Adhyaya 77: Measurements of Mount Meru, the Boundary Mountains, and the Four Directional Great Trees

Verse 1

रुद्र उवाच । यदेतत् कर्णिकामूलं मेरोर् मध्यं प्रकीर्तितम् । तद् योजनसहस्राणि संख्यया मानतः स्मृतम् ॥ ७७.१ ॥

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—‘ಕರ್ಣಿಕಾ’ಯ ಮೂಲವೆಂದು, ಅಂದರೆ ಮೇರುವಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದುದು, ಪ್ರಮಾಣಗಣನೆಯಂತೆ ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 2

चत्वारिंशत् तथा चाष्टौ सहस्राणि तु मण्डलैः । शैलराजस्य तत्तत्र मेरुमूलमिति स्मृतम् ॥ ७७.२ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಮಂಡಲಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮಾಣಿಸಿದಾಗ ನಲವತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ (ಘಟಕಗಳು) ಇವೆ. ಪರ್ವತರಾಜನಾದ ಶೈಲರಾಜನ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ಮೇರೂಮೂಲ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 3

तेषां गिरिसहस्राणामनेकानां महोच्छ्रयः । दिगष्टौ च पुनस्तस्य मर्यादापर्वताः शुभाः ॥ ७७.३ ॥

ಆ ಅನೇಕ ಪರ್ವತಸಹಸ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪರ್ವತಗಳ ಎತ್ತರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದುದು; ಮತ್ತೆ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭ ಮર્યಾದಾ-ಪರ್ವತಗಳು ಅದರ ಗಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 4

जठरो देवकूटश्च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ । पूर्वपश्चायतावेतावर्णवान्तरव्यवस्थितौ । मर्यादापर्वतान् एतानष्टानाहुर्मनीषिणः ॥ ७७.४ ॥

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಜಠರ ಮತ್ತು ದೇವಕೂಟ ಎಂಬ ಎರಡು ಪರ್ವತಗಳಿವೆ. ಇವು ಎರಡೂ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಸಮುದ್ರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಎಂಟನ್ನೂ ‘ಮರ್ಯಾದಾ-ಪರ್ವತಗಳು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 5

योऽसौ मेरुर्द्विजश्रेष्ठाः प्रोक्तः कनकपर्वतः । विष्कम्भांस्तस्य वक्ष्यामि शृणुध्वं गदतस्तु तान् ॥ ७७.५ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ‘ಕನಕಪರ್ವತ’ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮೇರುವಿನ ವಿಷ್ಕಂಭಗಳನ್ನು (ವಿಸ್ತಾರದ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು) ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।

Verse 6

महापादास्तु चत्वारो मेरोरथ चतुर्दिशम् । यैर्न चचाल विष्टब्धा सप्तद्वीपवती मही ॥ ७७.६ ॥

ಮೇರುವಿನ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾಪಾದಗಳು (ಮಹಾ ಆಧಾರಗಳು) ಇವೆ; ಅವುಗಳಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ತಾಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸಪ್ತದ್ವೀಪವತೀ ಭೂಮಿ ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 7

दशयोजनसाहस्रं व्यायामस्तेषु शङ्क्यते । तिर्यगूर्ध्वं च रचिता हरितालतटैर्वृताः ॥ ७७.७ ॥

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದು ಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು ಅಡ್ಡವಾಗಿಯೂ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿಯೂ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಹರಿತಾಲದ ತಟಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 8

मनःशिलादरीभिश्च सुवर्णमणिचित्रिताः । अनेकसिद्धभवनैः क्रीडास्थानैश्च सुप्रभाः ॥ ७७.८ ॥

ಅವು ಮನಃಶಿಲಾ ವರ್ಣದ ಕಂದರಗಳಿಂದಲೂ, ಸ್ವರ್ಣಮಣಿ-ವಿಚಿತ್ರ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದಲೂ ಶೋಭಿತವಾಗಿವೆ; ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧರ ಭವನಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಸ್ಥಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವು ಮಹಾ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 9

पूर्वेण मन्दरस्तस्य दक्षिणे गन्धमादनः । विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्थितः ॥ ७७.९ ॥

ಅದರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಂದರ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗಂಧಮಾದನ; ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಪುಲ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 10

तेषां शृङ्गेषु चत्वारो महावृक्षाः प्रतिष्ठिताः । देवदैत्याप्सरोभिश्च सेविता गुणसंचयैः ॥ ७७.१० ॥

ಆ ಶೃಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ; ದೇವರು, ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರು ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅವು ಸಂಚಿತ ಗುಣಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ।

Verse 11

मन्दरस्य गिरेः शृङ्गे कदम्बो नाम पादपः । प्रलम्बशाखाशिखरः कदम्बश्चैत्यपादपः ॥ ७७.११ ॥

ಮಂದರಗಿರಿಯ ಶೃಂಗದಲ್ಲಿ ‘ಕದಂಬ’ ಎಂಬ ವೃಕ್ಷವಿದೆ; ಅದರ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಕೊಂಬೆಗಳು ಶಿಖರದಂತೆ ಕಿರೀಟವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಆ ಕದಂಬವು ಚೈತ್ಯವೃಕ್ಷವೆಂದು ಪೂಜ್ಯವಾಗಿದೆ।

Verse 12

महाकुम्भप्रमाणेश्च पुष्पैर्विकचकेसरैः । महागन्धबनोञ्ञैश्च शोभितः सर्वकालजैः ॥ ७७.१२ ॥

ಅದು ಮಹಾಕುಂಭದ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ವಿಶಾಲ; ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಕೇಸರಯುಕ್ತ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಗಂಧಮಯ ಮತ್ತು ಮನೋಹರ ವನಸಮೂಹಗಳಿಂದಲೂ ಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ—ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟಾಗುವ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 13

समासेन परिवृतो भुवनैर्भूतभावनैः । सहस्रमधिकं सोऽथ गन्धेनापूरयन् दिशः ॥ ७७.१३ ॥

ಭೂತಭಾವನವಾದ ಭುವನಗಳಿಂದ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಪರಿವೃತನಾದ ಅವನು, ಸಹಸ್ರಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತುಂಬಿಸಿದನು।

Verse 14

भद्राश्वो नाम वृक्षोऽयं वर्षाद्रेः केतुसंभवः । कीर्तिमान् रूपवान् श्रीमान् महापादपपादपः । यत्र साक्षाद्धृषीकेशः सिद्धसङ्घैर्निषेव्यते ॥ ७७.१४ ॥

ಇದು ‘ಭದ್ರಾಶ್ವ’ ಎಂಬ ವೃಕ್ಷ; ವರ್ಷಾದ್ರಿಯ ಕೇತುವಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು. ಇದು ಕೀರ್ತಿಮಂತ, ರೂಪವಂತ, ಶ್ರೀಮಂತ ಮಹಾವೃಕ್ಷ; ಇಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ಸಿದ್ಧಸಂಘಗಳು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 15

तस्य भद्रकदम्बस्य तथाश्ववदनो हरिः । प्राप्तवांश्चामरश्रेष्ठः स हि सानुं पुनः पुनः ॥ ७७.१५ ॥

ಆ ಶುಭ ಕದಂಬವೃಕ್ಷದ ಸಾನುವನ್ನು ಅಶ್ವವದನನಾದ ಹರಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ತಲುಪಿದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನೇ ಅಮರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು।

Verse 16

तेन चालोकितं वर्षं सर्वद्विपदनायकाः । यस्य नाम्ना समाख्यातो भद्राश्वेति न संशयः ॥ ७७.१६ ॥

ಅವನಿಂದ ಆ ವರ್ಷಪ್ರದೇಶವು ದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು; ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಿಪದನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಅದು ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ‘ಭದ್ರಾಶ್ವ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 17

दक्षिणस्यापि शैलस्य शिखरे देवसेविते । जम्बूः सद्यः पुष्पफलाः महाशाखोपशोभिता ॥ ७७.१७ ॥

ದಕ್ಷಿಣ ಶೈಲದ ದೇವಸೇವಿತ ಶಿಖರದಲ್ಲಿಯೂ ಜಂಬೂವೃಕ್ಷವಿದೆ; ಅದು ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಪುಷ್ಪಫಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮಹಾಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 18

तस्याः ह्यतिप्रमाणानि स्वादूनि च मृदूनि च । फलान्यमृतकल्पानि पतन्ति गिरिमूर्धनि ॥ ७७.१८ ॥

ಅವಳ ಫಲಗಳು ಅತಿವಿಶಾಲ, ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಮೃದು; ಅಮೃತಸಮಾನವಾದವು ಪರ್ವತಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ.

Verse 19

तस्माद् गिरिवरश्रेष्ठात् फलप्रस्यन्दवाहिनी । दिव्या जाम्बूनदी नाम प्रवृत्ता मधुवाहिनी ॥ ७७.१९ ॥

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಿಂದ ಫಲರಸ ಒಲಿಯುವ ಪ್ರವಾಹ ಹೊರಟಿತು; ‘ಜಾಂಬೂನದಿ’ ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ಮಧುವಾಹಿನಿ ನದಿ ಹರಿಯಿತು.

Verse 20

तत्र जाम्बूनदं नाम सुवर्णमनलप्रभम् । देवालङ्कारमतुलमुत्पन्नं पापनाशनम् ॥ ७७.२० ॥

ಅಲ್ಲಿ ‘ಜಾಂಬೂನದ’ ಎಂಬ ಚಿನ್ನ ಅಗ್ನಿಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ದೇವರ ಅತുല ಆಭರಣವಾಗಿಯೂ ಪಾಪನಾಶಕವಾಗಿಯೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 21

देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसगुह्यकाः । पपुस्तदमृतप्रख्यं मधु जम्बूफलस्रवम् ॥ ७७.२१ ॥

ದೇವ, ದಾನವ, ಗಂಧರ್ವ, ಯಕ್ಷ, ರಾಕ್ಷಸ ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಕರು—ಜಾಂಬೂಫಲದಿಂದ ಹರಿದ ಅಮೃತಸಮಾನ ಮಧುವನ್ನು ಕುಡಿದರು.

Verse 22

सा केतुर्दक्षिणे वर्षे जम्बूलोकेषु विश्रुता । यस्या नाम्ना समाख्याता जम्बूद्वीपेति मानवैः ॥ ७७.२२ ॥

ದಕ್ಷಿಣ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವಳು ‘ಕೇತು’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು, ಜಾಂಬೂಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಳು; ಅವಳ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಮಾನವರು ‘ಜಾಂಬೂದ್ವೀಪ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 23

विपुलस्य च शैलस्य दक्षिणेन महात्मनः । जातः शृङ्गेति सुमहानश्वत्थश्चेति पादपः ॥ ७७.२३ ॥

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಪುಲ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಶೃಂಗ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಅತಿವಿಶಾಲ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 24

महोच्छ्रायो महास्कन्धो नैकसत्त्वगुणालयः | कुम्भप्रमाणै रुचिरैः फलैः सर्वर्त्तुकैः शुभैः || ७७.२४ ||

ಆ ವೃಕ್ಷವು ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳೂ ಗುಣಗಳೂ ನೆಲೆಸುವ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ; ಕುಂಭಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ದೊಡ್ಡ, ಮನೋಹರ, ಶುಭ ಮತ್ತು ಸರ್ವಋತುವಿನಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 25

स केतुः केतुमालानां देवगन्धर्वसेवितः । केतुमालेति विख्यातो नाम्ना तत्र प्रकीर्तितः । तन्निबोधत विप्रेन्द्रा निरुक्तं नामकर्मणः ॥ ७७.२५ ॥

ಆ ಕೇತು ಕೇತುಮಾಲರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿ, ದೇವ-ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಸೇವಿತನಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ‘ಕೇತುಮಾಲ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ, ಆ ನಾಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರುಕ್ತಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 26

क्षीरोदमथने वृत्ते माला स्कन्धे निवेशिताः । इन्द्रेण चैत्यकेतोस्तु केतुमालस्ततः स्मृतः । तेन तच्छिह्नितं वर्षं केतुमालेति विश्रुतम् ॥ ७७.२६ ॥

ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ಮಥನವು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಅವನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಮಾಲೆಗಳು ಇಡಲಾಯಿತು. ಆಗ ಇಂದ್ರನು ಚೈತ್ಯಕೇತುವನ್ನು ‘ಕೇತುಮಾಲ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ವರ್ಷ ‘ಕೇತುಮಾಲ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

Verse 27

सुपार्श्वस्योत्तरे शृङ्गे वटो नाम महाद्रुमः । न्यग्रोधो विपुलस्कन्धो यस्त्रियोजनमण्डलः ॥ ७७.२७ ॥

ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ‘ವಟ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಹಾದ್ರುಮವಿದೆ—ಅದು ವಿಶಾಲ ಕಾಂಡವಿರುವ ನ್ಯಗ್ರೋಧ (ಆಲದ) ವೃಕ್ಷ; ಅದರ ವಿಸ್ತಾರದ ಪರಿಧಿ ಮೂರು ಯೋಜನಗಳು.

Verse 28

माल्यदामकलापैश्च विविधैस्तु समन्ततः । शाखाभिर्लम्बमानाभिः शोभितः सिद्धसेवितः ॥ ७७.२८ ॥

ಅದು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ನಾನಾವಿಧ ಮಾಲ್ಯ-ದಾಮಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ತೂಗುವ ಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ಸಿದ್ಧರಿಂದ ಸೇವಿತ ಹಾಗೂ ಪೂಜಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 29

प्रलम्बकुम्भसदृशैर्हेमवर्णैः फलैः सदा । स ह्युत्तरकुरूणां तु केतुवृक्षः प्रकाशते ॥ ७७.२९ ॥

ಯಾವಾಗಲೂ ತೂಗುವ ಕುಂಭದಂತೆ ಕಾಣುವ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವರ್ಣದ ಫಲಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ‘ಕೇತು ವೃಕ್ಷ’ವು ಉತ್ತರಕುರುಗಳ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 30

सनत्कुमारावरजाः मानसाः ब्रह्मणः सुताः । सप्त तत्र महाभागाः कुरवो नाम विश्रुताः ॥ ७७.३० ॥

ಅಲ್ಲಿ ಸನತ್ಕುಮಾರನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು—ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಪುತ್ರರು—ಎಂಬ ಏಳು ಮಹಾಭಾಗರು ಇದ್ದರು; ಅವರು ‘ಕುರವ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 31

तत्र स्थिरगतैर्ज्ञानैर्विरजस्कैर्महात्मभिः । अक्षयः क्षयपर्यन्तो लोकः प्रोक्तः सनातनः ॥ ७७.३१ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ಜ್ಞಾನವಿರುವ, ರಜಸ್ಸುರಹಿತ ಮಹಾತ್ಮರಿಂದ ಒಂದು ಸನಾತನ ಲೋಕವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಅಕ್ಷಯವಾದುದು, ಆದರೆ ಪ್ರಳಯದ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವುದು।

Verse 32

तेषां नामाङ्कितं वर्षं सप्तानां वै महात्मनाम् । दिवि चेह च विख्याता उत्तरा: कुरवः सदा ॥ ७७.३२ ॥

ಆ ಏಳು ಮಹಾತ್ಮರ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಆ ವರ್ಷ (ಪ್ರದೇಶ) ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಉತ್ತರಕುರುಗಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲಿಯೂ (ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ) ಸದಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು।