Adhyaya 9: The Sequence of Creation, the Emergence of the Praṇava, and the Fish Incarnation’s Retrieval of the Vedas

Verse 1

धरन्युवाच । आदौ कृतयुगे नाथ किं कृतं विश्वमूर्त्तिना । नारायणेन तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ९.१ ॥

ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನಾಥ! ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವರೂಪನಾದ ನಾರಾಯಣನು ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ತತ್ತ್ವತಃ, ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 2

श्रीवराह उवाच । पूर्वं नारायणस्त्वेको नासीत्किञ्चिद्धरेः परम् । सैक एव रतिं लेभे नैव स्वच्छन्दकर्मकृत् ॥ ९.२ ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹಿಂದೆ ನಾರಾಯಣನು ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದನು; ಹರಿಗಿಂತ ಪರವಾಗಿ ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದನು; ಕೇವಲ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕರ್ಮ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 3

तस्य द्वितीयमिच्छन्तश्चिन्ता बुद्ध्यात्मिका बभौ । असावित्येव संज्ञाया क्षणं भास्करसन्निभा ॥ ९.३ ॥

ಅವನು ದ್ವಿತೀಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ ಬುದ್ಧಿಸ್ವರೂಪವಾದ ಚಿಂತನೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು; ‘ಅಸೌ’ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅದು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಕాంతಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯಿತು.

Verse 4

तस्याऽपि द्विधा भूता चिन्ता । अभूद् ब्रह्मवादिनी । उमेति संज्ञया यत्तत्सदा मर्त्ये व्यवस्थिताः ॥ ९.४ ॥

ಅವಳ ಚಿಂತೆಯೂ ದ್ವಿಧಾ ಆಯಿತು; ಅವಳು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸುವವಳಾದಳು. ‘ಉಮಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡುವುದು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 5

ॐ इत्येकाक्षरीभूता ससर्जेमां महीं तदा । भूः ससर्ज भुवं सोऽपि स्वः ससर्ज ततो महः ॥ ९.५ ॥

ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ಏಕಾಕ್ಷರ ‘ಓಂ’ ಆಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು. ಅವಳು ‘ಭೂಃ’ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು, ‘ಭುವಃ’ನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು; ನಂತರ ‘ಸ್ವಃ’ ಮತ್ತು ತದನಂತರ ‘ಮಹಃ’ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು.

Verse 6

ततश्च जन इत्येव तपश्चात्मा प्रलीयते । एतदोतम् तथा प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ ९.६ ॥

ನಂತರ ‘ಜನ’ ಎಂಬ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ತಾನಾ-ಬಾನೆಯಂತೆ, ದಾರದಲ್ಲಿ ಮಣಿಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಂತೆ, ಓತಪ್ರೋತವಾಗಿ ನೆಯ್ದಿದೆ.

Verse 7

जगत्प्रणवतो भूतं शून्यमेतत्स्थितं तदा । येयं मूर्तिर्भगवतः शंकरः स स्वयं हरिः ॥ ९.७ ॥

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಜಗತ್ತು ಶೂನ್ಯವಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಯಿತು. ಭಗವಂತನ ಈ ರೂಪವೇ ಶಂಕರ; ಅವನೇ ಸ್ವತಃ ಹರಿ.

Verse 8

शून्यान् लोकानिमान् दृष्ट्वा सिसृक्षुर्मूर्तिमुत्तमाम् । क्षोभयित्वा मनोधाम तत्राकारः स्वमात्रतः ॥ ९.८ ॥

ಈ ಲೋಕಗಳು ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವನು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ ಮನೋಧಾಮವನ್ನು ಕ್ಷೋಭಗೊಳಿಸಿದನು; ಆಗ ತನ್ನ ಸ್ವಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಒಂದು ಆಕಾರವು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 9

स्थितस्तस्मिन् यदा क्षुब्धे ब्रह्माण्डमभवत्तदा । तस्मिंस्तु शकलिभूते भूर्लोकं च व्यवस्थितम् ॥ ९.९ ॥

ಆ ಆದ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಕ್ಷೋಭಗೊಂಡಾಗ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಉಂಟಾಯಿತು; ಅದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾದಾಗ ಭೂರ್‌ಲೋಕವೂ ತನ್ನ ನಿಯತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು।

Verse 10

अपरं भुवनं प्रायान्मध्ये भास्करसन्निभम् । पुराणपुरुषो व्याप्य पद्मकोशे व्यवस्थितः ॥ ९.१० ॥

ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಲೋಕಪ್ರದೇಶ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಅದು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ; ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪುರಾಣಪುರುಷನು ಪದ್ಮಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 11

स हि नारायणो देवः प्राजापत्येन तेजसा । अकाराद्यं स्वरं नाभ्यां हलं च विससर्ज ह ॥ ९.११ ॥

ಆ ದೇವ ನಾರಾಯಣನು ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತನ್ನ ನಾಭಿಯಿಂದ ‘ಅ’ಕಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಆದ್ಯ ಸ್ವರವನ್ನು (ಪ್ರಣವಬೀಜವನ್ನು) ಮತ್ತು ಹಲವನ್ನೂ ಹೊರಹಾಕಿದನು।

Verse 12

अमूर्तसृष्टौ शास्त्राणि उदगायत् तदा दिशः । सुष्ट्वा पुनरमेयात्मा चिन्तयामास धारणम् ॥ ९.१२ ॥

ಅಮೂರ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ನಾದಿಸಿದವು, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಗಾನಿಸಿದವು; ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತಂದು, ಅಮೇಯಾತ್ಮನು ಧಾರಣ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದನು।

Verse 13

तस्य चिन्तयतो नेत्रात् तेजः समभवन् महत् । दक्षिणं वह्निसङ्काशं वामं तुहिनसन्निभम् ॥ ९.१३ ॥

ಅವನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನ ನೇತ್ರದಿಂದ ಮಹತ್ತಾದ ತೇಜಸ್ಸು ಉದ್ಭವಿಸಿತು—ಬಲಭಾಗ ಅಗ್ನಿಸದೃಶ, ಎಡಭಾಗ ಹಿಮಸದೃಶ.

Verse 14

तं दृष्ट्वा चन्द्रसूर्यौ तु कल्पितौ परमेष्ठिना । ततः प्राणः समुत्तस्थौ वायुश्च परमेष्ठिनः ॥ ९.१४ ॥

ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯರನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದನು; ನಂತರ ಪರಮೇಷ್ಠಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಣವೂ ವಾಯುವೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು.

Verse 15

स एव वायुः भगवान् योऽद्यापि हृदिगो विभुः । तस्माद् वह्निः समुत्तस्थौ तस्मादग्नेर् जलं महत् ॥ ९.१५ ॥

ಅದೇ ವಾಯುವೇ ಭಗವಾನ್, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಇಂದಿಗೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು; ಅವನಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಮಹಾಜಲವು ಹೊರಬಂದಿತು.

Verse 16

य एवाग्निः स वै तेजो ब्राह्मं परमकारणम् । बाहुभ्यामप्यसौ तेजः क्षात्रं तेजः ससर्ज ह ॥ ९.१६ ॥

ಯಾವ ಅಗ್ನಿಯಿದೆಯೋ ಅದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮ ತೇಜಸ್ಸು—ಪರಮ ಕಾರಣ; ಅದೇ ತೇಜಸ್ಸು ಭುಜಗಳಿಂದ ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜಸ್ಸನ್ನು, ರಾಜ-ಯೋಧಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.

Verse 17

ऊरुभ्यामपि वैश्यांश्च पद्भ्यां शूद्रांस्तथा विभुः । ततस्तु ससृजे यक्षान् राक्षसांश्च तथा विभुः ॥ ९.१७ ॥

ವಿಭುವು ತೊಡೆಯಿಂದ ವೈಶ್ಯರನ್ನು, ಪಾದಗಳಿಂದ ಶೂದ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅದೇ ಪ್ರಭುವು ಯಕ್ಷರನ್ನೂ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ ಸಹ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 18

चतुर्विधैस्तु भूरलोकं भुवर्लोकं वियच्छरैः । भूतैः स्वर्मार्गगैरन्यैः स्वर्लोकं समपूरयत् ॥ ९.१८ ॥

ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಭೂತಜಾತಿಗಳಿಂದ ಅವನು ಭೂರ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಭುವರ್ಲೋಕವನ್ನು ತುಂಬಿದನು; ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗಗಾಮಿಗಳಾದ ಇತರ ಭೂತಗಳಿಂದ ಸ್ವರ್ಲೋಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 19

महर्लोकं तथा तैस्तैर्भूतैश्च सनकादिभिः । जनोलोकं ततश्चैव वैराजैः समपूरयत् ॥ ९.१९ ॥

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಆ ಭೂತಗಳು ಸನಕಾದಿ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹರ್ಲೋಕವನ್ನು ತುಂಬಿದವು; ನಂತರ ವೈರಾಜರು ಜನೋಲೋಕವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು।

Verse 20

तपोलोकं ततो देवास्तपोनिṣ्ठैरपूरयत् । अपुनर्मारकैर्देवैः सत्यलोकमपूरयत् ॥ ९.२० ॥

ನಂತರ ದೇವತೆಗಳು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರಿಂದ ತಪೋಲೋಕವನ್ನು ತುಂಬಿದರು; ಪುನರಾಗಮನವಿಲ್ಲದ (ಅಪುನರ್ಮಾರಕ) ದೇವತೆಗಳು ಸತ್ಯಲೋಕವನ್ನು ತುಂಬಿದರು।

Verse 21

सृष्टिं सृष्ट्वा तथा देवो भगवान् भूतभावनः । कल्पसंज्ञं स्वकं घस्त्रं जागर्ति परमेश्वरः ॥ ९.२१ ॥

ಹೀಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ, ಭೂತಭಾವನನಾದ ಭಗವಾನ್ ದೇವ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಜಾಗೃತನಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ; ‘ಕಲ್ಪ’ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ತನ್ನದೇ ಉಪಕರಣ (ಘಸ್ತ್ರ)ವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 22

तस्मिन् जगति भूर्लोको भुवर्लोकश्च जायते । स्वर्लोकश्च त्रयोऽप्येते जायन्ते नात्र संशयः ॥ ९.२२ ॥

ಆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭೂರ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಭುವರ್ಲೋಕಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಸ್ವರ್ಲೋಕವೂ ಸಹ—ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 23

सुप्ते तु देवे कल्पान्ते तावती रात्रिरिष्यते । त्रैलोक्यमेतत् सुप्तं स्यात् तथोपप्लवतां गतम् ॥ ९.२३ ॥

ಕಲ್ಪಾಂತದಲ್ಲಿ ದೇವನು ನಿದ್ರಿಸಿದಾಗ ಅಷ್ಟೇ ಅವಧಿಯ ರಾತ್ರಿಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವು ನಿದ್ರಿತದಂತೆ 되어, ಪ್ರಳಯಜಲದ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಲಯಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ।

Verse 24

ततो रात्र्यां व्यतीतायामुत्थितः कमलेक्षणः । चिन्तयामास तान् वेदान् मातरं च चतुर्ष्वपि । चिन्तयानः स देवेशस्तान् वेदान् नाध्यगच्छत ॥ ९.२४ ॥

ನಂತರ ರಾತ್ರಿಯು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಕಮಲಾಕ್ಷನಾದ ಪ್ರಭು ಎದ್ದನು. ಅವನು ಆ ವೇದಗಳನ್ನೂ ಚತುರ್ವಿಧ ಮಾತೃಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಚಿಂತಿಸಿದರೂ ದೇವೇಶನು ಆ ವೇದಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 25

लोकमार्गस्थितिं कर्त्तुं निद्राज्ञानेन मोहितः । चिन्तयामास देवेशो नात्र वेदा व्यवस्थिताः ॥ ९.२५ ॥

ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ ದೇವೇಶನು ಲೋಕಮಾರ್ಗದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಇಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು ಇನ್ನೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿಲ್ಲ” ಎಂದು।

Verse 26

ततः स्वमूर्तौ तोयाख्ये लीनान् दृष्त्वा सुरेश्वरः । जिघृक्षुश्चिन्तयामास मत्स्यो भूत्वाविशज्जलम् ॥ ९.२६ ॥

ನಂತರ ‘ತೋಯ’ ಎಂಬ ತನ್ನದೇ ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಲೀನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಸುರೇಶ್ವರನು ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ಚಿಂತಿಸಿ, ಮತ್ಸ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 27

एवं ध्यात्वा महामत्स्यस्तत्क्षणात् समजायत । विवेश च जलं देवः समन्तात् क्षोभयन्निव ॥ ९.२७ ॥

ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಹಾಮತ್ಸ್ಯನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ದೇವನು ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೀರನ್ನು ಕದಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡನು।

Verse 28

तस्मिन् प्रविष्टे सहसा जलं तु महामहीधृग्वपुषि प्रकाशम् । मात्स्यं गते देववरे महोदधिं हरिं स्तवैस्तुष्टुवुरुद्धृतक्षितिम ॥ ९.२८ ॥

ಅವರು ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ಆ ಮಹಾಪೃಥ್ವೀಧಾರಕ ರೂಪದ ಸುತ್ತ ಜಲವು ಸಹಸಾ ಪ್ರಕಾಶವಾಯಿತು. ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮತ್ಸ್ಯರೂಪವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದ ಹರಿಯನ್ನು ಅವರು ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 29

नमोऽस्तु वेदान्तरगाप्रतर्क्य नमोऽस्तु नारायण मत्स्यरूप । नमोऽस्तु ते सुस्वर विश्वमूर्त्ते नमोऽस्तु विद्याद्वयरूपधारिन् ॥ ९.२९ ॥

ವೇದಾಂತಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಅತೀತನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮತ್ಸ್ಯರೂಪ ಧರಿಸಿದ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಶುಭಸ್ವರನಾಗಿ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದ್ವಿವಿಧ ವಿದ್ಯಾರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 30

नमोऽस्तु चन्द्रार्कमरुत्स्वरूप जलान्तविश्वस्थित चारुनेत्र । नमोऽस्तु विष्णोः शरणं व्रजामः प्रपाहि नो मत्स्यतनुं विहाय ॥ ९.३० ॥

ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ-ಮರುತ್ ಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಜಲಾಂತರ್ಗತವಾಗಿ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಸುಂದರನೇತ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಿಷ್ಣುವೇ, ನಿನ್ನ ಶರಣಿಗೆ ಬರುತ್ತೇವೆ; ಮತ್ಸ್ಯತನುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 31

त्वया ततं विश्वमनन्तमूर्ते पृथग्गते किञ्चिदिहास्टि देव । भवान् न चास्य व्यतिरिक्तमूर्तिस्त्वत्तो वयं ते शरणं प्रपन्नाः ॥ ९.३१ ॥

ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯ ದೇವಾ! ನಿನ್ನಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವು ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ. ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವ ರೂಪವೂ ನಿನ್ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ.

Verse 32

खात्मेन्दुवह्निश्च मनश्च रूपं पुराणमूर्त्तेस्तव चाब्जनेत्र । क्षमस्व शम्भो यदि भक्तिहीनं त्वया जगद्भासति देवदेव ॥ ९.३२ ॥

ಪದ್ಮನೇತ್ರನೇ! ಆಕಾಶ, ಆತ್ಮತತ್ತ್ವ, ಚಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಸು—ಇವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಆದಿಮೂರ್ತಿಯ ರೂಪಗಳು. ಶಂಭೋ! ನನ್ನ ಸ್ತುತಿ ಭಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಿಸು; ದೇವದೇವಾ! ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 33

विरुद्धमेतत् तव देवरूपं सुभीषणं सुस्वनमद्रितुल्यम् । पुराण देवेश जगन्निवास शमं प्रयाह्यच्युत तीव्रभानो ॥ ९.३३ ॥

ಇದು ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗಿದೆ—ಅತಿಭೀಷಣ, ಗಂಭೀರ ಸ್ವನಯುಕ್ತ, ಪರ್ವತಸಮಾನ ಮಹತ್ತಾದುದು. ಹೇ ಪುರಾಣ! ಹೇ ದೇವೇಶ! ಹೇ ಜಗನ್ನಿವಾಸ! ಹೇ ಅಚ್ಯುತ, ತೀವ್ರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನೇ! ದಯಮಾಡಿ ಶಮವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಶಾಂತನಾಗು.

Verse 34

वयं हि सर्वे शरणं प्रपन्ना भयाच्च ते रूपमिदं प्रपश्य । लोके समस्तं भवता विना तु न विद्यते देहगतं पुराणम् ॥ ९.३४ ॥

ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಭಯದಿಂದ ನಿನ್ನ ಈ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ದೇಹಧಾರಿಯಾದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಚೀನ ತತ್ತ್ವ/ಸತ್ತೆಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 35

एवं स्तुतस्तदा देवो जलस्थान् जगृहे च सः । वेदान् सोपनिषच्छास्त्रानन्तःस्थं रूपमास्थितः ॥ ९.३५ ॥

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ದೇವನು ಆಗ ಜಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವುಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಅಂತಃಸ್ಥ (ಅಂತರ್ಯಾಮಿ) ರೂಪವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೊಡನೆ ವೇದಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು.

Verse 36

यावत्स्वमूर्तिर्भगवांस्तावदेव जगत् त्विदम् । कूटस्थे तल्लयं याति विकृतिस्थे विवर्द्धते ॥ ९.३६ ॥

ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ಸ್ವಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಇರುತ್ತದೆ. ಕೂಟಸ್ಥ (ಅಪರಿವರ್ತನೀಯ) ತತ್ತ್ವ ಇರುವಾಗ ಅದು ಲಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ವಿಕೃತಿ (ಬದಲಾವಣೆ) ತತ್ತ್ವ ಇರುವಾಗ ಅದು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.