Adhyaya 68: Dharma Across the Four Yugas, the Disruption of Social Conduct, and Ritual Purification from Varṇa-Mixing Transgressions

Verse 1

भद्राश्व उवाच । योऽसौ परापरो देवो विष्णुः सर्वगतो मुने । चतुर्युगे त्वसौ कीदृग् विज्ञेयः परमेश्वरः ॥ ६८.१ ॥

ಭದ್ರಾಶ್ವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನೇ, ಪರಾತ್ಪರನೂ ಅಂತರ್ವ್ಯಾಪಿಯೂ ಆಗಿರುವ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ದೇವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಚತುರ್ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನೆಂದು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು?

Verse 2

युगे युगे क आचारो वर्णानां भविता मुने । कथं च शुद्धिर्विप्राणामन्यस्त्रीसङ्करैर्मुने ॥ ६८.२ ॥

ಹೇ ಮುನೇ, ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಗಳ ಯೋಗ್ಯ ಆಚರಣೆ ಯಾವುದು? ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಕರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು?

Verse 3

अगस्त्य उवाच । कृते युगे मही देवैर्भुज्यते वेदकर्मणा । यजद्भिरसुरैस्त्रेतां तद्वद् देवैश्च सत्तम ॥ ६८.३ ॥

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ವೇದಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಸಮೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವ ಅಸುರರಿಂದ—ಹಾಗೆಯೇ ದೇವರಿಂದಲೂ—ಹೇ ಸತ್ತಮ।

Verse 4

द्वापरे सत्त्वराजसी बहुले नृपसत्तम । यावद् धर्मसुतो राजा भविष्यति महामते ॥ ६८.४ ॥

ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ, ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ರಜಸ್ ಗುಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತವೆ; ಧರ್ಮಸುತನಾದ ರಾಜನು ಉದಯಿಸುವ ತನಕ, ಹೇ ಮಹಾಮತೇ।

Verse 5

ततस्तमः प्रभविता कलिरूपो नरेश्वर । तस्मिन्कलौ वर्तमानॆ स्वमार्गाच्छ्यवते द्विजः ॥ ६८.५ ॥

ಅನಂತರ, ಹೇ ನರೇಶ್ವರ, ಕಲಿರೂಪವಾದ ತಮಸ್ಸು ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಕಲಿಯುಗ ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದಾಗ ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ಸ್ವಮಾರ್ಗ (ಧರ್ಮಾಚರಣೆ)ದಿಂದ ಚ್ಯುತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 6

rAjAno vaishyashUdrAshcha prAyasho hInajAtayaH | bhaviShyanti nRRipashreShTha satyashauchavivarjitAH || 68.6 ||

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ರಾಜರು, ವೈಶ್ಯರು ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರು ಬಹುಪಾಲು ಹೀನಜಾತಿಯವರಾಗುವರು; ಅವರು ಸತ್ಯವೂ ಶೌಚವೂ ಇಲ್ಲದವರಾಗುವರು.

Verse 7

अगम्यागमनं तत्र करिष्यन्ति द्विजातयः । अनृतं च वदिष्यन्ति वेदमर्गबहिष्कृताः । विवाहांश्च करिष्यन्ति सगोत्रानसमांस्तथा ॥ ६८.७ ॥

ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು ನಿಷಿದ್ಧ ಸಂಗಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವರು; ವೇದಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾಗಿ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವರು. ಸಗೋತ್ರರೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಅನಸಮರೊಡನೆ ವಿವಾಹವೂ ಮಾಡುವರು.

Verse 8

राजानो ब्राह्मणान् हिंस्युर्वित्तलोभान्विताः शठाः । अन्त्यजा अपि वैश्यत्वं करिष्यन्ति पणॆ रताः । अभिमानिनो भविष्यन्ति शूद्रजातिषु गर्विताः ॥ ६८.८ ॥

ಧನಲೋಭದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದ ಕಪಟ ರಾಜರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವರು. ಅಂತ್ಯಜರೂ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿ ವೈಶ್ಯತ್ವವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವರು. ಶೂದ್ರಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಅಹಂಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಗರ್ವಿತರಾಗುವರು.

Verse 9

सर्वाशिनो भविष्यन्ति ब्राह्मणाः शौचवर्जिताः । सुरा पेयमिति प्राहुः सत्यशौचविवर्जिताः ॥ ६८.९ ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿನ್ನುವವರಾಗಿ ಶೌಚವರ್ಜಿತರಾಗುವರು. ಸತ್ಯವೂ ಶೌಚವೂ ಇಲ್ಲದೆ ‘ಸುರೆಯೂ ಪಾನೀಯ’ ಎಂದು ಹೇಳುವರು.

Verse 10

ततो विनश्यते लोको वर्णधर्मश्च नश्यते ॥ ६८.१० ॥

ಆಮೇಲೆ ಲೋಕವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ವರ್ಣಧರ್ಮವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 11

भद्राश्व उवाच । अगम्यागमनं कृत्वा ब्राह्मणः क्षत्रियोऽपि वा । शूद्रोऽपि शुद्ध्यते केन किं वा अगम्यं तु शंस मे ॥ ६८.११ ॥

ಭದ್ರಾಶ್ವನು ಹೇಳಿದನು—ನಿಷಿದ್ಧ ಗಮನ (ಅಗಮ್ಯಾಗಮನ) ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಲಿ, ಶೂದ್ರನಾಗಲಿ ಯಾವ ವಿಧಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ? ಹಾಗೆಯೇ ‘ಅಗಮ್ಯ’ ಎಂದರೆ ಏನು—ನನಗೆ ತಿಳಿಸು।

Verse 12

अगस्त्य उवाच । चातुर्गामी भवेद्विप्रस् त्रिगामी क्षत्रियो भवेत् । द्विगामी तु भवेद्वैश्यः शूद्र एकगमः स्मृतः ॥ ६८.१२ ॥

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ವಿಪ್ರನು ‘ಚಾತುರ್ಗಾಮಿ’, ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ‘ತ್ರಿಗಾಮಿ’; ವೈಶ್ಯನು ‘ದ್ವಿಗಾಮಿ’, ಶೂದ್ರನು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಏಕಗಮ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ।

Verse 13

अगम्यां ब्राह्मणीं प्राहुः क्षत्रियस्य नरेश्वर । क्षत्राणीं चैव वैश्यस्य वैश्यां शूद्रस्य पार्थिव । अधमस्योत्तमा नारी अगम्या मनुरब्रवीत् ॥ ६८.१३ ॥

ಹೇ ನರೇಶ್ವರ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ‘ಅಗಮ್ಯ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ಕ್ಷತ್ರಾಣೀ, ಶೂದ್ರನಿಗೆ ವೈಶ್ಯಾ ಸ್ತ್ರೀ, ಹೇ ರಾಜಾ। ಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ—ಅಧಮನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ತ್ರೀ ಅಗಮ್ಯ।

Verse 14

माता मातृर्‌ऋष्वसा श्वश्रूर्भातृपत्नी च पार्थिव । स्नुषा च दुहिता चैव मित्रपत्नी स्वगोत्रजा ॥ ६८.१४ ॥

ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ, (ತನ್ನ) ತಾಯಿ, ತಾಯಿಯ ಸಹೋದರಿ (ಮಾತೃಋಷ್ವಸಾ), ಅತ್ತೆ, ಸಹೋದರನ ಹೆಂಡತಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಸೊಸೆ, ಮಗಳು, ಮಿತ್ರನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಗೋತ್ರದ ಸ್ತ್ರೀ।

Verse 15

राजजाया आत्मजा चैव अगम्या मुख्यतः स्त्रियः । रजकादिषु चान्याश्च स्त्रियोऽगम्याः प्रकीर्तिताः । अगम्यागमनं चैतत् कृतं पापाय जायते ॥ ६८.१५ ॥

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಗಳು ‘ಅಗಮ್ಯ’ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ರಜಕಾದಿ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಅಗಮ್ಯರೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರು. ಅಗಮ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಮನ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಪಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 16

वियोनिगमनायाशु ब्राह्मणाय भवत्यलम् । शेषस्य शुद्धिरेषैव प्राणायामशतं भवेत् ॥ ६८.१६ ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವೀರ್ಯನಿಗಮನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೋಷವನ್ನು ಶೀಘ್ರ ನಿವಾರಿಸಲು ಇದು ಸಾಕು; ಉಳಿದವರಿಗೆ ಇದೇ ಶುದ್ಧಿ—ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವನ್ನು ನೂರು ಬಾರಿ ಮಾಡುವುದು.

Verse 17

बहुनाऽपि हि कालेन यत् पापं समुपार्जितम् । वर्णसङ्करसङ्गत्या ब्राह्मणेन नरर्षभ ॥ ६८.१७ ॥

ಹೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವರ್ಣಸಂಕರಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಗತಿಯಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಯಾವ ಪಾಪವನ್ನಾದರೂ.

Verse 18

दशप्रणवगायत्रीं प्राणायामशतैस्त्रिभिः । मुच्यते ब्रह्महत्यायाः किं पुनः शेषपातकैः ॥ ६८.१८ ॥

ದಶ-ಪ್ರಣವಪೂರ್ವಕ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಮೂರು ನೂರು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೂ ಉಳಿದ ಸಣ್ಣ ಪಾತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 19

अथवा पररूपं यो वेद ब्राह्मणपुङ्गवः । वेदाध्यायी पापशतैः कृतैरपि न लिप्यते ॥ ६८.१९ ॥

ಅಥವಾ ಪರರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿದು ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಮಾಡಿದ ನೂರಾರು ಪಾಪಗಳಿಂದಲೂ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 20

स्मरन् विष्णुं पठन् वेदं ददद् दानं यजन् हरिम् । ब्राह्मणः शुद्ध एवास्ते विरुद्धमपि तारयेत् ॥ ६८.२० ॥

ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ವೇದವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ, ದಾನ ನೀಡುತ್ತಾ, ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಇರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶುದ್ಧನಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ; ವಿರುದ್ಧವಾದುದನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸಬಲ್ಲನು.

Verse 21

एतत् ते सर्वमाख्यातं यत् पृष्टोऽहं त्वया नृप । मन्वादिर्भिर्विस्तरशः कथ्यते येन पार्थिव । समासस्तेन मया कथितं ते नृपोत्तम ॥ ६८.२१ ॥

ಓ ರಾಜನೇ! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆನು. ಓ ಭೂಪಾಲನೇ! ಮನುವಾದಿಗಳಿಂದ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ವಿಷಯದ ಸಾರವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆನು, ಓ ರಾಜೋತ್ತಮನೇ।