Adhyaya 86: Description of Śākadvīpa and Kuśadvīpa (Cosmographic Geography)

Verse 1

ಅಧ್ಯಾಯ 86—ಇದಾದ ನಂತರ ಶಾಕದ್ವೀಪವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.

Verse 2

ಈಗ ತೃತೀಯವಾದ ಕುಶದ್ವೀಪವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

Verse 3

ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರದ ದ್ವಿಗುಣ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಲವಣೋದಕ (ಉಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ) ಇದೆ; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಜಂಬೂದ್ವೀಪವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ.

Verse 4

ಕುಶದ್ವೀಪವನ್ನು ಕ್ಷೀರೋದ (ಹಾಲಿನ ಸಮುದ್ರ) ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ; ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವು ಶಾಕದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರದ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿದೆ.

Verse 5

ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ಜನಪದಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರವೇ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ಆ ದೇಶವು ದುರ್ಭಿಕ್ಷ, ಜರಾ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 6

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಏಳು ಕುಲಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

Verse 7

ಆ ಏಳು ಕುಲಪರ್ವತಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ; ಮತ್ತು ಅದರ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಲವಣಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೀರೋದಧಿ (ಹಾಲಿನ ಸಮುದ್ರ) ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 8

सर्वे च द्विनामानः

ಮತ್ತು ಇವೆಲ್ಲವೂ ದ್ವಿನಾಮ (ಎರಡು ಹೆಸರುಳ್ಳವು) ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 9

तत्र च प्रागायतः शैलेन्द्र उदयो नाम पर्वतः

ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ‘ಉದಯ’ ಎಂಬ ಶೈಲೆಂದ್ರ ಪರ್ವತವಿದೆ।

Verse 10

तद् यथा — कुमुदविद्रुमेति च शोच्यते

ಅರ್ಥಾತ್, ಅದನ್ನು ‘ಕುಮುದ-ವಿದ್ರುಮ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 11

तस्यापरेण जलधारो नाम गिरिः

ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮ/ಅಪರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಜಲಧಾರ’ ಎಂಬ ಗಿರಿಯಿದೆ।

Verse 12

उन्नतो हेमपर्वतः सैव

ಅದೇ ಪರ್ವತವು ಉನ್ನತವಾಗಿದೆ; ಅದೇ ‘ಹೇಮಪರ್ವತ’ವೂ ಹೌದು।

Verse 13

सैव चन्द्रेति कीर्तितः

ಅದೇ ‘ಚಂದ್ರ’ ಎಂದು ಕೂಡ ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 14

बलाहको द्युतिमान् सैव

ಅದೇ (ಪರ್ವತ) ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ‘ಬಲಾಹಕ’ ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 15

तस्य च जलमिन्द्रो गृहीत्वा वर्षति

ಅದರ ನೀರನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಪಡೆದು ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

तथा द्रोणः सैव पुष्पवान्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅದೇ ‘ದ್ರೋಣ’; ಅದೇ ‘ಪುಷ್ಪವಾನ್’ (ಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 17

तस्य पारे रैवतको नाम गिरिः

ಅದರ ಆಚೆಗೆ ‘ರೈವತಕ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪರ್ವತವಿದೆ.

Verse 18

कङ्कश्च पर्वतः सैव कुशेशयः॥

‘ಕಂಕ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತವೂ ಇದೆ; ಅದೇ ಪರ್ವತ ‘ಕುಶೇಶಯ’ ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ॥

Verse 19

सैव नारदो वर्ण्यते तस्मिंश्च नारदपर्वतादुत्पन्नो तस्य चापरेण श्यामो नाम गिरिः॥

ಅದೇ ಪರ್ವತವು ‘ನಾರದಾ’ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನಾರದಪರ್ವತದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಅದರ ಆಚೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಶ್ಯಾಮ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ.

Verse 20

तथा षष्ठो महिषनामाः स एव हरिरित्युच्यते॥

ಹಾಗೆಯೇ ಆರನೆಯದು ‘ಮಹಿಷ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅದೇ ‘ಹರಿ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 21

तस्मिंश्च प्रजाः श्यामत्वमापन्नाः सैव दुन्दुभिर्वर्ण्यते॥

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ; ಅದೇ ‘ದುಂದುಭಿ’ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 22

तत्राग्निर्वसति॥

ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

तस्मिन्सिद्धा इति कीर्तिताः प्रजानेकविधाः क्रीडन्तस्तस्यापरे रजतो नाम गिरिः सैव शाकोच्यते॥

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ‘ಸಿದ್ಧರು’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ—ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ; ಮತ್ತು ಅದರ ಆಚೆ ‘ರಜತ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದ್ದು, ಅದೇ ‘ಶಾಕ’ ಎಂದೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 24

सप्तमस्तु ककुद्मान्नाम सैव मन्दरः कीर्त्यते॥

ಏಳನೆಯದು ‘ಕಕುದ್ಮಾನ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪರ್ವತ; ಅದೇ ಪರ್ವತ ‘ಮಂದರ’ ಎಂದು ಕೂಡ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 25

तस्यापरेणाम्बिकेयः स च विभ्राजसो भण्यते॥

ಅದರ ಆಚೆಗೆ ‘ಅಂಬಿಕೇಯ’; ಅದೇ ‘ವಿಭ್ರಾಜಸ’ ಎಂದು ಕೂಡ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 26

इत्येते पर्वताः कुशद्वीपे व्यवस्थिताः एतेषां वर्षभेदो भवति द्विनामसंज्ञः॥

ಹೀಗೆ ಈ ಪರ್ವತಗಳು ಕುಶದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ವಿಭಾಗವು ದ್ವಿನಾಮಸಂಜ್ಞೆ (ಎರಡು ಹೆಸರಿನ) ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿದೆ.

Verse 27

स एव केसरित्युच्यते॥

ಅದೇ ‘ಕೇಸರಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 28

कुमुदस्य श्वेतमुद्भिदं तदेव कीर्त्यते

ಕುಮುದದ ಶ್ವೇತ ಉದ್ಭಿದಂ (ಬಿಳಿ ಮೊಳೆ/ಉಪಶಾಖೆ) ಯಾವುದು ಇದ್ದುದೋ, ಅದನ್ನೇ ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 29

ततश्च वायुः प्रवर्तते

ಅನಂತರ ವಾಯು ಪ್ರವಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 30

उन्नतस्य लोहितं वेणुमण्डलं तदेव भवति

ಉನ್ನತ ಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ರಕ್ತವರ್ಣದ ‘ವೇಣುಮಂಡಲ’ವೇ ಅದೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 31

गिरिणामान्येव वर्षाणि तद्यथा

ಇವೇ ನಿಜವಾಗಿ ಪರ್ವತ-ನಾಮಧಾರಿತ ವರ್ಷಪ್ರದೇಶಗಳು; ಯಥಾ—

Verse 32

बलाहकस्य जीमूतं तदेव रथाकार इति

ಬಲಾಹಕನ ಜೀಮೂತ (ಮೇಘಸಮೂಹ)ವೇ ‘ರಥಾಕಾರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 33

उदयसुकुमारो जलधारक्षेमकमहाद्रुमेति प्रधानानि द्वितीयपर्वतनामभिरपि वक्तव्यानि

‘ಉದಯಸುಕುಮಾರ’, ‘ಜಲಧಾರ’, ‘ಕ್ಷೇಮಕ’, ‘ಮಹಾದ್ರುಮ’ ಇವು ಪ್ರಧಾನ; ಇವುಗಳನ್ನು ದ್ವಿತೀಯ ಪರ್ವತನಾಮಗಳಿಂದಲೂ ಹೇಳಬೇಕು।

Verse 34

द्रोणस्य हरितं तदेव बलाधनं भवति

ದ್ರೋಣನ ಹಸಿರು (ಲಕ್ಷಣ)ವೇ ನಿಖರವಾಗಿ ‘ಬಲಾಧನ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 35

तस्य च मध्ये शाकवृक्षस्तत्र च सप्तमहानद्यो द्विनाम्न्यः

ಮತ್ತು ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಕವೃಕ್ಷವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಏಳು ಮಹಾನದಿಗಳೂ ಇವೆ।

Verse 36

कङ्कस्यापि ककुद्मान् नाम

ಕಂಕನಿಗೂ ‘ಕಕುದ್ಮಾನ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದೆ।

Verse 37

तद्यथा सुकुमारी कुमारी नन्दा वेणिका धेनुः इक्षुमती गभस्ति इत्येता नद्यः

ಅಂದರೆ—ಸುಕುಮಾರೀ, ಕುಮಾರೀ, ನಂದಾ, ವೇಣಿಕಾ, ಧೇನು, ಇಕ್ಷುಮತೀ, ಗಭಸ್ತಿ—ಇವೇ ನದಿಗಳು।

Verse 38

वृत्तिमत्तदेव मानसं महिषस्य प्रभाकरम् ।

ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ ‘ಮಾನಸಂ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ—ಮಹಿಷನ ‘ಪ್ರಭಾಕರ’ದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ।

Verse 39

ककुद्मतः कपिलं तदेव सङ्ख्यातं नाम ।

ಕಕುದ್ಮತದಿಂದ ಕಪಿಲನು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆ ದೇಶವೇ ‘ಸಂಖ್ಯಾತ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ।

Verse 40

इत्येतानि वर्षाणि ।

ಹೀಗೆ ಈ ವರ್ಷಗಳು (ಭೂವಿಭಾಗಗಳು) ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 41

तत्र द्विनाम्न्यो नद्यः ।

ಅಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಎರಡು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ।

Verse 42

प्रतपा प्रवेशा सैवोच्यते ।

ಪ್ರತಪಾ—‘ಪ್ರವೇಶಾ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ—ಅದೇ ನದಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 43

द्वितीया शिवा यशोदा सा च भवति ।

ಎರಡನೆಯದು ಶಿವಾ; ಅದೇ ಯಶೋದಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 44

तृतीया पित्रा नाम सैव कृष्णा भण्यते ।

ಮೂರನೆಯದು ‘ಪಿತ್ರಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅದೇ ನದಿ ‘ಕೃಷ್ಣಾ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 45

चतुर्थी ह्रादिनी नाम सैव चन्द्रा निगद्यते ।

ನಾಲ್ಕನೆಯದು ‘ಹ್ರಾದಿನೀ’ ಎಂಬ ನಾಮ; ಅದೇ ನದಿ ‘ಚಂದ್ರಾ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 46

विद्युता च पञ्चमी शुक्ला सैव ।

ಐದನೆಯದು ‘ವಿದ್ಯುತಾ’ ಎಂಬ ನಾಮ; ಅದೇ ನದಿ ‘ಶುಕ್ಲಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 47

वर्णा षष्ठी सैव विभावरी ।

ಆರನೆಯದು ‘ವರ್ಣಾ’ ಎಂಬ ನಾಮ; ಅದೇ ನದಿ ‘ವಿಭಾವರೀ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 48

महती सप्तमी सा एव धृतिः ।

ಏಳನೆಯದು ‘ಮಹತೀ’ ಎಂಬ ನಾಮ; ಅದೇ ನದಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ‘ಧೃತಿಃ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 49

एताः प्रधानाः शेषाः क्षुद्रनद्यः ।

ಇವು ಪ್ರಧಾನ ನದಿಗಳು; ಉಳಿದವು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಹೊಳೆಗಳು.

Verse 50

इत्येष कुशद्वीपस्य संनिवेशः ।

ಇಂತೆ ಕುಶದ್ವೀಪದ ಸಂನಿವೇಶ (ವಿನ್ಯಾಸ) ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 51

शाकद्वीपो द्विगुणः संनिविष्टश्च कथितः ।

ಶಾಕದ್ವೀಪವು ದ್ವಿಗುಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂನಿವಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 52

तस्य च मध्ये महाकुशस्तम्भः ।

ಮತ್ತು ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಕುಶಸ್ತಂಭವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 53

एष च कुशद्वीपो दधिमण्डोदेनावृतः क्षीरोदद्विगुणेन ।

ಈ ಕುಶದ್ವೀಪವು ದಧಿಮಂಡೋದ ಸಾಗರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ; ಅದು ಕ್ಷೀರೋದ ಸಾಗರದ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿದೆ.