Adhyaya 58: The Procedure for the Saubhāgyakaraṇa Vow (Rite for Auspicious Fortune)

Verse 1

अगस्त्य उवाच । अतः परं महाराज सौभाग्यकरणं व्रतम् । शृणु येनाशु सौभाग्यं स्त्रीपुंसामुपजायते ॥ ५८.१ ॥

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸೌಭಾಗ್ಯಕರವಾದ ವ್ರತವನ್ನು ಕೇಳು; ಇದರಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷರಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 2

फाल्गुनस्य तु मासस्य तृतीया शुक्लपक्षतः । उपासितव्या नक्तेन शुचिना सत्यवादिना ॥ ५८.२ ॥

ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯ ತಿಥಿಯನ್ನು ನಕ್ತವ್ರತದಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಸತ್ಯವಾಡಿಯಾಗಿ ಉಪಾಸಿಸಬೇಕು।

Verse 3

सश्रीकं च हरिं पूज्य रुद्रं वा चोमया सह । या श्रीः सा गिरिजा प्रोक्ता यो हरिः स त्रिलोचनः ॥ ५८.३ ॥

ಶ್ರೀಸಹಿತ ಹರಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಉಮಾಸಹಿತ ರುದ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ—‘ಶ್ರೀ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಗಿರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ), ಮತ್ತು ‘ಹರಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನು ತ್ರಿಲೋಚನ (ಶಿವ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 4

एवं सर्वेषु शास्त्रेषु पुराणेषु च पठ्यते । एतस्मादन्यथा यस्तु ब्रूते शास्त्रं पृथक्तया ॥ ५८.४ ॥

ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಠ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ (ವಿರೋಧವಾಗಿ) ಹೇಳುವವನು ತಪ್ಪು ವ್ಯಾಖ್ಯಾತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 5

रुद्रो जनानां मर्त्यानां काव्यं शास्त्रं न तद्भवेत् । विष्णुं रुद्रकृतं ब्रूयात् श्रीर्गौरी न तु पार्थिव । तन्नास्तिकानां मर्त्यानां काव्यं ज्ञेयं विचक्षणैः ॥ ५८.५ ॥

ಮರ್ತ್ಯ ಜನರಿಗಾಗಿ ‘ರುದ್ರಕೃತ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ಯಾರು ‘ವಿಷ್ಣು ರುದ್ರನಿಂದ ಸೃಷ್ಟನಾದ’ ಎಂದು, ಅಥವಾ ‘ಶ್ರೀಯೇ ಗೌರಿ’ ಎಂದು ಹೇಳುವನೋ—ಓ ಪಾರ್ಥಿವಿ—ವಿವೇಕಿಗಳು ಅದನ್ನು ನಾಸ್ತಿಕ ಮರ್ತ್ಯರ ಕಾವ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಶಾಸ್ತ್ರವಲ್ಲ।

Verse 6

एवं ज्ञात्वा सलक्ष्मीकं हरिं सम्पूज्य भक्तितः । मन्त्रेणानेन राजेन्द्र ततस्तं परमेश्वरम् ॥ ५८.६ ॥

ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತ ಹರಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 7

गम्भीरायेति पादौ तु सुभगायेति वै कटिम् । उदरं देवदेवेति त्रिनेत्रायेति वै मुखम् । वाचस्पतये च शिरो रुद्रायेति च सर्वतः ॥ ५८.७ ॥

‘ಗಂಭೀರಾಯ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಾದಗಳನ್ನು, ‘ಸುಭಗಾಯ’ದಿಂದ ಕಟಿಯನ್ನು, ‘ದೇವದೇವಾಯ’ದಿಂದ ಉದರವನ್ನು, ‘ತ್ರಿನೇತ್ರಾಯ’ದಿಂದ ಮುಖವನ್ನು, ‘ವಾಚಸ್ಪತಯೇ’ದಿಂದ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು, ಮತ್ತು ‘ರುದ್ರಾಯ’ದಿಂದ ಸರ್ವತಃ (ಎಲ್ಲೆಡೆ) ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 8

एवमभ्यर्च्य मेधावी विष्णुं लक्ष्म्या समन्वितम् । हरं वा गौरीसंयुक्तं गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् ॥ ५८.८ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿವೇಕಿಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತ ವಿಷ್ಣುವನ್ನಾಗಲಿ, ಗೌರೀಸಹಿತ ಹರ (ಶಿವ)ನನ್ನಾಗಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 9

ततस्तस्याग्रतो होमं कारयेन्मधुसर्पिषा । तिलैः सह महाराज सौभाग्यपतयेति च ॥ ५८.९ ॥

ನಂತರ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅವನ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಜೇನು, ತುಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಎಳ್ಳಿನೊಂದಿಗೆ ‘ಸೌಭಾಗ್ಯಪತಯೇ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 10

ततस्त्वक्षारविरसं निस्नेहं धरणीतले । गोधूमान्नं तु भुञ्जीत कृष्णेप्येवं विधिः स्मृतः ॥ आषाढादिद्वितीयां तु पारणं तत्र भोजनम् ॥ ५८.१० ॥

ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಕ್ಷಾರ-ಲವಣವಿಲ್ಲದ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ರಸವಿಲ್ಲದ ಹಾಗೂ ಎಣ್ಣೆ-ತುಪ್ಪವಿಲ್ಲದ ಗೋಧಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಬೇಕು; ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ವಿಧಿ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಿದೆ। ಆಷಾಢದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ದ್ವಿತೀಯೆಯಂದು ಅದೇ ಭೋಜನದಿಂದ ಪಾರಣ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 11

यवअन्नं तु ततः पश्चात् कार्त्तिकादिषु पार्थिव । श्यामाकं तत्र भुञ्जीत त्रीन् मासान् नियतः शुचिः ॥ ५८.११ ॥

ನಂತರ, ಓ ಪಾರ್ಥಿವ, ಕಾರ್ತ್ತಿಕ ಮೊದಲಾದ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮಾಕ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಬೇಕು; ಮೂರು ತಿಂಗಳು ನಿಯಮದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಇರಬೇಕು।

Verse 12

ततो माघसिते पक्षे तृतीयायां नराधिप । सौवर्णां कारयेद् गौरीं रुद्रं चैक्त्र बुद्धिमान् ॥ ५८.१२ ॥

ನಂತರ, ಓ ನರಾಧಿಪ, ಮಾಘ ಶುದ್ಧಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯೆಯಂದು ಜ್ಞಾನಿಯು ಗೌರಿಯ ಸುವರ್ಣ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೂ ರುದ್ರನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಿ, ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 13

सलक्ष्मीकं हरिं चापि यथाशक्त्या प्रसन्नधीः । ततस्तं ब्राह्मणे दद्यात पात्रभूते विचक्षणे ॥ ५८.१३ ॥

ಪ್ರಸನ್ನವಾದ ಶುದ್ಧಬುದ್ಧಿಯಿಂದ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತ ಹರಿಯನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಆ (ಪ್ರತಿಮೆ/ದಾನ)ವನ್ನು ಪಾತ್ರಭೂತನಾದ ವಿವೇಕಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 14

अन्नेन हीने वेदानां पारगे साधुवर्तिनि । सदाचार इति वा दद्यादल्पवित्ते विशेषतः ॥ ५८.१४ ॥

ಅನ್ನದ ಅಭಾವವಿದ್ದರೂ, ವೇದಪಾರಂಗತನಾಗಿ ಸದುಪಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದರೂ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲ್ಪಧನ ಇದ್ದಾಗ—‘ಸದಾಚಾರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 15

षड्भिः पात्रैरुपेतं तु ब्राह्मणाय निवेदयेत् । एकं मधुमयं पात्रं द्वितीयं घृतपूरितम् ॥ ५८.१५ ॥

ಆರು ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಆ ದಾನವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಪಾತ್ರ ಜೇನಿನಿಂದ ತುಂಬಿರಲಿ, ಎರಡನೆಯದು ಘೃತ (ತುಪ್ಪ)ದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿರಲಿ.

Verse 16

तृतीयं तिलतैलस्य चतुर्थं गुडसंयुतम् । पञ्चमं लवणैः पूर्णं षष्ठं गोक्षीरसंयुतम् ॥ ५८.१६ ॥

ಮೂರನೆಯದು ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರಲಿ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿರಲಿ. ಐದನೆಯದು ಲವಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರಲಿ, ಆರನೆಯದು ಗೋಕ್ಷೀರ (ಹಸುವಿನ ಹಾಲು)ದಿಂದ ಕೂಡಿರಲಿ.

Verse 17

एतानि दत्त्वा पात्राणि सप्तजन्मान्तरं भवेत् । सुभगो दर्शनीयश्च नारी वा पुरुषोऽपि वा ॥ ५८.१७ ॥

ಈ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ—ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಪುರುಷನಾಗಲಿ—ಸೌಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗಿ ಹಾಗೂ ದರ್ಶನೀಯನಾಗಿ (ಮನೋಹರವಾಗಿ) ಆಗುತ್ತಾನೆ.