Adhyaya 20

Verse 1

इत्य् आदिमाहापुराणे आग्नेये प्रतिसर्गवर्णनं नाम ऊनविंशतितमो ऽध्यायः अथ विंशतितमो ऽध्यायः सर्गविषयकवर्णनं अग्निर् उवाच प्रथमो महतः सर्गो विज्ञेयो ब्रह्मणस्तु सः तन्मात्राणां द्वितीयस्तु भूतसर्गो हि स स्मृतः

ດັ່ງນີ້ໃນອັກນິປຸຣານະ ໃນອາດິ-ມະຫາປຸຣານະ ບົດທີ 19 ສິ້ນສຸດ ຊື່ວ່າ “ການພັນລະນາປຣະຕິສັຣກະ (ການສ້າງຊ້ຳ/ການສ້າງຂັ້ນສອງ)”. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 20: “ການພັນລະນາຫົວຂໍ້ແຫ່ງສັຣກະ (ການສ້າງຂັ້ນຕົ້ນ)”. ອັກນິກ່າວວ່າ: ການສ້າງທຳອິດ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນການສ້າງຂອງ ມະຫັດ (Mahat—ປັນຍາຈັກກະວານ) ແທ້ໆແມ່ນການອອກກຳເນີດຂອງພຣະພຣະຫມາ. ການສ້າງທີສອງ ເກີດຈາກ ຕັນມາຕຣະ (tanmātra—ອົງປະກອບລະອຽດ) ແລະຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນການສ້າງຂອງ ພູຕະ (bhūta—ອົງປະກອບຫຍາບ).

Verse 2

वैकारिकस्तृतीयस्तु सर्ग ऐन्द्रियकः स्मृतः इत्येष प्राकृतः सर्गः सम्भूतो बुद्धिपूर्वकः

ການສ້າງທີສາມ ເອີ້ນວ່າ ໄວກາຣິກະ (Vaikārika) ແລະຍັງຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນ “ອາຍນທຣິຍະກະ” (aindriyaka—ການສ້າງທາງອິນທຣີ). ດັ່ງນີ້ ນີ້ແມ່ນການສ້າງແບບປຣາກຣິຕະ (Prākṛta—ວັດຖຸທາດ) ອັນເກີດຂຶ້ນໂດຍມີ ພຸດທິ (Buddhi—ປັນຍາຈັກກະວານ) ເປັນກ່ອນໜ້າ.

Verse 3

मुख्यः सर्गश् चतुर्थस्तु मुख्या वै स्थावराः स्मृताः तिर्यक्स्रोतास्तु यः प्रोक्तः स्तैर्यग्योन्यस्ततः स्मृतः

ການສ້າງທີສີ່ ເອີ້ນວ່າ “ມຸຂຍະ” (mukhya—ຫຼັກ/ປະຖົມ) ແລະໃນນັ້ນ ສັດຢູ່ນິ່ງ (ສະຖາວະຣະ ເຊັ່ນ ພືດ) ຖືກນັບວ່າເປັນຫຼັກ. ການສ້າງທີ່ຖືກກ່າວວ່າ “ຕິຣຍັກສໂຣຕັສ” (tiryaksrotas—ກະແສໄຫຼຂ້າງ) ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນພວກ “ສະໄຕຣຍັກ-ໂຍນິ” (stairyag-yoni)—ກຳເນີດ/ສາຍພັນສັດ.

Verse 4

तथोर्ध्वस्रोतसां षष्ठो देवसर्गस्तु स स्मृतः ततोर्वाक्स्रोतसां सर्गः सप्तमः स तु मानुषः

ດັ່ງນັ້ນ ການສ້າງຄັ້ງທີ 6 ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນການສ້າງຂອງເທວະ ຂອງສັດຜູ້ມີກະແສໄຫຼຂຶ້ນ. ຕໍ່ມາ ການສ້າງຄັ້ງທີ 7 ແມ່ນຂອງຜູ້ມີວາຈາ ຄືການສ້າງມະນຸດ.

Verse 5

अष्टमोनुग्रहः सर्गैः सात्विकस्तामसश् च यः पञ्चैते वैकृताः सर्गाः प्राकृताश् च त्रयः स्मृताः

ການສ້າງຄັ້ງທີ 8 ແມ່ນ ‘ອະນຸຄຣະຫະ’ (anugraha) ການສ້າງອັນປະທານພຣະກຸສົນ ມີສອງປະເພດ: ສາດຕະວິກ (sāttvika) ແລະ ຕາມະສະ (tāmasa). ຫ້າຢ່າງນີ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນວາຍກຣິຕະ (vaikṛta) ແລະອີກສາມແມ່ນປຣາກຣິຕະ (prākṛta).

Verse 6

प्राकृतो वैकृतश् चैव कौमारो नवमस् तथा ब्रह्मतो नव सर्गास्तु जगतो मूलहेतवः

ການສ້າງແບບປຣາກຣິຕະ (prākṛta) ແລະ ການສ້າງແບບວາຍກຣິຕະ (vaikṛta) ພ້ອມທັງ ການສ້າງແບບເກົາມາຣະ (Kaumāra) ເປັນຄັ້ງທີ 9—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນການສ້າງ 9 ປະການອັນອອກຈາກພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ເປັນເຫດປັດໃຈຮາກຖານຂອງໂລກ.

Verse 7

ख्यात्याद्या दक्षकन्यास्तु भृग्वाद्या उपयेमिरे नित्यो नैमित्तकः सर्गस्त्रिधा प्रकथितो जनैः

ຄຽາຕິ (Khyāti) ແລະບຸດສາວອື່ນໆຂອງທັກສະ (Dakṣa) ໄດ້ຖືກສົມຣົດໂດຍ ພຣິກຸ (Bhṛgu) ແລະຣິສີອື່ນໆ. ການສ້າງ (sarga) ຖືກກ່າວໂດຍຊົນວ່າມີສາມປະເພດ: ນິຕະຍະ (nitya) ຖາວອນ, ໄນມິຕຕິກະ (naimittika) ເປັນຄາວ, ແລະອີກປະເພດໜຶ່ງແມ່ນປຣາກຣິຕະ/ທາດຸ.

Verse 8

प्राकृता दैनन्दिनी स्यादन्तरप्रलयादनु जायते यत्रानुदिनं मित्यसर्गो हि सम्मतः

ການສ້າງນັ້ນຖືກກ່າວວ່າເປັນທັງປຣາກຣິຕະ (prākṛta) ແລະ ໄດນັນດິນີ (dainandinī) ຄືປະຈຳວັນ/ຕໍ່ເນື່ອງ. ຫຼັງຈາກອັນຕະຣະ-ປຣະລະຍະ (antara-pralaya) ການລະລາຍກາງ ລຳດັບນັ້ນເກີດຂຶ້ນອີກ; ແລະສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນທຸກມື້ ຖືກຍອມຮັບວ່າເປັນ ນິຕະຍະ-ສັກຄະ (nitya-sarga) ການສ້າງອັນຖາວອນ.

Verse 9

देवौ धाताविधातारौ भृगोः ख्यातिरसूयत श्रियञ्च पत्नी विष्णोर्या स्तुता शक्रेण वृद्धये

ຈາກ ພຣິກຸ (Bhṛgu) ນາງ ຄະຍາຕິ (Khyāti) ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດເທວະສອງອົງ ຄື ທາຕຣ (Dhātṛ) ແລະ ວິທາຕຣ (Vidhātṛ); ແລະນາງຍັງໃຫ້ກຳເນີດ ສຣີ (Śrī) ຜູ້ເປັນພຣະມະເຫສີຂອງ ວິສນຸ (Viṣṇu) ຜູ້ຖືກ ສັກຣະ (Indra) ສັນລະເສີນເພື່ອຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງສິລິມົງຄຸນ।

Verse 10

धातुर्विधार्तुर्द्वौ पुत्रौ क्रमात् प्राणो मृकण्डुकः मार्कण्डेयो मृकण्डोश् च जज्ञे वेदशिरास्ततः

ທາຕຣ (Dhātṛ) ແລະ ວິທາຣຕຣ (Vidhārtṛ) ມີບຸດສອງຄົນຕາມລຳດັບ ຄື ປຣານ (Prāṇa) ແລະ ມຣະກັນຑຸກະ (Mṛkaṇḍuka)। ຈາກ ມຣະກັນຑຸ (Mṛkaṇḍu) ເກີດ ມາຣະກັນເຑຍ (Mārkaṇḍeya) ແລະຕໍ່ມາ ເວທະສິຣັສ (Vedaśiras) ກໍເກີດຂຶ້ນ।

Verse 11

पौर्णमासश् च सम्भूत्यां मरीचेरभवत् सुतः स्मृत्यामङ्गिरसः पुत्राः सिनीवाली कुहूस् तथा

ປໍຣນະມາສະ (Paurṇamāsa) ເກີດເປັນບຸດຂອງ ມະຣີຈິ (Marīci) ຈາກ ສັມພູຕິ (Sambhūti)។ ຈາກ ສະມຣິຕິ (Smṛti) ອັງກິຣັສ (Aṅgiras) ກໍມີບຸດທີ່ເກີດເປັນ ສິນີວາລີ (Sinīvālī) ແລະ ກຸຫູ (Kuhū) ດ້ວຍເຊັ່ນກັນ।

Verse 12

राकाश्चानुमतिश्चात्रेरनसूयाप्यजीजनत् सोमं दुर्वाससं पुत्रं दत्तात्रेयञ्च योगिनम्

ຣາກາ (Rākā) ແລະ ອະນຸມະຕີ (Anumatī) ພ້ອມທັງ ອະນະສູຍາ (Anasūyā) ພຣະຍາຂອງ ອະຕຣິ (Atri) ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດ ໂສມະ (Soma), ບຸດ ທຸຣວາສັສ (Durvāsas), ແລະ ດັດຕາເຕຣຍະ (Dattātreya) ຜູ້ເປັນໂຍຄີນ।

Verse 13

प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दत्तोलिस्तत्सुतोभवत् क्षमायां पुलहाज्जाताः सहिष्णुः कर्मपादिकाः

ຈາກ ປຣີຕິ (Prīti) ພຣະຍາຂອງ ປຸລັສຕະຍະ (Pulastya) ໄດ້ເກີດບຸດ ດັດໂຕລິ (Dattoli). ຈາກ ກະສະມາ (Kṣamā) ໂດຍ ປຸລະຫະ (Pulaha) ເກີດ ສະຫິດສະນຸ (Sahiṣṇu) ແລະ ກັມມະປາດິກາ (Karmapādikā).

Verse 14

सन्नत्याञ्च क्रतोरासन् बालिखिल्या महौजसः अङ्गुष्ठपर्वमात्रास्ते ये हि षष्टिसहस्विणः

ຈາກນາງສັນນະຕີ ພັນລະຍາຂອງ ກຣະຕຸ ໄດ້ເກີດພວກຣິຊີ ບາລິຂິລຍາ ຜູ້ມີພະລັງທາງຈິດອັນສະຫງ່າງາມ—ຕົວນ້ອຍເທົ່າຂໍ້ນິ້ວໂປ້ງ—ມີຈໍານວນຫົກໝື່ນອົງ.

Verse 15

उर्जायाञ्च वशिष्ठाच्च राजा गात्रोर्ध्वबाहुकः सवनश्चालघुः शुक्रः सुतपाः सप्त चर्षयः

ຈາກ ອູຣຈາ ແລະ ວະສິດຖະ ໄດ້ປາກົດຣາຊະຣິຊີ ກາຕຣໂອຣດວະບາຫຸກະ; ແລະຍັງມີ ສະວະນະ, ອາລະຄຸ, ຊຸກຣະ, ແລະ ສຸຕະປາ—ຮວມເປັນຣິຊີ 7 ອົງ.

Verse 16

पावकः पवमानोभूच्छुचिः स्वाहाग्निजोभवत् आर्यामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः रजोगोत्रोर्ध्वाहुक इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः राजा शात्रोर्ध्वबालक इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः, रजोगोत्रोर्ध्ववाहक इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः सबलश्चानघः शुक्र इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः अग्निस्वात्ता वर्हिषदो ऽनग्नयः साग्नयो ह्य् अजात्

ປາວະກະ ກາຍເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ປະວະມານ; ແລະ ຊຸຈິ ກາຍເປັນ ສະວາຫາອັກນິຊະ. (ໃນຕົ້ນສະບັບທີ່ຖືກໝາຍໄວ້ບາງສາຍ ມີການເພີ່ມນາມ/ສະຫຼຸບນາມ ເຊັ່ນ ອາຣຍາ, ຣະໂຈໂກຕຣ-ອູຣດວາຫຸກ/ອູຣດວະວາຫະກ, ຣາຊາ-ຊາຕຣ-ອູຣດວະບາລະກ, ສະບະລະ, ອະນະຄະ, ແລະ ຊຸກຣະ.) ພວກອັກນິສະວາຕຕະ ແລະ ບະຣຫິສະດ ຖືກກ່າວວ່າ «ບໍ່ມີໄຟ» ແຕ່ແທ້ຈິງເກີດຄຽງຄູ່ກັບໄຟ ແລະສຳພັນກັບໄຟໃນພິທີ.

Verse 17

पितृभ्यश् च स्वधायाञ्च मेना वैधारिणी सुते हिंसाभार्या त्वधर्मस्य तयोर्जज्ञे तथानृतम्

ຈາກພິຕຣະ (ບັນພະບຸລຸດ) ແລະ ສະວະທາ ໄດ້ເກີດ ເມນາ ບຸດສາວຂອງ ໄວທາຣິນີ. ແລະ ຮິງສາ (ຄວາມຮຸນແຮງ) ເປັນພັນລະຍາຂອງ ອະທັມມະ; ຈາກທັງສອງນັ້ນ ໄດ້ເກີດ ອະນຣິຕະ (ຄວາມເທັດ).

Verse 18

कन्या च निकृतिस्ताभ्यां भयन्नरकेमेव च माया च वेदना चैव मिथुनन्त्विदमेतयोः

ກັນຍາ ແລະ ນິກຣິຕິ ແມ່ນ (ນາມຂອງ) ນະຣົກສອງຢ່າງ; ຈາກນັ້ນຍັງເກີດ ບະຍັນ-ນະຣົກ ອີກດ້ວຍ. ມາຍາ ແລະ ເວດະນາ ກໍເປັນນະຣົກເຊັ່ນກັນ; ແລະຄູ່ນີ້ເປັນຊຸດຄູ່ກັນ.

Verse 19

तयोर्जज्ञेथ वै मायां मृत्युं भूतापहारिणम् वेदना च सुतं चापि दुःखं जज्ञेथ रौरवात्

ຈາກທັງສອງນັ້ນ ແທ້ຈິງໄດ້ເກີດ ມາຍາ ແລະ ມຣິຕຍຸ (ຄວາມຕາຍ) ຜູ້ພາສັດທັງຫຼາຍໄປ; ແລະຈາກ ຣາວຣະວະ ໄດ້ເກີດ ເວທະນາ (ຄວາມເຈັບປວດ) ແລະ ທຸກຂະ (ຄວາມໂສກ) ເປັນລູກຫຼານຂອງມັນ.

Verse 20

मृत्योर्व्याधिजराशोकतृष्णाक्रोधाश् च जज्ञिरे ब्रह्मणश् च रुदन् जातो रोदनाद्रुद्रनामकः

ຈາກ ມຣິຕຍຸ (ຄວາມຕາຍ) ໄດ້ເກີດ ໂຣກ, ຊະຣາ (ຄວາມແກ່), ໂສກ, ຕຣິສນາ (ຄວາມຢາກ), ແລະ ໂກຣດ (ຄວາມໂກດ). ອີກທັງຈາກ ພຣະພຣະຫມາ ມີຜູ້ໜຶ່ງເກີດມາພ້ອມການຮ້ອງໄຫ້; ເນື່ອງຈາກການຮ້ອງໄຫ້ນັ້ນ (ໂຣດະນະ) ຈຶ່ງໄດ້ນາມວ່າ ຣຸດຣະ.

Verse 21

भवं शर्वमथेशानं तथा पशुपतिं द्विज भीममुग्रं महादेवमुवाच स पितामहः

ແລ້ວ ພິຕາມະຫະ (ພຣະພຣະຫມາ) ໄດ້ເອີ້ນ (ພຣະອົງ) ວ່າ ພະວະ, ຊັຣວະ, ອີຊານະ ແລະ ປະຊຸປະຕິ; ໂອ ທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ), ຍັງເອີ້ນວ່າ ພີມະ, ອຸກຣະ ແລະ ມະຫາເທວະ.

Verse 22

दक्षकोपाच्च तद्भार्या देहन्तत्याज सा सती हिमवद्दुहिता भूत्वा पत्नी शम्भोरभूत् पुनः

ແລະເນື່ອງຈາກຄວາມໂກດຂອງ ດັກຊະ, ລູກສາວຂອງລາວ—ສະຕີ ພຣະມະເຫສີຂອງ ພຣະສິວະ—ໄດ້ລະທິ້ງຮ່າງກາຍ. ເມື່ອເກີດເປັນທິດາຂອງ ຮິມະວັດ ນາງກໍໄດ້ເປັນພຣະມະເຫສີຂອງ ຊັມພູ (ພຣະສິວະ) ອີກຄັ້ງ.

Verse 23

ऋषिभ्यो नारदाद्युक्ताः पूजाः स्नानादिपूर्विकाः स्वायम्भुवाद्यास्ताः कृत्वा विष्ण्वादेर्भुक्तिमुक्तिदाः

ຮູບແບບການບູຊາທີ່ບັນດາຣິຊິ ເຊັ່ນ ນາຣະດະ ໄດ້ສອນໄວ້—ເລີ່ມດ້ວຍການອາບນ້ຳ ແລະພິທີກ່ອນອື່ນໆ—ຕາມຂະບວນປະເພນີ ສະວາຍັມພູວະ ແລະອື່ນໆ; ເມື່ອໄດ້ປະຕິບັດພິທີເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມໄດ້ຜົນທັງ ພຸກຕິ (ຄວາມສຸກໂລກີ) ແລະ ມຸກຕິ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) ຜ່ານ ພຣະວິສນຸ ແລະເທວະອື່ນໆ.