂ້ອຍພ້ອມກັບ ສູກະ ແລະບັນດາມຸນີ ໄດ້ຖາມເຖິງສານະອັນສູງສຸດ ແລະເຫນືອກວ່າທຸກສິ່ງ ຂອງພຣະພຣະມັນ (Brahman).”
Verse 8
लक्ष्मीमिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः विज्ञातमात्रेण इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः अपरञ्च परञ्च यदिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः यदब्रवीदिति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः वसिष्ठ उवाच द्वैविध्यं ब्रह्म वक्ष्यामि शृणु व्यासाखिलानुगम् यथाग्निर्मां पुरा प्राह मुनिभिर्दैवतैः सह
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: “ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍຄວາມເປັນສອງປະການຂອງ ພຣະພຣະມັນ (Brahman); ຈົ່ງຟັງ ໂອ ວະຍາສະ, ຜູ້ສືບຕາມແລະຮັກສາປະເພນີທັງປວງ. ຂ້ອຍຈະເລົ່າຕາມທີ່ ອັກນິ (Agni) ເຄີຍກ່າວກັບຂ້ອຍໃນອະດີດ ໃນທ່າມກາງບັນດາມຸນີ ແລະເທວະດາ.”
Verse 9
पुराणं परमाग्नेयं ब्रह्मविद्याक्षरं परम् ऋग्वेदाद्यपरं ब्रह्म सर्वदेवसुखावहम्
ປຸຣານະ ອາກເນຍະ ອັນສູງສຸດນີ້ ແມ່ນວິຊາຮູ້ພຣະພຣະມັນ (Brahma-vidyā) ອັນສູງສຸດ ແລະບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ; ມັນແມ່ນພຣະພຣະມັນອັນຢູ່ເຫນືອ ຣິກເວດ (Ṛgveda) ແລະເວດອື່ນໆ, ແລະນຳຄວາມສຸກສະບາຍແລະຄວາມປິຕິໃຫ້ແກ່ເທວະດາທັງປວງ.
Verse 10
अग्निनोक्तं पुराणम् यद् आग्नेयं ब्रह्मसम्मितम् भुक्तिमुक्तिप्रदं दिव्यं पठतां शृण्वतां नृणाम्
ປຸຣານະ ທີ່ ອັກນິ (Agni) ໄດ້ປະກາດ—ເອີ້ນວ່າ ອາກເນຍະ—ມີອຳນາດທຽບເທົ່າກັບ ພຣະພຣະມັນ (ເວດ); ມັນເປັນທິບພະ ແລະປະທານທັງຄວາມສຸກໃນໂລກ (bhukti) ແລະຄວາມຫຼຸດພົ້ນ (mukti) ແກ່ມະນຸດຜູ້ອ່ານສະດຸດ ແລະຜູ້ຟັງ.
Verse 11
कालाग्निरूपिणम् विष्णुं ज्योतिर्ब्रह्म परात्परम् मुनिभिः पृष्टवान् देवं पूजितं ज्ञानकर्मभिः
ບັນດາມຸນີໄດ້ຖາມພຣະເທວະ—ພຣະວິສນຸ—ຜູ້ມີຮູບເປັນໄຟແຫ່ງກາລະ (ກາລາກນິ) ເປັນແສງ-ພຣະພຣະຫມັນອັນສູງສຸດ ເກີນກວ່າຄວາມສູງສຸດ; ແລະຖືກບູຊາດ້ວຍທັງຍານ ແລະກຳກະທຳອັນສັກສິດ।
Verse 12
वसिष्ठ उवाच संसारसागरोत्तार- नावं ब्रह्मेश्वरं वद विद्यासारं यद्विदित्वा सर्वज्ञो जायते नरः
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: “ຂໍຈົ່ງບອກເຖິງພຣະພຣະຫມັນ—ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ—ຜູ້ເປັນເຮືອສຳລັບຂ້າມທະເລແຫ່ງສັງສານ; ແລະຈົ່ງສອນສານະສຳຄັນແຫ່ງວິທະຍາ, ຮູ້ແລ້ວມະນຸດຈະເປັນຜູ້ຮູ້ທັງປວງ.”
Verse 13
अग्निर् उवाच विष्णुः कालाग्निरुद्रो ऽहं विद्यासारं वदामि ते विद्यासारं पुराणं यत् सर्वं सर्वस्य कारणं
ອັກນິກ່າວວ່າ: “ເຮົາແມ່ນພຣະວິສນຸ; ເຮົາແມ່ນຣຸດຣະໃນຮູບໄຟແຫ່ງກາລະ (ກາລາກນິ). ເຮົາຈະປະກາດແກ່ເຈົ້າຖຶງສານະສຳຄັນແຫ່ງວິທະຍາ—ຄືພຸຣານະນັ້ນ ອັນເປັນແກ່ນຂອງການຮຽນຮູ້ທັງປວງ, ເປັນທຸກສິ່ງ ແລະເປັນເຫດແຫ່ງທຸກສິ່ງ.”
Verse 14
सर्गस्य प्रतिसर्गस्य वंशमन्वन्तरस्य च वंशानुचरितादेश् च, मत्स्यकूर्मादिरूपधृक्
ໂດຍຮັບຮູບເປັນມັດສະຍະ, ກູຣມະ ແລະອະວະຕາຣອື່ນໆ, ພຣະອົງປະກາດເນື້ອຫາເກືອບກ່ຽວກັບການສ້າງ (ສັກກະ), ການສ້າງຄືນ (ປະຕິສັກກະ), ວົງສານຸກົມ, ມັນວັນຕະຣະ, ແລະບັນທຶກເລື່ອງລາວຂອງລາຊະວົງກັບກິດການຂອງພວກເຂົາ।
Verse 15
द्वे विद्ये भगवान् विष्णुः परा चैवापरा च ह ऋग्यजुःसामाथर्वाख्या वेदाङ्गानि च षड् द्विज
ພຣະວິສນຸຜູ້ມີພຣະພາກ ມີວິທະຍາສອງປະເພດ—ປະຣາ (ສູງ) ແລະ ອະປະຣາ (ຕ່ຳ). ອະປະຣາປະກອບດ້ວຍວີດາ: ຣິກ, ຢະຊຸຣ, ສາມະ, ອະຖັຣວະ; ແລະວີດາງຄະຫົກປະການ, ໂອ ທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ).
Verse 16
अयपाठः पुण्यमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः यद् गदित्वा इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ज्ञानसन्दीपनादेव इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ब्रह्माग्नेयं पुराणमिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः यद् द्विज इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं ज्योतिषाङ्गतिः छन्दो ऽभिधानं मीमांसा धर्मशास्त्रं पुराणकम्
ສິກສາ (Śikṣā) ກັລປະ—ພິທີກຳ (Kalpa) ວະຍາກະຣະນະ (Vyākaraṇa) ນິຣຸກຕະ (Nirukta) ຈະໂຍຕິສະ—ດາລາສາດ/ໂຫລາສາດ (Jyotiṣa) ຈັນທັສ—ສັນທະລັກ (Chandas) ອະພິທານ—ພະຈະນານຸກົມ (Abhidhāna) ມີມາງສາ (Mīmāṃsā) ທັມມະສາດ (Dharmaśāstra) ແລະ ປຸຣານະ (Purāṇa) — ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນສາຂາແຫ່ງວິຊາທີ່ຖືກກ່າວໄວ້।
Verse 17
न्यायवैद्यकगान्धर्वं धनुर्वेदो ऽर्थशास्त्रकम् अपरेयं परा विद्या यया ब्रह्माभिगम्यते
ນະຍາຍະ—ຕັກກະວິທະຍາ (Nyāya), ແພດສາດ (Vaidyaka), ຄັນທະຣະວະ—ດົນຕີ (Gāndharva), ທະນຸຣ໌ເວດະ—ວິຊາທະນູ (Dhanurveda), ແລະ ອັດຖະສາດ (Arthaśāstra) — ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນອະປະຣາ (apara) ຄວາມຮູ້ຂັ້ນຕ່ຳ; ແຕ່ ປະຣາ (parā) ຄວາມຮູ້ຂັ້ນສູງ ແມ່ນຄວາມຮູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ບັນລຸພຣະພຣະຫມັນ (Brahman).
Verse 18
यत्तददृश्यमग्राह्यम् अगोत्रचरणम् ध्रुवम् विष्णुनोक्तं यथा मह्यं देवेभ्यो ब्रह्मणा पुरा तथा ते कथयिष्यामि हेतुं मत्स्यादिरूपिणम्
ຄວາມເປັນຈິງນັ້ນ ມອງບໍ່ເຫັນ ແລະ ຈັບບໍ່ໄດ້, ບໍ່ມີຕະກູນ ແລະ ບໍ່ມີຕີນ (ບໍ່ຖືກຈຳກັດດ້ວຍລັກສະນະກາຍ), ແລະ ໝັ້ນຄົງຖາວອນ. ດັ່ງທີ່ວິສນຸ (Viṣṇu) ໄດ້ກ່າວແກ່ຂ້ອຍ ແລະ ດັ່ງທີ່ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ເຄີຍກ່າວແກ່ເທວະດາໃນການກ່ອນ—ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍໃຫ້ທ່ານຟັງເຖິງເຫດຜົນ ແລະ ຈຸດປະສົງ ຂອງພຣະອົງຜູ້ຮັບຮູບແບບເລີ່ມດ້ວຍມັດສະຍະ (Matsya) ແລະ ອື່ນໆ.
Frequently Asked Questions
A formal taxonomy of knowledge: aparā vidyā is itemized (Vedas, Vedāṅgas, plus śāstras such as vyākaraṇa, nirukta, chandas, mīmāṃsā, dharmaśāstra, nyāya, vaidya, gāndharva, dhanurveda, and arthaśāstra), while parā vidyā is defined as the means of realizing Brahman.
It positions all disciplined learning under a graded soteriology: worldly arts become dharma-supporting auxiliaries (bhukti), while the culmination is non-dual Brahman-realization (mukti), approached through devotion to Viṣṇu and discernment between śabda-brahman and para-brahman.
Avatāras are presented as the Lord’s pedagogical strategy—assuming forms like Matsya and Kūrma to disclose the Purāṇic framework (creation cycles, genealogies, manvantaras, royal lineages) and the causal rationale (hetu) behind divine embodiment.