Adhyaya 46: The Rite of the Āṣāḍha Bright-Fortnight Dvādaśī Fast and the Installation (Nyāsa) of the Fourfold Manifestation

Verse 1

दुर्वासा उवाच । आषाढेऽप्येवमेवं तु संकल्प्य विधिना नरः । अर्चयेत् परमं देवं गन्धपुष्पैरनेकशः ॥ ४६.१ ॥

ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ, ಮನುಷ್ಯನು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪರಮ ದೇವರನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 2

वासुदेवाय पादौ तु कटिं संकर्षणाय च । प्रद्युम्नायेति जठरं अनिरुद्धाय वै उरः ॥ ४६.२ ॥

ಪಾದಗಳನ್ನು ‘ವಾಸುದೇವಾಯ’ ಎಂದು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಕಟಿಯನ್ನು ‘ಸಂಕರ್ಷಣಾಯ’ ಎಂದು; ‘ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾಯ’ ಎಂದು ಜಠರವನ್ನು, ಮತ್ತು ‘ಅನಿರುದ್ಧಾಯ’ ಎಂದು ಉರಸ್ಸನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 3

चक्रपाणयेति भुजौ कण्ठं भूपतये तथा । स्वनाम्ना शङ्खचक्रौ तु पुरुषायेति वै शिरः ॥ ४६.३ ॥

ಎರಡು ಭುಜಗಳನ್ನು ‘ಚಕ್ರಪಾಣಯೇ’ ಎಂದು, ಹಾಗೆಯೇ ಕಂಠವನ್ನು ‘ಭೂಪತಯೇ’ ಎಂದು (ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು). ಶಂಖ-ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ (ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು); ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ‘ಪುರುಷಾಯ’ ಎಂದು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 4

एवमभ्यर्च्य मेधावी प्राग्वत्तस्याग्रतो घटम् । विन्यस्य वस्त्रसंयुक्तं तस्योपरि ततो न्यसेत् । काञ्चनं वासुदेवं तु चतुर्व्यूहं सनातनम् ॥ ४६.४ ॥

ಈ ರೀತಿ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ವಿವೇಕಿಯು ಹಿಂದಿನ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅದರ ಮುಂದೆ ವಸ್ತ್ರಸಹಿತ ಘಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಅದರ ಮೇಲೆ ಶಾಶ್ವತ ಚತುರ್ವ್ಯೂಹಸ್ವರೂಪನಾದ ಸ್ವರ್ಣ ವಾಸುದೇವನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 5

तमभ्यर्च्य विधानॆन गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । प्राग्वत् तं ब्राह्मणे दद्यात् वेदवादिनि सुव्रते । एवं नियमयुक्तस्य यत्पुण्यं तच्छृणुष्व मे ॥ ४६.५ ॥

ವಿಧಾನದಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ವೇದಪಾಠಕನಾದ ಸುವ್ರತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಆ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ನಿಯಮಯುಕ್ತನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 6

वसुदेवोऽभवद् राजा यदुवंशविवर्धनः । देवकी तस्य भार्या तु समानव्रतधारिणी ॥ ४६.६ ॥

ವಸುದೇವನು ಯದುವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ರಾಜನಾದನು. ಅವನ ಪತ್ನಿ ದೇವಕಿಯೂ ಸಮಾನ ವ್ರತಧಾರಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 7

सा त्वपुत्राऽभवत् साध्वी पतिधर्मपरायणा । तस्य कालेन महता नारदोऽभ्यगमद् गृहम् ॥ ४६.७ ॥

ಅವಳು ಸಾಧ್ವಿ, ಪತಿಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾಗಿದ್ದರೂ ಅಪುತ್ರಳಾಗಿ ಉಳಿದಳು. ಬಹಳ ಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ನಾರದನು ಅವರ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 8

वासुदेवेनासौ भक्त्या पूजितो वाक्यमब्रवीत् । वासुदेव शृणुष्व त्वं देवकार्यं ममानघ । श्रुत्वैतां च कथां शीघ्रमागतोऽस्मि तवान्तिकम् ॥ ४६.८ ॥

ವಸುದೇವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಹೀಗೆಂದನು—“ವಾಸುದೇವಾ, ಅನಘನೇ, ನನ್ನ ಈ ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ನಾನು ಬೇಗನೆ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 9

पृथिवी देवसमितौ मया दृष्टा यदूत्तम । गत्वा च जल्पती भारं न शक्ताऽऽहितुं सुराः ॥ ४६.९ ॥

ಯದೂತ್ತಮನೇ, ನಾನು ದೇವಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಡೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಭಾರವನ್ನು ಕುರಿತು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡಳು; ದೇವರುಗಳು ಆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವುದಕ್ಕೆ ಶಕ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

Verse 10

सौभकंसजरासन्धाः पुनर्नरक एव च । कुरुपाञ्चालभोजाश्च बलिनो दानवाः सुराः । पीडयन्ति समेतां मां तान् हनध्वं सुरोत्तमाः ॥ ४६.१० ॥

ಸೌಭ, ಕಂಸ, ಜರಾಸಂಧ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ನರಕನೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಕುರು, ಪಾಂಚಾಲ, ಭೋಜರು—ಬಲಿಷ್ಠ ದಾನವರು, ದೇವಸಮಾನ ಶತ್ರುಗಳು—ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ನನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಓ ದೇವೋತ್ತಮರೇ, ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿರಿ.

Verse 11

एवमुक्ताः पृथिव्या ते देवा नारायणं गताः । मनसा स च देवेशः प्रत्यक्षस्तत्क्षणात् बभौ ॥ ४६.११ ॥

ಪೃಥಿವಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ದೇವರುಗಳು ನಾರಾಯಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆ ದೇವೇಶ್ವರನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

Verse 12

उवाच च सुरश्रेष्ठः स्वयं कार्यमिदं सुराः । साधयामि न सन्देहो मर्त्यं गत्वा मनुष्यवत् ॥ ४६.१२ ॥

ಆಗ ಸೂರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ದೇವರೇ, ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನೇ ಸ್ವತಃ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 13

किंत्वाषाढे शुक्लपक्षे या नारी सह भर्तृणा । उपोष्यति मनुष्येषु तस्या गर्भे भवाम्यहम् ॥ ४६.१३ ॥

ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾಳೋ, ಅವಳ ಗರ್ಭದಲ್ಲೇ ನಾನು ಅವತರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 14

एवमुक्त्वा गतो देवः स्वयं चाहमिहागतः । उपदिष्टं तु भवतोऽपुत्रस्य विशेषतः । उपोष्य लभते पुत्रं सहभार्यो न संशयः ॥ ४६.१४ ॥

“ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವನು ತೆರಳಿದನು; ನಾನು ಸ್ವತಃ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಪುತ್ರರಹಿತರಾದ ನಿಮಗಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ಉಪದೇಶ—ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.”

Verse 15

एतां च द्वादशीं कृत्वा वासुदेवस्तथाप्तवान् । महतिं च श्रियं प्राप्तः पुत्रपौत्रसमन्वितः ॥ ४६.१५ ॥

ಈ ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತವನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಆಚರಿಸಿ ವಾಸುದೇವನೂ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನು ಮಹತ್ತಾದ ಶ್ರೀ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದು ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರಸಹಿತನಾದನು।

Verse 16

भुक्त्वा राज्यश्रियं सोऽथ गतः परमिकां गतिम् । एष ते विधिरुद्दिष्ट आषाढे मासि वै मुने ॥ ४६.१६ ॥

ರಾಜ್ಯಶ್ರೀಯ ವೈಭವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅವನು ನಂತರ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹೇ ಮುನೇ, ಆಷಾಢ ಮಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ।